Accounting Grade 12 P2 Gauteng Mock 2020 QP (Afr)

Downloaded from hlayiso.com GAUTENGSE DEPARTEMENT VAN ONDERWYS VOORBEREIDENDE EKSAMEN 2020 10712 REKENINGKUNDE V2 TYD: 2 uur PUNTE: 150 14 bladsye + ʼn formuleblad b.o.

Downloaded from hlayiso.com REKENINGKUNDE 2 (Vraestel 2) 10712/20 INSTRUKSIES EN INLIGTING Lees die onderstaande instruksies aandagtig deur en volg dit noukeurig na. 1. Beantwoord AL die vrae. 2. ʼn Spesiale ANTWOORDBOEK word voorsien waarin AL die vrae beantwoord moet word. 3. Toon ALLE bewerkings om deelpunte te verdien. 4. Jy mag ʼn nieprogrammeerbare sakrekenaar gebruik. 5. Jy mag ʼn donker potlood of blou/swart ink gebruik om jou vrae te beantwoord. 6. Waar van toepassing, toon alle berekeninge tot EEN desimale punt. 7. Skryf netjies en leesbaar. b.o.

Downloaded from hlayiso.com REKENINGKUNDE 3 (Vraestel 2) 10712/20 8. Gebruik die inligting in die onderstaande tabel as ʼn gids om die vraestel te beantwoord. Probeer om NIE hiervan af te wyk nie. VRAAG 1: 35 punte; 30 minute Onderwerp: Hierdie vraag integreer: Finansiële Rekeningkunde Bankversoening Versoening en BTW BTW Bestuur van hulpbronne Internekontrole Etiek VRAAG 2: 40 punte; 30 minute Onderwerp: Hierdie vraag integreer: Bestuursrekeningkunde Vervaardiging Konsepte Produksiekostestaat Gelykbreekpuntontleding VRAAG 3: 45 punte; 35 minute Onderwerp: Hierdie vraag integreer: Finansiële Rekeningkunde Vaste Bates en Vaste Bates Voorraadwaardasie Bestuur van hulpbronne Voorraadwaardasie Internekontrole VRAAG 4: 30 punte; 25 minute Onderwerp: Hierdie vraag integreer: Bestuursrekeningkunde Kontantbegroting Begroting Berekeninge Bestuur van hulpbronne Internekontrole b.o.

Downloaded from hlayiso.com REKENINGKUNDE 4 (Vraestel 2) 10712/20 VRAAG 1: VERSOENING EN BTW (35 punte; 30 minute) 1.1 BANKVERSOENING Die volgende inligting rakende Woodmead Handelaars word aan jou voorgehou. Hulle benodig jou hulp met die opstelling van die Bankversoeningstaat vir Junie 2020. Die finansiële jaar eindig jaarliks op 30 Junie 2020. GEVRA: 1.1.1 Identifiseer die items wat in die KOJ aangeteken moet word. (4) 1.1.2 Identifiseer die items wat in die KBJ aangeteken moet word. (3) 1.1.3 Voltooi die Bankversoeningstaat op 30 Junie 2020. (7) 1.1.4 Verduidelik hoe die onderneming item 9 moes hanteer het. (2) 1.1.5 Was dit volgens jou ʼn goeie besluit deur Woodmead Handelaars om ʼn vaste deposito ten bedrae van R100 000 op 15 Junie 2020 aan te gaan? Verduidelik jou antwoord. Haal syfers of bewyse uit die vraag aan om jou antwoord te staaf. (3) INLIGTING: Die Bankversoeningstaat op 31 Mei 2020 toon die volgende: Gunstige saldo volgens Bankstaat R44 000 Uitstaande deposito (gedateer 31 Mei 2020) R55 200 Uitstaande tjeks: Nr. 7155 (gedateer 15 Desember 2019) R5 000 Nr. 7710 (gedateer 20 Mei 2020) R22 800 Nr. 7747 (gedateer 31 Julie 2020) R136 000 Ongunstige saldo volgens Bankrekening R64 600 Nadat die Bankstaat van Stander Bank met die Kontantontvangstejoernaal (KOJ) en Kontantbetalingsjoernaal (KBJ) vergelyk is, het die volgende verskille aan die lig gekom: Item 1 ʼn Deposito van R55 200 verskyn slegs op die Bankstaat van 1 Junie 2020 en nie in die Junie joernale nie. Item 2 ʼn Deposito van R37 200 verskyn in die KOJ op 29 Junie 2020, maar nie in die Junie Bankstaat nie. Item 3 ʼn Direkte deposito vir R10 000 is deur Oxford Produkte in die bankrekening van Woodmead Handelaars gemaak. Dit was ten opsigte van kommissie-inkomste. Die bedrag verskyn op die Bankstaat, maar nie in die hulpjoernale nie. b.o.

Downloaded from hlayiso.com REKENINGKUNDE 5 (Vraestel 2) 10712/20 Item 4 Bankkoste van R1 070 kom voor op die Bankstaat, maar nie in die hulpjoernale nie. Item 5 ʼn Bedrag van R410 is op die Bankstaat gekrediteer vir rente. Die bedrag is nog nie in die joernale aangeteken nie. Item 6 Die Bankstaat toon ʼn geweierde tjek van R3 800. Die tjek is oorspronklik ontvang van M McGee ter vereffening van sy skuld van R4 500. Hierdie tjek is op 5 Junie 2020 in die KOJ aangeteken. Item 7 Op 15 Junie 2020 toon die Bankstaat ʼn gunstige saldo van R120 000. Woodmead Handelaars doen ʼn direkte oorplasing van R100 000 op dieselfde dag na Maxima Bank, om sodoende ʼn hoër opbrengs op ʼn vaste deposito vir 6 maande te verkry. Die transaksie verskyn wel in die joernale, maar nog nie op die Bankstaat nie. Item 8 Tjek nr. 7155 is verouderd en moet gekanselleer word. Die tjek is oorspronklik uitgereik as ʼn donasie ten bate van die Renosterbewaringstrust, maar het in die pos verlore geraak. Daar is besluit om die donasie te verhoog en ʼn EFO (elektroniese fonds oorplasing) vir R6 000 is aan die Renosterbewaringstrust gemaak. Geen inskrywings is al gedoen nie. Item 9 Op 30 Junie 2020 het ʼn debiteur J Collins ʼn tjek gedateer 30 Julie 2020, ter vereffening van sy skuld van R12 200 as betaling aangebied. Item 10 Tjek nr. 7710 vir R22 800 verskyn op die Bankstaat van Junie, maar nie in Junie se joernale nie. Item 11 ʼn EFO (elektroniese fonds oorplasing) van R15 400 verskyn in die KBJ op 30 Junie 2020. Op die Bankstaat gedateer 29 Junie 2020 is dit uitstaande. Item 12 Op die Bankstaat verskyn daar ʼn inskrywing vir R44 op 16 Junie 2020, met die opmerking “diverse”. Hierdie onregmatige inskrywing is deur ʼn bankamptenaar gedoen en is bedrog. Die bedrag van R44 verskyn ook op die Bankstate van 16 April 2020 en 16 Mei 2020. Woodmead Handelaars het hierdie transaksies as ‘bankkoste’ aangeteken in die KBJ’s van April en Mei maand. Stander Bank het ingestem om al drie hierdie bedrae dadelik terug te skryf. 19 b.o.

Downloaded from hlayiso.com REKENINGKUNDE 6 (Vraestel 2) 10712/20 1.2 BTW EKUDIBENG HANDELAARS Die volgende inligting is verkry uit die rekeningkundige rekords van Ekudibeng Handelaars. Die finansiële jaar eindig op 29 Februarie 2020. Alle goedere aangekoop en verkoop is onderhewig aan 15% BTW. GEVRA: Gebruik die onderstaande inligting om die volgende vrae te beantwoord. 1.2.1 Bereken die ontbrekende bedrae aangedui deur (A) tot (C). (7) 1.2.2 Bereken die bedrag BTW betaalbaar aan of ontvangbaar van SAID op 29 Februarie 2020. Dui aan of die bedrag onder bedryfsbates of bedryfslaste in die Balansstaat aangeteken sal word. (7) 1.2.3 Gee TWEE moontlike redes vir die inskrywing van R576 aan die debietkant van die rekening. (2) INLIGTING: A. Die volgende Algemene Grootboekrekening toon die konsolidering van die BTW Inset en BTW Uitset rekeninge: BTW- KONTROLEREKENING 2020 Debiteure- 2020 Feb 29 AJ 576 Feb 29 Bank KOJ 15 360 kontrole Debiteure- Debiteure- DAJ 2 304 DJ 23 040 kontrole kontrole Krediteure- KJ (A) Onttrekkings AJ (C) kontrole Krediteure- Bank KBJ (B) KAJ 1 800 kontrole B. Addisionele Inligting: • Die totale krediet aankope vir Februarie 2020 is R138 000 (BTW ingesluit). • 25% van alle goedere word vir kontant aangekoop. • Die eienaar het handelsvoorraad met ʼn kosprys van R6 000 (BTW uitgesluit) vir persoonlike gebruik geneem. Die onderneming handhaaf ʼn winsopslag persentasie van 60% op kosprys. 16 b.o.

Downloaded from hlayiso.com REKENINGKUNDE 7 (Vraestel 2) 10712/20 VRAAG 2: VERVAARDIGING (40 punte; 30 minute) 2.1 MANGA VERVAARDIGERS Die volgende inligting is verkry uit die rekeningkundige rekords van Manga Vervaardigers vir die finansiële jaar geëindig 30 September 2020. Die onderneming vervaardig etniese komberse. GEVRA: 2.1.1 Bereken die waarde van die slotvoorraad van grondstofvoorraad. (5) 2.1.2 Bereken die waarde van die direkte materiaalkoste uitgereik vir produksie. (4) 2.1.3 Bereken die direkte arbeidskoste. (8) 2.1.4 Voltooi die produksiekostestaat vir die jaar geëindig 30 September 2020. (11) INLIGTING: A. Grondstofvoorraad (Materiaal): Die onderneming gebruik die EIEU metode van voorraadwaardering. Manga Vervaardigers het 16 160 komberse vervaardig vir die jaar geëindig 30 September 2020. Aantal Prys per Totale meter meter Bedrag (R) Aanvangsvoorraad 2 400 R162 388 800 Slotvoorraad 6 800 ? B. Aankope en terugsendings van grondstofvoorraad. Aantal Prys per Totale meter meter Bedrag (R) Oktober 2019 11 000 R162 1 782 000 aankope November 2019 16 000 R173 2 768 000 aankope Maart 2020 aankope 4 000 R168 672 000 Maart 2020 (400) R168 (67 200) terugsendings 30 600 5 154 800 b.o.

Downloaded from hlayiso.com REKENINGKUNDE 8 (Vraestel 2) 10712/20 C. Arbeidskoste: • Daar is tien fabriekswerkers en elkeen het 1 920 uur per jaar, teen ʼn tarief van R25 per uur gewerk. Gesamentlik het hul 560 uur oortyd, teen twee keer die normale tarief per uur gewerk. • Die fabrieksassistent word R80 000 vir die jaar betaal. Sy spandeer 75% van haar tyd om die fabriek skoon te maak en 25% van haar tyd om etikette op die komberse te stik. • Die onderneming dra 1% by tot die WVF vir al hul werkers. D. Ander koste vir die finansiële jaar (na al die aansuiwerings): 2020 2019 (R) (R) Totale vaste koste per eenheid 252 227 • Fabrieksbokoste per eenheid ? 206 • Administratiewe koste per eenheid 22 21 E. Voorraad saldo’s wat voorgekom het in die boeke van Manga Vervaardigers: 2020 2019 (R) (R) Werk in proses voorraad 20 000 60 000 Klaarproduktevoorraad ? 520 000 Daar was 840 voltooide komberse voorhande aan die einde van die jaar. 2.2 MISCHKA MAGIC Die inligting is aangaande Mischka Magic, ʼn onderneming wat malvalekkers vervaardig. Die finansiële jaar eindig op 31 Augustus 2020. GEVRA: 2.2.1 Verduidelik waarom dit noodsaaklik is om jaarliks die gelykbreekpunt te bereken. Verskaf TWEE redes. (4) 2.2.2 Verskaf ʼn berekening om die gelykbreekpunt van 3 998 eenhede te bewys. (4) 2.2.3 Behoort Mischka bekommerd te wees oor die gelykbreekpunt van 2020? (4) b.o.

Downloaded from hlayiso.com REKENINGKUNDE 9 (Vraestel 2) 10712/20 INLIGTING: 2020 2109 TOTALE PER PER EENHEID KOSTE EENHEID Totale vaste koste R109 945 R54,97 R52,50 Totale veranderlike koste R120 000 R60,00 R25,00 Verkoopprys per houer R87,50 R70,00 Aantal houers vervaardig en verkoop 2 000 1 500 Gelykbreekpunt 3 998 1 750 40 b.o.

Downloaded from hlayiso.com REKENINGKUNDE 10 (Vraestel 2) 10712/20 VRAAG 3: VASTE BATES EN VOORRAADWAARDASIE (45 punte; 35 minute) 3.1 TALLIES BPK Die volgende inligting rakende Tallies Bpk vir die finansiële jaar geëindig 29 Februarie 2020, word aan jou voorgehou. GEVRA: Verwys na Inligting A. Bereken die ontbrekende syfers aangedui deur (A) tot (C) in die Vaste Bate Nota. (12) INLIGTING: A. Onvoltooide Vaste Bate nota: VOERTUIE TOERUSTING Drawaarde (01/03/ 2019) Kosprys 500 000 1 200 000 Opgehoopte (480 000) (350 000) waardevermindering Bewegings: Toevoegings 460 000 0 Bateverkope ? (C) Waardevermindering (A) (B) Drawaarde (29/02/2020) 600 000 Koste 460 000 Opgehoopte waardevermindering • ʼn Nuwe voertuig is op 1 Junie 2019 aangekoop. • Op 1 Oktober 2019 is die onderneming se ou voertuig met ʼn kosprys van R500 000, aan die plaaslike kinderhuis geskenk. Die opgehoopte waardevermindering op die voertuig was R480 000 op 1 Maart 2019. • Verouderde toerusting is op 29 Februarie 2020 teen drawaarde afgeskryf. • Waardevermindering word as volg bereken: Voertuie teen 15% op die kosprys Toerusting teen 20% op die drawaarde metode b.o.

Downloaded from hlayiso.com REKENINGKUNDE 11 (Vraestel 2) 10712/20 3.2 VOORRAADWAARDASIE Die volgende inligting is verkry uit die rekords van Sak en Pak vir die 2020 finansiële jaar. Die onderneming verkoop handsakke en reistasse. Die syfers aan jou voorgehou is ten opsigte van die Iccug handsak. Die onderneming gebruik die periodieke voorraadopnamestelsel en die geweegde gemiddelde metode vir voorraadwaardasie. GEVRA: 3.2.1 Bereken die waarde van die slotvoorraad op 29 Februarie 2020. (10) 3.2.2 Bereken die volgende vir die jaar geëindig 29 Februarie 2020: • Koste van Verkope (3) • Brutowins (3) • Gemiddelde voorraadhoudingstydperk (in dae) (5) 3.2.3 Behoort die eienaar tevrede te wees met die voorraadhoudings- tydperk hierbo bereken? Verduidelik. Haal syfers aan om jou antwoord (3) te staaf. LET WEL: Die voorraadhoudingstydperk vir 2019 was 65 dae. INLIGTING: A. Voorraadsaldo’s: TOTAAL DATUM EENHEDE (insluitende vraggeld) 1 Maart 2019 90 R25 640 29 Februarie 2020 194 ? B. Aankope: KOSPRYS PER DATUM EENHEDE EENHEID TOTAAL (vraggeld uitgesluit) 15 Maart 2019 350 R280 R 98 000 20 Julie 2019 624 R310 R193 440 9 September 2019 1 095 R290 R317 550 10 Februarie 2020 515 R300 R154 500 TOTAAL 2 584 R763 490 b.o.

Downloaded from hlayiso.com REKENINGKUNDE 12 (Vraestel 2) 10712/20 C. Vraggeld op aankope: Spottie Aflewerings vervoer die handsakke na die onderneming teen ʼn vaste bedrag van R20 per handsak. Hierdie bedrag het onveranderd gebly. D. Terugsendings: 60 van die handsakke wat op 9 September 2019 aangekoop is, is aan die verskaffer teruggestuur. Die verskaffer het die onderneming met die kosprys per item gekrediteer, maar geen krediet is op die vraggeld van hierdie terugsendings toegestaan nie. E. Verkope: 2 420 eenhede teen R450 elk 3.3 FRIS & FIKS Fris & Fiks is ʼn afdeling van Sports Groothandelaars. Voorraad word waardeer deur die EIEU metode te gebruik. Die eienaar is nie tevrede nie, aangesien die werklike syfers volgens die fisiese voorraadopname nie met die syfers volgens die Handelsvoorraad in die rekeningkundige rekords ooreenstem nie. GEVRA: Identifiseer EEN probleem in terme van hoe elke produk bestuur is ( drie verskillende probleme). Haal syfers aan om jou antwoord te staaf. Gee raad hoe elk van die probleme prakties aangespreek kan word. (9) Gimnasium Gholf T-hemde handdoeke hoedjies Aanvangsvoorraad 120 80 150 in eenhede Aankope in eenhede 5 600 960 1 200 Aantal verkope vir die jaar 4 800 840 930 in eenhede Slotvoorraad in eenhede 810 200 420 Verkoopprys per eenheid R45 R125 R350 Tydperk van voorraad 50 dae 70 dae 215 dae voorhande Kontant gedeponeer vir die R216 000 R100 000 R325 500 jaar 45 b.o.

Downloaded from hlayiso.com REKENINGKUNDE 13 (Vraestel 2) 10712/20 VRAAG 4: BEGROTING (30 punte; 25 minute) Die inligting aan jou verskaf is ten opsigte van QwaQwa Suiwelprodukte. Die onderneming verkoop suiwelprodukte met ʼn rakleeftyd van twee maande. Die finansiële jaar eindig op 31 Mei 2020. Die onervare boekhouer lê die Kontantbegroting voor vir die drie maande geëindig 31 Augustus 2020. ʼn Aantal foute het in die begroting voorgekom. GEVRA: 4.1 Identifiseer TWEE items wat nie in hierdie kontantbegroting hoort nie. (2) 4.2 Voltooi die debiteure-invorderingskedule vir Julie en Augustus 2020. (4) 4.3 Die eienaar wil beter beheer oor debiteure verkry. Kredietterme is 30 dae. 4.3.1 Verduidelik waarom die eienaar bekommerd is. Gee TWEE redes met syfers om jou mening te staaf. (4) 4.3.2 Gee EEN voorstel wat hy kan implementeer om die situasie te verbeter. (2) 4.4 Bereken die volgende: 4.4.1 Die uitstaande syfers gemerk deur (a) tot (c). (8) 4.4.2 Die verwagte rente op lening wat in Augustus 2020 betaal moet word. (4) 4.4.3 Winsopslag persentasie behaal vir die jaar geëindig 31 Mei 2020. (3) 4.5 Lewer kommentaar of die verandering in winspersentasie ʼn goeie besluit was al dan nie. Toon relevante syfers om jou antwoord te staaf. (3) INLIGTING: A. Die volgende inligting is verkry van die finansiële state op 31 Mei 2020 en 2019. 2019 2020 Verkope ? 1 875 000 Koste van Verkope 900 000 1 250 000 Winsgrens 70% ? B. Na verwagting sal debiteure hul rekeninge as volg vereffen: • 30% in dieselfde maand van verkope • 40% in die daaropvolgende maand • 25% in die tweede maand na verkope • Die res sal as oninbaar afgeskryf word in die derde maand. b.o.

Downloaded from hlayiso.com REKENINGKUNDE 14 (Vraestel 2) 10712/20 C. Die onderneming het drie werknemers wat dieselfde salaris verdien. Hulle sal ʼn verhoging van R900 vanaf 30 Junie 2020 ontvang. Een werker sê sy kind het siek geword en gevolglik het hy glad nie in Junie vir werk opgedaag nie. Hy het ook glad nie sy bestuurder gekontak om die situasie te verduidelik nie. NB: Beleid van QwaQwa Suiwelprodukte is geen werk geen betaling. D. Munisipaledienste sal na verwagting met 10% daal in Augustus as gevolg van beurtkrag en wateronderbrekings. E. Die eienaar, Me Padi beplan om saam met haar familie met vakansie te gaan gedurende Augustus. Sy sal gevolglik een derde meer as haar gewone onttrekkings neem. F. ʼn Lening is op 29 Februarie 2020 ontvang. Die paaiement en rente teen 12% per jaar sal op 31 Augustus 2020 betaal word. G. Uittreksel van die Kontantbegroting vir die drie maande geëindig 31 Augustus 2020: JUNIE JULIE AUGUSTUS Ontvangstes BEGROOT WERKLIK BEGROOT BEGROOT Kontantverkope Kontant ontvang van 57 200 52 500 73 850 ? debiteure Korting ontvang 2 300 2 400 2 500 2 500 Huurinkomste 5 000 5 000 5 200 5 200 Betalings Totale koste van verkope 200 000 210 000 190 000 180 000 Krediet aankope van 145 000 153 000 148 000 137 000 voorraad Verlies met verkoop van - - 1 900 - bate Salaris 23 700 (a) 23 700 23 700 Munisipaledienste 4 000 4 800 4 000 (b) Waardevermindering 7 500 7 800 7 500 7 500 Lening terugbetaling (insluitende rente) - - - 26 500 Onttrekkings (Kontant) 27 000 27 000 27 000 (c) H. Debiteure-ouderdomsanalise op 30 Junie 2020 KREDIETTERME: 30 dae Bedrag uitstaande 30 dae 60 dae 90 dae 120 dae 121 500 47 385 38 880 21 870 13 365 39% 32% 18% 11% 30 TOTAAL: 150 b.o.

Downloaded from hlayiso.com REKENINGKUNDE 15 (Vraestel 2) 10712/20 GRAAD 12 REKENINGKUNDE FORMULEBLAD MET FINANSIËLE AANWYSERS Bruto wins x 100 Bruto wins x 100 Verkope 1 Koste van Verkope 1 Netto wins voor belasting x 100 Netto wins na belasting x 100 Verkope 1 Verkope 1 Bedryfsuitgawes x 100 Bedryfswins x 100 Verkope 1 Verkope 1 Totale bates : Totale laste Bedryfsbates : Bedryfslaste (Bedryfsbates – Voorraad) : Bedryfslaste Niebedryfslaste : Aandeelhouersbelang (Handel & ander ontvangbare bedrae + Kontant & kontantekwivalente) : Bedryfslaste Gemiddelde handelsvoorraad x 365 Koste van Verkope Koste van Verkope 1 Gemiddelde handelsvoorraad Gemiddelde debiteure x 365 Gemiddelde krediteure x 365 Kredietverkope 1 Koste van verkope 1 Netto wins na belasting x 100 Netto wins na belasting x 100 Gemiddelde aandeelhouersbelang 1 Getal uitgereikte aandele 1 (* Sien nota hieronder) Netto wins voor belasting + Rente op lenings x 100 Gemiddelde aandeelhouersbelang + Gemiddelde niebedryfslaste 1 Aandeelhouersbelang x 100 Dividende vir die jaar x 100 Getal uitgereikte aandele 1 Getal uitgereikte aandele 1 Tussentydse dividende x 100 Finale dividende x 100 Getal uitgereikte aandele 1 Getal uitgereikte aandele 1 Dividende per aandeel x 100 Dividende vir die jaar x 100 Verdienste per aandeel 1 Netto inkomste na belasting 1 Totale vaste koste Verkoopprys per eenheid – Veranderlike koste per eenheid Nota: * In hierdie geval, indien daar ʼn verandering in die aantal uitgereikte aandele gedurende ʼn finansiële jaar is, word die geweegdegemiddelde-getal aandele in die praktyk gebruik. EINDE