NASIONALE
SENIORSERTIFIKAAT
GRAAD 12
SEPTEMBER 2023
LANDBOUWETENSKAPPE V2
PUNTE: 150
TYD: 2½ uur
Hierdie vraestel bestaan uit 14 bladsye.
Skip to contentAll 2023 papers 





View all
%20June%202024%20Possible%20Answers_hlayiso.com_--5353c8e3-1139-4cf7-86d0-63682cc7012e/v1-b11ff282ad65746dcb8d/card.webp)




Agricultural Sciences Grade 12 P2 Eastern Cape Mock 2023 QP
Grade 12 Agricultural Sciences Paper 2 question paper from the Eastern Cape Mock Exam 2023 (Afrikaans), 14 pages. Read online or download the free PDF.
Agricultural Sciences · Grade 12 · Eastern Cape Mock Exam · 2023 · Afrikaans. Question paper, 14 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- Agricultural Sciences
- Grade
- Grade 12
- Language
- Afrikaans
- Document type
- Question paper
- Year
- 2023
- Exam period
- Eastern Cape Mock Exam
- Paper
- 2
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 14
- File size
- 979.6 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 14
This exam
Eastern Cape Mock Exam 2023
Questions in this paper
- Question 1.1Basic agricultural genetics20 marks
- Question 1.2Agricultural marketing10 marks
- Question 1.3Agricultural marketing10 marks
- Question 1.4Basic agricultural genetics5 marks
- Question 2.1Agricultural marketing5 marks
- Question 2.2Agricultural marketing11 marks
Show all 22 questions
- Question 2.3Agricultural marketing6 marks
- Question 2.4Agricultural marketing4 marks
- Question 2.5Agricultural marketing5 marks
- Question 2.6Agricultural entrepreneurship4 marks
- Question 3.1Agricultural production factors5 marks
- Question 3.2Agricultural production factors7 marks
- Question 3.3Agricultural production factors11 marks
- Question 3.4Agricultural production factors7 marks
- Question 3.5Agricultural production factors3 marks
- Question 3.6Agricultural production factors2 marks
- Question 4.1Basic agricultural genetics11 marks
- Question 4.2Basic agricultural genetics7 marks
- Question 4.3Basic agricultural genetics4 marks
- Question 4.4Basic agricultural genetics5 marks
- Question 4.5Basic agricultural genetics4 marks
- Question 4.6Basic agricultural genetics4 marks
Document textSearch extracted text and jump to a page.
2 LANDBOUWETENSKAPPE V2 (EC/SEPTEMBER 2023)
INSTRUKSIES EN INLIGTING
1. Hierdie vraestel bestaan uit TWEE afdelings, naamlik AFDELING A en
AFDELING B.
2. Beantwoord AL die vrae in die ANTWOORDEBOEK.
3. Begin elke vraag op ʼn NUWE bladsy.
4. Nommer die antwoorde korrek volgens die nommeringstelsel wat in hierdie
vraestel gebruik word.
5. Jy mag ʼn nieprogrammeerbare sakrekenaar gebruik.
6. Toon ALLE berekeninge, insluitend formules, waar van toepassing.
7. Skryf netjies en leesbaar.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
(EC/SEPTEMBER 2023) LANDBOUWETENSKAPPE V2 3
AFDELING A
VRAAG 1
1.1 Verskeie opsies word as moontlike antwoorde op die volgende vrae gegee. Kies
die korrekte antwoord en skryf slegs die letter (A–D) langs die vraagnommers
(1.1.1 tot 1.1.10) in die ANTWOORDEBOEK neer, byvoorbeeld 1.1.11 D.
1.1.1 ʼn Bemarkingskanaal waar produsente hul produkte deur bemarkings-
agentskappe by groot sentrale liggings verkoop:
A Voorraadverkope
B Varsproduktemarkte
C Plaashekbemarking
D Direkte bemarking
1.1.2 … is die mees koste-effektiewe manier om die waardeketting van
landbouprodukte te stroomlyn.
A Verbetering van padinfrastruktuur
B Bou stoorfasiliteite
C Gesamentlik bemark deur vragte met ander produsente te kombineer
D Gebruik van koelberging en verkoelde vervoer
1.1.3 Identifiseer die korrekte volgorde van fases van die entrepreneursproses.
A Besigheidsvorming, idee generering, ontwikkel ʼn sakeplan,
mobiliseer hulpbronne
B Idee generering, mobiliseer hulpbronne, ontwikkel ʼn sakeplan,
besigheidsvorming
C Idee generering, ontwikkel ʼn sakeplan, mobiliseer hulpbronne,
besigheidsvorming
D Ontwikkel ʼn besigheidsplan, idee generering, besigheidsvorming,
mobiliseer hulpbronne
1.1.4 Die volgende is voorbeelde van tegniese risiko’s in boerdery.
(i) Droogte en oorstromings
(ii) Insekbesmetting
(iii) Veranderinge in rentekoerse
(iv) Siekte-uitbrekings
Kies die KORREKTE kombinasie:
A (i), (ii) en (iv)
B (i), (iii) en (iv)
C (i), (ii) en (iii)
D (ii), (iii) en (iv)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
4 LANDBOUWETENSKAPPE V2 (EC/SEPTEMBER 2023)
1.1.5 ʼn Hele plaasbegroting wys die ...
A bruto marge.
B netto plaasinkomste.
C winsgewendheid van ʼn enkele onderneming.
D effek van ʼn verandering aan plaasbedrywighede op
winsgewendheid.
1.1.6 ʼn Besigheid se kontantvloeibegroting toon ʼn inkomste van R700 000,
uitgawes van R400 000 en ʼn eindbalans van R500 000 vir ʼn
bepaalde maand.
Die openingsaldo van die volgende maand sal ... wees.
A R300 000
B R1 100 000
C R800 000
D R500 000
1.1.7 As rooi pelskleur (R) dominant is oor wit pelskleur (r), watter van die
volgende kruising sal 1 : 1, rooi : witkleurige nageslag tot gevolg hê?
A RR X rr
B Rr X Rr
C Rr X rr
D rr X rr
1.1.8 Die F1-generasie word bepaal deur PP met pp te kruis. Daarna is die
nageslag wat van hulle verkry is, gekruis. Wat sal die verhouding van
suiwer broeiblomme tot nie-suiwer broeiblomme in F2 wees?
A 3 suiwer : 1 nie-suiwer
B 1 suiwer : 3 nie-suiwer
C 1 suiwer : 2 nie-suiwer
D 1 suiwer : 1 nie-suiwer
1.1.9 … maak gebruik van biologiese vektore soos plasmiede om vreemde
gene in selle in te dra.
A Lipofeksie
B Rekombinante DNA-tegniek
C Chemiese porasie
D Bioballistiek
1.1.10 … is NIE ʼn voorbeeld van ʼn chromosomale mutasie NIE.
A Vervanging
B Verwydering
C Duplisering
D Translokasie (10 x 2) (20)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
(EC/SEPTEMBER 2023) LANDBOUWETENSKAPPE V2 5
1.2 Kies ʼn term/frase uit KOLOM B wat by ʼn beskrywing in KOLOM A pas. Skryf
slegs die letter (A–H) langs vraagnommers (1.2.1 tot 1.2.5) in die
ANTWOORDEBOEK neer, byvoorbeeld 1.2.6 J.
KOLOM A KOLOM B
1.2.1 Bemarkingstelsel met groter wisseling A Beheerde bemarking
van pryse
1.2.2 ʼn Produsentegedrewe benadering wat B Risiko-deling
op die produk fokus
1.2.3 Verspreiding van risiko deur in C Oorkapitalisering
verskillende ondernemings op ʼn plaas
te belê
1.2.4 Opbrengs op belegging wat deur ʼn D Verkope
plaas verdien word, is buitengewoon
laer as ander plase
1.2.5 Verskille tussen individue van dieselfde E Diversifikasie
spesie
F Variasie
G Gratis bemarking
H Onderkapitalisering
(5 x 2) (10)
1.3 Gee EEN woord/frase vir elk van die volgende beskrywings. Skryf SLEGS die
term langs die vraagnommers (1.3.1 tot 1.3.5) in die ANTWOORDEBOEK neer.
1.3.1 Die gekoppelde entiteite wat ʼn spesifieke produk van produksie na
verbruiker bring
1.3.2 ʼn Maatstaf van die responsiwiteit van ʼn produk se hoeveelheid gevra
of verskaf op ʼn verandering in sy prys
1.3.3 Die fisiese en geestelike inspanning wat gebruik word om goedere en
dienste te produseer
1.3.4 Die proses van beplanning, besluitneming, organisering en beheer van
die menslike, finansiële en fisiese hulpbronne van ʼn organisasie om sy
doelwitte te bereik
1.3.5 ʼn Maatstaf van hoe goed verskille in diere se gene vir verskille in hul
kenmerke verantwoordelik is
(5 x 2) (10)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
6 LANDBOUWETENSKAPPE V2 (EC/SEPTEMBER 2023)
1.4 Verander die ONDERSTREEPTE WOORD(E) in elk van die volgende stellings
om dit WAAR te maak. Skryf slegs die antwoord langs die vraagnommers
(1.4.1 tot 1.4.5) in die ANTWOORDEBOEK neer.
1.4.1 ʼn Bestuurder is ʼn persoon wat ʼn besigheid stig, finansiële risiko’s
aangaan in die hoop op wins.
1.4.2 ʼn Kontantanalise is ʼn analise van die onderneming se sterkpunte,
swakpunte, geleenthede en bedreigings.
1.4.3 Die gebruik van statistieke in die analise van biologiese data word teling
genoem.
1.4.4 Poliploidie is ʼn tipe mutasie waarin daar ʼn verandering in die getal van
een of meer van die chromosome in die chromosoomstel is.
1.4.5 Seleksie is hoeveel beter of minder as gemiddeld die nageslag van ʼn
individu vir ʼn bepaalde eienskap sal wees.
(5 x 1) (5)
TOTAAL AFDELING A: 45
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
(EC/SEPTEMBER 2023) LANDBOUWETENSKAPPE V2 7
AFDELING B
VRAAG 2: LANDBOUBESTUUR EN BEMARKING
Begin hierdie vraag op ʼn NUWE bladsy.
2.1 Die prent hieronder toon ʼn voorbeeld van ʼn bemarkingsfunksie.
2.1.1 Identifiseer die bemarkingsfunksie hierbo uitgebeeld. (1)
2.1.2 Noem TWEE riglyne wat die bemarkingsfunksie in VRAAG 2.1.1
beheer. (2)
2.1.3 Definieer die term bemarking. (2)
2.2 Die tabel hieronder toon die hoeveelhede van ʼn produk wat teen
verskillende pryse verskaf en gevra word.
PRYS HOEVEELHEID HOEVEELHEID
AANGEBIED GEVRA
10 20 160
20 40 140
30 60 120
40 80 100
50 100 80
60 120 60
70 140 40
2.2.1 Bied die inligting in die tabel hierbo in die vorm van ʼn lyngrafiek
aan. (6)
2.2.2 Lei die ewewigsprys van die grafiek af. (1)
2.2.3 Beskryf die wet van aanbod. (2)
2.2.4 Gee TWEE faktore behalwe die prys wat die aanbod van ʼn produk
beïnvloed. (2)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
8 LANDBOUWETENSKAPPE V2 (EC/SEPTEMBER 2023)
2.3 Drie boere gebruik verskillende bemarkingsbenaderings soos hieronder
verduidelik.
BOER A BOER B BOER C
Poog om aan die wydste Het ʼn unieke produk. Besluit om afsonderlike
moontlike kliëntebasis te Bevorder en verkoop aanbiedinge aan elke
adverteer, tot en met en die produk aan ʼn verskillende marksegment
ingesluit die hele mark gespesialiseerde wat dit teiken te verskaf.
beskikbaar. segment van ʼn mark.
2.3.1 Identifiseer die bemarkingsbenaderings wat deur BOERE A, B en C
gebruik word. (3)
2.3.2 Identifiseer ʼn bemarkingsbenadering wat ideaal vir klein besighede sal
wees. (1)
2.3.3 Motiveer jou antwoord op VRAAG 2.3.2 met TWEE redes. (2)
2.4 Ontleed die logo hieronder en reageer op die vrae wat volg.
2.4.1 Noem die proses om logo’s soos die een hierbo getoon te plaas. (1)
2.4.2 Die logo hierbo word in volhoubare bemarking gebruik. Definieer
volhoubare bemarking. (1)
2.4.3 Noem TWEE vereistes waaraan verpakking in volhoubare bemarking
voldoen moet word. (2)
2.5 Een van die grootste frustrasies wat boere in landbouwaardekettings ondervind,
is dat hulle gedwing word om markpryse te aanvaar. Hulle het beperkte
bedingingsmag aan beide die inset- en aanbodkant. Egter deur saam te werk
kan hulle groter invloed op die verspreiding van winste langs die waardeketting
hê.
2.5.1 Identifiseer die hoofprobleem wat boere in die gesig staar. (1)
2.5.2 Lei die oplossing af wat in die leesstuk voorgestel word. (1)
2.5.3 Identifiseer ʼn bemarkingstelsel wat ooreenstem met die oplossing wat
in die leesstuk voorgestel word. (1)
2.5.4 Gee TWEE voordele van die bemarkingstelsel wat in VRAAG 2.5.3
geïdentifiseer is. (2)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
(EC/SEPTEMBER 2023) LANDBOUWETENSKAPPE V2 9
2.6 ʼn Sakeplan is ʼn dokument wat die onderneming se toekomstige doelwitte en
strategieë uiteensit om dit te bereik.
2.6.1 Gee TWEE redes om die gebruik van besigheidsplanne/sakeplanne in
plaasbesigheidsbestuur te regverdig. (2)
2.6.2 Stel TWEE maniere voor hoe elektroniese hulpbronne gebruik kan word
wanneer besigheidsplanne/sakeplanne opgestel word. (2)
[35]
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
10 LANDBOUWETENSKAPPE V2 (EC/SEPTEMBER 2023)
VRAAG 3: PRODUKSIEFAKTORE
Begin hierdie vraag op ʼn NUWE bladsy.
3.1 Die opbrengsvermoë van ʼn stuk grond word hoofsaaklik deur die fisiese
eienskappe van die grond bepaal. Dit kan verhoog word tot ʼn sekere limiet per
eenheid deur middel van verbeterde tegnologie, maar ʼn punt sal bereik word
waar produksie nie meer met verhoogde eenhede van inset toeneem nie.
3.1.1 Identifiseer die ekonomiese eienskap van grond wat in hierdie scenario
beskryf word. (1)
3.1.2 Noem TWEE maniere waarop ʼn boer die produktiwiteit van grond kan
verbeter. (2)
3.1.3 Gee TWEE funksies van grond as ʼn produksiefaktor. (2)
3.2 Die foto hieronder toon plaaswerkers wat staak.
3.2.1 Noem die stuk wetgewing wat werkers bemagtig om stakings uit te
voer. (1)
3.2.2 Noem TWEE ander kwessies wat deur die stuk wetgewing wat in
VRAAG 3.2.1 hierbo genoem word, aangespreek word. (2)
3.2.3 Gee TWEE moontlike oorsake van stakingsaksies deur werkers op ʼn
plaas. (2)
3.2.4 Stel TWEE strategieë voor wat deur boere gebruik kan word om
arbeidsproduktiwiteit te verhoog. (2)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
(EC/SEPTEMBER 2023) LANDBOUWETENSKAPPE V2 11
3.3 Die tabel hieronder toon ʼn opsomming van inkomste en uitgawes vir ʼn
finansiële jaar.
Inkomste (R)
Verkoop van gewasprodukte 470 000
Verkoop van veeprodukte 220 000
Staatsubsidie 50 000
Totale inkomste ………….
Uitgawes
Saad 23 500
Kunsmis 45 000
Voer 18 200
Verwerking 28 300
Bemarking 12 000
Versekering 7 000
Waardevermindering 4 500
Totale uitgawes …………..
Netto inkomste ..………
3.3.1 Identifiseer die dokument hierbo getoon. (1)
3.3.2 Bereken die netto inkomste van die besigheid. (4)
3.3.3 Lewer kommentaar oor die boerdery se winsgewendheid. (2)
3.3.4 Identifiseer TWEE vaste koste wat in die dokument hierbo gelys word. (2)
3.3.5 Noem TWEE belangrike gebruike van finansiële rekords op plase. (2)
3.4 Die diagram hieronder toon ʼn voorbeeld van ʼn plaasbate.
3.4.1 Definieer die term bate. (2)
3.4.2 Identifiseer die tipe kapitaal wat deur die plaasbate hierbo getoon,
verteenwoordig word. (1)
3.4.3 Bepaal die tipe krediet wat gebruik word om die kapitaal-item hierbo
getoon te finansier. (1)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
12 LANDBOUWETENSKAPPE V2 (EC/SEPTEMBER 2023)
3.4.4 Stel TWEE bronne van finansiering voor wat gebruik kan word om die
bate hierbo te koop. (2)
3.4.5 Noem ʼn plaasrekord waar jy plaasbates soos die een hierbo gelys is
vind. (1)
3.5 Die paneel hieronder wys kragte wat besighede raak.
eties; kontantvloei; wetgewing; arbeidsmagbevoegdheid; droogtes
3.5.1 Identifiseer TWEE interne kragte wat besighede raak. (2)
3.5.2 Watter van die kragte hierbo kan deur indiensopleiding verbeter word? (1)
3.6 Identifiseer die bestuursvaardigheid wat geskik is in elk van die volgende
omstandighede:
3.6.1 Om effektief met verskillende belanghebbendes en werknemers te kan
kommunikeer (1)
3.6.2 Hou plaasrekords (1)
[35]
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
(EC/SEPTEMBER 2023) LANDBOUWETENSKAPPE V2 13
VRAAG 4: BASIESE LANDBOUGENETIKA
Begin hierdie vraag op ʼn NUWE bladsy.
4.1 Ontleed die genetiese kruising hieronder en beantwoord die vrae wat volg.
P1 aaBB x AAbb
Fenotipe Gevlek en swart Solied en bruin
F1-genotipe A
F1-fenotipe Almal solied en swart
P2 AB Ab V X
AB AABB AABb
Ab AABb AAbb
Y
Z
4.1.1 Noem die tipe kruising wat hierbo gewys word. (1)
4.1.2 Identifiseer die dominante kenmerke. (2)
4.1.3 Bepaal die genotipe A. (1)
4.1.4 Noem die Mendeliaanse wet wat slegs van toepassing is op die
kruising hierbo. (1)
4.1.5 Lei die gamete V, X, Y en Z af en gebruik dit om ʼn Punnett-vierkant
met 4 nageslag te teken. (4)
4.1.6 Bepaal die fenotipiese verhouding van die F2-generasie. (2)
4.2 By aartappels word planthoogte deur 3 gene beheer. Elke lokus het ʼn
byvoegende en nie-byvoegende alleel. ʼn Boom met ʼn genotipe van AABBCC
groei om 100 cm hoog te wees, terwyl een met ʼn genotipe van aabbcc tot
40 cm hoog groei.
4.2.1 Bepaal die bydra van elke byvoegende alleel tot die plant se hoogte. (2)
4.2.2 As jy ʼn 100 cm-plant en ʼn 40 cm-plant gekruis het om die F1-generasie
te kry. Wat sal die genotipe van die F1-generasie wees? (1)
4.2.3 Bereken die hoogte van ʼn plant met ʼn genotipe van AaBBCc. (3)
4.2.4 Klassifiseer die kenmerke wat met poligeniese oorerwing geassosieer
word. (1)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
14 LANDBOUWETENSKAPPE V2 (EC/SEPTEMBER 2023)
4.3 Identifiseer die meganisme van oorerwing van toepassing op elk van die
stellings hieronder.
4.3.1 Die uitdrukking van een geen word beïnvloed deur die uitdrukking van
een of meer onafhanklik oorgeërfde gene. (1)
4.3.2 Twee allele van dieselfde geen word afsonderlik uitgedruk om
verskillende kenmerke in ʼn individu te lewer. (1)
4.3.3 ʼn Vorm van geen interaksie waarin beide allele van ʼn geen by ʼn lokus
gedeeltelik uitgedruk word wat ʼn intermediêre fenotipe tot gevolg het. (1)
4.3.4 Drie of meer soorte gene wat dieselfde lokus beset. (1)
4.4 ʼn Bul en ʼn koei paar en produseer twee verse A en B. Alhoewel die nageslag
grootgemaak en onder identiese toestande gehou word, groei vers A en word
ʼn topmelkproduserende koei terwyl vers B groei en ʼn gemiddelde
melkprodusent word. Die boer kies dus A om vir verdere teling te gebruik.
4.4.1 Identifiseer die seleksiemetode wat in die leesstuk hierbo beskryf
word. (1)
4.4.2 Noem TWEE moontlike oorsake van die verskille in prestasie van die
verse. (2)
4.4.3 Noem TWEE gebruike van seleksie in diereverbetering. (2)
4.5 Identifiseer die teelstelsel wat met elk van die onderstaande stellings
geassosieer word.
4.5.1 Stel nuwe genetiese materiaal bekend, maar steeds binne die grense
van die ras. (1)
4.5.2 Word gebruik om gewenste eienskappe te versterk. (1)
4.5.3 Ontwikkel nuwe rasse. (1)
4.5.4 Nageslag bly so na as moontlik verwant aan ʼn uitstaande voorouer. (1)
4.6 Hieronder is ʼn paar van die potensiële omgewingsrisiko’s verbonde aan die
gebruik van geneties gemodifiseerde organismes. Verduidelik kortliks, hoe die
gebruik van geneties gemodifiseerde organismes kan tot die risiko’s gegee in
elk van die VRAE 4.6.1 tot 4.6.2 lei.
4.6.1 Skep van onkruiddoderbestande onkruide. (2)
4.6.2 Besoedeling van grond en waterliggame. (2)
[35]
TOTAAL AFDELING B: 105
GROOTTOTAAL: 150
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Study this subject
Recommended for this subject

Question paper
Agricultural Sciences Grade 12 P2 Eastern Cape Mock 2022 QP

Question paper
Agricultural Sciences Grade 12 P2 Eastern Cape Mock 2020 QP

Memorandum
Agricultural Sciences Grade 12 P2 2021 Memo (Afr)

Question paper
Agricultural Sciences Grade 12 P1 Eastern Cape Mock 2022 QP

Question paper
Agricultural Sciences Grade 12 P2 NSC November 2023 QP (Afr)

Memorandum
Agricultural Sciences Grade 12 Eastern Cape June 2023 Memo
More from Grade 12 Agricultural Sciences

Annual teaching plan
Gr 12 Agric Sci ATP 2023 24
%20June%202024%20Possible%20Answers_hlayiso.com_--5353c8e3-1139-4cf7-86d0-63682cc7012e/v1-b11ff282ad65746dcb8d/card.webp)
Memorandum
Agricultural Sciences Grade 12 Gauteng June 2024 Memo (Afr)

Question paper
Agricultural Sciences Grade 12 P2 NSC November 2022 QP (Eng)

Memorandum
Agricultural Sciences Grade 12 P2 EC June 2021 Memo (Afr)

Question paper
Agricultural Sciences Grade 12 EC June 2021 QP (Afr)

Question paper