Skip to content

Agricultural Sciences Grade 12 P1 2023 Memo (Afr)

MemorandumAgricultural SciencesGrade 12202311 pages

Grade 12 Agricultural Sciences Paper 1 memorandum from the Eastern Cape Mock Exam 2023 (Afrikaans), 11 pages. Read online or download the free PDF.

Free to read online, no sign-up needed

Answer online

Loading document…

Loading document…

Questions in this paper

Document textSearch extracted text and jump to a page.
NASIONALE SENIORSERTIFIKAAT GRAAD 12 SEPTEMBER 2023 LANDBOUWETENSKAPPE V1 NASIENRIGLYN PUNTE: 150 Hierdie nasienriglyn bestaan uit 11 bladsye.
2 LANDBOUWETENSKAPPE V1 (EC/SEPTEMBER 2023) AFDELING A VRAAG 1 1.1 1.1.1 B ✓✓ 1.1.2 A ✓✓ 1.1.3 D ✓✓ 1.1.4 B ✓✓ 1.1.5 C ✓✓ 1.1.6 B ✓✓ 1.1.7 C ✓✓ 1.1.8 A ✓✓ 1.1.9 C ✓✓ 1.1.10 D ✓✓ (10 x 2) (20) 1.2 1.2.1 Beide A en B ✓✓ 1.2.2 Slegs A ✓✓ 1.2.3 Slegs B ✓✓ 1.2.4 Geeneen ✓✓ 1.2.5 Slegs A ✓✓ (5 x 2) (10) 1.3 1.3.1 Biologiese waarde ✓✓ 1.3.2 Bestaansboerdery ✓✓ 1.3.3 Distosie ✓✓ 1.3.4 Limfatiese stelsel ✓✓ 1.3.5 Verlies aan libido ✓✓ (5 x 2) (10) 1.4 1.4.1 Voervloei ✓ 1.4.2 Chronies ✓ 1.4.3 Skrotum ✓ 1.4.4 Plasenta ✓ 1.4.5 Inplanting ✓ (5 x 1) (5) TOTAAL AFDELING A: 45 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
(EC/SEPTEMBER 2023) LANDBOUWETENSKAPPE V1 3 AFDELING B VRAAG 2: DIEREVOEDING 2.1 Spyskanaal van plaasdiere 2.1.1 Naam van die deel Dunderm ✓ (1) 2.1.2 TWEE sigbare aanpassingskenmerke • Teenwoordigheid van mikro-villi ✓ • Teenwoordigheid van bloedkapillêre ✓ • Teenwoordigheid van limfvate ✓ (Enige 2 x 1) (2) 2.1.3 Aanduiding van voedingstowwe wat in: (a) Limf – verteerde vette ✓ (1) (b) Bloedkapillêre – verteerde koolhidrate ✓ (1) 2.1.4 Verduideliking van hoe voue bydra tot absorpsie Voue vergroot die oppervlakte ✓ vir absorpsie ✓ (2) 2.2 Voer komponente 2.2.1 Identifikasie van (a) Energie-ryk konsentraat – Mieliemeel ✓ (1) (b) Proteïen-ryk ruvoer – Lusernhooi ✓ (1) 2.2.2 Tipe dier Herkouer ✓ (1) 2.2.3 Rede • Die herkouer het mikro-organismes ✓ wat ʼn rantsoen wat ruvoer en ureum bevat, kan verteer ✓ • Die herkouerdier kan die voer vir die herkou ✓ van ruvoer herleef ✓ • Die herkouerdier het vier kompartemente ✓ in sy maag wat aangepas is om ruvoer te verteer ✓ (2) 2.2.4 Komponent van die rantsoen wat smaaklikheid en verteerbaarheid van hawerhooi kan verbeter Melasse ✓ (1) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
4 LANDBOUWETENSKAPPE V1 (EC/SEPTEMBER 2023) 2.2.5 Staafgrafiek Staafgrafiek wat hoeveelhede voerkomponente in ʼn rantsoen aandui 80 70 HOEVEELHEID (KG) 60 50 40 30 20 10 0 Mieliemeel Ureum Lusernhooi Hawer hooi Melasse Voerkomponente KRITERIA/RUBRIEK/NASIENRIGLYN • Korrekte opskrif ✓ • Staafgrafiek ✓ • x-as: korrek gekalibreer en gemerk (voerkomponente) ✓ • y-as: Korrek gekalibreer en gemerk (Hoeveelhede) ✓ • Korrekte eenheid (kg) ✓ • Akkuraatheid (80% + korrek geplot) ✓ (6) 2.3 Sog en haar varkies gehuisves in ʼn jongingstal met ʼn sementvloer 2.3.1 Mineraalelement gebrek aan in sog Yster/Fe ✓ (1) 2.3.2 EEN tekortsimptoom van yster • Bloedarmoede/anemie ✓ • Bleekheid van die slymvliese ✓ • Lusteloosheid/luiheid/moegheid ✓ (Enige 1 x 1) (1) 2.3.3 Metode om yster aan te vul • Inspuiting ✓ • Grond sooie geplaas in varke se sement hok ✓ • Voeding met groen voer ✓ (Enige 1 x 1) (1) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
(EC/SEPTEMBER 2023) LANDBOUWETENSKAPPE V1 5 2.4 Pearson-vierkant 2.4.1 Verhouding wat sonneblomoliekoekmeel verteenwoordig 8✓ (1) 2.4.2 Rede ʼn Voer wat hoog in proteïen is ✓ vorm ʼn klein deel van die verhouding in die mengsel. ✓ (2) 2.4.3 Berekening van die persentasie van ʼn koolhidraatryke voer in die mengsel. 8 + 20 = 28 ✓ 20 = x 100 ✓ 28 = 71,43% ✓ (3) 2.5 Energiewaardes van ʼn voer 2.5.1 Identifiseer die energieverlies in B Energieverlies as liggaamshitte ✓ (1) 2.5.2 Regverdiging van die belangrikheid van netto energie • Benodig vir produksie/groei/reproduksie ✓ • Benodig vir onderhoud ✓ (2) 2.5.3 Berekening van metaboliese energie Metaboliese energie/ME = = Bruto energie – energieverlies in mis – energieverlies in urine en fermentasiegasse = 24J – 9J – 5J ✓ = 10J ✓ OF = Verteerbare energie – energieverlies in urine en fermentasiegasse = 15J – 5J ✓ = 10J ✓ (2) 2.5.4 TWEE doelwitte om die energiewaarde van die voer te bereken • Om die dier se dieet te bepaal ✓ • Om voedingstandaarde te bepaal ✓ • Om rantsoenformulering te bepaal ✓ (Enige 2 x 1) (2) [35] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
6 LANDBOUWETENSKAPPE V1 (EC/SEPTEMBER 2023) VRAAG 3: DIEREPRODUKSIE, BESKERMING EN BEHEER 3.1 Hanteringsfasiliteite 3.1.1 Identifikasie van die fasiliteit Laaibank ✓ (1) 3.1.2 Doel van fasiliteit gemerk A/drukgang • Om plaasdiere te bedwing ✓ • Om plaasdiere na die voertuig te lei vir vervoer ✓ (1) 3.1.3 Ontwerpkenmerk van ʼn drukgang om veiligheid te verseker • Het hoë soliede/sterk kante om te verhoed dat diere uitkyk ✓ • Dit het kurwes wat nie skerp is nie ✓ • Daar is niks wat diere kan benadeel/seermaak nie ✓ • Hoeke is nie te steil nie ✓ (Enige 2 x 1) (2) 3.1.4 TWEE redes om plaasdiere met drukgang te hanteer • Vir dieregesondheidsprogramme ✓ • Normale bestuursprogram/onthoring/kastrasie/merk/sterte afsit ✓ • Behandeling van parasiete ✓ • Bepaling van dier se ouderdom ✓ • Generering van data ✓ • Vervoer van diere ✓ (Enige 2 x 1) (2) 3.2. Dierehantering 3.2.1 Aanduiding van die letter (a) A✓ (1) (b) D✓ (1) (c) C✓ (1) 3.2.2 Gedrag wanneer by blindekol genader • Dit sal skop ✓ • Dit sal rusteloos/ongemaklik wees ✓ (1) 3.2.3 TWEE algemene gedrag wat deur beeste onder stres getoon word • Gespitste of verhoogde ore ✓ • Vinnige stertbeweging ✓ • Verhoogde hare op die agterkant van die nek ✓ • Pote kap ✓ • Snork ✓ • Geveinsde aanval bewegings ✓ (Enige 2 x 1) (2) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
(EC/SEPTEMBER 2023) LANDBOUWETENSKAPPE V1 7 3.3 Skuiling en behuising van plaasdiere 3.3.1 Doel van die gebruik van die strukture (a) Vangkraal – Om diere tydelik aan te hou voor hantering ✓ (b) Jongingstal – Aanhou van sôe en varkies ✓ (c) Skuur – Hou diere vir ʼn lang tydperk aan om hulle teen temperatuurveranderinge te beskerm ✓ (3) 3.3.2 DRIE redes vir skuiling/behuising in diereproduksie • Om diere teen uiterste temperatuurveranderinge te beskerm ✓ • Om diere teen roofdiere/diewe te beskerm ✓ • Vir maklike hantering ✓ (3) 3.4 Dieresiektes 3.4.1 Etikettering A – Hondsdolheid ✓ B – Bakterieë ✓ C – Geswelde uier ✓ – Melk is dik, vlokkerig en klonte ✓ (Enige 1 x 1) D – Koksidiose ✓ E – Higiëne ✓ (5) 3.4.2 Identifikasie van die rol van: (a) Die boer – Goeie higiëniese beginsels ✓ (1) (b) Die staat – Voorsiening van immunisering/inenting ✓ (1) 3.5 Metodes om medisyne aan diere toe te dien 3.5.1 Identifisering van metodes om medisyne toe te pas A – Aktueel ✓ B – Vaginale invoeging ✓ D – Dompeldip/Dip ✓ (3) 3.5.2 Letter wat die metode verteenwoordig wat gebruik word om parasiete te behandel (a) Rondewurm – C ✓ (1) (b) Blou bosluise – D ✓ (1) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
8 LANDBOUWETENSKAPPE V1 (EC/SEPTEMBER 2023) 3.5.3 TWEE maniere om medikasie volhoubaar te gebruik • Medisyne is veilig om vir die spesifieke dier te gebruik ✓ • Gaan die vervaldatum na ✓ • Verseker behoorlike berging ✓ • Dien die korrekte dosis toe ✓ • Dien toe volgens die instruksies ✓ • Dien medisyne toe vir die korrekte tydperk om die doeltreffendheid daarvan te verseker ✓ • Maak voorsiening vir behoorlike onttrekkingsperiode voordat dit verbruik word ✓ • Medisyne word weg van kinders gehou ✓ (Enige 2 x 1) (2) 3.6 Giftige plante 3.6.1 EEN giftige plant wat in weivelde gevind word • stinkblaar/olieboom/doringappel ✓ • Slangkop ✓ • Lantana ✓ • Duiwelsdoring ✓ • Lupiene ✓ • Buffels gras ✓ • Giftige blaar ✓ (Enige 1 x 1) (1) 3.6.2 TWEE maatreëls om plantgif in weidings te beheer • Verwyder diere uit ʼn besmette kamp ✓ • Verwyder giftige plante uit die weivelde ✓ • Voer diere goed, want hulle sal minder geneig wees om giftige plante te eet ✓ • Vermy oorbeweiding/oorbesetting ✓ • Oefen wisselweiding ✓ • Voorsien diere van voer en water wanneer hulle per spoor vervoer word/wanneer hulle na ʼn nuwe plek met onbekende plante bekendgestel word ✓ • Beheer giftige plante deur chemikalieë in besmette weivelde toe te dien ✓ (Enige 2 x 1) (2) [35] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
(EC/SEPTEMBER 2023) LANDBOUWETENSKAPPE V1 9 VRAAG 4: DIEREREPRODUKSIE 4.1 Voortplantingstelsel 4.1.1 Identifikasie van die letter (a) B ✓ (1) (b) D ✓ (1) (c) E ✓ (1) 4.1.2 TWEE aangebore defekte in deel B/testis wat tot verlies aan vrugbaarheid lei • Hipoplasie ✓ • Kriptorgidisme ✓ • Sperm defek ✓ (Enige 2 x 1) (2) 4.1.3 Rol gespeel deur deel gemerk C/penis in voortplanting Dit plaas semen in die vagina tydens paring ✓ (1) 4.2 Hormone wat estrussiklus beheer 4.2.1 Duur van die estrus 28 dae ✓ (1) 4.2.2 Naam van die hormone A – Estrogeen ✓ B – Progesteroon ✓ (2) 4.2.3 Aanduiding van wat tydens die follikulêre fase gebeur (a) Stadium van estrussiklus – Pro-estrus ✓ (b) Hormoon verantwoordelik – FSH ✓ (2) 4.2.4 TWEE funksies van hormoon B/progesteroon as die koei dragtig kan wees. • Vertraag afskeiding van FSH ✓ • Verhoed dat koei op hitte kom ✓ • Berei die uterus voor om die bevrugte eiersel te ontvang ✓ • Handhaaf behoorlike uteriene omgewing om swangerskap te handhaaf ✓ • Stimulering van baarmoeder/uterusmelkafskeidings ✓ (Enige 2 x 1) (2) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
10 LANDBOUWETENSKAPPE V1 (EC/SEPTEMBER 2023) 4.3 Kunsmatige inseminasie 4.3.1 Doel van die gebruik van pistolette Om semen tydens kunsmatige inseminasie te deponeer ✓ (1) 4.3.2 TWEE basiese vereistes vir berging • Semen moet vir ʼn kort tydperk by 5˚C gestoor word ✓ • Semen word gevries in vloeibare stikstof by -196˚C gehou indien dit vir langer tyd gestoor word ✓ • Moet in polivinielstrooitjies gestoor word ✓ • Die einde van strooitjies is verseël om te verhoed dat vloeibare stikstof binnedring ✓ • Strooitjies moet gemerk word vir identifikasie ✓ (Enige 2 x 1) (2) 4.3.3 Identifikasie van die letter (a) A ✓ (1) (b) E ✓ (1) 4.3.4 EEN nadeel van die gebruik van die toerusting vir die boer Dit is duur ✓ (1) 4.3.5 TWEE voordele van kunsmatige inseminasie • Verminder die voorkoms van seksueel oordraagbare siektes ✓ • Meer vroulike diere kan deur superieure/voortreflike manlike diere bevrug word ✓ • Dit is 'n vinnige en ekonomiese manier om die kudde te verbeter ✓ • Semen van manlike diere in ander lande kan gebruik word ✓ • Semen van superieure/voortreflike bulle kan selfs na dood gebruik word ✓ • Dit verbeter die kommersiële waarde van die kudde ✓ • Semen van meervoudige vaars kan gebruik word sonder om duur bulle aan te hou en te onderhou ✓ (Enige 2 x 1) (2) 4.4 Embrio-oes/spoeling 4.4.1 Identifikasie van die prosedure Embrio-oes/spoeling ✓ (1) 4.4.2 Tipe koei waar die prosedure uitgevoer word Donor/Superieure koei ✓ (1) 4.4.3 Rede Dit beskik oor geneties superieure wenslike eienskappe ✓ (1) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
(EC/SEPTEMBER 2023) LANDBOUWETENSKAPPE V1 11 4.4.4 EEN doel van embrio-oorplanting/EO • Om uitwissing van waardevolle diere te voorkom/aantal bedreigde spesies te verhoog ✓ • Om siekteweerstand te verbeter deur gebruik te maak van embrio's van voortreflike diere wat weerstand teen sekere siektes is ✓ • Om die groeitempo en produksie-opbrengste te verbeter ✓ (Enige 1 x 1) (1) 4.4.5 TWEE nadele van die tegniek vir die boer • Duurder/arbeidsintensief ✓ • Benodig aansienlike vaardigheid en ondervinding ✓ • Sinchronisasie van die ontvanger en donor/skenker kan moeilik wees ✓ • Ontvanger-koei mag nie swanger raak nie / aborsie kan voorkom ✓ • Ontvangers het dalk nie ʼn sterk genoeg hittesiklus om die inseminasie te aanvaar nie ✓ • Die gevaar bestaan dat ontvangers die embrio's kan aborteer ✓ • Tydrowend ✓ (Enige 2 x 1) (2) 4.5 Vloei van melk 4.5.1 Herrangskikking van die stappe waarmee die melk sal vloei • Alveolus ✓ • Melkbuise ✓ • Klierbak ✓ • Speenbak ✓ • Speenkanaal ✓ (5) 4.5.2 Melkaflaatproses (a) TWEE stimuli wat die proses laat begin • Was van die uier ✓ • Massering van die uier ✓ • Melkaksie ✓ • Voorkoms en klank van die melker ✓ • As die kalf gesien word (Enige 2 x 1) (2) (b) Hormoon betrokke Oksitosien ✓ (1) [35] TOTAAL AFDELING B: 105 GROOTTOTAAL: 150 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Study this subject

More from Grade 12 Agricultural Sciences

View all