KWAZULU NATAL
DEPARTMENT OF BASIC EDUCATION
GREENBURY SECONDARY SCHOOL
ISIVIVINYO SIKAMASHI
ISIZULU ULIM! LOKUQALA LOKWENGEZA (FAL)
IBANGA LE-12
UMHLOLI: P.N. LUTHULI
UMCUBUNGULI: S.P. MKHIZE
ISIKHATHI: IHORA (1)
AMAMAKI: 40
USUKU: 23 /3/17
NP: &
IMIYALELO KWABAHLOLWAYO
1.LELI] PHEPHA LIHLUKANISWE IZIQEPHU EZINTATHU
2. ABAHLOLWAYO MABAFUNDISISE YONKE IMIYALELO YEPHEPHA.
3. MABAPHENDULE YONKE IMIBUZO.
4. MABABHALE IZINOMBOLO ZEZIMPENDULO NJENGOBA ZIBHALIWE
EMBUZWENI.
5, MABABHALE NGOBUNONO NANGESANDLA ESIFUNDEKAYO.
6. ABAHLOLWAYO MABAQAPHELE UPELOMAGAMA.
1 Pheqa ikhasi
Skip to content





View all





isiZulu FAL Grade 12 March Test 2017 Question Paper
Grade 12 isiZulu FAL question paper from the March Test 2017, 8 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.
Isizulu Fal · Grade 12 · March Test · 2017. Question paper, 8 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- isiZulu FAL
- Grade
- Grade 12
- Document type
- Question paper
- Year
- 2017
- Exam period
- March Test
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 8
- File size
- 2.1 MB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 8
Document textSearch extracted text and jump to a page.
ISIQEPHU A ; ISIVIVINYO SOKUQONDISISA
UMBUZO 1
Fundisisa lesi sigephu esingezansi bese uphendula imibuzo ezolandela:
UZETHEMBA KANGAKANANI?
Ukuzethemba kubalulekile. Kunomehluko omkhulu phakathi kokuzethemba
okujwayelekile nokuzethemba ngokweqile. Kuphinde kube nomehluko
omncane phakathi kokuzethemba ngokwedqile/ngokwedlulele nokuzenyeza
(low self-esteem). Lezi zinto ziyahambisana. Umuntu ozenyezayo ujwayele
ukubona sengathi abantu bambukela phansi kanti kusuke kunguye uqobo
ozibukela phansi. Ukuzenyeza nokucabanga kwakhe ukuthi ubukelwa phansi
yikhona okumenza afune ukuthi wonke umuntu abone— ukuthi naye
akamncane. Ukuzama_ ukukhombisa — ukuthi naye ubalulekile yikona
okumenza azwakale aphinde abukeke sengathi usezethemba ngokweqile.
Ziningi izinto ezenziwa ngumuntu ozethemba ngokwegile. Okujwayelekile
ukuthi akhulume angaqedi kulalelwe yena. Akabaniki abanye ithuba lokuthi
nabo baphendule. Inkulumo yakhe igala ngo ‘mina.’ Nakho lokho
akukhulumayo kusuke kungenamgondo. Kuvame/Kujwayeleke ukuba izinto
ezifana nokuthi yena ugqoka kahle noma uhlala endaweni engcono nokunye
nje okuzokwenza abantu babone ukuthi yena unemali kangakanani. Konke
akukhulumayo kuba ngaye nempilo yakhe. Ngesikhathi ekhuluma engaqedi
ezama ukuveza ukuthi wazi kangakanani kulapho eziveza ukuthi wazi |:
kancane kangakanani.
Lolu hlobo lomuntu aluphatheki. Alushayelwa imithetho. Uma kuyilona
oluqashiwe |uba inkinga kubaqashi ngoba_ bazithola bengasazi ukuthi
bazobhekana kanjani nalo. Aluvami ukwenza okwenziwa abanye, luphuma
eceleni njalo. Umuntu ozethemba ngokwegile uyehluleka ukubona umehluko
phakathi kwakhe nomqashi. Okuba yinkinga ukuthi ugcina esenza
nemisebenzi okungeyona eyakhe noma angawenzi umsebenzi ngoba
enggondweni yakhe yena ungaphezu kwabo bonke abantu. Uzibona |:
kunguyena kuphela owaziyo futhi engekho nongenza kangcono kunaye. Uma
kunguyena ophethe uba ngundlovu kayiphikiswa. Kokunye abone sengathi
nenkampani leyo .ayisebenzelayo ingawa uma engayeka ukusebenza.
Kwesinye isikhathi angafuni nokuhlaba ikhefu ngoba usaba ukuthi izinto
zizosala zonakale/zimosheka.
Ezinye zezimpawu zokuzethemba ngokweqile ukuthi umuntu aqambe
amanga ngezinto anazo noma akwazi ukuzenza isidingo sibe singekho.
Lokhu kugamba amanga kusuke kuyindlela yokwenza ukuthi labo bantu
anabo bangambukeli phansi. Asuke engakwazi ukuthi lokhu kugqamba
amanga yikhona okwenza abantu bambone sengathi akaphilile ekhanda.
Amanga awaqambayo afana nokuthi yena wazana nabantu abasezikhundleni
eziphezulu, noma ngempilo ephezulu ayiphilayo. Okusuke kuxake ukuthi uma
azana nabantu abaphezulu kangaka kungani esaphila nabantu abasezingeni
eliphansi.
2 phega ikhasi
Okunye okugqamile ngomuntu ozethemba ngokweqile ukuthi akakwazi
ukukhetha afanele akukhulume noma angakukhulumi okungahambisani
nohlobo Iwabantu asuke enabo ngaleso sikhathi. lsibonelo nje, angathi ehlezi
nabantu abasezingeni eliphezulu kunelakhe, avele abatshele ukuthi uhamba
ngahlobo luni Iwemoto. Ukwenza lokhu kungekho muntu obuzile. Nalaba
bantu abaxoxelayo mhlawumbe banezimoto eziphindwe kabili noma kathathu
ngobuhle kunale yakhe. Inhloso yakhe ukuthi izikhulu lezi asuke ehlezi nazo
zingamthathi kancane. Kunokuthi zikhombise ukumhlonipha izikhulu zivele
zibe namahloni okuthi luhlobo luni lomuntu lolu oluveza_ukuthi lunothe
kangakanani emphakathini. Abantu abanemali abakhulumi ngemali yabo.
Ucwaningo (research) olwenziwa yiLukhozi Research Institute lukhomba
ukuthi umuntu ozethemba ngokweqile ushintshashintsha izithombe zakhe
ezinkundleni zokuxhumana (social networks) eveza ubuso bakhe. Lokhu
ukwenza ngoba ezibona emuhle kunawo wonke umuntu, Uthanda nokwazisa
umhlaba wonke ukuthi yena wenzani ngasikhathi sini. Lokhu ukwenza ngoba
ecabanga ukuthi wonke umuntu ukukhathalele ukuthi wenzani, nini nobani.
Imiphumela yocwaningo ikhombisa ukuthi umuntu ozibona engcono
kunabanye akakwazi ukuhlela impilo yakhe. Konke akwenzayo yilokhu
okwenziwa abangani bakhe.
Lolu hlobo lokuziphatha® luyisifo esingalapheka. Umuntu akazalwa_naso
kodwa sidalwa izimo ezithile umuntu abhekana nazo ngesikhathi esakhula,
ikakhulukazi esemncane. Ukubonana nabalaphi bengqondo (psychologists)
kungamsiza onalesi sifo/mkhuba ukuthi abone izenzo nezinkulumo zakhe
zimenza abukeleke phansi. Nawe ake uzibuze ukuthi uzethemba
kangakanani.
1.1 Bhala izinto EZIMBILI ezenziwa umuntu ozethemba ngokwegile. (2)
1.2 Khetha impendulo efanele kwezilandelayo:
Ngesikhathi umuntu ozethemba kakhulu ekhuluma engaqedi uziveza ukuthi
ulwazi lwakhe ............ Kangakanani:
A Lukhulu
B Lubanzi
C Lubaluleke
D Luncane
1.3 Yini evame ukucatshangwa ngumuntu ozenyezayo? (1)
1.4 Ngokwale ndaba kusuke kuyini inhloso yokuqamba amanga kumuntu
ozethemba ngokwedgile? (1)
3 Pheqa ikhasi
1.5 Bhala OKUKODWA umuntu ozethemba ngokwegile ajwayele ukugamba
amanga ngakho. (1)
1.6 Umuntu ozethemba ngokwegile uba yinkinga kanjani kubaqashi bakhe? (1)
1.7 Chaza lezi zimo zokukhuluma ezibhalwe ngokugqamile kule misho
elandelayo:
(a) Ukuzenyeza nokucabanga kwakhe ukuthi ubukelwa phansi yikhona
okumenza afune wonke umuntu abone ukuthi naye akamncane. (2)
(b) Aluvami ukwenza okwenziwa abanye, luphuma eceleni njalo. (2)
(c Kwesinye isikhathi angafuni nokuhlaba ikhefu. (2)
1.8 Ukukhuluma kakhulu komuntu ozethemba ngokwegile kuba namuphi
umphumela kubantu asuke ehleli nabo? (2)
1.9 Ngokwale ndaba ukuzithemba kakhulu kuyiphazamisa kanjani inqubekela
phambili yomuntu. (2)
1.10 Ngabe IQINISO noma UMBONO ukuthi wonke umuntu oshintsha
izithombe zakhe ezinkundleni zokuxhumana yingoba ezithemba ngokwegile.
Sekela. (3)
[20]
4 Phegqa ikhasi
ISIQEPHU B : UKUFINGQA
UMBUZO 2
Fundisisa lesi sigeshana esingezansi esikhuluma ngezindlela zokunakekela
amateki bese usifingqa ngamaphuzu ayi-7.
IMIYALELO
1. Bhala amaphuzu ayi-7 ngemisho ephelele. Amagama akho abe phakathi
kwamagama angama-50 kuya kwangama-60.
2. Imisho yakho mayibe nezinombolo kusukela ki- kuya ku-7.
3. Bhala iphuzu elilodwa emshweni.
4. Sebenzisa amagama akho emshweni.
5. Ekugcineni kwamaphuzu onke owabhalile bhala inanilamagama
owasebenisile.
GCINA AMETEKI AKHO EHLANZEKILE
Amateki yizicathulo ezithambile futhi ezithandwa kakhulu ngabantu
abasebancane kanye nalabo abadala. Abiza imali eshisiwe — futhi
asesitayeleni, Ziningi izinhlobo zawo; kukhona enziwa ngendwangu, Ipulasitiki
kanye nesikhumba. Amateki agqokelwa izizathu ezahlukene. Abanye
bawagqoka uma beya emsebenzini, abanye bawagqokele ezemidlalo kanti |,
abanye bawagqokela imfashini.
Ungawagcina kuwodilophu ekamelweni noma uwabeke ebhokisini lawo.
Zama ukungawabeki phezu kwamanye noma uwacindezele ngezinye
izicathulo ngoba lokho kungenza alahlekelwe indlela akhiwe ngayo.
Ukuwawasha njalo ngamanzi kungawalimaza ngokuthi asheshe athambe
futhi ashintshe nombala wawo. Uma ukade uwaggqokile kuhle ukuthi uthathe
indwangu emanzi bese uwasula ngayo ngaphambi kokuwabeka.
Ungasebenzisa insipho eyenzelwe ukuwasha izicathulo uma uwawasha.
Kubalulekile ukukhipha izintambo zawo ukuze uwashisise kahle ingaphakathi
lawo. Waneke elangeni kodwa ugade ukuthi ilanga lingawashisi kakhulu
ngoba lokho kungenza alahlekelwe umbala wawo.
Amateki akho ayonuka kahle uma uwashayisa ngomoya kancane emva
kokuwakhumula, Kuhle ukugqoka amasokisi uma ugqoke amateki.
Ungawaphindi amasokisi uma ungumuntu ogqoka njalo amateki. Lokho
kusiza ukubamba umjuluko kugcine amateki akho kanye nezinyawo
kunephunga elihle. Ukugqoka amateki ngezinyawo ezingcolile kungenza ube
nezilonda ezinyaweni ugcine usunalesi sifo okuthiwa impehlwa. Iphunga eliba
sematekwini anganakekelwa alithandeki kwabanye abantu. Khumbula ukuthi
izinyawo ezivaleleke ematekwini ziyajuluka.
5 Pheqa ikhasi
Ungalivimba iphunga elibi ngokuthi usebenzise uphawuda wabantwana noma
wezicathulo. Lezi zindlela zokunakekela amateki ziyokongela imali ngoba
angeke ube nenkinga yokuba namateki adabukile/agugile futhi angeke ulokhu
uwathenga njalo. Izinyawo zakho ziyohlala zithokozile.
Yiba namateki abukeka emasha zonke izinsuku!
[Sicashunwe ephephandabeni_iLanga, Okthoba 2013]
{20]
Phega ikhasi
ISIQEPHU C: UHLELO NOKUSETSHENZISWA KOLIMI
UMBUZO 3
Fundisisa lesi siqeshana bese uphendula imibuzo ezolandela:
Sekusondele ukubhala_ izivivinyo zokuphela konyaka. Abafundi
bakaMatikuletsheni abasalali. Sekuphele nya ukudlala. Akusekho ngisho
noyedwa owehla enyuka ezitaladini. Bonke bazivalele endlini bayafunda.
Impumelelo ayitholakali ngamlingo, ukufunda nje kuphela. Abafundi
sebekhuthazwa amazwi kathishanhloko awasho njalo athi; ‘Bafundi
sebenzani ngokuzimisela ukuze ningaphoxi abazali benu.' Abazali kufanele
babambe iqhaza ekufundeni kwezingane zabo ukuze ziphumelele.
Lokhu abazali bangakwenza ngokuthi baqinisekise ukuthi ungabibikho
umsindo ozophazamisa abafundi emakhaya. Abafundi akumele banikwe
umsebenzi wasekhaya omningi ukuze bakwazi ukuchitha isikhathi esiningi
befunda izincwadi zabo. Ayikho into ebuhlungu njengokuthi umfundi ahlale
esikoleni iminyaka eminingi kodwa ekugcineni angaphumeleli. Kubamba
ezingelayo bafundi sebenzani.
3.1 Esiqeshini esingenhla caphuna isimo sokukhuluma esichazwa yilo musho
olandelayo:
Abazali kumele basize ekufundeni kwezingane zabo. (2)
3.2 Phinda ubhale umusho olandelayo ukhombe ukuphika:
Sebenzani kanzima ukuze nijabulise abazali benu. (2)
3.3 Khetha isihlanganiso esisodwa kulezi ezikubakaki usisebenzise
ukuhlanganisa imisho elandelayo: (noma, uma, mhlawumbe).
Bangaphasa bonke abafundi.
Abafundi bafunda ngokuzimisela. (2)
3.4 Phinda ubhale umusho olandelayo ube inkulumo mbiko.
UThishanhloko wakhuthaza abafundi wathi: ‘ Sebenzani ngokuzimisela ukuze
ningaphoxi abazali benu’. (2)
3.5 Phinda ubhale lomusho olandelayo uqale ngebinzana elibhalwe
ngokugqamile:
' Pheqa ikhasi
Abazali basiza izingane zabo.
Ngonyaka ozayo...
(2)
[10]
[AMAMAKI ESEWONKE: 40]
HOD-TANGUARS ~
3,R. PANDAY
Study this subject
Recommended for this subject

Question paper
isiZulu FAL Grade 12 Paper 1 NSC June 2017 Question Paper

Question paper
isiZulu FAL Grade 12 Paper 2 NSC June 2017 Question Paper

Question paper
isiZulu FAL Grade 12 Paper 3 NSC June 2017 Question Paper

Question paper
isiZulu FAL Grade 12 P1 NSC November 2017 Question Paper

Question paper
isiZulu FAL Grade 12 P2 NSC November 2017 Question Paper

Question paper
isiZulu FAL Grade 12 P3 NSC November 2017 Question Paper
More from Grade 12 isiZulu FAL

Annual teaching plan
Gr 12 IsiZulu FAL ATP 2023 24

Memorandum
isiZulu FAL Grade 12 Paper 1 NSC June 2025 Memo

Memorandum
isiZulu FAL Grade 12 Paper 2 NSC June 2025 Memo

Memorandum
isiZulu FAL Grade 12 Paper 3 NSC June 2025 Memo

Memorandum
isiZulu FAL Grade 12 Paper 2 NSC November 2025 Memo

Memorandum