ACCOUNTING P2 GR12 MEMO SEPT 2022 Afrikaans hlayiso.com

Downloaded from hlayiso.com NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT GRAAD 12 SEPTEMBER 2022 REKENINGKUNDE V1 NASIENRIGLYN PUNTE: 150 NASIENBEGINSELS: 1. Strafpunte vir vreemde items is slegs van toepassing indien ʼn kandidaat nie punte op ʼn ander plek in die vraag vir daardie item verloor het nie (geen vreemde item strafpunte vir misplaaste items nie). Geen dubbel penalisering nie. 2. Strafpunte vir plasing of swak aanbieding (bv. besonderhede) is slegs van toepassing indien die kandidaat punte vir die bedrae vir daardie item verdien het. 3. Volpunte vir korrekte antwoord. Indien die antwoord foutief is, merk die bewerkings wat voorsien is. 4. Indien ʼn vooraansuiweringsyfer as ʼn finale syfer getoon word, ken die bewerkingspunt toe vir daardie syfer (nie die metodepunt vir die antwoord nie). LET WEL: Indien punte in die memo toegeken word vir komponente van bewerkings, dra hierdie nie die metodepunt van die finale antwoord ook nie. 5. Tensy anders getoon, moet die positiewe of negatiewe effek van enige syfer in ag geneem word om die punt toe te ken. Indien geen + of – teken of hakie voorsien is nie, aanvaar dat die syfer positief is. 6. Waar aangedui word, ken deelpunte toe om die kwaliteit van antwoorde van kandidate te differensieer. Hierdie memorandum is nie vir verspreiding in die publiek nie, omdat sekere items dalk verkeerd hanteer 7. is. Aanpassings is gemaak as gevolg van sekere nuances in sommige vrae. 8. Waar strafpunte toegepas word, kan die punte vir daardie afdeling van die vraag nie as ʼn negatiewe syfer getoon word nie. 9. Waar metodepunte toegeken word vir bewerking, moet die nasiener die redelikheid van die bewerking ondersoek voor die punt toegeken word. 10. ‘Bewerking’ beteken kontroleer bewerking. ‘Een deel korrek’ beteken Bewerking en een deel korrek. Let Wel: Kontroleer bewerking. Moet +, -, x, ÷, of per memo wees. 11. In berekeninge, moet punte nie toegeken word indien noemer en deler omgeruil is nie. Dit is ook van toepassing op verhoudings. 12. Waar metodepunte toegeken word, maak seker dat kandidate nie volpunte kry vir enige item wat gedeeltelik foutief is nie. Dui aan d.m.v . Wees bedag daarop dat party kandidate geldige alternatiewe buite die nasienriglyn verskaf. Neem 13. kennis dat een kommentaar meer as een aspek kan aanspreek. 14. Kodes: f = vreemde item; p = plasing/aanbieding. Hierdie nasienriglyn bestaan uit 9 bladsye.

Downloaded from hlayiso.com 2 REKENINGKUNDE V2 (EC/SEPTEMBER 2022) VRAAG 1 1.1 VOORRAADWAARDASIE 1.1.1 Bereken die volgende op 30 April 2022: Waarde van slotvoorraad BEWERKINGS ANTWOORD 290  x 285 = 82 650  een deel korrek (470 – bedrag hierbo) 132 150  180  x 275 = 49 500  een deel korrek een deel korrek 5 Koste van verkope BEWERKINGS ANTWOORD      sien hierbo 79 200 + 376 500 – 1 650 – 2 850 – 132 150 319 050  een deel korrek 6 1.1.2 Deb is bekommerd oor die verkope en die winsgewendheid Bereken: gemiddelde voorraadhoudingsperiode (in dae) BEWERKINGS ANTWOORD 105 675 drie punte sien 1.1.1 ½  (79 200 + 132 150 ) x 365 120,9 dae  319 050  sien 1.1.1 Aanvaar 121 dae Moet x 365 wees 5 Lewer kommentaar op grond van jou bevindings en sê of sy bekommerd moet wees of nie. EEN geldige punt  deelpunte vir onvolledige /onduidelike antwoorde Verkope is stadig / voorraad beweeg nie so vinnig as verwag nie / voorraadopbouing. Slotvoorraad is byna dubbel die openingsaldo / 121 dae (3 maande) op die rakke. Gevaar bestaan dat voorraad verouderd kan raak / oudmodies / klante mag dalk nuwer modelle wil hê. Die produk is duursaam en het ʼn langer raklewe. Daar mag dalk ʼn groter vraag wees in die warmer maande / sal in die toekoms verkoop kan word. 2 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com (EC/SEPTEMBER 2022) REKENINGKUNDE V2 3 1.1.3 Deb wil oorskakel na die geweegde gemiddelde metode om die waarde van die elektriese waaiers te bepaal aangesien sy voel dit kan die winsgewendheid verbeter. Lewer kommentaar op hierdie voorstel. Verskaf TWEE punte. TWEE geldige punte   deelpunte vir onvolledige /onduidelike antwoorde • Oneties om voorraad te manupileer • Geweegde gemiddelde het gewoonlik ʼn kleiner slotvoorraad – lei tot ʼn kleiner bruto wins syfers • Dit sal vergelykings moeilik maak – beplanning sal nie effektief wees nie. • Hierdie waardasie is bloot ʼn boekinskrywing en sal nie die voorraadwaarde op die lang duur beïnvloed nie. 4 1.2 BTW 1.2.1 Bereken die bedrag betaalbaar aan SAID vir BTW vir die twee maande BTW-periode geëindig 30 Junie 2022.         3 800 + 86 100 + 1 260 – 1 125 – 142 500 – 3 750 – 6 000 – 540 = 62 755  een deel korrek Aanvaar alternatiewe aanbiedings soos tekens wat omgeruil is, grootboekrekeninge, inset / uitset-totale 9 1.2.2 Wat sal jy, as ʼn senior bestuurder, vir Brenda sê in verband met hierdie transaksie? Verskaf TWEE punte. TWEE geldige punte   deelpunte vir onvolledige /onduidelike antwoorde • Dit is bedrog om BTW in te vorder en dit nie aan SAID oor te betaal nie. • Die besigheid is ʼn agent van SAID – samel BTW in namens SAID / die geld behoort nie aan die besigheid nie. • Dit is onetiese sakepraktyk – nadelig vir die beeld van die besigheid. • Negatiewe publisiteit sal op die lang duur verkope beïnvloed. • Indien dit ontdek word, sal die besigheid beboet / gedagvaar word. 4 TOTALE PUNT 35 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com 4 REKENINGKUNDE V2 (EC/SEPTEMBER 2022) VRAAG 2 2.1 2.1.1 Onwaar  2.1.2 Waar  2.1.3 Onwaar  3 2.2.1 Bring die totale van die KOJ en KBJ op datum in die tabel wat voorsien word en bereken die korrekte saldo van die bankrekening in die Algemene Grootboek op 31 Julie 2022. KONTANTONTVANGSTEJOERNAAL KONTANTBETALINGSJOERNAAL 116 400 132 500 1 800  1 150  1 840  740  118 200 136 230 Banksaldo: 21 800  + 118 200  – 136 230  = 3 770  een deel korrek 9 2.2.2 BANKREKONSILIASIESTAAT OP 31 JULIE 2022 DEBIET KREDIET 36 270  Saldo volgens Bankstaat balanserende bedrag; mag krediet wees Uitstaande deposito’s: 20/07 22 500  29/07 12 700  Deposito vir huur nog nie aangeteken 9 200  Uitstaande EFO 778 6 200  Fout op staat / bedrag dubbeld 1 840  aangeteken Saldo volgens Bankrekening 3 770  sien 2.2.1 Vir beide totale 46 240  46 240 8 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com (EC/SEPTEMBER 2022) REKENINGKUNDE V2 5 2.2.3 Verwys na die uitstaande deposito van R22 500 gedateer 20 Julie 2022. Verduidelik waarom die rekenmeester bekommerd moet wees oor hierdie deposito. Verskaf EEN punt. EEN geldige punt  deelpunte vir onvolledige /onduidelike antwoorde • Deposito is laat / nie goeie sakepraktyk om kontant te terug te hou nie (sekuriteitsrisiko) • Swak interne beheer – kontrole en beheer / toesig • Geen verdeling van pligte – persoon buit situasie uit / nalatig • Mag bydra tot swak bestuur van kontant – likiditeisprobleme in die toekoms • Moontlike rol van kontant 2 2.3 MOLLY SE DELI 2.3.1 KREDITEUREGROOTBOEKREKENING VAN GLADYS VERSKAFFERS Foutiewe saldo op 1 Augustus 2022 41 800 A 8 600  B (17 800)  C twee of 0 (9 000)  D 600  E – 2 240 een punt – 2 240 een punt (4 480)  Saldo na foute en weglatings 19 720  een deel korrek 9 2.3.2 Molly was teleurgsteld dat sy nie die voordeel van korting kon geniet nie. Hoe kan Molly die interne beheerprosesse verbeter om te verseker dat dit nie in die toekoms weer sal gebeur nie? Verskaf TWEE punte. TWEE geldige punte   • Verbeter toesig en magtiging vir alle betalings • Maak ’n lys van betalings wat gedoen moet word. (kontrolelys) • Implementeer verdeling van pligte sodat Janice nie so baie take het nie. • Bied vir Janice opleiding aan – sal ook oorboekingsfoute verminder. 4 TOTALE PUNT 35 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com 6 REKENINGKUNDE V2 (EC/SEPTEMBER 2022) VRAAG 3 3.1 3.1.1 C 3.1.2 D 3.1.3 A 3.1.4 B 4 3.2.1 Bereken: DIREKTE ARBEIDSKOSTE 5 x 1 550 x 60 = 465 000  een deel korrek 225 x 96  = 21 600  een deel korrek 486 600  bewerking WVF 1% = 4 866  1% van totaal hierbo 491 466  bewerking 8 3.2.2 FABRIEKSBOKOSTE-NOTA Voorlopige totaal 203 720 Indirekte arbeid 60 000 x 25% + 15 000  Indirekte materiaal – 1 800  Versekering 19 200 / 4 + 4 800  Water en elektrisiteit – 47 400 + 33 180 OF 47 400 x 30% – 14 220  een deel korrek 207 500  9 3.2.3 PRODUKSIEKOSTESTAAT OP 28 FEBRUARIE 2022 Direkte materiaalkoste PK – DAK 321 034  Direkte arbeidskoste sien 3.2.1 491 466  PRIMÊRE KOSTE 812 500 Fabrieksbokoste sien 3.2.2 207 500  Totale vervaardigingskoste bewerking 1 020 000  Werk-in-proses (beginsaldo) 18 750 bewerking 1 038 750  Werk-in- proses (eindsaldo) (38 750)  Balanserende bedrag Koste van produksie van klaar produkte Drie 1 000 000 9 42 300  + 1 004 500  – 46 800  punte Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com (EC/SEPTEMBER 2022) REKENINGKUNDE V2 7 3.3 EENHEIDSKOSTE EN GELYKBREEK 3.3.1 Lewer kommentaar oor die beheer oor direkte materiaalkoste per eenheid en verkoops- en verspreidingskoste per eenheid. Haal syfers aan. Verskaf in elke geval, ʼn moontlike rede vir die verandering. KOSTE BESLUIT   met syfers   Direkte Verminder van R140 tot R120 (met 14,3%) materiaalkoste Het goedkoper materiaal / verskaffer gekies Koop plaaslik / verminder vervoerkoste Moontlik beter opleiding / verminder vermorsing / effektiewe werksmag. Verkoops- en Verhoog van R60 tot R90 (met 50%) verspreidingskoste Poging om verkope aan te moedig Poging om teikenmark uit te brei Motivering vir verkoopspersoneel (kommissie) Gratis aflewering (of teen verlaagde koste) 6 3.3.2 Verduidelik of Cage tevrede behoort te wees met die vlak van produksie bereik en die gelykbreekpunt. Verskaf TWEE punte. Haal syfers aan. TWEE geldige punte (met syfers)   deelpunte vir onvolledige /onduidelike antwoorde • Produksie het met 1 000 eenhede toegeneem, maar GBP het met 1 420 eenhede toegeneem. • Verlede jaar op 1 500 eenhede wins gemaak, maar hierdie jaar slegs op 1 080 eenhede. • Verlede jaar was wins R195 000 en hierdie jaar het dit gedaal tot R159 840. 4 TOTALE PUNT 40 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com 8 REKENINGKUNDE V2 (EC/SEPTEMBER 2022) VRAAG 4 4.1 Verduidelik waarom: 4.1.1 Oninbare skuld nie in ʼn kontantbegroting sal voorkom nie. Dit is ’n nie-kontant item  enige geldige verduideliking om nie-kontant item aan te dui 1 4.1.2 ʼn Kontantbegroting ʼn effektiewe interne beheermeganisme is. EEN geldige punt  deelpunte vir onvolledige /onduidelike antwoorde Effektiewe beheer oor kontant-reserwes / monitering van kontant-ontvangstes en betalings / rekonsiliasie van kontant (bank) saldo vir beplanning / verseker goeie likiditeit / identifiseer kontantvloeiprobleme en neem stappe om dit reg te stel. 2 4.2.1 DEBITEURE-INVORDERINGSKEDULE Maand Kredietverkope AUGUSTUS SEPTEMBER JUNIE 360 000 64 800 JULIE 364 000 109 200 65 520  AUGUSTUS 382 200 183 456 114 660  SEPTEMBER 354 900 170 352  ONTVANGSTES VAN DEBITEURE 357 456 350 532  7 een deel korrek 4.2.2 Bereken: Wees bedag op alternatiewe metodes vir berekeninge BEWERKINGS ANTWOORD (i) Huurinkomste: Augustus 2 12 850  13 878 x 100/108 een deel korrek (ii) Betalings aan krediteure: September 2 240 000  320 000 x 75% een deel korrek (iii) Terugbetaling van lening: September 5 550 twee punte 60 000  (3 300 – 2 750)  x 12  een deel korrek 0,11  (iv) Dividende op gewone aandele: September 4 (480 000 + 75 000 ) x 0,15 83 250  Moet x 0,15 wees 13 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com (EC/SEPTEMBER 2022) REKENINGKUNDE V2 9 4.2.3 Bereken: % verhoging in salarisse en lone. BEWERKINGS ANTWOORD 8 058  x 100 6%  134 300  3 4.2.4 Verskaf TWEE redes waarom die maatskappy sou besluit om in personeelopleiding te investeer. Enige TWEE geldige punte   Dit bevorder die beeld van die besigheid / effektiewer arbeidsmag Terugploeg in die gemeenskap wat die besigheid ondersteun. Korporatiewe sosiale verantwoordelikheid (soos in King Kode uiteengesit) Goeie korporatiewe bestuur. Goeie publisiteit – beter wins (meer klante) 2 4.2.5 Lewer kommentaar oor die nuwe benadering rakende kontant- en kredietverkope. As gevolg van daling in verkope, is besluit om meer op krediet te verkoop  2 Verduidelik TWEE nadele van hierdie benadering. TWEE nadele van kredietverkope   Kan tot kontantvloeiprobleme lei – debiteure betaal later Beheer oor debiteure – addisionele administratiewe pligte – uitstuur van state, ens. Moontlikheid van oninbare skuld / skuldinvorderaars / regsoptrede 4 Lewer kommentaar oor die werklike en begrote syfers vir die volgende items: ADVERTENSIES Begroot vir 3% van verkope; werklik is 4% van Haal syfers aan verkope/ Kommentaar  Verkope is 40% minder as begroot, maar Syfer (rakende verkope)  advertensies is slegs 20% minder as begroot. Advertensies was nie effektief nie – die verlangde verkope is nie bereik nie. 3 VERPAKKINGS- Begroot vir 6% van verkope; werklik is 5,5% van MATERIAAL verkope/ Kommentaar  Verkope is 40% minder as begroot, maar Syfer (rakende verkope)  verpakkingsmateriaal is 44,9% minder as begroot. Verpakkingsmateriaal is goed beheer – effektiewe gebruik van verpakking. Geen vermorsing of wanbestuur is opgemerk nie. 3 TOTALE PUNT 40 TOTAAL: 150 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief