SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS/
NATIONAL SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS
SETSWANA PUOTLALELETSO YA NTLHA (FAL)
PAMPIRI YA BORARO (P3)
MOTSHEGANONG/SEETEBOSIGO 2024
KAEDI YA GO TSHWAYA
MADUO: 100
Kaedi ya go tshwaya e, e na le ditsebe di le 16.
Kwalololo e ileditswe Phetla
You're offline
Skip to contentMemorandum View all
Setswana FAL P3 May June 2024 MG
Setswana Fal · Grade 12 · NSC June Exam · 2024 · setswana. Memorandum, 16 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- Setswana Fal
- Grade
- Grade 12
- Language
- Setswana
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2024
- Exam period
- NSC June Exam
- Paper
- 3
- Pages
- 16
- File size
- 374.1 KB
Loading document…
Loading document…
1 of 16
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Setswana Puotlaleletso ya Ntlha (FAL)/P3 2 DBE/Motsheganong/Seetebosigo 2024
SC/NSC – Kaedi Ya Go Tshwaya
ELA TLHOKO:
• Dirisa ruboriki ka gale fa o tshwaya tlhamo ya boitlhamedi (Pampiri 3. KAROLO YA A).
• Maduo a go tloga go 0–50 a arogantswe ka maemo a le 5 a ditlhaloso.
• Mo ditlhokegong tsa Diteng, Puo le Setaele, maemo mangwe le mangwe a tlhaloso a arogantswe ka dikarolwana tsa maemo a a kwa
godimo le a a kwa tlase ka seelo sa maduo se se tsamaelanang le ditlhaloso.
• Kagego ga e angwe ke karologantsho ya maemo a a kwa godimo le maemo a a kwa tlase.
RUBORIKI YA TLHATLHOBO TLHAMO YA PUOTLALELETSO YA NTLHA [50 MADUO]
Ditlhokego Phitlhelelo ka dinaledi Phitlhelelo ka Phitlhelelo ka tekano Phitlhelelo e e Ga a fitlhelela
matsetseleko tlhaelang
DITENG LE 28–30 22–24 16–18 10–12 4–6
IPAAKANYO -Tsibogelo ya maemo a -Tsibogelo e e -Tsibogelo e e -Tsibogelo ya tomagano -Tsibogelo e e seng
Maemo a a kwa godimo
a kwa godimo go gaisa a tlhamilweng ka itumedisang e e sa tlhomamang maleba gotlhelele
(Tsibogelo le a tlwaelegileng matsetseleko -Dikakanyo di lomagane -Dikakanyo tse di sa -Dikakanyo tse di
dikakanyo) -Dikakanyo tse di -Dikakanyo tse di mo go tlhaloganyegang tlhapang e bile di se na tlhakatlhakaneng le go
Thulaganyo ya botlhale, tse di maleba tota gape di e bile go kgotsofatsa boitlhamedi tlhoka tsepamo
dikakanyo tsa gwetlhang mogopolo le kgatlhisa le bosupi jwa -E rulagane le go -Bosupi jo bonnye jwa -Di gasagane le go
ipaakanyo go supa kgolo kgolo lomagana mo go thulaganyo le tomagano boelediwa
Temogo ya -E rulagantswe le go -E rulagantswe bontle tlhaloganyegang go -Ga e a rulagana e bile
maitlhomo, lomagana ka maemo a thata le go lomagana go tsenyeletsa matseno, ga e a lomagana
baamogedi le bokao dinaledi go tsenyeletsa tsenyeletsa matseno, mmele le bokhutlo
matseno, mmele le mmele le bokhutlo
30 MADUO bokhutlo
25–27 19–21 13–15 7–9 0–3
-Tsibogelo e e -Tsibogelo e e -Tsibogelo e e -Bogolo jwa tsibogelo ga -Ga go na maiteko a go
manontlhotlho, mme e tlhamilweng ka itumedisang, mme e bo maleba tsibogela setlhogo
Maemo a a kwa tlase
tlhaela ditlhokego tse di matsetseleko latlhegelwa ke go -Dikakanyo tse di sa -Dikakanyo tse di seng
tsibosang tsa tlhamo ya -Dikakanyo tse di tlhaloganyesega lomaganeng e bile di maleba e bile di sa
maemo a dinaledi maleba gape di kgatlhisa -Dikakanyo di lomagane tlhakatlhakane siama gotlhelele
-Dikakanyo tse di -E rulagantswe bontle le le go kgotsofatsa -Ga go na bosupi jwa -Ipaakanyo e e sa
botlhale e bile di supa go lomagana go -Maemo a a rileng a thulaganyo le tomagano tsepamang e bile e
kgolo tsenyeletsa matseno, thulaganyo le tomagano tlhakatlhakane
-E rulagantswe ka mmele le bokhutlo go tsenyeletsa matseno,
matsetseleko le ka mmele le bokhutlo
tomagano go
tsenyeletsa matseno,
mmele le bokhutlo
Kwalololo e ileditswe Phetla
Setswana Puotlaleletso ya Ntlha (FAL)/P3 3 DBE/Motsheganong/Seetebosigo 2024
SC/NSC – Kaedi Ya Go Tshwaya
RUBORIKI YA TLHATLHOBO TLHAMO YA PUOTLALELETSO YA NTLHA [50 MADUO] (tsweleditswe)
Ditlhokego Phitlhelelo ka dinaledi Phitlhelelo ka Phitlhelelo ka tekano Phitlhelelo e e Ga a fitlhelela
matsetseleko tlhaelang
PUO, SETAELE LE 14–15 11–12 8–9 5–6 0–3
GO TSELEGANYA/ -Segalo, rejisetara, -Segalo, rejisetara, -Segalo, rejisetara, -Segalo, rejisetara, -Puo ga e
RUNA setaele le tlotlofoko di setaele le tlotlofoko di setaele le tlotlofoko di setaele le tlotlofoko ga tlhaloganyesege
maleba le maikaelelo, maleba thata le maleba le maikaelelo, di maleba le maikaelelo, -Segalo, rejisetara,
Maemo a a kwa godimo
Segalo, rejisetara, baamogedi le bokao ka maikaelelo, baamogedi le bokao baamogedi le bokao setaele le tlotlofoko
setaele le tlotlofoko tse maemo a a kwa godimo baamogedi le bokao -Tiriso e e maleba ya puo -Tiriso ya puo ke ya bomaleba jwa tsona bo
di maleba go -Puo e e tlhololo, e -Puo e nonofile le tiriso go tlhagisa bokao maemo a motheo thata kwa tlase le maikaelelo,
maikaelelo/ itumedisa ka maemo a a ya segalo e maleba -Segalo se maleba -Segalo, tlhopho le tiriso baamogedi le bokao
ditlamorago le bokao tlhaolegileng -Bogolo jwa yona ga -Tiriso ya malepa a a ya mafoko e e seng -Tlotlofoko e nnye thata,
Tlhopho ya mafoko -Segalo se se nang le bo na diphoso tsa tlhotlheletsang ya go maleba mme e dira gore go nne
Tiriso ya puo le maikaelelo a a thutapuo le mopeleto tlhagisa diteng -Tlotlofoko e thata go tlhaloganya
melawana, tiriso ya tlhotlheletsang -Puo e tlhamilwe ka lekanyeditswe thata
matshwao a puiso, -Ga go na diphoso tsa matsetseleko
thutapuo le mopeleto thutapuo le tsa mopeleto
ka gotlhe
15 MADUO -Puo e e manontlhotlho ya
maemo a a kwa godimo
13 10 7 4
Maemo a a kwa tlase
-Puo e e matsetseleko ya -Puo e e ngokang e -Tiriso ya puo e e mo -Tiriso e e bokoa ya puo
tlhotlheletso e e bile e nonofile ka magareng, ka go tlhoka -Mefuta ya dipolelo e
nonofileng mo segalong kakaretso tsepamo mennye kgotsa ga e
-Ga e na diphoso tsa -Segalo se se siameng -Segalo se siame ka teng gotlhelele
thutapuo le tsa mopeleto se nonofile kakaretso le tiriso e e -Tlotlofoko e e
ka gotlhe -Diphoso tse di lekanyeditsweng ya lekanyeditsweng tota
-E tlhamilwe ka mmalwa tsa thutapuo malepa a tlhotlheletso
manontlhotlho le mopeleto
-E tlhamilwe bontle
KAGEGO 5 4 3 2 0–1
-Kago e e manontlhotlho -Kago e e latelanang -Kago ya dintlhana tse di -Go na le dintlha dingwe -Dintlha tse di botlhokwa
Diponagalo tsa ya setlhogo ya dintlhana maleba tse di amogelesegang di a tlhaela
setlhangwa -Dintlhana tse di -Lomagane -Dipolelo le ditemana tse -Dipolelo le ditemana di -Dipolelo le ditemana di
Kago ya ditemana le tlhaolegileng -Dipolelo le ditemana di bopilweng sentle fosagetse fosagetse
go tlhangwa ga -Dipolelo le ditemana di di a latelana, di a -Tlhamo e sa ntse e na le -Tlhamo e sa ntse e na -Tlhamo e tlhoka
dipolelo bopilwe bontlentle farologana tlhaloganyo le tlhaloganyo tlhaloganyo
5 MADUO
Kwalololo e ileditswe Phetla
Setswana Puotlaleletso ya Ntlha (FAL)/P3 4 DBE/Motsheganong/Seetebosigo 2024
SC/NSC – Kaedi Ya Go Tshwaya
RUBORIKI YA TLHATLHOBO YA SETLHANGWA SA TIRISANO SE SELEELE SA PUOTLALELETSO YA NTLHA [30 MADUO]
Ditlhokego Phitlhelelo ka dinaledi Phitlhelelo ka Phitlhelelo ka tekano Phitlhelelo e e Ga a fitlhelela
matsetseleko tlhaelang
DITENG, 15–18 11–14 8–10 5–7 0–4
THULAGANYO LE -Tsibogelo ya maemo a a -Tsibogelo e ntle tota e e -Tsibogelo e e lekaneng -Tsibogelo e e kwa tlase -Tsibogelo e senola go
SEBOPEGO kwa godimo go gaisa se bontshang kitso e ntle ya e e bontshang kitso ya e e supang kitso ya tlhoka kitso ya
se lebeletsweng ka gale diponagalo tsa mofuta diponagalo tsa mofuta diponagalo tsa mofuta diponagalo tsa mofuta
Tsibogelo le dikakanyo -Dikakanyo tse di wa setlhangwa wa setlhangwa wa setlhangwa wa setlhangwa
Kokoanyo ya dikakanyo botlhale, tse di -E tsepame – ga e a - Go na le tsepamo e e - Ga e a tsepama ka -Bokao jo bo
gore go rulaganngwe gamogileng fapoga setlhogo rileng – go na le go eta e gotlhe, mme kwalo e kgoreletsegileng ka go
Maitlhomo, baamogedi, -Kitso e e tseneletseng -Diteng le dikakanyo di fapoga mo setlhogong fapogile setlhogo fapoga setlhogo go go
diponagalo/melawana le ya diponagalo tsa mofuta lomagane, dintlha tse di -Diteng le dikakanyo di -Diteng le dikakanyo ga feteletseng
tiriso wa setlhangwa thadisitsweng sentle lomagane mo go di lomagane ka gale. Ke -Ga go na tomagano ya
-Kwalo e e tsepameng gape di tshegetsa utlwalang dintlha tse di mmalwa tse diteng le dikakanyo
MADUO 18 -Diteng le dikakanyo di setlhogo -Dintlha dingwe di di tshegetsang setlhogo -Ke dintlha di le mmalwa
lomagane -Sebopego se se tshegetsa setlhogo -Tiriso e e phatlhaletseng fela tse di tshegetsang
-Tlhaloso ya maemo a a lolameng ka diphoso tse -Sebopego se se maleba ya melawana ya setlhogo
kwa godimo e bile dintlha dinnye ka kakaretso fela go na sebopego -Ga go a dirisiwa
tsotlhe di tshegetsa le go sa nepagale go go -Go tlodisiwa matlho go melawana ya sebopego
setlhogo rileng go tseneletseng
-Sebopego se se maleba
gape se nepagetse
PUO, SETAELE LE GO 10–12 8–9 6–7 4–5 0–3
TSELEGANYA/RUNA -Segalo, rejisetara, -Segalo, rejisetara, -Segalo, rejisetara, -Segalo, rejisetara, -Segalo, rejisetara,
setaele le tlotlofoko tse di setaele le tlotlofoko tse di setaele le tlotlofoko di setaele le tlotlofoko di setaele le tlotlofoko ga di
Segalo, rejisetara, lolameng thatathata le lolameng thata le maleba le maitlhomo, fosagetse go le gonnye tsamaisane le
setaele, maitlhomo, maitlhomo, baamogedi le maitlhomo, baamogedi le baamogedi le tiriso go maitlhomo, maitlhomo, baamogedi le
baamogedi le tiriso tiriso tiriso -Go diphoso dingwe tsa baamogedi le tiriso tiriso
Tiriso ya puo le -Thutapuo e nepagetse e -Thutapuo e nepagetse thutapuo -Thutapuo e e sa -E phephetha ka diphoso
melawana bile e agegile sentle ka kakaretso e bile e -Tlotlofoko e e lekaneng lolamang ka diphoso tse gape e tlhakatlhakane
Tlhopho ya mafoko -E e se nang diphoso agegile sentle -Diphoso ga di dintsi -Tlotlofoko ga e maleba
Matshwao a puiso le gotlhelele -Tlotlofoko e e siameng kgoreletse bokao -Tlotlofoko e e go maitlhomo
mopeleto tota lekanyeditsweng -Bokao bo kgoreletsegile
-Bogolo ga go na -Bokao bo kgoreletsegile tota
MADUO 12 diphoso
SEELO SA MADUO 25–30 19–23 14–17 9–12 0–7
Kwalololo e ileditswe Phetla
Setswana Puotlaleletso ya Ntlha (FAL)/P3 5 DBE/Motsheganong/Seetebosigo 2024
SC/NSC – Kaedi Ya Go Tshwaya
RUBORIKI YA TLHATLHOBO YA SETLHANGWA SA TIRISANO SE SEKHUTSHWANE SA PUOTLALELETSO YA NTLHA KAROLO YA C
[20 MADUO]
Ditlhokego Phitlhelelo ka dinaledi Phitlhelelo ka Phitlhelelo ka tekano Phitlhelelo e e Ga a fitlhelela
matsetseleko tlhaelang
DITENG, 10–12 8–9 6–7 4–5 0–3
THULAGANYO LE -Tsibogelo ya maemo a a -Tsibogelo e ntle tota e e -Tsibogelo e e lekaneng -Tsibogelo e e kwa tlase -Tsibogelo e senola go
SEBOPEGO kwa godimo go gaisa se bontshang kitso e ntle ya e e bontshang kitso ya e e supang kitso ya tlhoka kitso ya
se lebeletsweng ka gale diponagalo tsa mofuta diponagalo tsa mofuta diponagalo tsa mofuta diponagalo tsa mofuta
Tsibogelo le dikakanyo -Dikakanyo tse di wa setlhangwa wa setlhangwa wa setlhangwa wa setlhangwa
Kokoanyo ya dikakanyo botlhale, tse di -E tsepame – ga e a -– Go na le tsepamo e e - Ga e a tsepama ka -Bokao jo bo
gore go rulaganngwe gamogileng fapoga setlhogo rileng - go na le go eta e gotlhe, mme kwalo e kgoreletsegileng ka go
Maitlhomo, baamogedi, -Kitso e e tseneletseng -Diteng le dikakanyo di fapoga mo setlhogong fapogile setlhogo fapoga setlhogo go go
diponagalo/melawana le ya diponagalo tsa mofuta lomagane, dintlha tse di -Diteng le dikakanyo di -Diteng le dikakanyo ga feteletseng
tiriso wa setlhangwa thadisitsweng sentle lomagane mo go di lomagane ka gale. -Ga go na tomagano ya
-Kwalo e e tsepameng gape di tshegetsa utlwalang -Ke dintlha tse di diteng le dikakanyo
MADUO 12 -Diteng le dikakanyo di setlhogo -Dintlha dingwe di mmalwa tse di -Ke dintlha di le mmalwa
lomagane -Sebopego se se tshegetsa setlhogo tshegetsang setlhogo fela tse di tshegetsang
-Tlhaloso ya maemo a a lolameng ka diphoso tse -Sebopego se se maleba -Tiriso e e phatlhaletseng setlhogo
kwa godimo e bile dintlha dinnye ka kakaretso fela go na ya melawana ya -Ga go a dirisiwa
tsotlhe di tshegetsa le go sa nepagale go go sebopego melawana ya sebopego
setlhogo rileng -Go tlodisiwa matlho go
-Sebopego se se maleba go tseneletseng
gape se nepagetse
PUO, SETAELE LE GO 7–8 5–6 4 3 0–2
TSELEGANYA/ -Segalo, rejisetara, -Segalo, rejisetara, -Segalo, rejisetara, -Segalo, rejisetara, -Segalo, rejisetara,
RUNA setaele le tlotlofoko tse di setaele le tlotlofoko tse di setaele le tlotlofoko di setaele le tlotlofoko di setaele le tlotlofoko ga di
maleba thatathata le maleba thata le maleba le maitlhomo, fosagetse go le gonnye tsamaisane le
Segalo, rejisetara, maitlhomo, baamogedi le maitlhomo, baamogedi le baamogedi le tiriso go maitlhomo, maitlhomo, baamogedi le
setaele, maitlhomo, tiriso tiriso -Go diphoso dingwe tsa baamogedi le tiriso tiriso
baamogedi le tiriso -Thutapuo e nepagetse e -Thutapuo e nepagetse thutapuo -Thutapuo e e sa -E phephetha ka diphoso
Tiriso ya puo le bile e agegile sentle ka kakaretso e bile e -Tlotlofoko e e lekaneng lolamang ka diphoso tse gape e tlhakatlhakane
melawana -E e se nang diphoso agegile sentle -Diphoso ga di dintsi -Tlotlofoko ga e maleba
Tlhopho ya mafoko gotlhelele -Tlotlofoko e e siameng kgoreletse bokao -Tlotlofoko e e go maitlhomo
Matshwao a puiso le tota lekanyeditsweng -Bokao bo kgoreletsegile
mopeleto -Bogolo ga go na -Bokao bo kgoreletsegile tota
diphoso
MADUO 08
SEELO SA MADUO 17–20 13–15 10–11 7–8 0–5
Kwalololo e ileditswe Phetla
Setswana Puotlaleletso ya Ntlha (FAL)/P3 6 DBE/Motsheganong/Seetebosigo 2024
SC/NSC – Kaedi ya go tshwaya
GO KWALA LE GO TLHAGISA
KAROLO YA A: TLHAMO: MADUO – 50
DINOMORO
TSA DITLHOGO MEFUTA YA DITLHAMO
DIPOTSO
1.1 Maaka ga a na lebelo. Kanelo
1.2 Bothata jo bo ka tlholwang ke Tlhaloso
tlhotlhwa e e kwa godimo ya peterole.
1.3 Fa nka busetsa letsatsi leo kwa Maitlhomo
morago ...
1.4 Go kgaolwa ga motlakase nako le E e sa tseyeng letlhakore
nako go ama matshelo a rona.
1.5 Lenaane la go fepiwa ga barutwana Ngangisano
kwa dikolong ga le na molemo ope.
1.6 Dikgakololo tse a nnetseeng tsona di Kanelo
nkagile e le ruri.
1.7.1–1.7.2 Lebelela ditshwantsho tse di latelang, Kanelo/Tlhaloso/E e sa tseyeng
mme o tlhophe se le sengwe go letlhakore/Ngangisano/Maitlhomo
kwala tlhamo.
KAROLO YA B: DITLHANGWA TSE DILEELE TSA TIRISANO: MADUO – 30
DINOMORO TSA MOFUTA WA SETLHANGWA
DIPOTSO
2.1 Lekwalo la botsalano
2.2 Lekwalo la semmuso
2.3 Puo
2.4 Mmuisano
KAROLO YA C: DITLHANGWA TSE DIKHUTSHWANE TSA TIRISANO: MADUO – 20
DINOMORO TSA MOFUTA WA SETLHANGWA
DIPOTSO
3.1 Pampitshana ya tshedimosetso
3.2 Molaetsakhutshwe (SMS)
3.3 Dikaelo
PALOGOTLHE: 100
Kwalolo e ileditswe Phetla
Setswana Puotlaleletso ya Ntlha (FAL)/P3 7 DBE/Motsheganong/Seetebosigo 2024
SC/NSC – Kaedi ya go tshwaya
KAROLO YA A: TLHAMO
MEFUTA YA DITLHAMO
GO TSHWAYA TLHAMO
• Tlhamo e se abelwe maduo go sena bopaki jwa gore e buisitswe.
• Maduo a bofelo a tlhamo a tshwanetse gore a bo a netefaditswe.
• Tlhamo ke boitlhamedi ga se tshobokanyo mo mafoko a lekanyediwang.
• Motlhatlhojwa a se sokelwe dirope fa a sa kwala boleele jo bo lebeletsweng.
• Motshwai a ele tlhoko kelelo le malepa a boitlhamedi.
• Molao ke gore o se nne le dikotlhao tse dingwe gonne ruburiki ka bo yona e na le
dikotlhao tsa yona.
1.1 TLHAMO YA KANELO
Mofuta o wa tlhamo, o anela ka sengwe kgotsa tiragalo e e fetileng. E ka
kwalwa go tswa mo matlhakoreng a a farologaneng.
Setlhogo Dintlha tse di solofetsweng
Maaka ga a na lebelo. ✓ Motlhatlhojwa a bue ka tiragalo e e tlhodileng
maaka.
✓ A ka tlhagisa maikutlo a gagwe.
✓ A ka bua ka ditlamorago tsa go bua maaka.
✓ A ka bua maitemogelo a gagwe ka go bua
maaka.
✓ A ka bua ka se a se ithutileng.
Kaedi ya go tshwaya: Tlhamo ya kanelo
o Ditiragalo di tshwanetse go latelana sentle.
o Tlhamo e, e kwalwe ka paka e e fetileng.
o Matseno e nne a a ngokang.
o Kanelo go le gantsi e tlhagisa ntlha e e rileng.
o Kanelo e tshwanetse go ngoka mmuisi go tloga kwa tshimologong go
fitlha kwa bokhutlong.
o Setaele, puo le ditiragalo di tshwanetse go itumedisa babuisi.
o Go tshwanetswe go elwe tlhoko gore mofuta o wa tlhamo o a anela.
o Bokhutlo e nne jo bo kgodisang.
Kwalololo e ileditswe Phetla
Setswana Puotlaleletso ya Ntlha (FAL)/P3 8 DBE/Motsheganong/Seetebosigo 2024
SC/NSC – Kaedi ya go tshwaya
1.2 TLHAMO YA TLHALOSO
Mokwadi mo tlhamong e, o tlhalosa sengwe ka mokgwa o mmuisi a tla
itemogelang se se tlhalosiwang jaaka go batlega.
Setlhogo Dintlha tse di solofetsweng
Bothata jo bo ka ✓ Motlhatlhojwa a tlhalose mosola wa peterole.
tlholwang ke tlhotlhwa ✓ A tlhalose bothata jo bo ka tlholwang ke
e e kwa godimo ya tlhotlhwa e e kwa godimo ya peterole.
peterole. ✓ A tlhalose maikutlo a gagwe ka tlhotlhwa e e kwa
godimo ya peterole.
✓ A tlhalose gore tlhotlhwa e e kwa godimo ya
peterole e ama badirisi jang.
✓ A tlhalose maitemogelo a gagwe ka tlhotlhwa e e
kwa godimo ya peterole.
Kaedi ya go tshwaya: Tlhamo ya tlhaloso.
o Motlhatlhojwa o tshwanetse go bopa setshwantsho ka mafoko a a a
filweng.
o A bontshe fa a na le maitemogelo ka setlhogo se
o Tlhopho ya mafoko e nne e e senolang maikutlo ka kelotlhoko go gorosa
molaetsa sentle.
o Puo ya botshwantshi e dirisiwe ka boitshimololedi.
o Bokhutlo e nne jo bo kgodisang. [50]
1.3 TLHAMO YA MAITLHOMO
Mo mofuteng o wa tlhamo, motlhatlhojwa o leba kakanyo, a bo a tlhagisa
maikutlo/tsibogo ya gagwe. Motlhatlhojwa a ka leba ditoro kgotsa se a
eletsang go se fitlhelela mo botshelong jwa gagwe, mme a kwale maitlhomo
a gagwe.
Setlhogo Dintlha tse di solofetsweng
Fa nka busetsa letsatsi ✓ Motlhatlhojwa a tlhagise letlha le letsatsi le a
leo kwa morago ... batlang go le busetsa kwa morago.
✓ A tlhagise maitlhomo a gore goreng a batla go
busetsa letsatsi leo kwa morago.
✓ A tlhagise ditiragalo tse di dirang gore a eletse
go busetsa letsatsi kwa morago.
✓ A tlhagise mosola wa go batla go busetsa
letsatsi kwa morago.
✓ A tlhagise maitemogelo a gagwe mabapi le
letsatsi leo.
Kwalololo e ileditswe Phetla
Setswana Puotlaleletso ya Ntlha (FAL)/P3 9 DBE/Motsheganong/Seetebosigo 2024
SC/NSC – Kaedi ya go tshwaya
Kaedi ya go tshwaya: Tlhamo ya maitlhomo.
o Tlhamo ya maitlhomo e tseye letlhakore.
o Maikutlo a tsaya karolo e e botlhokwa.
o Karolo e kgolo mo tlhamong ke go tlhalosa.
o Ditlhaloso di tshwanetse go bonala, maikaelelo e le go tlhagisa gape
maikutlo a nako e e fetileng.
o Dikakanyo/megopolo/maikutlo di tshwanetse go senola boammaaruri le
maitemogelo. [50]
1.4 TLHAMO E E SA TSEYENG LETLHAKORE
Mokwadi mo tlhamong e, o tlhalosa sengwe ka mokgwa o mmuisi a tla
itemogelang se se tlhalosiwang jaaka go batlega.
Setlhogo Dintlha tse di solofetsweng
Go kgaolwa ga ✓ Motlhatlhojwa a tlhagise ka moo dinako tsa kgaogo
motlakase nako le le tsa fa go se na kgaogo di amang matshelo ka
nako go ama teng.
matshelo a rona. ✓ A tlhagise maikutlo a gagwe fa motlakase o le teng
le fa o se teng.
✓ A ka bua ka mosola wa go nna teng ga motlakase
le ditlamorago tsa go sa nneng teng ga ona.
✓ A ka digela ka go tlhagisa ntlhakemo ya gagwe.
Kaedi ya go tshwaya: Tlhamo e e sa tseyeng letlhakore.
o Matseno e nne a a tlhabosang.
o A kgone go bopa setshwantsho ka mafoko a a a filweng.
o Maitemogelo ka setlhogo se se neilweng a tshwanetse go bonala sentle.
o Tlhopho ya mafoko e nne e e senolang maikutlo ka kelotlhoko go gorosa
molaetsa sentle. [50]
o Puo ya botshwantshi e dirisiwe ka boitshimololedi.
1.5 TLHAMO YA NGANGISANO
Mo tlhamong e, motlhatlhojwa o tlhagisa kakanyo, ntlhakemo, mme a nganga
ka maitlhomo a go dibela ntlhakemo ya gagwe. Kakanyo ya motlhatlhojwa e
tshwanetse go totobala go simolola kwa ntlheng go fitlha kwa bofelong.
Tlhamo e, e tshwanetse go tlhagisa letlhakore le le lengwe, mme
motlhatlhojwa a leke go pateletsa mmuisi go leba ditiragalo ka leitlho la
gagwe.
Kwalololo e ileditswe Phetla
Setswana Puotlaleletso ya Ntlha (FAL)/P3 10 DBE/Motsheganong/Seetebosigo 2024
SC/NSC – Kaedi ya go tshwaya
Setlhogo Dintlha tse di solofetsweng
Lenaane la go fepiwa ga ✓ Motlhatlhojwa a tlhagise ntlhakemo ya gagwe.
barutwana kwa dikolong ✓ A tlhagise dikgwetlho tse di leng teng mo
ga le na molemo ope. thebolong ya go fepiwa ga barutwana mo
dikolong.
✓ A tlhagise gore barutwana ba ungwelwa jang
go tswa mo go fepiweng.
✓ A tlhagise dintlha tse di supang go sa nneng
mosola ga go fepiwa ga barutwana.
✓ A dibele ntlhakemo ya gagwe ka bokhutlo jo
bo utlwalang.
Kaedi ya go tshwaya: Tlhamo ya ngangisano.
o Tlhamo ya maitlhomo e tseye letlhakore.
o Maikutlo a tsaya karolo e e botlhokwa.
o Karolo e kgolo mo tlhamong ke go tlhalosa. Ditlhaloso di tshwanetse go
bonala, maikaelelo e le go tlhagisa maikutlo a nako e e fetileng.
o Dikakanyo/megopolo/maikutlo di tshwanetse go senola boammaaruri le
maitemogelo. [50]
1.6 TLHAMO YA KANELO
Mofuta o wa tlhamo, o anela ka sengwe kgotsa tiragalo e e fetileng. E ka
kwalwa go tswa mo matlhakoreng a a farologaneng.
Setlhogo Dintlha tse di solofetsweng
Dikgakololo tse a ✓ A tlhagise gore ke mang yo o mo neetseng
nneetseng tsona, di dikgakololo.
nkagile e le ruri. ✓ A tlhagise dikgakololo tse a di neetsweng gore
ke dife.
✓ A tlhagise gore dikgakololo di mo thusitse jang.
✓ A tlhagise maikutlo a gagwe tebang le
dikgakololo tse.
✓ A tlhagise thotloetso e a ka e nayang batho
tebang le dikgakololo.
Kaedi ya go tshwaya: Tlhamo ya kanelo.
o Ditiragalo di tshwanetse go latelana sentle.
o Tlhamo e, e kwalwe ka paka e e fetileng.
o Matseno e nne a a ngokang.
o Kanelo go le gantsi e tlhagisa ntlha e e rileng.
o Kanelo e tshwanetse go ngoka mmuisi go tloga kwa tshimologong go
fitlha kwa bokhutlong.
o Setaele, puo le ditiragalo di tshwanetse go itumedisa babuisi.
o Go tshwanetse go elwe tlhoko gore mofuta o wa tlhamo o a anela.
o Bokhutlo e nne jo bo kgodisang. [50]
1.7-1.8 Tlhamo ya kanelo/maitlhomo/e e sa tseyeng letlhakore/ngangisano/ tlhaloso. [50]
PALOGOTLHE YA KAROLO YA A: 50
Kwalololo e ileditswe Phetla
Setswana Puotlaleletso ya Ntlha (FAL)/P3 11 DBE/Motsheganong/Seetebosigo 2024
SC/NSC – Kaedi ya go tshwaya
KAROLO YA B: DITLHANGWA TSE DILEELE TSA TIRISANO
2.1 LEKWALO LA BOTSALANO
Lekwalo la mofuta o, ke lekwalo le o tseelang mongwe kgang/motlotlo, go mo
leboga, akgola, go mo tsibosa kgotsa go eleletsa masego.
Lekwalo la botsalano Dintlha tse di solofetsweng
Motlhatlhojwa a kwalele tsala ya ✓ Motlhatlhojwa a tlhalose mabaka a a
gagwe lekwalo, a mo neele mo pateleditseng go kwala lekwalo le.
maele a go tokafatsa maduo a ✓ A mo eletse go dira lenaane la go ithuta
gagwe gore a bone dipholo tse le le tsenyeletsang Setswana.
di itumedisang. ✓ A mo lemose botlhokwa jwa tiriso ya
makwalopotso a a fetileng.
✓ A mo rotloetse go buisa dikwalo tse di
tlhaotsweng ka tsenelelo.
✓ A tsenele dithuto tsa nakwana.
Kaedi ya go tshwaya: Lekwalo la botsalano.
o Aterese le letlha di kwalwe ka botlalo.
o Ditumediso di supe gore ke lekwalo la botsalano.
o Diteng di bontshe boitlhamedi.
o Kwa bofelong a ka tlhagisa mafoko a a latelang:
Ke nna.
o A tlhagise leina la gagwe.
o Bokhutlo e nne jo bo kgodisang. [30]
2.2 LEKWALO LA SEMMUSO
Lekwalo la mofuta o, ke lekwalo le le kwalelwang setheo sengwe se se rileng.
Mokwadi a ka kopa sengwe e ka nna phatlhatiro kana thuso ya mokgwa
mongwe, e ka nna go akgola, go tlhagisa ngongorego kgotsa go tshitshinya
sengwe mo setheong seo.
Lekwalo la semmuso Dintlha tse di solofetsweng
Motlhatlhojwa a kwalele Tona ya ✓ Motlhatlhojwa a tlhalose mabaka a a
Lefapha la Dipalangwa ka mo pateleditseng go kwala lekwalo le.
mathata a badirisi ba ✓ A tlhagise ditiragalo tse di diragetseng
itemogelang ona ka nako ya magareng ga bakgweetsi.
dintwa magareng ga ✓ A tlhagise maikutlo a gagwe ka dintwa
bakgweetsi. magareng ga bakgweetsi.
✓ A tlhagise dikatlanegiso.
Kwalololo e ileditswe Phetla
Setswana Puotlaleletso ya Ntlha (FAL)/P3 12 DBE/Motsheganong/Seetebosigo 2024
SC/NSC – Kaedi ya go tshwaya
Kaedi ya go tshwaya: Lekwalo la semmuso.
o Diaterese di le pedi le letlha di kwalwe ka botlalo.
o Ditumediso di supe gore ke lekwalo la semmuso.
o Setlhogo se tlhagelele go thusa go tlhaloganya diteng tsa lekwalo.
o Dinomoro tsa mogala tsa mokwadi di tlhagelele.
o Diteng di bontshe ngongorego.
o Kwa bofelong a ka tlhagisa mafoko a a latelang:
Weno.
o A tlhagise leina la gagwe, sefane le mogala wa letheka, mme a saene.
o Bokhutlo e nne jo bo kgodisang. [30]
2.3 PUO
Puo ke karolo e e botlhokwa ya go fatlhosa. Mo mabakeng a mantsi motho o
neelana ka puo mo dikopanong kgotsa mo meletlong. Puo ya go bua le
setšhaba e farologana le ya go bua le setlhotshwana sa batho.
Puo Dintlha tse di solofetsweng
Motlhatlhojwa a kwale puo e a tlaa ✓ Motlhatlhojwa a tlhagise gore matlole
neelanang ka yona kwa kerekeng a kereke a dirisetswa eng.
ka botlhokwa jwa go oketsa ✓ A tlhagise bothata jo bo ka tlholwang
matlole a kereke. ke tlhokego ya matlole mo kerekeng.
✓ A thadise ditsela tse di farologaneng
tsa go kokoanya matlole.
✓ A rotloetse phuthego go sala morago
ditsela tse ba ka oketsang matlole ka
teng mo kerekeng.
Kaedi ya go tshwaya: Puo.
o Ditumediso di tlhagelele sentle kwa tshimologong ya puo.
o Puo e tsamaelane le mofuta wa kopano.
o Dipolelo di nne dikhutshwane.
o Dikakanyo di nne maleba.
o Tiriso ya puo e bontshe kgolo.
o Kwa bokhutlong, bareetsi ba lebogiwe. [30]
2.4 MMUISANO
Mmuisano ke mokgwa wa tlhaeletsano o o dirisiwang ke batho ba le babedi
kgotsa go feta ba aroganya dikakanyo kgotsa ba buisana ka setlhogo sengwe
se se rileng. Sebopego sa ona ke sa dipotsotherisano fela ona o dirwa
gongwe le gongwe ke mongwe le mongwe.
Kwalololo e ileditswe Phetla
Setswana Puotlaleletso ya Ntlha (FAL)/P3 13 DBE/Motsheganong/Seetebosigo 2024
SC/NSC – Kaedi ya go tshwaya
Mmuisano Dintlha tse di solofetsweng
Kwala mmuisano magareng ga ✓ Motlhatlhojwa a thale pono pele
gago le Ratoropo mo o mo mmuisano o simolola.
tlhagisetsang mathata a go sa ✓ A bontshe kgangkgolo ya mmuisano.
tsewe ga matlakala ka ✓ A tlhagise mathata a a tlholwang ke go
tshwanelo. sa tsewe ga matlakala.
✓ A dirise dikhutlwana ka fa morago ga
leina la sebui.
✓ A dirise mola o mošwa go supa sebui
se sešwa.
✓ A dirise masakana go neela dikaelo/go
gakolola babuisi.
✓ A emele ntlha nngwe le nngwe ka
botshepegi.
✓ A bontshe ka moo a khutlisang
mmuisano wa gagwe ka teng.
✓ A tlhagise dikatlanegiso.
Kaedi ya go tshwaya: Mmuisano.
o Dibui di nne pedi.
o Setlhogo se go buisanwang ka sona se kwalwe.
o Dipolelo di nne dikhutshwane.
o Diteng tsa motlhatlhojwa di supe boitlhamedi, kelelo ya dintlha le go
tsamaelana ga ditiragalo.
o Maina a dibui a tshwanetse go tlhagelela sentle.
o Matseno, mmele le bokhutlo di dirisiwe sentle.
o Kgang ya motlhatlhojwa e bontshe tshimologo, setlhoa le tharabololo.
o Puo le moono di tsamaelane le ditiragalo. [30]
PALOGOTLHE YA KAROLO YA B: 30
Kwalololo e ileditswe Phetla
Setswana Puotlaleletso ya Ntlha (FAL)/P3 14 DBE/Motsheganong/Seetebosigo 2024
SC/NSC – Kaedi ya go tshwaya
KAROLO YA C: DITLHANGWA TSE DIKHUTSHWANE TSA TIRISANO
3.1 PAMPITSHANA YA TSHEDIMOSETSO
Ke pampitshana e nnye e gantsi e tsenngwang mo mabokosong a poso
kgotsa e e abiwang mo marakanelong a ditsela/mebila. Gantsi di phasalatsa
ditirelo, tiragalo kgotsa kgwebo bogolosegolo e ntšhwa. E abiwa fela kwa ntle
ga tuelo.
Pampitshana ya Tshedimosetso Dintlha tse di solofetsweng
Motlhatlhojwa a kwale ✓ Motlhatlhojwa a latele sebopego sa
pampitshana ya tshedimosetso ka go tlhagisa setlhangwa se ka
dijo tse di tlileng go fiwa batsofe tlhomamo.
mo motseng. ✓ A tlhagise leina la setlamo se se
tlileng go aba dijo.
✓ A kwale nako, letsatsi le lefelo le
batsofe ba tla fiwang dijo ka lona.
✓ A tlhagise lenaane le le tla salwang
morago.
✓ A tlhagise ditlhokego tse batsofe ba
tshwanetseng go tla ka tsona.
✓ A dirise puo e e maleba e bile e
tshwanela motho yo o lalediwang.
Kaedi ya go tshwaya: Pampitshana ya Tshedimosetso.
o Tshedimosetso e rulaganngwe ka fa tlase ga ditlhogo kgotsa sekaditlhogo.
o Ditemana di nne dikhutswane.
o Go kwalwe dipolelo tse di bonolo.
o Ditshwantsho di dirisiwe di nyalane le mafoko.
Moono:
o Puo ya tshedimosetso e nne le dintlha ka segalo se se siameng.
o Fa maikaelelo e le go tlhotlheletsa mmuisi, a puo e e tlhagisang maikutlo e
dirisiwe.
o Tshedimosetso ya megala le leina la yo go ka ikgolaganngwang le ena, le
tlhagisiwe. [20]
Kwalololo e ileditswe Phetla
Setswana Puotlaleletso ya Ntlha (FAL)/P3 15 DBE/Motsheganong/Seetebosigo 2024
SC/NSC – Kaedi ya go tshwaya
3.2 MOLAETSAKHUTSWE(SMS)
Tirelo ya go romela kgotsa go arogana tshedimosetso ka mafaratlhatlha a
didiriswa tsa eleketeroniki jaaka dikhomputara le megala e e botlhale.
Molaetsakhutswe (sms) Dintlha tse di solofetsweng
Motlhatlhojwa a kwalele tsala ya ✓ Motlhatlhojwa a kwale setlhogo ka
gagwe molaetsakhutswe (sms) o o ga se molaetsa o leng ka ga sona.
tsamaelanang le setshwantsho. ✓ A tlhagise ditiragalo go ya ka
setshwantsho.
✓ A kwale molaetsa ka botlalo, mme
o nne mokhutshwane.
✓ A khutlise ka go kwala leina la
gagwe.
Kaedi ya go tshwaya: Molaetsakhutswe (SMS)
o Molaetsa o tlhamalale le go neelana ka tshedimosetso e ntsi.
o Leina kgotsa nomoro ya moamogedi kwa godimo mo setlhagisong
o Tiriso ya dikhutshwafatso, dialefabete, dinomoro le tlogelo ya ditumanosi
e letleletswe fela fa go kwalwa molaetsakhutshwe o o sa tlhomamang.
o Letlha le nako e molaetsa o amogetsweng ka tsona
o Puo e e dirisiwang e nne bonolo e bile e ikaege ka botsalano jwa
mokwadi le moamogedi. [20]
3.3 DIKAELO
Dikaelo ke tshedimosetso ya botlhokwa e e neelwang mongwe yo o batlang
tsela ya gore a goroge kwa lefelong le a yang kwa go lona jang.
Dikaelo Dintlha tse di solofetsweng
Motlhatlhojwa a kwalele baoki ✓ Motlhatlhojwa a tlhagise matshwao
dikaelo tsa go tloga kwa tleleniking a tsela.
go fitlha kwa gaabo fa ba tlaabo ba ✓ A ka bua ka dikago tse baoki ba tla
tlisetsa rraagwe melemo. kopanang le tsona fa ba ya kwa
gaabo.
✓ A ka tlhagisa maina a mebila e ba
tlileng go e feta.
✓ A ka fopholetsa dikilometara go
naya baoki setshwantsho sa
sekgala se ba tlileng go se
tsamaya.
✓ A bontshe dinomoro tsa mogala le
aterese e melemo e isiwang kwa go
yona.
Kwalololo e ileditswe Phetla
Setswana Puotlaleletso ya Ntlha (FAL)/P3 16 DBE/Motsheganong/Seetebosigo 2024
SC/NSC – Kaedi ya go tshwaya
Kaedi ya go tshwaya: Dikaelo.
o Molaetsa o tlhamalale mo go se o se kopang.
o Go kwalwe dipolelo tse di bonolo, di nne dikhutshwane le go
tlhaloganyega.
o Maitlhomo a tlhagelele sentle. [20]
PALOGOTLHE YA KAROLO YA C: 20
PALOGOTLHE YA TLHATLHOBO: 100
Kwalololo e ileditswe
Verified matching documents
The question paper, memo or addendum that belongs with this document.
Recommended for this subject
Published documents with matching subject and grade metadata.
Related documents
Matched using subject, grade, language, document type and exam metadata.
More from Grade 12 Setswana Fal
Explore more published documents in this catalogue.


















