Accounting Grade 12 P2 Eastern Cape June 2024 Memo (Afr)

NASIONALE SENIORSERTIFIKAAT GRAAD 12 JUNIE 2024 REKENINGKUNDE V2 NASIENRIGLYN PUNTE: 150 NASIENBEGINSELS: 1. Tensy anders in die nasienriglyne aangedui, is strafpunte vir vreemde items slegs van toepassing indien ʼn kandidaat nie punte op ʼn ander plek in die vraag vir daardie item verloor het nie (geen vreemde-item-strafpunte vir misplaaste items nie). Geen dubbelpenalisering toegepas nie. 2. Strafpunte vir plasing of swak aanbieding (bv. besonderhede) is slegs van toepassing indien die kandidaat punte vir die bedrae vir daardie item verdien het. 3. Tensy anders getoon, ken volpunte toe vir ʼn korrekte antwoord. Indien die antwoord foutief is, merk die bewerkings wat getoon is. 4. Indien ʼn vooraansuiweringsyfer as 'n finale syfer getoon word, ken die deelpunt toe vir die bewerking van daardie syfer (nie die metodepunt vir die antwoord nie). LET WEL: As syfers aangedui is in die nasienriglyne vir komponent- dele in bewerkings wat nie deelpunte verdien nie, kan die metodepunt van die finale antwoord ook nie toegeken word nie. 5. Tensy anders getoon, moet die positiewe of negatiewe effek van enige syfer in ag geneem word om die punt toe te ken. Indien geen + of – teken of hakie voorsien is nie, aanvaar dat die syfer positief is. 6. Waar aangedui in die nasienriglyne, kan deelpunte toegeken word om die verskil in kwaliteit van kandidate se antwoorde te bepunt. 7. Indien kandidate meer as die verlangde aantal antwoorde verskaf, ondersoek alle antwoorde tot voordeel van die kandidaat. Strafpunte kan toegeken word vir vreemde items, indien volpunte toegeken is. 8. Hierdie nasienriglyne is nie vir verspreiding in die publiek nie' omdat sekere items dalk verkeerd gehanteer is. Aanpassings is gemaak a.g.v. sekere vrae se nuanses (konteks). 9. Waar strafpunte toegepas word, kan die punte vir daardie afdeling van die vraag nie as ʼn negatiewe syfer getoon word nie. Waar metodepunte toegeken word vir bewerking, moet die nasiener die redelikheid van die bewerking ondersoek voor die punt toegeken word. 10. Waar metodepunte toegeken word vir bewerking, moet die nasiener die redelikheid van die bewerking ondersoek voor die punt toegeken word. 11. 'Bewerking' beteken kontroleer bewerking. ‘Een deel korrek’ beteken bewerking en een deel korrek. LET WEL: Kontroleer bewerking moet +, -, x, ÷, wees vlg. kandidaat se bewerkings (indien geldig) of volgens nasienriglyn. 12. In bewerkings, moet nie punte toeken nie vir bewerking as teller en noemer omgeruil is – hierdie is ook op verhoudings van toepassing. Indien een lyn getoon word, aanvaar dit as die teller. 13. Met die toekenning van metodepunte, maak seker dat kandidate nie volpunte kry vir enige item wat gedeeltelik foutief is nie. Dui aan met ʼn . 14. Wees bedag daarop dat party kandidate geldige alternatiewe buite die memorandum verskaf. Neem kennis dat een kommentaar meer as een aspek kan aanspreek. 15. Kodes: f = vreemde item; p = plasing/aanbieding Hierdie nasienriglyn bestaan uit 9 bladsye.

(EC/JUNIE 2024) REKENINGKUNDE V2 2 VRAAG 1 1.1 BEGRIPPE 1.1.1 Waar  1.1.2 Onwaar  1.1.3 Onwaar  1.1.4 Waar  1.1.5 Onwaar  5 1.2 BANKREKONSILIASIE 1.2.1 KONTANTONTVANGSTEJOERNAAL BESONDERHEDE VAN DIVERSE REKENING BEDRAG TOTAAL a/b 710 000 Rente op batige bank  240  Huurinkomste  8 500  718 740 ☑ * 5 KONTANTBETALINGSJOERNAAL BESONDERHEDE VAN DIVERSE REKENING BEDRAG TOTAAL a/b 663 600 Verkope  30 000  Bankkoste  (1 800 + 510) geen deelpunte nie 2 310  Toerusting  3 600  699 510 ☑ * 9 *voorlopige totale moet by totale ingesluit word -1 (maks. 1) vreemde/oortollige items (slegs indien punte elders vir dieselfde bedrag verdien is) 1.2.2 Bankrekonsiliasiestaat op 30 Junie 2024 Kt saldo volgens Bankstaat 40 090  Krediteer laat deposito 27 900  Debiteer uitstaande EFO nr. 653 3 250  Debiteer foutiewe deposito 15 000  Krediteer EFO gedupliseer 2 450  Dt. saldo volgens Bankrekening 52 190 ☑ Balanseringsyfer Dt. of Kt. soos per berekening -1 (maks. -1) Aanbieding (onvanpaste /geen besonderhede verskaf nie) 70 440 ☑* 70 440 7 * Totale moet dieselfde wees Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

(EC/JUNIE 2024) REKENINGKUNDE V2 3 1.2.3 Dit blyk dat dit nie vir Bird Handelaars moontlik sal wees om die uitstaande deposito gedateer 24 Mei 2024, te verhaal nie. Verduidelik EEN punt om ʼn moontlike oorsaak van die vermiste deposito te illustreer. Enige EEN  Aanvaar onvolledige antwoorde vir deelpunte ● Gebrek aan behoorlike interne beheer ● Gebrek aan verdeling van pligte maak dit makliker om bedrieglike aktiwiteite ongemerk uit te voer.[Slegs Geen verdeling van pligte (een punt)] ● Diefstal van kontant deur werknemers met toegang daartoe. ● Swak kontanthanteringsprosedures: Onvoldoende kontroles of prosedures kan daartoe lei dat kontant misplaas word of verlore gaan. ● Onvoldoende toesig of monitering van kontantverwante aktiwiteite Verskaf EEN aksie wat teen Sam Sly geneem kan word. Enige EEN.  Aanvaar onvolledige antwoorde vir deelpunte ● Dissiplinêre verhoor / Regsaksie ● Verhaal uitstaande bedrag van sy salaris ● Skuif Sly na ʼn ander afdeling 4 1.3 KREDITEUREREKONSILIASIE 1.3.1 Nr. Krediteure- Staat ontvang van grootboekrekening krediteur Voorlopige R174 640 R190 800 saldo (i) - 13 000  - 13 000  (ii) + 1 800  (iii)  - 1 600  (iv) + 2 500  (v) - 8 000  (-4 000 – 4 000) 1 punt elk (vi) + 11 860  (+7 060 + 4 800) 1 punt elk (vii) - 10 000  Korrekte saldo 168 000 ☑* 168 000 13 Punte toegeken vir korrekte teken met bedrag. Aanvaar die gebruik van hakies vir negatiewe bedrae *Bewerking, een deel korrek vir beide totale (hoef nie dieselfde totaal te wees nie) 1.3.2 Watter raad sal jy die eienaar gee oor die aankoop van goedere deur die besigheid se rekeninge? Gee EEN punt. Verwys na ʼn AARP-beginsel in jou verduideliking. Enige geldige verduideliking.  Verwysing na die AARP-beginsel  ● Die eienaar moenie die besigheidsrekeninge vir privaat sake gebruik nie ● Privaat gebruik word altyd as onttrekkings aangeteken. ● Die besigheidsrekening sal onakkuraat wees, en nie die korrekte inligting oor die bedryf van die besigheid weerspieël nie. ● Besigheidsentiteitsbeginsel 2 VRAAG 1: 45 TOTALE PUNTE Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

(EC/JUNIE 2024) REKENINGKUNDE V2 4 VRAAG 2 2.1 BEGRIPPE 2.1.1 B  2.1.2 C  2.1.3 A  2.1.4 E  2.1.5 D  5 2.2.1 Bereken die direkte materiaalkoste. 84 800  + 1 492 500  + 77 000  – 1 500  – 75 200  = 1 577 600 ☑ Een deel korrek 6 2.2.2 Bereken die fabrieksbokoste. Voorman se salaris 396 000  Waardevermindering op fabriekstoerusting 173 120  Huuruitgawe (214 480 x 5/7) 153 200 ☑ Water en elektrisiteit (237 040 x 75%) 177 780 ☑ Versekering (69 690 x 2/3) 46 460 ☑ Indirekte materiaal (45 200 x 65%) 29 380 ☑ 975 940 ☑ Een deel korrek 11 2.2.3 Produksiekostestaat vir die jaar geëindig 31 Mei 2024. Direkte materiaalkoste Sien 2.2.1 1 577 600 ☑ Direkte arbeidskoste Balanserende bedrag: PK – DMK 672 460 ☑ Primêre koste 2 250 060 ☑ Fabrieksbokoste Sien 2.2.2 975 940 ☑ Totale vervaardigingskoste 3 226 000 ☑ Goedere-in-bewerking (1 Junie 2023) 55 200  3 281 200 ☑ Goedere-in-bewerking (31 Mei 2024) (73 600)  Produksiekoste van voltooide goedere (396 x R8 100) 3 207 600 ☑* Een deel korrek * Gaan bewerking na; -1 vreemde items, maks. 2 10 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

(EC/JUNIE 2024) REKENINGKUNDE V2 5 2.3 BRIGHT BPK. 2.3.1 Bereken die gelykbreekpunt vir die jaar geëindig 29 Februarie 2024. 547 200 twee punte 307 200  + 240 000  1 720  – (360 + 510 + 310) ☑ Een deel korrek 540 drie punte = 1 014 eenhede ☑ Een deel korrek (Aanvaar 1 013,3) 6 2.3.2 Vergelyk en lewer kommentaar op die gelykbreekpunt en die vlak van produksie vir 2023 en 2024. Haal syfers aan. Vergelyk BEP met vlak van produksie vir 2024 (met syfers)  Vergelyk syfers vir 2023 en 2024 (met syfers)  Algemene opmerking  enige aanvaarbare antwoord ● Bright Bpk. het nie in 2024 gelykgebreek nie. Die gelykbreekpunt was 1 014 (Sien 2.3.1) en slegs 960 eenhede is vervaardig en verkoop / verlies gemaak op 54 eenhede. ● In 2023 was die gelykbreekpunt 1 016 en eenhede geproduseer en verkoop was 1 080 / wins gemaak op 64 eenhede / gelykbreekpunt het met slegs 2 eenhede afgeneem, maar eenhede vervaardig en verkoop het in 2024 met 120 eenhede afgeneem. ● Die uitkomste vir 2024 lyk ongunstig. Die produkte is gewild, maar dit is moontlik dat daar baie mededingers is wat ʼn invloed kon hê op die aantal eenhede wat verkoop is. 6 2.3.3 Verskaf TWEE moontlike redes vir die toename in direkte materiaalkoste per eenheid vir die huidige finansiële jaar en stel TWEE maniere voor waarop dit beheer kan word. TWEE REDES: Enige TWEE   ● Diefstal van materiaal weens swak interne beheer ● Grondstof van beter gehalte is gebruik ● Toename in vervoerkoste/brandstofpryse ● Toename in vermorsing / onopgeleide werkers ● Nuwe verskaffers vra hoër pryse TWEE VOORSTELLE Enige TWEE   ● Verbeter interne beheer om diefstal te voorkom / Monitor produksie ● Soek goedkoper verskaffers / koop plaaslik om op vervoerkoste te bespaar / koop in grootmaat om vir afslag te kwalifiseer ● Lei werkers op om vermorsing tot die minimum te beperk ● Beheer voorraad om tekorte te identifiseer ● Gebruik snypatrone/snymasjiene ● Onderhoud van masjiene ● Gebruik materiaal van beter gehalte / verander verskaffer ● Betaal bonusse vir die vermindering van vermorsing ● Gebruik afval vir verwante produkte 6 VRAAG 2: TOTALE PUNTE 50 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

(EC/JUNIE 2024) REKENINGKUNDE V2 6 VRAAG 3 3.1 BEGRIPPE 3.1.1 Geweegde gemiddelde  3.1.2 EIEU  3.1.3 Spesifieke identifikasie  3 3.2 VOORRAADWAARDASIE 3.2.1 Bereken die waarde van die eindvoorraad deur die EIEU-metode te gebruik. 2 920*  x 480  = 1 401 600  960 ☑ x 400  = 384 000 ☑ Een deel korrek As 3 880 - * van hierbo 1 785 600 ☑ Een deel korrek. Gaan bewerking na OF: (Kies slegs een metode om te merk) (8 049 600 een punt – 384 000 twee punte) 768 000  + 7 665 600  – 6 648 000  = 1 785 600 ☑ Een deel korrek. Gaan bewerking na 7 3.2.2 Bereken die winsopslagpersentasie behaal op kosprys [8 064 000 – 6 648 000] (twee of niks) 1 416 000  x 100 = 21,3% ☑ Aanvaar 21% 6 648 000  Een deel korrek. Gaan bewerking na 100 tel nie as een deel korrek nie 4 Bereken die voorraadhouperiode (in dae) deur die gemiddelde voorraad te gebruik. 1 276 800 twee punte ½ ✓(768 000 + 1 785 600) ☑ (sien 3.2.1) x 365 6 648 000  = 70 dae ☑ 4 3.2.3 As die interne ouditeur, verduidelik TWEE punte van kommer, wat verband hou met die winsopslag wat jy sal ondersoek. Sien 3.2.2 Antwoorde sal van WO afhang Enige TWEE   Deelpunte vir onvolledige antwoorde Winsopslag behaal is 8,7% (8%) onder die beplande winsopslag. 120 items vermis of gesteel Te veel opruimingsuitverkopings om van oortollige voorraad ontslae te raak Verkeerde berekeninge van winsopslag / verkoopprys Sal in die toekoms verkooppryse moet verhoog Koop in grootmaat / soek goedkoper verskaffer 4 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

(EC/JUNIE 2024) REKENINGKUNDE V2 7 3.2.4 Bespreek of die eienaar met die voorraadhoudingsperiode tevrede moet wees. (Die voorraadhoudingsperiode vir 2023 was 30 dae.) Sien 3.2.2 Antwoorde sal afhang van voorraadhouperiode Enige TWEE   Deelpunte vir onvolledige antwoorde NEE: Voorraadtydperk het van 30 dae tot 70 dae toegeneem (sien 3.2.2) Geld is te lank in voorraad opgesluit Te veel voorraad Groter moontlikheid van diefstal van voorraad Voorraad kan verouderd raak JA: Onwaarskynlik dat voorraad sal opraak Beter pryse wanneer voorraad in grootmaat gekoop word 4 3.2.5 Thandi Handelaars beplan om 10 sweetpakke aan die plaaslike netbalklub vir ’n komende toernooi te skenk. Die verkoopsbestuurder beweer dat dit ʼn vermorsing van geld en verlore wins sal wees. Verduidelik hoekom jy NIE met hom sal SAAMSTEM NIE. Verskaf TWEE punte. Enige TWEE geldige punte   Belangrik om terug te gee aan gemeenskap wat die besigheid ondersteun Vorm deel van korporatiewe maatskaplike verantwoordelikheid / trippel slotreël / King Kode Goeie publisiteit / Dit skep welwillendheid Dit is belastingaftrekbaar. 4 VRAAG 3: TOTALE PUNTE 30 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

(EC/JUNIE 2024) REKENINGKUNDE V2 8 VRAAG 4 4.1 VASTE BATES 4.1.1 Algemene grootboek van Zee Groothandelaars Bateverkoperekening 2023 31 Voertuie 132 400  2023 31 Opgehoopte waar- Des Des devermindering op 103 000  Voertuie (86 450 + 16 550 ☑) Wins met 600 ☑ Bank 30 000  verkoop balanserende bedrag van bates 133 000 133 000 *besonderhede en bedrag moet korrek wees 6 4.1.2 Bereken die totale waardevermindering op voertuie vir die jaar geëindig 29 Februarie 2024. 132 400 x 15% x 10/12 = 16 550 ☑ 1 932 400 – 132 400 = 1 800 000  x 15% = 270 000 ☑ 286 550 ☑ Een deel korrek 5 4.1.3 Bereken die drawaarde van voertuie op 29 Februarie 2024. [132 400 – 103 000] 1 932 400  – 1 099 200  – 29 400 ☑ – 286 550 ☑ = 517 250 ☑ Een deel korrek OF: Kies EEN opsie om te merk Kosprys: 1 932 400 – 132 400 = 1 800 000 ☑ Een deel korrek Opg. Wvm: 1 099 200 + 16 550 – 103 000 + 270 000 = 1 282 750 ☑Een deel korrek Drawaarde 517 250 ☑ Een deel korrek (Wees bewus van alternatiewe aanbiedings.) 5 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

(EC/JUNIE 2024) REKENINGKUNDE V2 9 4.2 BESTUUR VAN VASTE BATES PROBLEEM (MET SYFERS) ADVIES EEN punt probleem    EEN punt advies    EEN punt syfer   WINKEL 1 Drukker word oorwerk (140 000 Drukker moet vervang word (TYALI) kopieë) Ondersoek vermiste kontant Drukker is baie oud / volledig Dissiplinêre aksie gedepresieer (R1 drawaarde) Verdeling van pligte Hoë onderhoud (R8 000) Vermiste kontant (R72 000) WINKEL 2 Ink en verbruiksgoedere wat Dumisa benodig opleiding in (DUMISA) gebruik word, is hoog (R39 000) die gebruik van drukker om Hoë aantal bedorwe kopieë bedorwe kopieë en ink en (11 740) verbruiksgoedere te verminder Herstel drukker indien nodig WINKEL 3 Min kopieë is gemaak / voldoen nie Adverteer om verkope te (ZWENI) aan kapasiteit nie (40 000) verhoog Drukker word onderbenut Ruil drukkers met Winkel 1 (40 000/100 000) Betaal Zweni kommissie op Beste drukker wat die minste verkope in plaas van vaste kopieë maak (40 000 vs. 140 000, salaris 100 000) Maak die winkel toe as ligging ongewens is 9 VRAAG 4: 25 TOTALE PUNTE TOTAAL: 150 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief