Confidential
NATIONAL
SENIOR CERTIFICATE
MOPHATO 12
SETSWANA PUOTLALELETSO YA NTLHA (FAL)
PAMPIRI YA BOBEDI (P2)
NGWANAITSEELE 2025
MADUO: 70
NAKO: Diura di le 2½
Pampiri e, e na le ditsebe di le 27.
Kwalololo e ileditswe Phetla
You're offline
Skip to contentQuestion paper 





View all
Setswana FAL P2 Nov 2025
Setswana Fal · Grade 12 · NSC November Exam · 2025 · setswana. Question paper, 27 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- Setswana Fal
- Grade
- Grade 12
- Language
- Setswana
- Document type
- Question paper
- Year
- 2025
- Exam period
- NSC November Exam
- Paper
- 2
- Pages
- 27
- File size
- 1.1 MB
Loading document…
Loading document…
1 of 27
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Setswana Puotlaleletso ya Ntlha (FAL)/P2 2 DBE/Ngwanaitseele 2025
NSC Confidential
DITAELO LE TSHEDIMOSETSO
1. Buisa ditaelo le tshedimosetso ka kelotlhoko pele o ka simolola go araba
dipotso.
2. O se ka wa leka go buisa pampiri yotlhe. Lebelela lenaneo la diteng mo tsebeng
e e latelang, mme o tshwae dipotso go tswa mo dikwalong tse o di buisitseng
monongwaga. Morago ga moo tlhopha dipotso tse o batlang go di araba.
3. Pampiri e, e na le DIKAROLO di le NNE:
KAROLO YA A: Padi (35)
KAROLO YA B: Terama (35)
KAROLO YA C: Dikgangkhutshwe (35)
KAROLO YA D: Poko (35)
4. Araba DIPOTSO DI LE PEDI fela, potso e le NNGWE go tswa mo dikarolong
TSE PEDI tse di farologaneng:
KAROLO YA A: PADI
Araba potso e le NNGWE go tswa mo pading e o e buisitseng.
KAROLO YA B: TERAMA
Araba potso e le NNGWE go tswa mo terameng e o e buisitseng.
KAROLO YA C: DIKGANGKHUTSHWE
Araba dipotso TSOTLHE go tswa mo dikgangkhutshweng tse di boditsweng.
KAROLO YA D: POKO
Araba dipotso TSOTLHE go tswa mo mabokong a a boditsweng.
5. Dirisa lenaneonetefatso go go thusa.
6. Latela ditaelo go tswa kwa tshimologong ya karolo nngwe le nngwe ka
kelotlhoko.
7. Kwala palo ya dikarabo jaaka di tlhagelela mo pampiring ya dipotso.
8. Simolola karolo NNGWE le NNGWE mo tsebeng e NTŠHWA.
9. Tiriso ya nako e e tshikinngwang: Dirisa metsotso e ka nna 75 mo karolong
nngwe le nngwe.
10. Kwala ka mokwalo o o phepa o o bonalang.
Kwalololo e ileditswe Phetla
Setswana Puotlaleletso ya Ntlha (FAL)/P2 3 DBE/Ngwanaitseele 2025
NSC Confidential
LENANEO LA DITENG 2025
Tsebe e, e kaela batlhatlhojwa go tlhopha dipotso tse ba batlang go di araba kwa ntle
ga go buisa pampiri yotlhe. Buka nngwe le nngwe e simololwe mo tsebeng e ntšhwa.
KAROLO YA A: PADI
Araba dipotso go tswa mo pading e le NNGWE e o e buisitseng.
POTSO MADUO TSEBE
1. Morabaraba 35 5
2. Bogosi Kupe 35 8
3. Bodibeng jwa matlhomola 35 11
KAROLO YA B: TERAMA
Araba dipotso go tswa mo terameng e le NNGWE e o e buisitseng.
4. Molatswana wa gaetsho 35 14
5. O laetse jalo 35 17
KAROLO YA C: DIKGANGKHUTSHWE
Araba dipotso TSOTLHE go tswa mo dikgangkhutshweng.
6.1 'Mogatsaka o tla nkgopola' 17 21
6.2 'Bonang tsa Bopodi' 18 23
KAROLO YA D: POKO
Araba dipotso TSOTLHE go tswa mo mabokong.
7.1 'Bosiela' 18 24
7.2 'Ntwa ya 1936–1945' 17 26
Kwalololo e ileditswe Phetla
Setswana Puotlaleletso ya Ntlha (FAL)/P2 4 DBE/Ngwanaitseele 2025
NSC Confidential
LENANEONETEFATSO
Lebelela lenaneonetefatso le le latelang go bona gore a o arabile dipotso tse di
tlhokegang:
KAROLO NOMORO YA PALO YA TSHWAYA
POTSO DIPOTSO TSE DI POTSO E O E
ARABIWANG ARABILENG
()
A: PADI
(Dipotso tse dikhutshwane) 1–3 1
KGOTSA
B: TERAMA
(Dipotso tse 4–5 1
dikhutshwane)
KGOTSA
C: DIKGANGKHUTSHWE
(Dipotso tse 6 (6.1 + 6.2) 2
dikhutshwane)
KGOTSA
D: POKO
(Dipotso tse 7 (7.1 + 7.2) 2
dikhutshwane)
ELA TLHOKO: Netefatsa gore o arabile dipotso go tswa mo dikarolong di le PEDI
fela.
Kwalololo e ileditswe Phetla
Setswana Puotlaleletso ya Ntlha (FAL)/P2 5 DBE/Ngwanaitseele 2025
NSC Confidential
KAROLO YA A: PADI
Araba potso e le NNGWE fela mo karolong e.
Mo karolong e, dipotso di boditswe go tswa mo dipading tse di latelang:
MORABARABA – SJ Lebethe
BOGOSI KUPE – DPS Monyaise
BODIBENG JWA MATLHOMOLA – DS Matjila
POTSO 1: MORABARABA – SJ Lebethe
Araba dipotso TSOTLHE tsa padi e o e buisitseng.
Buisa dinopolo tse di latelang go tswa mo pading, mme morago o arabe dipotso tse di
boditsweng ka nngwe le nngwe ya tsona.
Palo ya maduo a a abetsweng potso nngwe le nngwe a go kaela boleele jo bo
solofetsweng mo karabong ya gago.
ELA TLHOKO: Araba dipotso tse di boditsweng ka dinopolo TSOTLHE, k.g.r
POTSO 1.1 le 1.2.
1.1 NOPOLO A
Moeka a okaoka a sa itse gore o tlaa dira jang. Fa a ka laletsa Morwesi gongwe
o tlaa gana. Le gona, fa a se ka a mo laletsa mme a laletsa boNtshetsana le
boMmakgosi fela, e tlaa bo e kete go ne go buiwa nnete. A se ka a itse gore a
ka dira eng. A botsa mogoloe gore a dire jang. Mogoloe a re a ba laletse botlhe,
mme a se ka a inaya ope kwa moletlong. A mo gakolola gore a se ka a 5
itshwenya ka gore ba tla gopola eng ka ga gagwe, le gore jaaka Morwesi a mo
reile a re a tsamaele ruri, taletso ya gagwe e tshwane le tsa batho botlhe.
A dira jaaka mogoloe a mo gakolotse. Batho botlhe ba o neng a ba laleditse ba
mo itsise gore ba tlaa nna gona, botlhe kwa ntle ga Morwesi. Ene le e seng
kitsiso ya gore ga a kitla a kgona go nna teng, a se ka a e dira. Mongwe wa 10
batho ba ba neng ba laleditswe e ne e le Bontle. E rile Ntshimane a feta kwa
ga gabo Bontle, a bona Morwesi a tswa ka fa teng. A ikaelela gore e tla re fa a
sena go potela a tsena. Gongwe Bontle o ne a ka itse gore molato o fa kae.
O ne a sa ntse a mmotsa gore o tlhotse jang fa Morwesi a tsena a siane, 'Bontle,
ke lebetse go go bolelela gore … aa! Dumela Ntshimane.' 15
Kwalololo e ileditswe Phetla
Setswana Puotlaleletso ya Ntlha (FAL)/P2 6 DBE/Ngwanaitseele 2025
NSC Confidential
1.1.1 Tlhopha tlhaloso go tswa mo KHOLOMONG YA B e e tsamaelanang
le leina le le mo KHOLOMONG YA A. Kwala fela tlhaka (A–E)
fa thoko ga potso 1.1.1(a) go fitlha go 1.1.1(d) mo BUKENG YA
DIKARABO.
KHOLOMO YA A KHOLOMO YA B
(a) Mpute A tsala ya ga Mpute e e neng
e tshameka dikatara
(b) Mmule
B modiri kwa dikantorong tsa
(c) Morwesi kwa Garankuwa
(d) Peter C morutabana kwa Fafung
D o ne a tsena sekolo kwa
Lebotlwane
E morutabana kwa Bapong
(4 x 1) (4)
1.1.2 Go ya ka temana, ke dilo dife DI LE PEDI tse mogoloagwe
Ntshimane a neng a di mo gakolola mabapi le taletso ya
batlamoletlong? (2)
1.1.3 Puisano e e tlhagelelang kwa bokhutlong jwa nopolo A e diragalela
kwa kae? (1)
1.1.4 Ka nako e Ntshimane a neng a bua le Bontle mo temaneng e, o ne
a ratana le mang? (1)
1.1.5 Ntshimane o ne a dira tiro efe? (1)
1.1.6 Ke bosula bofe bo Mpute a bo diretseng Steve? (2)
1.1.7 Naya morero wa padi ya Morabaraba. (2)
1.1.8 Ke ka ntlha ya eng Mpute a ne a feleletsa a ile le boNtshimane kwa
thabeng? (2)
1.1.9 Go ya ka ditiragalo tsa padi e, a mokwadi o atlegile go re thalela
morabaraba wa lerato o o neng o tshamekiwa? Tshegetsa karabo
ka lebaka. (2)
Kwalololo e ileditswe Phetla
Setswana Puotlaleletso ya Ntlha (FAL)/P2 7 DBE/Ngwanaitseele 2025
NSC Confidential
1.2 NOPOLO B
Ba tsamaya ka iketlo go se na kgang e ba ka e tsayang. Ntshimane a eletsa
jaaka e kete a ka bo a sa batle go mo felegetsa. Ke setlhogo go tsamaya fela
lo didimetse. Dikgang tse ba neng ba ka di bua, di ne di ka se ka tsa tsamaelana
sentle le tiro e ba neng ba tswa mo go yona gonne go ne go ka se tshole dipelo
tsa bona sentle. Ntshimane a tshokane ka a tsenya seatla mo kgetseng ya baki. 5
Phatla ya gagwe ya menagana. Morwesi a mmona. 'Ke eng?' A goga pampiri
e e khutlonne, a e leba. Morwesi a tla le ena a e leba. A leba Ntshimane. A leba
pampiri gape. A goga mowa. A leba Ntshimane nakonyana mo matlhong jaaka
e kete o ne a batla go mmotsa sengwe. A retologa a leba gae. A tlogela
mosimane a eme a tshwere setshwantsho jaaka e kete ga a itse gore a ka dira 10
eng ka sona. O ne a eme jaaka legodu le tshwaregile le sa ntse le tlaa utswa.
Fa a tsosa matlho a fitlhela a ile. O ne a itlhoma gore o sa ntse a le gona. A
leba tsela mme a mmona a le kgakala. E ka ne e le kgale a eme jaana kgotsa
mosetsana o ne a siana fa a tloga. A se ka a itse. Selo se se ne se tlhabile
Morwesi mo go maswe. O ne a sa solofela gore moeka a ka kgomarela dilo 15
jaana.
1.2.1 Feleletsa dipolelo tse di latelang ka go tlhopha mafoko a a
nepagetseng go tswa mo masakaneng:
(a) Mmule le Ntshimane ba kopane mo beseng e e yang kwa …
(Tshwane/Phokeng/Lebotlwane.) (1)
(b) Ntshimane, Mmemme le Ntshetsana fa ba tsena sekolo ba ne
ba tsaya loeto ka bese go ya dikgaisanong tsa go … (opela/
tshameka/siana.) (1)
(c) (Mmakgosi/Ntshimane/Morwesi) ke ena a boleletseng Mmule
ka go ratana ga ga Mpute le Bontle. (1)
1.2.2 BoMpute ba ne ba nna kwa kae pele ba fudugela kwa Madibeng? (1)
1.2.3 Go ya ka temana, ke eng se se tlhodileng gore Ntshimane le
Morwesi ba tsamae mmogo mme ba sa buisane? (2)
1.2.4 Neela dilo DI LE PEDI tse Ntshimane o neng a akanya ka ga tsona
fa a tsoga morago ga phitlho ya ga Bontle le Mpute. (2)
1.2.5 Lebakalegolo le le tlhotlheleditseng Bontle go iphitlhela a tsamaya
le Mpute fa a ne a phirimeletswe kwa Garankuwa ke lefe? (2)
1.2.6 O ikaegile ka ditiragalo tsa padi e, goreng Bontle a ne a kopa
Ntshimane gore a tlhokomele Morwesi ka bopelotelele? (2)
1.2.7 Ke ka ntlha ya eng go ne go na le maikutlo a a bosula mo gare ga
Ntshimane le Mpute? (2)
1.2.8 Fa o ne o le Ntshimane o rata Morwesi mme ena a tshameka ka
wena, o ne o ka dira eng? (2)
1.2.9 Go ya ka ditiragalo tsa padi e, a o bona Morwesi e ne e le motho yo
o nang le nnete? Tshegetsa karabo ka lebaka. (2)
[35]
Kwalololo e ileditswe Phetla
Setswana Puotlaleletso ya Ntlha (FAL)/P2 8 DBE/Ngwanaitseele 2025
NSC Confidential
POTSO 2: BOGOSI KUPE – DPS Monyaise
Araba dipotso TSOTLHE tsa padi e o e buisitseng.
Buisa dinopolo tse di latelang go tswa mo pading, mme morago o arabe dipotso tse di
boditsweng ka nngwe le nngwe ya tsona.
Palo ya maduo a a abetsweng potso nngwe le nngwe a go kaela boleele jo bo
solofetsweng mo karabong ya gago.
ELA TLHOKO: Araba dipotso tse di boditsweng ka dinopolo TSOTLHE, k.g.r
POTSO 2.1 le 2.2.
2.1 NOPOLO C
Tukisang a itse gore barongwa ba tlaa tsaya tsela e e motsopodia go ya
morakeng, mme fa a tsaya go tloga ka nako e ba tlogileng ka yone mo gae, ba
tshwanetse go goroga mo mesong. A bapa le molapo ka mosepele, ya re ka
koko ya ntlha basimane ba sa tswa go itatlhela mo phatšaneng, a itelekela. A
ba tshela mafoko godimo a tla a eme ka dinao. Ba ne ba feditse mogopolo gore 5
ba tlose moraka mo o leng teng, ba sube dikgomo gongwe, fa yo mmotlana a
botsa gore go tla barongwa ba le kae. Rraagwe a itse gore o boletsa kae.
'Ga se palo, ngwanaka: ke molao.'
'Go siame, a o tle. Re tla o bona.'
Ba gakologelwa gore o ne a tlhola a ba raya a re monna o tshwanetse go swela 10
boswa jwa ga rraagwe, gonne motho yo o se nang se e leng sa gagwe o gatwa
ka dinao, o tswa lelata la batlhanka ba gagwe; mme fa o na le kgomo, o bua
gangwe fela mongwe le mongwe a bo a reetsa.
2.1.1 Tlhopha tlhaloso go tswa mo KHOLOMONG YA B e e tsamaelanang
le leina le le mo KHOLOMONG YA A. Kwala fela tlhaka (A–E) fa
thoko ga potso 2.1.1(a) go fitlha go 2.1.1(d) mo BUKENG YA
DIKARABO.
KHOLOMO YA A KHOLOMO YA B
(a) Ikomeng A kgaitsadiagwe Tukisang
(b) Matlhodi B setlogolo sa ga Tukisang
(c) Obakeng C monna wa ga Matlhodi
(d) Oshupile D mmamalome wa ga
Obakeng
E monna wa lekgotla
(4 x 1) (4)
2.1.2 Puisano e e mo temaneng e, e diragalela kwa kae? (1)
2.1.3 Go ya ka temana, ke ka ntlha ya eng Tukisang a ne a le mo lefelong
le o le umakileng mo go 2.1.2? (2)
Kwalololo e ileditswe Phetla
Setswana Puotlaleletso ya Ntlha (FAL)/P2 9 DBE/Ngwanaitseele 2025
NSC Confidential
2.1.4 Neela lebaka le le neng le dira gore morwa wa ga Tukisang yo
mmotlana a botse gore go tla barongwa ba bakae. (2)
2.1.5 Naya ntlha E LE NNGWE ka ga tshobotsi ya ga Motlhoiwa. (1)
2.1.6 Ke tshwetso efe e Tukisang le barwae ba e tsereng go dira gore
barongwa ba se ka ba bona dikgomo tsa bona? (2)
2.1.7 Barongwa ba kgosi ba ne ba ile go batla eng kwa morakeng? (2)
2.1.8 Ke kakanyo efe e e neng ya tlela Tukisang fa a bona kgabo ya
molelo kwa morakeng? (2)
2.1.9 Go ya ka ditiragalo tsa padi e, a mokwadi o atlegile go re lemosa
gore tuelo ya boleo ke loso? (2)
2.2 NOPOLO D
'Rra, ke tsile go kopa gore o ntetle go tsena mo Sekgweng sa ga Dimo yo o
bolelwang.' Ga ema rre wa lekgotla. 'Rra re utlwile; mme re le Bakwena re
eletsa e kete o ka tlhalosa gore lo itse jang fa motlhala wa dikgomo o felela mo
Sekgweng sa ga Dimo, kgotsa lo setse lo tswa teng?'
'Ee, rra' re tswa teng; e bile ga re tswe teng. Re tswa teng ka mokgwa o: Go 5
mosimane mongwe wa mono a re ke oorra-Modimoeng, o kile a reka dikgomo
kwa fantising, ya re ka moso tsa fitlhelwa mo kampeng, tsa mmuso di ile. Ra
mmatla ra ba ra mo tlhoboga; maloba jaana re tshokane ka re mmona gape
kwa fantising; ke fa re ntsha lepodisi,' a batla go kgwa mathe, 'gore le tsamae
nae go tla kwano. Ga re itse gore go tsile jang gore ba tswe mo tseleng, mme 10
ene a bolela fa e rile a thanya a iphitlhela a le mo sekgweng, go le monna yo o
tshabegang, yo o maleduledu, le mosimane yo re mmatlang, mmogo le monna
yo mokhutshwane. Ke batla go itse gore ke bomang.'
2.2.1 Feleletsa dipolelo tse di latelang ka go tlhopha mafoko a a
nepagetseng go tswa mo masakaneng.
(a) Obakeng o bolaile (tshukudu/tlou/phage) … kwa legageng. (1)
(b) Motlhoiwa o ne a fiwa thothi ya (metsi/lebese/teye) … fa a ne a
thopilwe. (1)
(c) Kgosi e thopilwe go le … (bosigo/motshegare/sethoboloko). (1)
2.2.2 Go ya ka temana, Sajene Botipe o ne a le mo motlhaleng wa
bomang? Neela maina a BA LE BABEDI fela. (2)
2.2.3 Puisano e e mo temaneng e, e tlhodilwe ke eng? (2)
Kwalololo e ileditswe Phetla
Setswana Puotlaleletso ya Ntlha (FAL)/P2 10 DBE/Ngwanaitseele 2025
NSC Confidential
2.2.4 Ke lebakalegolo lefe le le tlhotlheleditseng Sajene Botipe go ya kwa
Phiritona? (2)
2.2.5 O itshetlegile ka ditiragalo tsa padi e, goreng Obakeng a ne a batla
go tshabisa leruo/dikgomo tsa gagwe? (2)
2.2.6 Modimoeng o ne a ikaeletse go dira eng fa mophato o mo lwantsha? (2)
2.2.7 Go ya ka padi, a lekgotla le ne la dumelela Sajene Botipe go tsena
mo sekgweng go batlana le Obakeng le dikgomo tse di utswitsweng
tsa puso? (2)
2.2.8 Go ya ka wena, a go ne go siame gore Tukisang a gane go ntsha
kgomo e a neng a e atlholetswe? (2)
[35]
Kwalololo e ileditswe Phetla
Setswana Puotlaleletso ya Ntlha (FAL)/P2 11 DBE/Ngwanaitseele 2025
NSC Confidential
POTSO 3: BODIBENG JWA MATLHOMOLA – DS Matjila
Araba dipotso TSOTLHE tsa padi e o e buisitseng.
Buisa dinopolo tse di latelang go tswa mo pading, mme morago o arabe dipotso tse di
boditsweng ka nngwe le nngwe ya tsona.
Palo ya maduo a a abetsweng potso nngwe le nngwe a go kaela boleele jo bo
solofetsweng mo karabong ya gago.
ELA TLHOKO: Araba dipotso tse di boditsweng ka dinopolo TSOTLHE, k.g.r
POTSO 3.1 le 3.2.
3.1 NOPOLO E
A metsa mathe ka boima, fa a fetsa a tsaya sekotlolo sa go tlhapela se se neng
se tletse kgodu e khibidu. A tsaya metsi, a ya kwa phaposing ya go tlhapela, a
fitlha a a tsholola. A sela diaparo tse di madi tse di neng di le fa fatshe, a di
tsenya mo sekotlolong se a tshetseng metsi mo go sona mme a simolola go di
tlhatswa. 5
'Fa e le gore go na le mongwe yo o ba lomileng tsebe …' Tsitsi a buela kwa
tlase, mme morago a kgaotsa se o neng a batla go se bua. Dimpho a mo tlhaba
ka matlho a a tletseng dipotso. Mmaagwe a roka molomo fela mme Dimpho a
itse gore o akantseng. Modisaotsile le ena a tlhaloganya a sa bolelelwe gore
kgang e lebisitswe kae. 10
'Ga ba kitla ba itse gore ke tlile kwano, ga go ka moo ba ka itseng. Ga go ope
yo o mponeng fa ke sena go kgaogana le diGerilla tse dingwe. Ke bone gore
ke ngweege ba sa mpone. Ga go na le yo o ka akanyang gore nka bo ke tlile
mo.' Modisaotsile a bua a lebile Tsitsi mo matlhong.
'A go na le yo o go boneng gore o thuntshitswe?' Tsitsi a botsa a ntse a phimola 15
metsi a a tshologileng fa fatshe. 'Nnyaya, ga go na yo o mponeng.'
3.1.1 Tlhopha tlhaloso go tswa mo KHOLOMONG YA B e e tsamaelanang
le leina le le mo KHOLOMONG YA A. Kwala fela tlhaka (A–E) fa
thoko ga potso 3.1.1(a) go fitlha go 3.1.1(d) mo BUKENG YA
DIKARABO.
KHOLOMO YA A KHOLOMO YA B
(a) Tsaone Mophuting A rrangwaneagwe Dimpho
(b) Modisaotsile B tsala ya ga Letlamoreng
(c) Mogomotsi C ngwana wa ga Tlhabaki
(d) Motshweneng D ngaka e bile ke Gerilla
E mogokgo kwa Lancaster
(4 x 1) (4)
3.1.2 Puisano e e mo temaneng e, e diragalela kwa ntlong ya ga mang? (1)
Kwalololo e ileditswe Phetla
Setswana Puotlaleletso ya Ntlha (FAL)/P2 12 DBE/Ngwanaitseele 2025
NSC Confidential
3.1.3 Go ya ka temana, ke dilo dife TSE PEDI tse diGerilla di sa di
lemogang ka ga Modisaotsile? (2)
3.1.4 Modisaotsile o thuntshitswe ke bomang? (2)
3.1.5 Rraagwe Dimpho o ne a dira tiro efe fa a le kwa Lontone? (1)
3.1.6 Ke karolo efe e mmaagwe Maitumelo a e tsereng gore boTsitsi ba
kgone go tshabela Botswana? (2)
3.1.7 Goreng Tsitsi a ne a sa batle go itsege gore Modisaotsile o
tshabetse kwa ga gagwe? (2)
3.1.8 Ke ka ntlha ya eng Dimpho a sa kgona go feleletsa dithuto tsa gagwe
kwa Yunibesithing ya Turfloop? (2)
3.1.9 Go ya ka ditiragalo tsa padi e, a mokwadi o atlegile go re lemosa
gore ga go na sepe se se nnelang ruri mo botshelong? Tshegetsa
karabo ka lebaka. (2)
3.2 NOPOLO F
'Dimpho,' Maitumelo a bua ka lentswe le le teteselang, 'fa o batla gore nna le
wena re utlwane, o se tlhole o mpolelela ditsiabadimo. Batho ba bantsho botlhe
ba tlhoile mmuso wa tlhaolele. Le fa e le gore rre ke lepodisi, melao ya tlhaolele
e a mo ama ka gonne ke montsho. Rre jaaka bantsho botlhe o tlhoile tlhaolele
e bile o utlwa botlhoko fa bantsho ba tlhorontshiwa. Rre o rata go thibela 5
bosenyi, go tshwara dinokwane, babolai le bakgothosi. Rre o rata go thusa
batho ba ba ka se kgoneng go itshireletsa kgatlhanong le dinokwane. A mme
ke phoso gore motho a dire tiro e e ntseng jaana. Rre o …'
A emisa go bua. Dimpho a bona mo matlhong a gagwe gore Maitumelo o fitlha
sengwe. Se se raya gore Maitumelo le ena o na le sephiri se a se ntseng ka 10
marago. Dimpho a lemoga gore o ntse a le lesilo go se lemoge se.
'Nkoko o ne a tlhola a bua gore mapodisi a sireletsa molao wa tlhaolele. Fela
ke gona ke lemogang gore ga se botlhe ba ba ntseng jalo. Nkoko o ne a sa bue
ka mapodisi a a tshwanang le rraago. Ke kopa maitshwarelo tsala ya me. Ke
tlaa go bona fa sekolo se tswa.' A tabogela kwa phaposing. 15
3.2.1 Feleletsa dipolelo tse di latelang ka go tlhopha mafoko a a
nepagetseng go tswa mo masakaneng.
(a) Go ya ka mapodisi, Odirile o bolailwe ke … (bolwetse jwa pelo/
bolwetse jwa nyumonia/bolwetse jwa sukiri.) (1)
(b) Dimpho o kgonne go tsweletsa dithuto tsa gagwe kwa
Yunibesithing ya … (Thabatshukudu/Lancaster/Turfloop.) (1)
(c) (Motshweneng/Gabasiane/Mogomotsi) … ke ena a boleletseng
Letlamoreng ka ga loso lwa ga Odirile. (1)
Kwalololo e ileditswe Phetla
Setswana Puotlaleletso ya Ntlha (FAL)/P2 13 DBE/Ngwanaitseele 2025
NSC Confidential
3.2.2 Puisano e e mo temaneng e, e tlhodilwe ke eng? (2)
3.2.3 Neela dintlha DI LE PEDI tsa semelo tse Dimpho le Maitumelo ba
tshwanang ka tsona. (2)
3.2.4 Lebakalegolo le le tlhotlheleditseng boLetlamoreng go nna diGerilla
ke lefe? (2)
3.2.5 Ke ka ntlha ya eng mapodisi a ne a batla go gana ka setopo sa ga
Odirile? (2)
3.2.6 O itshetlegile ka ditiragalo tsa padi e, goreng Tsitsi a ne a tenwa ke
go fuduga go tswa mo lefelong le lengwe go ya kwa go le lengwe? (2)
3.2.7 Fa o ne o le Letlamoreng, o ne o tlaa tsaya kgato efe fa mapodisi a
gana go go neela setopo sa ngwana wa gago gore o se boloke? (2)
3.2.8 Go ya ka ditiragalo tsa padi e, a o bona tlhaolele e ne e amile lelapa
la ga Letlamoreng? Tshegetsa karabo ka lebaka. (2)
[35]
PALOGOTLHE YA KAROLO YA A: 35
Kwalololo e ileditswe Phetla
Setswana Puotlaleletso ya Ntlha (FAL)/P2 14 DBE/Ngwanaitseele 2025
NSC Confidential
KAROLO YA B: TERAMA
Mo karolong e, dipotso di boditswe go tswa mo teramakhutshweng le terama tse di
latelang:
MOLATSWANA WA GAETSHO – DMG Sekeleko
O LAETSE JALO – KS Naledi
MOLATSWANA WA GAETSHO – DMG Sekeleko
POTSO 4: 'MOSESE, MOSESE, MANGOLE LE MENWANA' – SJ Shole
Buisa dinopolo tse di latelang go tswa mo terameng, mme morago o arabe dipotso tse
di boditsweng ka nngwe le nngwe ya tsona.
Palo ya maduo a a abetsweng potso nngwe le nngwe a go kaela boleele jo bo
solofetsweng mo karabong ya gago.
ELA TLHOKO: Araba dipotso tse di boditsweng ka dinopolo TSOTLHE, k.g.r
POTSO 4.1 le 4.2.
4.1 NOPOLO G
BOSALALA: E seng gore o ne a tswetse kwa ntle, a tlhaselwa ke motho, a
kgona go tshabela mo ntlong, mme a swela teng?
RANTLERU: Motho yo o bolaetswe mo. E seng kwa ntle. Bona masuputso a.
Le gone a ka bo a swetse gaufi le lebati.
Jaanong ke yole kwa mojakong wa kamore. Ke go raya ke re o 5
bolaetswe mo. A lebati la berebere ke le le fa le le ka inotlelang
fa o le tswalela ka fa ntle?
BOSALALA: Nnyaya. Fa o belaela re ka ya go le leka. (Ba ya kwa go lona.
Ba a le kgotlhokgotsa) Mabati ano ka bobedi a ne a lotletswe ka
fa gare. O paki ya me. 10
RANTLERU: Hm! Go a nthatafalela. Fa nkabo ke sa go thusa go roba lebati
nkabo ke re o mmolai. Nka be ke dumela mo dipokong ke ne ke
tla re setopo se ke sepoko se, kgotsa ke sa motho yo o
bolailweng ke sepoko. Jaanong, mme gone ke batla gore fa ke
bitsa mapodisi a mangwe, ke bo ke itse gore o amega go le kana 15
kang. O tlile go tshwanna ke go nthusa. Fa go ka pala, ba tlile
go tswala ntlo eno, wena ba go tswalela mo kgolegelong go fitlha
re tshwara mmelaelwa yo o botoka. Tlhola gore a ditshipi tsa
mafesetere ga di na fa motho a ka sutlhang teng (Bosalala o dira
jalo a ntse a sisa pelo. Rantleru o dira modumo ka kwa 20
dikamoreng tse dingwe. Mabati le difenitšhara di a suta di a
thulana.)
Kwalololo e ileditswe Phetla
Setswana Puotlaleletso ya Ntlha (FAL)/P2 15 DBE/Ngwanaitseele 2025
NSC Confidential
4.1.1 Tlhopha tlhaloso go tswa mo KHOLOMONG YA B e e tsamaelanang
le leina le le mo KHOLOMONG YA A. Kwala fela tlhaka (A–E) fa
thoko ga potso 4.1.1(a) go fitlha go 4.1.1(d) mo BUKENG YA
DIKARABO.
KHOLOMO YA A KHOLOMO YA B
(a) Feke A monna wa ga Nnuku
(b) Rantleru B lekgarebe la ga Bosalala
(c) Mmemme C mosadi wa ga Bosalala
(d) Bosalala D lepodisi la motse
E monna wa letagwa
(4 x 1) (4)
4.1.2 Batho ba ba mo temaneng e, ba bua jaana ba le kwa kae? (1)
4.1.3 Ke tiragalo efe e e tlhotlheletsang mmuisano o o mo temaneng e e
fa godimo? (2)
4.1.4 Molwantshiwa ke mang go tswa mo teramakhutshweng? Tshegetsa
ka lebaka. (2)
4.1.5 Lebakalegolo le le neng le dira gore Bosalala a rate Feke ke lefe? (2)
4.1.6 Goreng Rantleru a feleleditse a tsaya tshwetso ya go roba lebati la
ntlo ya ga Bosalala? (2)
4.1.7 A o ka re Rantleru ke lepodisi la nnete? (2)
4.1.8 Go ya ka wena, a Nnuku o ne a itumetse fa a sena go bolaya
Mmemme? (2)
4.2 NOPOLO H
RANTLERU: A tswa kae ka o a utlwa gore ra re re fitlhetse mabati a lotletswe
ka fa gare.
FEKE: Borra, ke lona ba e seng matagwa, mmolai wa lona o dule fa go
tseneng nna Feke teng.
RANTLERU Sa reng- ne s'o se! 5
LE
BOSALALA:
FEKE: Ke re mmolai o dule ka phatlha e ke tseneng ka yona! Ka mojako
ole.
RANTLERU: O raya gore re ka bo re sa mmona. E le gore o ne a iphitlhile
kae?
Kwalololo e ileditswe Phetla
Setswana Puotlaleletso ya Ntlha (FAL)/P2 16 DBE/Ngwanaitseele 2025
NSC Confidential
FEKE: Ga ke re le thubile lebati, la sianela setopo kwa mojakong wa 10
kamore? Ga ke re le ne la sianela go phuruphutsa dikamore le
mafesetere?
BOSALALA: Oohoo!
FEKE: E re 'Ee. Abuti', o ntse o re 'Oohoo' o ka re o motho a hupile
mouwane. Ga ke re le nna le mpone fela ke setse ke le mo 15
ntlong? A re sutiseng bolao jo bo fa thoko ga lebati jo.
(Ba a bo sutisa) A selo se ga se motlhala wa motho a huhumela?
A se ga se mangole a gagwe fa a ne a gagabela kwa ntle?
Nkarabeng! (Ba a didimala) Le fetile bolao jo, la sianela kwa
dikamoreng, e bile le tlogetse lebati le sa tswalwa. Motho yo le 20
mmatlang o dule ka fa tlase ga bolao jo. Le gone ga a kgakala.
Fa lo ka mo latela lo ka boa ka ena go ise go ye kae.
RANTLERU: (O kgwa mowa) O ka re o a utlwala, Feke.
4.2.1 Feleletsa dipolelo tse di latelang ka go tlhopha mafoko a a
nepagetseng go tswa mo masakaneng:
(a) Nnuku o ne a iphitlhile ka fa tlase ga ... (bolao/setlhare/tafole). (1)
(b) Rantleru o ne a bitsa … gore a tle go thusa ka tshekatsheko ya
polao. (moagisani/sajene/ngaka) (1)
(c) Nomoro ya ntlo ya ga Bosalala ke … (6666/666/66). (1)
4.2.2 Ke eng se se dirileng gore Mmemme a ye kwa ga Bosalala? (2)
4.2.3 Feke ke modiragatsi yo o mosola mo teramakhutshweng e.
Tshegetsa ntlha eno o lebile dipatlisiso tsa polao ya ga Mmemme. (2)
4.2.4 Morero wa teramakhutshwe e, ke lerato le e seng lona. Tshegetsa
tlhagiso e ka lebaka. (2)
4.2.5 Tlhalosa semelo sa ga Rantleru ka dintlha DI LE PEDI fela. (4)
4.2.6 Bosalala o ne a ile kwa kae fa a tlogela Mmemme mo ntlong? (1)
4.2.7 Ke eng se mapodisi a se dirileng gore ba kgone go tshwara mmolai
wa ga Mmemme? (2)
4.2.8 A Bosalala o dirile sentle ka go dira gore Nnuku a ngale mme a tswe
mo ntlong? (2)
[35]
Kwalololo e ileditswe Phetla
Setswana Puotlaleletso ya Ntlha (FAL)/P2 17 DBE/Ngwanaitseele 2025
NSC Confidential
POTSO 5: O LAETSE JALO – KS Naledi
Buisa dinopolo tse di latelang go tswa mo terameng, mme morago o arabe dipotso tse
di boditsweng ka nngwe le nngwe ya tsona.
Palo ya maduo a a abetsweng potso nngwe le nngwe a go kaela boleele jo bo
solofetsweng mo karabong ya gago.
ELA TLHOKO: Araba dipotso tse di boditsweng ka dinopolo TSOTLHE, k.g.r
POTSO 5.1 le 5.2.
5.1 NOPOLO I
(Morago ga lenyalo kwa ga gabo Moeti, Lentuwane o dirile tsa go fitlhola.)
KELEEPILE: Hei! Wa tla wa tswa ka kgangkgolo. Kgang e, e masisi. E batla
go sekasekwa ke batho ba dikakanyo tse di nonofileng. O
tshwanetse go nna fa fatshe o je boko. O se potlake kgaitsadi,
o tsee nako ya gago. O batle lefeelo le o tlaa feelang diphatsa 5
tse di mo tseleng ya botshelo, leobu. Botshelo ga bo ise bo ke
bo tlhomame ka gope. Ditlhokego tsa bona ke di
tsenangtsenang.
MATOKO: Ga go nnete e e fetang eo. Diphetogo tsa botshelo ga di na
moalafi. Ga se fela bontsi bo ikgwagetsa. Mongwe e re go nna 10
matswakabeleng a mathata, o utlwe motho wa teng a re o
rogilwe ke lefatshe.
KELEEPILE: Kgori e bona lee. MaŠwi ke nnete ga na selabe, selabe se tla le
motsayakgamelo. Ke nnete go ratwa go beilwe. Ke setso sa bo
borraronamogolo. Ga go bosielo bope. Kgaitsadi, ga ke 15
kgatlhanong le maikutlo a gago fela o gopole gore, rre Moeti o
na le lapa. O boe o ipotse gore Lentuane motlha a itseng o tlile
go reng? Kana o itse gore o tlaa be o kgotlile semana mo
phagong. Mosadi fa a inama. Kgaitsadi o gopole gape gore o
photi e e sa ntseng e tsongwa. O tshwanetse go bonwa ke 20
motsomi yo o marota. Itse gore diphatsa di go emetse. Ga ke go
ntshe dijo ganong, o ngwana wa letsele le nna. Ga ke go
nyemise mooko. Dikgakgamatso di a tle di direge. Bontsi bo sale
bo itshwere ditedu tsa seledu ka tsietsego.
Kwalololo e ileditswe Phetla
Setswana Puotlaleletso ya Ntlha (FAL)/P2 18 DBE/Ngwanaitseele 2025
NSC Confidential
5.1.1 Tlhopha tlhaloso go tswa mo KHOLOMONG YA B e e tsamaelanang
le leina le le mo KHOLOMONG YA A. Kwala fela tlhaka (A–E) fa
thoko ga potso 5.1.1(a) go fitlha go 5.1.1(d) mo BUKENG YA
DIKARABO.
KHOLOMO YA A KHOLOMO YA B
(a) Makgolokwe A o rata kagiso
(b) Mojalefa B ke tsala ya nnete
(c) Nteseng C o ema ka lefoko la gagwe
(d) Moruti Rantweetwee D o rata basadi
E o rata maaka
(4 x 1) (4)
5.1.2 Go ya ka temana, ke dikgakololo dife TSE PEDI tse Keleepile a di
neetseng Matoko mabapi le go ratwa ke Moeti? (2)
5.1.3 Mmuisano o o mo temaneng e, o diragalela kwa kae? (1)
5.1.4 Moeti o ne a itsege ka tiro efe? (1)
5.1.5 Ke ka ntlha ya eng Moeti a ne a lelela go nna le ngwana wa
mosimane? (2)
5.1.6 Ke karolo efe e kgosana Pholo a e tsereng go tlisa kagiso magareng
ga ga Moeti le Lentuwane? (2)
5.1.7 Moeti o bolailwe ke mang? (1)
5.1.8 Goreng Moeti a ne a sa batle go itsege gore o dirile tesetamente? (2)
5.1.9 Go ya ka ditiragalo tsa terama e, a moterama o atlegile go re lemosa
gore se se sa feleng se a bo se tlhola? Tshegetsa karabo ka lebaka. (2)
Kwalololo e ileditswe Phetla
Setswana Puotlaleletso ya Ntlha (FAL)/P2 19 DBE/Ngwanaitseele 2025
NSC Confidential
5.2 NOPOLO J
MOETI: Ka ga mme yo, o a itse, ke mo tlhaloseditse. Thulaganyo
e, ke sephiri sa me. Ga ke batle go ba tlogela mo lebaleng.
Ga ke batle gore ba tsoge ba jela tlase.
RADINONYANE: Ke a go utlwa, e bile ke a go tlhaloganya. Ke tlaa go thusa.
O batla ke dire jang? 5
MOETI: Ke batla gore fa ke ikela badimong, mosimane yo,
Mojalefa, ke batla gore a mpoloke. Ke batla setopo sa me
se tswe mo ntlong ya mme yo. Ke batla go tlogelela
mosimane yo, 35% ya dithoto tsa me. Ke na le
R849 092,73 mo polokelong ya Stanbo. Ke batla gore a 10
bone 35%, mo leruong a bone 25%.
RADINONYANE: Ke tlaa go buisetsa ditsamaiso tsa tesetamente. O ele
tlhoko gore tesetamente ga e fetolwe. Sengwe sa
botlhokwa ke gore, tesetamente e, e tlile go dira fela fa o
sa tlhole o phela. Tiro e rra, ke seitlamo. Lona ka boraro lo 15
tshwanetse go ikana mo go yona. Go dira jalo ke go kgaola
dikgogakgogano motsing wa bofelo.
MATOKO: Fa o sa ntse o le mo botshelong, o tlaa re tswela mosola.
Dithulaganyo tsotlhe di tla ranolwa ke kantoro ya gago.
MOJALEFA: A o tlile go e re naya mabogong, rre Mmueledi? 20
RADINONYANE: Go ntse jalo. O tshwanetse go e tlhokomela thata. Ke
bosupi jwa gago. Le nna ke sala ka e nngwe fa go nna.
5.2.1 Feleletsa dipolelo tse di latelang ka go tlhopha mafoko a a
nepagetseng go tswa mo masakaneng.
(a) Moeti o laetse gore Ntletleng a ye go reka dilo tsa ngwana kwa
(Spara/Mantshatlala/Shoprite.) (1)
(b) Mojabeng ke … (rakgadiaagwe Moeti/nnakaagwe Moeti/
malomaagwe Moeti.) (1)
(c) (Mmanontsheng/Ntlentleng/Nteseng) ke ena a ntshitseng
sephiri sa gore Moeti o dirile Matoko mosadi wa bobedi. (1)
5.2.2 Mmuisano o o mo temaneng e, o tlhodilwe ke eng? (2)
5.2.3 Moeti o ne a le kwa kae fa a tlisetswa molaetsa wa gore Lentuwane
o tshotse leitibolo? (1)
5.2.4 Neela dintlha DI LE PEDI tsa semelo se Lentuwane le Matoko ba
tshwanang ka sona. (2)
5.2.5 Tlhagisa lebaka le le dirang gore re re Matoko ke molwantshi mo
terameng e. (2)
Kwalololo e ileditswe Phetla
Setswana Puotlaleletso ya Ntlha (FAL)/P2 20 DBE/Ngwanaitseele 2025
NSC Confidential
5.2.6 O itshetlegile ka ditiragalo tsa terama e, goreng tesetamente ya ga
Moeti e e neelang Mojalefa dithata tsotlhe, e ne e sa itumedise
banna ba lekgotla? (2)
5.2.7 Ke ka ntlha ya eng Lentuwane a ne a sa batle Matoko gotlhelele? (2)
5.2.8 Fa o ne o le Omphemetse, o ne o tlaa tsaya kgato efe fa o utlwa
gore rraago o na le ngwana yo mongwe wa mosimane kwa ntle ga
gago? (2)
5.2.9 Go ya ka ditiragalo tsa terama e, o bona maikaelelo a mokwadi e le
afe mabapi le go tlhokafala ga ga Moeti? Tshegetsa karabo ka
lebaka. (2)
[35]
PALOGOTLHE YA KAROLO YA B: 35
Kwalololo e ileditswe Phetla
Setswana Puotlaleletso ya Ntlha (FAL)/P2 21 DBE/Ngwanaitseele 2025
NSC Confidential
KAROLO YA C: DIKGANGKHUTSHWE
POTSO 6: NGATANA YA LEHUMO – KM Mbonani le ba bangwe
Mo karolong e, dipotso di boditswe go tswa mo dikgangkhutshweng tse di latelang:
• ʹMOGATSAKA O TLA NKGOPOLA' – BM Ditlhokwe
• ʹBONANG TSA BOPODIʹ – KM Mbonani
Buisa dinopolo tse di latelang go tswa mo dikgangkhutshweng di le PEDI, mme morago
o arabe dipotso tse di boditsweng ka nngwe le nngwe ya tsona. Palo ya maduo a a
abetsweng potso nngwe le nngwe a go kaela boleele jo bo solofetsweng mo karabong
ya gago.
ELA TLHOKO: Araba dipotso tse di boditsweng ka ga dinopolo TSOTLHE, k.g.r.
POTSO 6.1 le 6.2.
6.1 ʹMOGATSAKA O TLA NKGOPOLA' – BM Ditlhokwe
NOPOLO K
Ka a ne a itse ka nako e wa monna a neng a feta ka yona, o ne a ema fa
letlhabaphefong mme a mo tlhoma matlho. Monna wa teng le ene, go kopana
le a bopegile, a tswala tsa mabono, setlhako sona se kala matlho, e le
serurubele sa maratagolejwa.
Tshetsana ya motse o, ya simolola go tlhoka boroko. Mongwe le mongwe a 5
eletsa fa a ka bo a nyetswe ke ene, motho wa teng a iphetisa a sa fetse, a
tsentse tsa go mo tshwara tsa go mmopa, a itloditse ditlolo tsa monko monate,
a le mosetlhana, moriri one o taboga mo magetleng. Agisanang, motse o, o a
ntshe dikgapeng, e seng jalo, o tla lelela kgama le mogogoro. Motho wa teng
a ntse a itse sentle gore mmantlo o teng. A se lape a iphetise a sa fetse, e re 10
a lemoga fa wa monna a mo tlhomile matlho, a ntshe ga tshwene, a theneke
a sa fetse. Letheka lone, a le latlhela kwa le kwa, o mmone a dumedisa ka
monyenyo o o tseisang sedidi.
Mosetsana a ikana gore fa e le gore sengwe se teng, le ka tlhaba kwa
bophirima la phirima kwa botlhaba, le gore a ka se tle go ntshiwa dijo ganong 15
ke thaka tsa gagwe. A bua fa ene a tlaa mo dira legwafa la gagwe, le le tlaa mo
tshubelang dipone, go mo apesa, go mo tsenyetsa dijo le go mo duelela rente.
Mosadi a ikana gore fa go le thata, a ka mo tshelela mo a fetang gone, le fa
mmaagwe a tla mo tswa thuso.
Kwalololo e ileditswe Phetla
Setswana Puotlaleletso ya Ntlha (FAL)/P2 22 DBE/Ngwanaitseele 2025
NSC Confidential
6.1.1 Tlhopha tlhaloso go tswa mo KHOLOMONG YA B e e tsamaelanang
le leina le le mo KHOLOMONG YA A. Kwala fela tlhaka (A–E) fa
thoko ga potso 6.1.1(a) go fitlha go 6.1.1(d) mo BUKENG YA
DIKARABO.
KHOLOMO YA A KHOLOMO YA B
(a) Ditshebo A ngaka ya setso
(b) Kuli B mmaagwe Mmadira
(c) Motsemme C morwadia Legwadile
(d) Ramokeledi D rratsalaagwe Ditshebo
E mosadi wa ga Mogakwe
(4 x 1) (4)
6.1.2 Monna yo go buiwang ka ena mo temaneng e, ke mang? (1)
6.1.3 Mothusi o ne a dira tiro ya mofuta ofe kwa ga Mmasepala? (1)
6.1.4 Moanelwamogolo mo kgangkhutshweng e, ke mang? Tshegetsa ka
lebaka. (2)
6.1.5 Tlhalosa gore lenyalo la ga Mmadira le Tatlhego le feletse jang. (2)
6.1.6 Go ya ka ditiragalo tsa kgangkhutshwe e, mokwadi o tlhagisa rre
Van Wyk a na le pelo e ntle. Tshegetsa tlhagiso e ka lebaka. (2)
6.1.7 O ithutile eng go tswa mo kgangkhutshweng e? Tshegetsa ka
lebaka. (2)
6.1.8 A Mmatotlhanyo ke motsadi yo o neng o ka ya go kopa dikgakololo
tse dintle tsa botshelo kwa go ena? (2)
6.1.9 Go ya ka wena, ke eng se se neng sa dira gore Mmadira a bue
mafoko a, 'mogatsaka o tla nkgopola'? (2)
Kwalololo e ileditswe Phetla
Setswana Puotlaleletso ya Ntlha (FAL)/P2 23 DBE/Ngwanaitseele 2025
NSC Confidential
6.2 'BONANG TSA BOPODI' – KM Mbonani
NOPOLO L
Raserati o ne a se na sepe se a se dirang a sa rerise malomaagwe. Tota re ka
re thulaganyo ya botshelo jwa gagwe o ne a e kwaletswe ke malomaagwe le
mororo a ne a ise a ke a tsene ka lebati la sekolo. Kana a ke re fa o ne o tswa
lebololong le mophato wa gago o ne o rutegile go lekane. Thuto go ne go tlaa
bo go batliwa efe ya dibuka e tsentsha? Go utlwala gore Kgobati o ne a kile a 5
nyelela mme se Ramafoko kgosana e kgolo ya motse o neng a se itse e ne e
le gore o ile go alafiwa le fa tota a ne a ise a ke a lekodisiwe ka bolwetse jwa
gagwe. Go ne go le Matwetwe mongwe yo o neng a nna mo dinaong tsa
dithaba tsa Botonangwe. Dithaba tse, di ne di boifiwa e bile di tlotliwa ke batho
ka ba re ba ne ba tlwaetse go bona mesi mo mesong le mo thapameng e 10
kueletse go tswa mo go tsona. Tumelo e ne e le gore go nna badimo mo go
tsona, mme kana botshelo jwa ngwana wa mmala wa sebilo bo ipheditse fa bo
kopane le badimo. Potso ke gore Kgobati o ne a rometswe ke mang koo. A
gona mogatse o ne a itse phitlhelela e. E kete dikgang tsotlhe Kgobati o ne a
di feditse le mmaagwe. 15
6.2.1 Feleletsa dipolelo tse di latelang ka go tlhopha mafoko a a
nepagetseng go tswa mo masakaneng.
(a) Rraagwe Kgobati o ne a nyetse … (kgaitsadie/ntsalae/
mogolowe). (1)
(b) Loso lwa ga Raserati lo tlhodilwe ke … (bolwetse/kotsi ya
sejanaga/go jesiwa botlhole). (1)
(c) Matwetwe o ne a imisitse … (Basetsanabotlhe/Kgobati/
Raserati). (1)
6.2.2 Ke bomang ba ba neng ba sala ba ntse mo setilong sa ga Kgobati
fa a ne a ile ngakeng? (2)
6.2.3 Ditiragalo tsa kgangkhutshwe e, ke tsa bogologolo. Neela dintlha DI
LE PEDI go tshegetsa tlhagiso e. (2)
6.2.4 Morero wa kgangkhutshwe ke ofe? (2)
6.2.5 Goreng bogosi bo ne bo tshwanetse go nna ba ngwana wa
moagisani? (2)
6.2.6 Mokwadi o senola Raserati e le motho yo o ntseng jang? Tshegetsa
ka lebaka. (2)
6.2.7 O ithutile eng ka ga Matwetwe? (2)
6.2.8 A leano la gore Kgobati a ye kwa go Matwetwe le tswetse
malomaagwe Kgobati mosola? (2)
PALOGOTLHE YA KAROLO YA C: 35
Kwalololo e ileditswe Phetla
Setswana Puotlaleletso ya Ntlha (FAL)/P2 24 DBE/Ngwanaitseele 2025
NSC Confidential
KAROLO YA D: POKO
Mo karolong e, dipotso di boditswe go tswa mo mabokong a a latelang:
• ʹBOSIELAʹ – LD Raditladi
• 'NTWA YA 1939–1945' – LD Raditladi
ELA TLHOKO: Araba dipotso tse di boditsweng ka maboko OTLHE, k.g.r.
POTSO 7.1 LE 7.2.
Buisa dinopolo tse di latelang go tswa mo mabokong a le MABEDI, mme morago o arabe
dipotso tse di boditsweng ka nngwe le nngwe ya tsona. Palo ya maduo a a abetsweng
potso nngwe le nngwe a go kaela boleele jo bo solofetsweng mo karabong ya gago.
POTSO 7: MABOKO A SETSWANA: Morulaganyi – MK Mothoagae
7.1 Buisa dinopolo tse di latelang, mme morago o arabe dipotso.
BOSIELA – LD Raditladi
1 Bosiela ga bo phimoge sekalobadi,
2 Ga bo na motho a bo tlhapa ka mosidi,
3 A bo phimola a bo tlhapela bodibeng,
4 Go tswa maswe, jone bo salele nameng.
5 Ke ledimo le jang batho le matlhape,
6 Moselesele o sadisang le makape,
7 Go sale bolota, go sale botlhoko,
8 Go sale sebodu se tlhokang dipheko.
9 Bosiela ke pula ya kgogolamoko,
10 Ke mosetlho o sa rwalelweng le ditlhako,
11 Bo go kolobetsa bo sa go rapele,
12 Bo go tlhabe dinao, ditlhako o di rwele.
13 Bosiela ruri ke leselamotlhaka
14 Le utswang dikoko, masogo le dikgaka,
15 Bo tsena fela le fa ntlo e ageletswe,
16 Bo bo bo senya lokgapho lwa ntlo e feetswe.
Kwalololo e ileditswe Phetla
Setswana Puotlaleletso ya Ntlha (FAL)/P2 25 DBE/Ngwanaitseele 2025
NSC Confidential
7.1.1 Buisa leboko lotlhe ka kelotlhoko, mme morago o tlhophe tlhaloso
mo KHOLOMONG YA B e e tsamaelanang le ponagalo ya poko
kgotsa sekapuo se se mo KHOLOMONG YA A. Kwala fela tlhaka
(A–E) fa thoko ga potso 7.1.1(a) go fitlha go 7.1.1(d) mo BUKENG
YA DIKARABO.
KOLOM A KOLOM B
(a) Tshwantshiso A ke bo latlha jaaka
mokgatha wa kobo
(b) Mothofatso
B ke ledimo le jang batho le
(c) Tshwantshanyo matlhape
(d) Poeletsomodumo C bo go kolobetsa bo sa go
rapele
D go sale bolota go sale
botlhoko
E a bo phimola a bo tlhapela
bodibeng
(4 x 1) (4)
7.1.2 Neela mofuta wa leboko le le fa godimo. Tshegetsa karabo ya gago
ka lebaka. (2)
7.1.3 Go buiwa ka ga eng mo lebokong le? (2)
7.1.4 Tlhalosa gore mmoki o ikutlwa jang mo lebokong le. (2)
7.1.5 Mmoki o kaya eng fa a re, bosiela ke pula ya kgogolamoko? (2)
7.1.6 Neela ponagalo ya poko e e tlhagelelang mo meleng ya 7 le 8. (2)
7.1.7 Nopola mola mo temaneng ya bone o o kayang gore bosiela ga bo
na le fa o ka re o a itshireletsa. (2)
7.1.8 Go ya ka wena, puso e ka thusa jang lesiela le motsadi wa lona a
sa direng? (2)
LE
Kwalololo e ileditswe Phetla
Setswana Puotlaleletso ya Ntlha (FAL)/P2 26 DBE/Ngwanaitseele 2025
NSC Confidential
7.2 NTWA YA 1939–45 – LD Raditladi
1 Go kile ga tsega leruuruu maloba,
2 Leruuruu la marumo le dikanono,
3 Bana ba Yuropa ba ipetsa dihuba,
4 Komano ya bone ya utlwala le kwano;
5 Ba re, lefatshe leno ope ga a na le sema
6 Banna ba Yuropa botlhe ba a le lema.
7 Majeremane ba tswa modutla wa kgetse,
8 Ba itshema maruarua ba kometsa batho,
9 Le Maparole ba ba meletsa metse,
10 Le kwa Austria le gone ba phura batho,
11 Merafe ya etsa diphologolo sekgweng
12 Di utlwile lerumo la batsomi nageng.
13 Bana ba thebe e setsibasehibidu,
14 Sesweu, setala, se motshe wa godimo.
15 Ba ara, bana ba motlhaba o o morodu,
16 Ba duma, ba etsa tladi ya legodimo:
17 Lentswe la bona la utlwala kwa Amerika,
18 Le rona ra le utlwa re le mono Aferika.
19 Majeremane ba rutlwa kwa Dankeke,
20 Marumo a bone a atlolola lenaga,
21 A thuba matlo a mantsi le dikereke;
22 Batho ba aga mesimeng ba se dinoga,
23 Fa nonyane tsa baba di kala marung,
24 Di latlha mae a tsone bogorogorong.
25 Kwa Fora Mafora ba relela, ba wa,
26 Rona Maaferika mme ra ema matseba,
27 Kgodumo tsa leselesele go lowa.
28 Morafe wa kgophana wa motlhaba,
29 Ra ema fela, sesweu senyelesemane,
30 Ra ema sesole, bana ba basimane.
7.2.1 Tlhopha karabo e e maleba ka go kwala tlhaka e e nepagetseng A,
B, C kgotsa D.
Ponagalo ya poko e e tlhagelelang mo moleng wa 1 ke …
A tlogelo.
B poeletsomafoko.
C neeletsano.
D poeletsomodumo. (1)
7.2.2 Ke dinaga dife TSE PEDI tse di neng di lwa go tswa mo lebokong
le? (2)
Kwalololo e ileditswe Phetla
Setswana Puotlaleletso ya Ntlha (FAL)/P2 27 DBE/Ngwanaitseele 2025
NSC Confidential
7.2.3 Nopola mola go tswa mo temaneng ya 1 o o bontshang gore ntwa e
ne e utlwala lefatshe lotlhe. (2)
7.2.4 Neela sekapuo se se tlhagelelang mo moleng wa 18. (2)
7.2.5 Neela morumo o o tlhagelelang mo temaneng ya 2 mo lebokong le. (2)
7.2.6 Mmoki o kaya eng ka mola wa 20? (2)
7.2.7 Neela ponagalo ya poko e e tlhagelelang mo meleng ya 29 le 30. (2)
7.2.8 Go ya ka wena, ke eng se mafatshe a ka se dirang go efoga dintwa
magareng ga ona? (2)
7.2.9 Go ya ka leboko le, o ka re ditlamorago tsa ntwa ke dife? (2)
PALOGOTLHE YA KAROLO YA D: 35
PALOGOTLHE YA TLHATLHOBO: 70
Kwalololo e ileditswe
Recommended for this subject
Published documents with matching subject and grade metadata.
Related documents
Matched using subject, grade, language, document type and exam metadata.

Question paper
Setswana FAL P2 Nov 2023 MG hlayiso.com

Question paper
Setswana FAL P2 Nov 2023 hlayiso.com

Question paper
Setswana FAL P2 Nov 2022 hlayiso.com

Question paper
Setswana FAL P2 Nov 2022 MG hlayiso.com

Question paper
Setswana FAL P2 Nov 2021 MG hlayiso.com

Question paper
Setswana FAL P2 Nov 2020 hlayiso.com
More from Grade 12 Setswana Fal
Explore more published documents in this catalogue.











