Accounting Grade 12 Gauteng Mock 2019 Question Paper (Afr)

Downloaded from hlayiso.com GAUTENGSE DEPARTEMENT VAN ONDERWYS VOORBEREIDENDE EKSAMEN 2019 10710 REKENINGKUNDE TYD: 3 uur PUNTE: 300 22 bladsye b.o.

Downloaded from hlayiso.com REKENINGKUNDE 2 10710 / 19 GAUTENGSE DEPARTEMENT VAN ONDERWYS VOORBEREIDENDE EKSAMEN REKENINGKUNDE TYD: 3 uur PUNTE: 300 INSTRUKSIES EN INLIGTING Lees die onderstaande instruksies aandagtig deur en volg dit noukeurig na. 1. Beantwoord AL die vrae. 2. ʼn Spesiale ANTWOORDBOEK word voorsien waarin AL die vrae beantwoord moet word. 3. Toon ALLE bewerkings om deelpunte te verdien. 4. Jy mag ʼn nieprogrammeerbare sakrekenaar gebruik. 5. Jy mag ʼn donker potlood of blou / swart ink gebruik om jou vrae te beantwoord. 6. Waar van toepassing, toon alle berekeninge tot EEN desimale punt (tensy anders vermeld). 7. Skryf netjies en leesbaar. b.o.

Downloaded from hlayiso.com REKENINGKUNDE 3 10710 / 19 8. Gebruik die inligting in die onderstaande tabel as ʼn gids om die vraestel te beantwoord. Probeer om NIE hiervan af te wyk nie. VRAAG 1: 40 punte; 25 minute Onderwerp van die vraag: Hierdie vraag integreer: Finansiële rekeningkunde Konsepte Bankrekonsiliasie Rekonsiliasie Krediteurerekonsiliasie Bestuur van hulpbronne Interne kontrolemaatreëls en Etiek VRAAG 2: 35 punte; 20 minute Onderwerp van die vraag: Hierdie vraag integreer: Bestuursrekeningkunde Produksiekostestaat Vervaardiging Gelykbreekpunt-analise Bestuur van hulpbronne Interne kontrolemaatreëls VRAAG 3: 65 punte; 40 minute Onderwerp van die vraag: Hierdie vraag integreer: Finansiële rekeningkunde Konsepte Balansstaat en Ouditverslag Balansstaat en notas Bestuursrekeningkunde Ouditprosesse VRAAG 4: 70 punte; 45 minute Onderwerp van die vraag: Hierdie vraag integreer: Finansiële rekeningkunde Kontantvloeistaat Vaste Bates, Kontantvloeistaat Interpretasie van finansiële inligting en Interpretasie Bestuur van hulpbronne Vaste Bates Interne kontrole VRAAG 5: 45 punte; 25 minute Onderwerp van die vraag: Hierdie vraag integreer: Finansiële rekeningkunde BTW berekeninge Voorraadwaardasie en BTW Bestuur van hulpbronne EIEU en geweegdegemiddeldemetodes Interne kontrole VRAAG 6: 45 punte; 25 minute Onderwerp van die vraag: Hierdie vraag integreer: Bestuursrekeningkunde Interpretasie van begrotingsinligting Begrotings Bestuur van hulpbronne Interne kontrolemaatreëls en Etiek b.o.

Downloaded from hlayiso.com REKENINGKUNDE 4 10710 / 19 VRAAG 1: REKONSILIASIE (40 punte; 25 minute) 1.1 Dui aan of die volgende stellings WAAR of ONWAAR is. Skryf slegs 'waar' of 'onwaar' langs die vraagnommers (1.1.1 tot 1.1.3) in die ANTWOORDEBOEK neer. 1.1.1 ʼn Kredietsaldo op die staat weerspieël ʼn ongunstige saldo in die bank. (1) 1.1.2 ʼn Bankrekonsiliasie moet aan die einde van elke finansiële jaar voorberei word. (1) 1.1.3 ʼn Direkte deposito deur ʼn huurder sal aangeteken word in die Kontantontvangstejoernaal. (1) 1.2 BANKREKONSILIASIE Die inligting het betrekking op Dendo Biza Handelaars vir Augustus 2019. GEVRA: 1.2.1 Bereken die volgende op 31 Augustus 2019:  Korrekte totale vir die KOJ en KBJ (Gebruik die tabel soos voorsien.)  Bankrekeningsaldo (15) 1.2.2 Stel die Bankrekonsiliasiestaat op 31 Augustus 2019 op. (7) 1.2.3 Verduidelik EEN voordeel van die gebruikmaking van ʼn elektroniese- fondsoorplasingstelsel (EFO) eerder as ʼn stelsel van tjeks vir direkte betalings aan verskaffers. (2) 1.2.4 Die interne ouditeur is bekommerd oor die bestuur van kontant. (a) Identifiseer EEN probleem om sy bekommernis te staaf. Haal syfers aan. (2) (b) Gee EEN punt van advies aan die bestuur oor hoe die probleem in die toekoms vermy kan word. (2) b.o.

Downloaded from hlayiso.com REKENINGKUNDE 5 10710 / 19 INLIGTING A Inligting met betrekking tot die Bankrekonsiliasiestaat aan die einde van die vorige maand: Kredietsaldo soos per Bankstaat R 3 500 Uitstaande deposito’s vir kontantverkope:  Gedateer 15 Julie 2019 12 000  Gedateer 29 Julie 2019 19 970 Uitstaande tjeks:  510 (gedateer 19 Februarie 2019) 3 700  670 (gedateer 16 Junie 2019) 18 610  672 (gedateer 28 Augustus 2019) 4 100  675 (gedateer 20 September 2019) 14 360 Kredietsaldo soos per bankrekening 5 300  Die deposito’s van R12 000 en R19 970 verskyn op die Bankstaat van FDC Bank op 1 Augustus 2019.  Tjek nr. 670 verskyn op die Bankstaat van Augustus as R16 810. Die bankstaat is korrek.  Kanselleer tjek nr. 672 vir R4 100, die tjek het verlore geraak in transito. Die besigheid het besluit om ʼn EFO betaling te maak, te same met ʼn addisionele betaling van R600 ter vereffening van die bedrag verskuldig aan die krediteur, Motloung Winkels. Die EFO betaling sal slegs op 1 September 2019 deur die bank goedgekeur word. B Voorlopige totale in die Kontantjoernale vir Augustus 2019, alvorens rekonsiliasie met die bankstaat, is soos volg:  KOJ – R90 140  KBJ – R100 280 C Die volgende items verskyn slegs in die Bankstaat vir Augustus 2019:  ʼn Stoporder vir advertensies, R234  Bankkostes, R380  Rente vir R200, gedebiteer op die bankstaat  ʼn Geweierde tjek vir R7 560. Dit is oorspronklik ontvang van P Padi ter vereffening van sy skuld van R8 000.  ʼn Direkte deposito vir R9 600 vir huur van P Malebe. Dit sluit R6 400 in vir September en Oktober 2019. b.o.

Downloaded from hlayiso.com REKENINGKUNDE 6 10710 / 19 D Die volgende verskyn in die Kontantjoernale en nie op die Bankstaat vir Augustus 2019 nie:  Tjek nr. 720 uitgereik aan Tok Verskaffers ter vereffening van ons skuld van R12 500. Korting van R1 500 is ontvang vir stiptelike betaling.  Kontant- en tjekdeposito’s op 31 Augustus, R12 070 E Die saldo verskyn nie op die Bankstaat op 31 Augustus 2019 nie. 1.3 KREDITEUREREKONSILIASIE Die inligting het betrekking tot Kirsten Handelaars vir Augustus 2019. Kirsten Handelaars koop goedere op krediet van Amla Voorsieners. GEVRA: Gebruik die tabel wat voorsien is om die veranderinge wat gedoen moet word, aan te dui:  In die Krediteuregrootboekrekening in die boeke van Kirtsen Handelaars  In die Krediteurerekonsiliasiestaat op 31 Augustus 2019 (9) INLIGTING: Na ʼn vergelyking van die rekening in die Krediteure Grootboek met die rekeningstaat soos ontvang van Amla Voorsieners, is die volgende verskille waargeneem: A ʼn Faktuur vir R14 800 is verkeerdelik geboekstaaf as R1 480 op die rekeningstaat soos ontvang van die krediteur. B Die boekhouer van Kirsten Handelaars het ʼn faktuur vir R1 350 as ʼn kredietnota geboekstaaf. C Korting van R850 is foutiewelik met R350 te veel geboekstaaf in die Krediteure Grootboek. D ʼn Tjek vir R7 200 uitgereik deur Kirsten Handelaars verskyn nie op die rekeningstaat nie, omdat die rekeningstaat vroeër uitgereik is. E Goedere vir R2 700 teruggestuur deur Kirsten Handelaars is nie aangeteken nie. 40 b.o.

Downloaded from hlayiso.com REKENINGKUNDE 7 10710 / 19 VRAAG 2: VERVAARDIGING (35 punte; 20 minute) 2.1 KLEMISH VERVAARDIGERS Die besigheid vervaardig studeertafels. GEVRA: Stel die volgende vir die finansiële jaar geëindig 28 Februarie 2019, op: 2.1.1 Produksiekostestaat (13) 2.1.2 Verkorte Inkomstestaat (11) INLIGTING: A Voorraad voorhande: 28 Februarie 2019 28 Februarie 2018 Goedere-in-bewerking ? R500 800 Voltooide voorraad R18 000 R672 000 B  10 800 tafels is vervaardig teen ʼn eenheidskoste van R495 elk.  Verkope van 16 000 tafels beloop R8 160 000. C Primêrekoste: R4 600 000 (na aansuiwerings) D Die boekhouer het volgende kostes bereken voordat die onderstaande aansuiwerings in ag geneem is: Administrasie R296 800 Fabrieksbokoste R974 400 Direkte materiaal R3 100 000 Direkte arbeid ? Verkoop en verspreiding R844 000  ʼn Bedrag van R204 000 vir grondstowwe op krediet aangekoop is, is nie in ag geneem nie.  Skryfbehoeftes ter waarde van R1 000, aangekoop vir die Administratiewe-departement, is verkeerdelik toegewys aan die Verkoop- en verspreidingsdepartement.  Huuruitgawe, R252 000, is verdeel tussen die Fabriek en die Verkoop- en Verspreidingsdepartemente in die verhouding 2:1. 85% moes egter aan die Fabriek toegedeel gewees het. Herstel die fout. b.o.

Downloaded from hlayiso.com REKENINGKUNDE 8 10710 / 19 2.2 DAMARA SE JUWELE Damara besit die juweliersbesigheid. GEVRA: 2.2.1 Gelykbreekpunt: (a) Bereken die gelykbreekpunt vir Februarie 2019. (4) (b) Damara is tevrede met die resultate. Verduidelik EEN rede met syfers, om Damara se tevredenheid te staaf. (3) 2.2.2 Verwys na die eenheidskoste. (a) Verduidelik waarom die vaste koste per eenheid verminder het. (2) (b) Gee EEN moontlike rede vir die verandering in direkte materiaalkoste. (2) INLIGTING: Februarie 2019 Februarie 2018 Totale aantal eenhede vervaardig en 18 000 eenhede 15 000 eenhede verkoop Gelykbreekpunt in eenhede ? 13 500 eenhede Verkoopprys per eenheid R407,00 R330,00 TOTALE VERANDERLIKE KOSTE R4 410 000 R3 510 000 VERANDERLIKE KOSTE PER R245,00 R234,00 EENHEID Direkte materiaalkoste per eenheid R128,00 R135,00 Direkte arbeidskoste per eenheid R80,00 R62,00 Verkoop- en Verspreidingskoste per R37,00 R37,00 eenheid TOTALE VASTE KOSTES R1 296 000 R1 296 000 VASTE KOSTE PER EENHEID R72,00 R86,40 Fabrieksbokoste per eenheid R52,00 R62,40 Administratiewekoste per eenheid R20,00 R24,00 35 b.o.

Downloaded from hlayiso.com REKENINGKUNDE 9 10710 / 19 VRAAG 3: KONSEPTE, BALANSSTAAT EN OUDITVERSLAG (65 punte; 40 minute) 3.1 KONSEPTE Kies ʼn verduideliking uit KOLOM B wat by die konsep in KOLOM A pas. Skryf slegs die letter (A – D) teenoor die vraagnommer (3.1.1 – 3.1.4) in die ANTWOORDBOEK neer. KOLOM A KOLOM B 3.1.1 Finansieringskoste A Ongebruikte verbruiksvoorraad aan die einde van die finansiële jaar 3.1.2 Dividende B Rente op oortrokke bankrekening in die 3.1.3 Voorraad Inkomstestaat 3.1.4 Bedryfslaste C ʼn Finansiële aanwyser wat likiditeit weerspieël D Winsverdeling aan die aandeelhouers in verhouding tot die aantal aandele in hul besit E Skuld wat oor ʼn kort tydperk terugbetaal word (4) 3.2 PHAMBILI BEPERK Die onderstaande inligting het betrekking tot Phambili Bpk. Die finansiële jaar eindig op 28 Februarie 2019. GEVRA: 3.2.1 Stel die volgende notas vir die finansiële jaar geëindig 28 Februarie 2019, op. (a) Gewone aandelekapitaal (11) (b) Behoue inkomste (11) 3.2.2 Voltooi die Balansstaat (Staat van die Finansiële Posisie) op 28 Februarie 2019. Waar notas nie verlang word nie, toon ALLE bewerkings. (29) b.o.

Downloaded from hlayiso.com REKENINGKUNDE 10 10710 / 19 INLIGTING: A ʼn Uittreksel van saldo’s uit die rekeningkundige rekords op 28 Februarie 2019 (tensy anders vermeld). R Gewone aandelekapitaal (1 Maart 2018) 1 220 000 Behoue inkomste (1 Maart 2018) 355 500 Lening van VDS Bank 1 376 000 Vaste Bates teen drawaarde 1 499 500 Vaste Deposito: Sandton Bank ? Handelsvoorraad 480 000 Krediteurekontrole 177 500 Debiteurekontrole 400 000 Verpakkingsmateriaal voorhande 16 000 Opgelope uitgawes (uitgawes betaalbaar) 10 000 Vooruitontvange inkomste 11 500 Bank (Gunstig) 1 010 100 Voorsiening vir oninbare skulde (1 Maart 2018) 6 200 SAID: Inkomstebelasting (voorlopige belasting betalings) 1 180 000 Dividende op gewone aandele 350 000 B Aandelekapitaal:  Phambili Bpk. is gemagtig om 6 000 000 gewone aandele te verkoop.  500 000 aandele is reeds uitgereik op 1 Maart 2018.  900 000 nuwe aandele is uitgereik op 1 Augustus 2018 teen R3.00 per aandeel. Dit is behoorlik geboekstaaf.  150 000 aandele is op 10 Januarie 2019 van ʼn ontevrede aandeelhouer teen 75 sent meer as die gemiddelde aandeleprys teruggekoop. Die transkasie is nie geboekstaaf nie. Hierdie aandeelhouer kwalifiseer nie vir finale dividende nie. C Dividende: Die direkteure verklaar ʼn finale dividend van 50 sent per aandeel op 28 Februarie 2019. D Voorsiening vir oninbare skulde: Die voorsiening vir oninbare skulde moet verminder word tot R5 400. E Lening:  Die lening is aangegaan op 1 September 2016.  Die lening is terugbetaalbaar oor 6 jaar in gelyke maandelikse paaiemente met ingang 1 Oktober 2016. Alle betalings is gemaak.  Rente is nie gekapitaliseer nie en is ten volle betaal. F Belasting: Nadat al die relevante inligting in ag geneem is, is die belasting vir die jaar teen ʼn koers van 28%, akkuraat bereken as R1 148 000. b.o.

Downloaded from hlayiso.com REKENINGKUNDE 11 10710 / 19 3.3 OUDIT Jy word voorsien van ʼn uittreksel uit die verslag van die onafhanklike ouditeure. Oudit Mening – Aan die aandeelhouers: Ons het die finansiële state wat op bladsye 23 tot 89 uiteengesit is, ondersoek. Na ons mening is die finansiële state, in alle wesenlike opsigte, ʼn redelike voorstelling van die finansiële stand van die maatskappy soos op 28 Februarie 2019 en die resultate van hul bedrywighede en kontantvloei vir die jaar geëindig, ooreenkomstig met die Internasionale Finansiële Rapportering Standaarde (IFRS), en die vereistes van die Maatskappywet van Suid-Afrika. Mxo en Frank Geoktrooieerde Rekenmeesters (SA) Geregistreerde Rekenmeesters en Ouditeure Midrand, 31 Maart 2019 GEVRA: 3.3.1 Verduidelik waarom die aandeelhouers tevrede sal wees met die verslag. (2) 3.3.2 Tello Motloung, die besturende direkteur, het die ouditeure in kennis gestel dat hy van plan is om die onuitgereikte aandele self te koop sonder om die ander aandeelhouers in te lig. Watter advies moet die ouditeure aan Tello gee? Verduidelik. (2) 3.3.3 Verduidelik waarom die ouditeure dit nodig vind om die bladsynommers in hulle verslag te stipuleer. (2) 3.3.4 Verduidelik TWEE belangrike gevolge vir Mxo en Frank indien hulle nalatig is in die uitvoering van hul pligte. (4) 65 b.o.

Downloaded from hlayiso.com REKENINGKUNDE 12 10710 / 19 VRAAG 4: VASTE BATES, KONTANTVLOEISTAAT EN INTERPRETASIE (70 punte; 45 minute) Die gegewe inligting het betrekking op Hadley Bpk. Die maatskappy het ʼn gemagtigde aandelekapitaal van 900 000 gewone aandele. Die finansiële jaar eindig op 28 Februarie 2019. GEVRA: 4.1 Verwys na Inligting A, B en C. Bereken die ontbrekende bedrae soos aangedui deur (a) – (e) op die Vaste Bate Nota. (17) 4.2 Stel die Kontantvloeistaat vir die jaar geëindig 28 Februarie 2019, op. (Waar van toepassing moet alle berekeninge / syfers in hakies getoon word ten einde deelpunte te verdien). (30) 4.3 Bereken die Skuld-Eienaarsbelangverhouding vir 2019. (Rond af tot TWEE desimale punte.) (3) 4.4 Die direkteure het besluit om die lening gedurende die huidige finansiële jaar te verhoog. Verduidelik TWEE finansiële aanwysers om aan te toon hoekom dit ʼn goeie besluit was. Haal syfers aan. (8) 4.5 Die raad van direkteure is van mening dat die aandeelhouers gelukkig moet wees met hulle persentasie opbrengs en met die markprys van aandele. Haal aan en verduidelik TWEE finansiële aanwysers met syfers om hulle mening te staaf. (6) 4.6 Die Kontantvloeistaat toon ʼn paar belangrike besluite wat deur die direkteure geneem is. Behalwe vir lenings, identifiseer TWEE goeie besluite. Verduidelik die invloed van die besluite op die maatskappy. Haal syfers aan. (6) b.o.

Downloaded from hlayiso.com REKENINGKUNDE 13 10710 / 19 INLIGTING: A Uittreksel uit die Inkomstestaat vir die jaar geëindig 28 Februarie 2019 R Waardevermindering ? Rente uitgawe 208 800 Netto wins voor belasting ? Inkomstebelasting 713 250 Netto wins na belasting ? B Uittreksel uit die Balansstaat op 28 Februarie 2019 2018 Grond en geboue 5 800 000 6 800 000 Voertuie 2 700 000 ? Toerusting ? 850 000 Opgehoopte waardevermindering op voertuie ? 960 000 Opgehoopte waardevermindering op toerusting ? 180 000 Finansiële Bates (Vaste Deposito) 2 000 000 2 000 000 Handels en ander ontvangbares 405 750 168 300 Handelsdebiteure 378 675 144 600 Opgelope inkomste 27 075 0 SAID (Inkomstebelasting) 0 23 700 Voorraad 360 750 436 185 Kontant en kontantekwivalente 2 841 250 1 429 465 Aandeelhouersbelang 11 000 250 10 200 000 Gewone aandelekapitaal 10 260 000 9 000 000 Behoue inkomste 740 250 1 200 000 Verbandlening: SS Bank 2 100 000 1 380 000 Handels en ander betaalbares ? 763 950 Handelskrediteure 55 200 72 450 Vooruitontvange inkomste 19 350 15 000 SAID (Inkomstebelasting) 31 950 0 Aandeelhouers vir dividende ? 676 500 b.o.

Downloaded from hlayiso.com REKENINGKUNDE 14 10710 / 19 C Vaste Bate Nota Grond en Voertuie Toerusting Geboue Drawaarde op 28 Feb 2018 6 800 000 840 000 (c) Kosprys 6 800 000 (b) 850 000 Opgehoopte waardevermindering 0 (960 000) (180 000) Bewegings Byvoegings teen kosprys 900 000 400 000 Bateverkope (a) 0 (d) Waardevermindering (171 000) (e) Drawaarde op 28 Feb 2019 5 800 000 Kosprys 5 800 000 2 700 000 Opgehoopte waardevermindering Grond en Geboue  ʼn Gedeelte van die Grond en Geboue is gedurende die finansiële jaar teen drawaarde verkoop. Voertuie  ʼn Nuwe afleweringsvoertuig is aangekoop op 1 November 2018.  Geen voertuie is gedurende die finansiële jaar verkoop nie. Toerusting  ʼn Drukker wat op 1 Maart 2016 vir R150 000 gekoop is, is teen drawaarde op 31 Augustus 2018 verkoop.  ʼn Nuwe drukker is op 31 Augustus 2018 aangekoop.  Waardevermindering op toerusting word afgeskryf teen 10% p.j. op die kosprys. D Die volgende is ʼn uittreksel uit Nota 1 tot die Kontantvloeistaat: Rekonsiliasie tussen die netto wins voor belasting en kontant verkry uit bedrywighede R Bedryfswins voor veranderinge in bedryfskapitaal 2 854 800 Kontantgevolge deur veranderinge in bedryfskapitaal (198 615) b.o.

Downloaded from hlayiso.com REKENINGKUNDE 15 10710 / 19 E Aandelekapitaal en Dividende  Gemagtigde aandele: 900 000.  Op 1 Maart 2018 is 600 000 aandele uitgereik.  Op 31 Augustus 2018 is ʼn interim dividend van 243 sent per aandeel betaal.  Op 1 November 2018 is 40% van die onuitgereikte aandele uitgereik vir R1 800 000.  Op 28 Februarie 2019 is 5% van die uitgereikte aandele teruggekoop teen R16 elk.  ʼn Finale dividend van 90 sent per aandeel is aanbeveel. Alle aandele, insluitend die teruggekoopte aandele, kwalifiseer vir ʼn finale dividend. F Inkomstebelasting  Inkomstebelasting is 30% van die netto wins. G Finansiële aanwysers op 28 Februarie: 2019 2018 Verdienste per aandeel 252 sent 110 sent % opbrengs op gemiddelde 15,7% 12,3% aandeelhouersbelang (OOAHB) % opbrengs op gemiddelde kapitaal 20,9% 21,3% aangewend (OOTKA) Netto bate waarde per aandeel 1 608 sent 1 700 sent Skuld-eienaarsbelangverhouding ? 0,13:1 Die markprys van aandele op die JSB / 1 680 sent 1 560 sent JEB Rente op alternatiewe beleggings 7,5% 6,5% Rente op lenings 12,0% 10,5% 70 b.o.

Downloaded from hlayiso.com REKENINGKUNDE 16 10710 / 19 VRAAG 5: VOORRAADWAARDASIE EN BTW (45 punte; 25 minute) 5.1 Kies die korrekte woord(e) vanuit dié wat tussen hakies gegee word. Skryf slegs die woord(e) langs die vraagnommer (5.1.1 – 5.1.4) in die ANTWOORDBOEK neer. 5.1.1 In die (deurlopende / periodieke) voorraadstelsel, moet koste van verkope aan die einde van jaar bereken word. 5.1.2 Die (spesifieke identifikasie / geweegde gemiddelde) voorraadwaardasie- metode is die geskikste metode vir unieke produkte van hoë-waarde. 5.1.3 In die deurlopende voorraadstelsel word voorraad aankope aangeteken as ʼn (bate / uitgawe) vir die besigheid. 5.1.4 Die (eerste-in-eerste-uit / geweegdegemiddelde) voorraadwaardasiemetode is meer geskik vir produkte wat dieselfde aankoopwaarde het en in groot hoeveelhede aangekoop word. (4) 5.2 KROOKED SKAATSPLANK HANDELAARS Jy word voorsien van inligting wat betrekking het op Krooked Skaatsplank Handelaars. G Gonzales is die eienaar. Die besigheid verkoop een tipe skaatsplank wat ingevoer word vanaf Kalifornië. Die finansiële jaar eindig op 28 Februarie 2019. Die besigheid maak gebruik van die geweegde gemiddelde metode om hulle voorraad te waardeer en gebruik die periodieke voorraadstelsel. GEVRA: 5.2.1 Bereken die volgende op 28 Februarie 2019: (a) Waarde van die eindvoorraad volgens die geweegde gemiddeldemetode (9) (b) Koste van verkope (4) (c) Bruto Wins (3) 5.2.2 G Gonzales wil tussen die geweegde gemiddelde metode en die EIEU- metode wissel, afhangende van die resultaat wat ʼn hoër koste van verkope tot gevolg sal hê. (a) Volgens jou mening, waarom dink jy wil G Gonzales die waarde van koste van verkope in die finansiële state wil vermeerder? (2) (b) Gee EEN rede waarom die boekhouer sê dat die wisseling tussen twee voorraadwaardasiemetodes nie aan die vereistes van die AARP voldoen nie. (2) b.o.

Downloaded from hlayiso.com REKENINGKUNDE 17 10710 / 19 INLIGTING: A Voorraadrekords van skaatsplanke Aantal Totale Datum eenhede waarde 01 Maart 2018 860 R238 600 28 Februarie 2019 420 ? B Aankope van skaatsplanke Aankope: VRAGGELD TOTALE TOTALE AANTAL PRYS PER TOTALE DATUM OP VRAGGELD AANKOOP- EENHEDE EENHEID AANKOPE AANKOPE OP AANKOPE KOSTE R R R R R 31/05/18 1 200 280 336 000 20 24 000 360 000 01/07/18 1 600 300 480 000 20 32 000 512 000 12/09/18 1 000 290 290 000 24 24 000 314 000 15/01/19 600 320 192 000 24 14 400 206 400 Totale 4 400 1 298 000 94 400 1 392 400 C Terugsendings van skaatsplanke Veertig (40) skaatsplanke van Julie se aankope is aan die verskaffer teruggestuur weens swak kwaliteit. Hulle het die besigheid se rekening gekrediteer met die totale koste, vraggeld op aankope ingesluit. D Verkope 4 800 eenhede teen R350 elk: R1 680 000 b.o.

Downloaded from hlayiso.com REKENINGKUNDE 18 10710 / 19 5.3 PROTEK HANDELAARS Patrick Ace is eienaar van PROTEK Handelaars. Hy verkoop veiligheidsvalhelms. Hy het drie verskillende winkels wat bestuur word deur Lucas, Pitso en Pepe. Hy is bekommerd dat die winkels nie effektief bestuur word nie en voorsien jou van die volgende inligting vir Februarie 2019 om te analiseer. GEVRA: Dui ʼn verskillende probleem in elke winkel aan. Haal syfers aan om elke probleem wat geïdentifiseer is, te staaf en gee vir Patrick Ace advies oor hoe om elke probleem op te los. (9) Winkel 1 Winkel 2 Winkel 3 Lucas Pitso Pepe Verkope R280 000 R340 000 R300 000 Terugsendings deur klante vir die maand R4 000 R28 000 R3 000 Terugsendingsbeleid 7 dae 21 dae 7 dae Diefstal van voorraad gedurende die maand 0 eenhede 4 eenhede 50 eenhede Advertensies R30 000 R10 000 R24 000 Aantal werknemers 6 4 6 5.4 BELASTING OP TOEGEVOEGDE WAARDE (BTW) Mandla Handelaars is ʼn geregistreerde BTW onderneming. Alle items is onderhewig aan BTW @ 15%. 5.4.1 Bereken die bedrag BTW ontvangbaar van of betaalbaar aan die SAID op 30 Junie 2019. Dui aan of die bedrag ontvangbaar of betaalbaar is. (10) 5.4.2 Die eienaar wil die BTW bedrag op oninbare skulde verander van R900 tot R6 000. Gee EEN rede waarom jy nie met hom saamstem nie. (2) INLIGTING: Die volgende transaksies het betrekking op Mandla Handelaars vir die periode geëindig 30 Junie 2019. R A Verskuldig deur die SAID op 1 Junie 2019 33 600 B Aankope van handelsvoorraad (BTW eksklusief) 1 625 000 C Kontant en kredietverkope (BTW ingesluit) 2 415 000 D BTW op korting ontvang vanaf verskaffers 1 200 E BTW op oninbare skulde afgeskryf 900 45 b.o.

Downloaded from hlayiso.com REKENINGKUNDE 19 10710 / 19 VRAAG 6: BEGROTINGS (45 punte; 25 minute) 6.1 SEAGATE HANDELAARS Inligting met betrekking op Seagate Handelaars. GEVRA: Voltooi die tabel in die ANTWOORDBOEK deur slegs die bedrae vir Julie 2019 in te vul. VOORBEELD: Kommissie word ontvang op die verkope van promosie-items, R3 300. Bedrag in die Bedrag in die Geprojekteerde Kontantbegroting vir Inkomstestaat vir Nr. Julie 2019 Julie 2019 ONTVANGSTE BETALING INKOMSTE UITGAWE Voorbeeld R3 300 R3 300 Transaksies vir Julie 2019: 6.1.1 Verwagte kontantverkope beloop R49 500 (koste van verkope, R23 300). 6.1.2 Na verwagting sal R19 800 se betalings aan krediteure gemaak word. Korting van R990 sal geëis word. 6.1.3 Oninbare skulde van R1 320 sal afgeskryf word. 6.1.4 Waardevermindering vir die 2019 finansiële jaar beloop R36 960. 6.1.5 Direkteursfooie betaal, R55 000 6.1.6 Interim dividende betaalbaar aan aandeelhouers, R27 500 (10) b.o.

Downloaded from hlayiso.com REKENINGKUNDE 20 10710 / 19 6.2 BRITE HANDELAARS Jy word voorsien van ʼn onvoltooide Kontantbegroting van Brite Handelaars vir die periode 1 Augustus 2019 tot 30 September 2019. Cleve Brite is die eienaar. 6.2.1 Bereken die kredietverkope vir Augustus 2019 en voltooi dan die Debiteure-invorderingskedule vir September 2019. (7) 6.2.2 Bereken die ontbrekende bedrae soos aangedui deur (a) – (e) op die Kontantbegroting. (12) 6.2.3 Verwys na inligting F (a) Die eienaar, Cleve, het besluit op spesiale kortings aan kliënte gedurende Augustus aan te bied. Kliënte sal weekliks telefonies of per sms herinner word van hierdie aanbieding. Jy is van mening dat dit NIE tot die besigheid se voordeel is nie. Gee TWEE redes om jou opinie te ondersteun. Haal syfers aan. (4) (b) Verduidelik wat jy aan Cleve sal sê oor die beheer van die volgende kostes. Haal syfers aan om jou antwoord te staaf en gee EEN punt van advies in ELKE geval.  Afleweringskoste  Advertensies (6) 6.2.4 Verwys na inligting G en H. (a) Bereken die aankoopprys van die nuwe voertuig. (4) (b) Behalwe vir die deposito en die maandelikse paaiement van R6 875 op die nuwe voertuig, verduidelik hoe die volgende maand se Kontantbegroting beïnvloed sal word. Noem TWEE punte. (2) b.o.

Downloaded from hlayiso.com REKENINGKUNDE 21 10710 / 19 INLIGTING: A Verkope, koste van verkope en debiteure-invordering  Werklike en begrote verkope en koste van verkope: TOTALE VERKOPE (R) KOSTE VAN VERKOPE (R) BEGROOT WERKLIK BEGROOT WERKLIK Junie 115 500 85 800 77 000 57 200 Julie 135 000 98 010 90 000 65 340 Augustus 118 800 79 200 September 92 400 ?  60% van totale verkope is kontant.  Kredietverkope word soos volg gevorder: o 20% in die maand van verkope o 70% in die eerste maand na verkope o 8% in die tweede maand na verkope o Die saldo word afgeskryf in die derde maand wat volg op die maand van verkope. B Voorraadvlakke en betalings aan krediteure  Brite Handelaars gebruik ʼn winsgrens van 50% op die kosprys.  ʼn Vastevoorraadvlak word gehandhaaf en voorraad word op ʼn maandelikse basis vervang.  75% van totale aankope is op krediet.  Krediteure word betaal in die maand wat volg na die maand van aankope om voordeel te trek uit die 5% korting. C Afleweringskoste  Alle verkoopte goedere word gratis by kliënte afgelewer.  Dell-Aflewerings is gekontrakteer om hierdie diens te lewer.  Die afleweringskoste word teen 10% op verkope begroot. D Salarisse  Werkers sal ʼn verhoging van 6% op 1 September 2019 ontvang. E Versekering  Die versekeringspremie is betaalbaar aan die einde van elke maand.  Die maandelikse premie sal verhoog met 10% op 1 September 2019. b.o.

Downloaded from hlayiso.com REKENINGKUNDE 22 10710 / 19 F Na ʼn vergelyking van begrote en werklike bedrae, is die volgende gevind: AUGUSTUS 2019 BEGROOT WERKLIK Verkope R 118 800 R 89 400 Koste van verkope 79 200 66 000 Bruto wins 39 600 26 400 Afleweringskostes 11 880 13 860 Telefoonkostes 5 500 8 250 Advertensies 19 800 21 400 G Besonderhede met betrekking tot afleweringskoste en die nuwe voertuig Cleve oorweeg die volgende ten einde die kontantvloei te verbeter:  Die aankoop van afleweringsvoertuig in Oktober 2019  Betaling van ʼn 10% deposito  Die verkryging van ʼn rentevrye lening van sy oom vir die oorblywende saldo  Terugbetalings oor 36 maande sal R6 875 per maand beloop  Stop die dienste van Dell-Aflewerings H Uittreksel uit die Kontantbegroting vir twee maande geëindig 30 September 2019 Ontvangstes Augustus September Kontantverkope van goedere 71 280 55 440 Invorderings van debiteure 51 000 Huurinkomste 8 250 9 075 Addisionele kapitaalbydraes 110 000 Totale ontvangstes Betalings Kontantaankope van handelsvoorraad 19 800 (a) Betalings aan krediteure (b) 56 430 Salaris: Vyf werkers 35 200 (c) Telefoon 5 500 6 600 Advertensies 19 800 13 200 Versekering (d) 5 808 Afleweringskoste (betaalbaar aan Dell-Aflewerings) 11 880 9 240 Ander bedryfsuitgawes Onttrekkings 16 500 16 500 Totale betalings Kontantsurplus / tekort (24 860) Banksaldo aan die begin van die maand (11 220) (e) Banksaldo aan die einde van die maand 45 TOTAAL: 300 EINDE