NATIONAL
SENIOR CERTIFICATE
MOPHATO 12
SETSWANA PUOTLALELETSO YA NTLHA (FAL)
PAMPIRI YA BORARO (P3)
NGWANAITSEELE 2025
KAEDI YA GO TSHWAYA
MADUO: 100
Kaedi e, e na le ditsebe di le 15.
Kwalololo e ileditswe Phetla
You're offline
Skip to contentQuestion paper 





View all
Setswana FAL P3 Nov 2025 MG
Setswana Fal · Grade 12 · NSC November Exam · 2025 · setswana. Question paper, 15 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- Setswana Fal
- Grade
- Grade 12
- Language
- Setswana
- Document type
- Question paper
- Year
- 2025
- Exam period
- NSC November Exam
- Paper
- 3
- Pages
- 15
- File size
- 727.1 KB
Loading document…
Loading document…
1 of 15
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Setswana Puotlaleletso ya Ntlha (FAL)/P3 2 DBE/Ngwanaitseele 2025
NSC – Kaedi ya go tshwaya
ELA TLHOKO:
• Dirisa ruboriki ka gale fa o tshwaya tlhamo ya boitlhamedi (Pampiri 3. KAROLO YA A).
• Maduo a go tloga go 0–50 a arogantswe ka maemo a le 5 a ditlhaloso.
• Mo ditlhokegong tsa Diteng, Puo le Setaele, maemo mangwe le mangwe a tlhaloso a arogantswe ka dikarolwana tsa maemo a a kwa
godimo le a a kwa tlase ka seelo sa maduo se se tsamaelanang le ditlhaloso.
• Kagego ga e angwe ke karologantsho ya maemo a a kwa godimo le maemo a a kwa tlase.
RUBORIKI YA TLHATLHOBO TLHAMO YA PUOTLALELETSO YA NTLHA [50 MADUO]
Ditlhokego Phitlhelelo ka dinaledi Phitlhelelo ka Phitlhelelo ka tekano Phitlhelelo e e Ga a fitlhelela
matsetseleko tlhaelang
DITENG LE 28–30 22–24 16–18 10–12 4–6
IPAAKANYO -Tsibogelo ya maemo a -Tsibogelo e e -Tsibogelo e e -Tsibogelo ya tomagano -Tsibogelo e e seng
Maemo a a kwa godimo
a kwa godimo go gaisa a tlhamilweng ka itumedisang e e sa tlhomamang maleba gotlhelele
(Tsibogelo le a tlwaelegileng matsetseleko -Dikakanyo di lomagane -Dikakanyo tse di sa -Dikakanyo tse di
dikakanyo) -Dikakanyo tse di -Dikakanyo tse di mo go tlhaloganyegang tlhapang e bile di se na tlhakatlhakaneng le go
Thulaganyo ya botlhale, tse di maleba tota gape di e bile go kgotsofatsa boitlhamedi tlhoka tsepamo
dikakanyo tsa gwetlhang mogopolo le kgatlhisa le bosupi jwa -E rulagane le go -Bosupi jo bonnye jwa -Di gasagane le go
ipaakanyo go supa kgolo kgolo lomagana mo go thulaganyo le tomagano boelediwa
Temogo ya -E rulagantswe le go -E rulagantswe bontle tlhaloganyegang go -Ga e a rulagana e bile
maitlhomo, lomagana ka maemo a thata le go lomagana go tsenyeletsa matseno, ga e a lomagana
baamogedi le bokao dinaledi go tsenyeletsa tsenyeletsa matseno, mmele le bokhutlo
matseno, mmele le mmele le bokhutlo
30 MADUO bokhutlo
25–27 19–21 13–15 7–9 0–3
-Tsibogelo e e -Tsibogelo e e -Tsibogelo e e -Bogolo jwa tsibogelo ga -Ga go na maiteko a go
manontlhotlho, mme e tlhamilweng ka itumedisang, mme e bo maleba tsibogela setlhogo
Maemo a a kwa tlase
tlhaela ditlhokego tse di matsetseleko latlhegelwa ke go -Dikakanyo tse di sa -Dikakanyo tse di seng
tsibosang tsa tlhamo ya -Dikakanyo tse di tlhaloganyesega lomaganeng e bile di maleba e bile di sa
maemo a dinaledi maleba gape di kgatlhisa -Dikakanyo di lomagane tlhakatlhakane siama gotlhelele
-Dikakanyo tse di -E rulagantswe bontle le le go kgotsofatsa -Ga go na bosupi jwa -Ipaakanyo e e sa
botlhale e bile di supa go lomagana go -Maemo a a rileng a thulaganyo le tomagano tsepamang e bile e
kgolo tsenyeletsa matseno, thulaganyo le tomagano tlhakatlhakane
-E rulagantswe ka mmele le bokhutlo go tsenyeletsa matseno,
matsetseleko le ka mmele le bokhutlo
tomagano go
tsenyeletsa matseno,
mmele le bokhutlo
Kwalololo e ileditswe Phetla
Setswana Puotlaleletso ya Ntlha (FAL)/P3 3 DBE/Ngwanaitseele 2025
NSC – Kaedi ya go tshwaya
RUBORIKI YA TLHATLHOBO TLHAMO YA PUOTLALELETSO YA NTLHA [50 MADUO] (tsweleditswe)
Ditlhokego Phitlhelelo ka dinaledi Phitlhelelo ka Phitlhelelo ka tekano Phitlhelelo e e Ga a fitlhelela
matsetseleko tlhaelang
PUO, SETAELE LE 14–15 11–12 8–9 5–6 0–3
GO TSELEGANYA/ -Segalo, rejisetara, -Segalo, rejisetara, -Segalo, rejisetara, -Segalo, rejisetara, -Puo ga e
RUNA setaele le tlotlofoko di setaele le tlotlofoko di setaele le tlotlofoko di setaele le tlotlofoko ga tlhaloganyesege
maleba le maikaelelo, maleba thata le maleba le maikaelelo, di maleba le maikaelelo, -Segalo, rejisetara,
Maemo a a kwa godimo
Segalo, rejisetara, baamogedi le bokao ka maikaelelo, baamogedi le bokao baamogedi le bokao setaele le tlotlofoko
setaele le tlotlofoko tse maemo a a kwa godimo baamogedi le bokao -Tiriso e e maleba ya puo -Tiriso ya puo ke ya bomaleba jwa tsona bo
di maleba go -Puo e e tlhololo, e -Puo e nonofile le tiriso go tlhagisa bokao maemo a motheo thata kwa tlase le maikaelelo,
maikaelelo/ itumedisa ka maemo a a ya segalo e maleba -Segalo se maleba -Segalo, tlhopho le tiriso baamogedi le bokao
ditlamorago le bokao tlhaolegileng -Bogolo jwa yona ga -Tiriso ya malepa a a ya mafoko e e seng -Tlotlofoko e nnye thata,
Tlhopho ya mafoko -Segalo se se nang le bo na diphoso tsa tlhotlheletsang ya go maleba mme e dira gore go nne
Tiriso ya puo le maikaelelo a a thutapuo le mopeleto tlhagisa diteng -Tlotlofoko e thata go tlhaloganya
melawana, tiriso ya tlhotlheletsang -Puo e tlhamilwe ka lekanyeditswe thata
matshwao a puiso, -Ga go na diphoso tsa matsetseleko
thutapuo le mopeleto thutapuo le tsa mopeleto
ka gotlhe
15 MADUO -Puo e e manontlhotlho ya
maemo a a kwa godimo
13 10 7 4
Maemo a a kwa tlase
-Puo e e matsetseleko ya -Puo e e ngokang e -Tiriso ya puo e e mo -Tiriso e e bokoa ya puo
tlhotlheletso e e bile e nonofile ka magareng, ka go tlhoka -Mefuta ya dipolelo e
nonofileng mo segalong kakaretso tsepamo mennye kgotsa ga e
-Ga e na diphoso tsa -Segalo se se siameng -Segalo se siame ka teng gotlhelele
thutapuo le tsa mopeleto se nonofile kakaretso le tiriso e e -Tlotlofoko e e
ka gotlhe -Diphoso tse di lekanyeditsweng ya lekanyeditsweng tota
-E tlhamilwe ka mmalwa tsa thutapuo malepa a tlhotlheletso
manontlhotlho le mopeleto
-E tlhamilwe bontle
KAGEGO 5 4 3 2 0–1
-Kago e e manontlhotlho -Kago e e latelanang -Kago ya dintlhana tse di -Go na le dintlha dingwe -Dintlha tse di botlhokwa
Diponagalo tsa ya setlhogo ya dintlhana maleba tse di amogelesegang di a tlhaela
setlhangwa -Dintlhana tse di -E lomagane -Dipolelo le ditemana tse -Dipolelo le ditemana di -Dipolelo le ditemana di
Kago ya ditemana le tlhaolegileng -Dipolelo le ditemana di bopilweng sentle fosagetse fosagetse
go tlhangwa ga -Dipolelo le ditemana di di a latelana, di a -Tlhamo e sa ntse e na le -Tlhamo e sa ntse e na -Tlhamo e tlhoka
dipolelo bopilwe bontlentle farologana tlhaloganyo le tlhaloganyo tlhaloganyo
5 MADUO
Kwalololo e ileditswe Phetla
Setswana Puotlaleletso ya Ntlha (FAL)/P3 4 DBE/Ngwanaitseele 2025
NSC – Kaedi ya go tshwaya
RUBORIKI YA TLHATLHOBO YA SETLHANGWA SA TIRISANO SE SELEELE SA PUOTLALELETSO YA NTLHA [30 MADUO]
Ditlhokego Phitlhelelo ka dinaledi Phitlhelelo ka Phitlhelelo ka tekano Phitlhelelo e e Ga a fitlhelela
matsetseleko tlhaelang
DITENG, 15–18 11–14 8–10 5–7 0–4
THULAGANYO LE -Tsibogelo ya maemo a a -Tsibogelo e ntle tota e e -Tsibogelo e e lekaneng -Tsibogelo e e kwa tlase -Tsibogelo e senola go
SEBOPEGO kwa godimo go gaisa se bontshang kitso e ntle ya e e bontshang kitso ya e e supang kitso ya tlhoka kitso ya
se lebeletsweng ka gale diponagalo tsa mofuta diponagalo tsa mofuta diponagalo tsa mofuta diponagalo tsa mofuta
Tsibogelo le dikakanyo -Dikakanyo tse di wa setlhangwa wa setlhangwa wa setlhangwa wa setlhangwa
Kokoanyo ya dikakanyo botlhale, tse di -E tsepame – ga e a - Go na le tsepamo e e - Ga e a tsepama ka -Bokao jo bo
gore go rulaganngwe gamogileng fapoga setlhogo rileng – go na le go eta e gotlhe, mme kwalo e kgoreletsegileng ka go
Maitlhomo, baamogedi, -Kitso e e tseneletseng -Diteng le dikakanyo di fapoga mo setlhogong fapogile setlhogo fapoga setlhogo go go
diponagalo/melawana le ya diponagalo tsa mofuta lomagane, dintlha tse di -Diteng le dikakanyo di -Diteng le dikakanyo ga feteletseng
tiriso wa setlhangwa thadisitsweng sentle lomagane mo go di lomagane ka gale. Ke -Ga go na tomagano ya
-Kwalo e e tsepameng gape di tshegetsa utlwalang dintlha tse di mmalwa tse diteng le dikakanyo
MADUO 18 -Diteng le dikakanyo di setlhogo -Dintlha dingwe di di tshegetsang setlhogo -Ke dintlha di le mmalwa
lomagane -Sebopego se se tshegetsa setlhogo -Tiriso e e phatlhaletseng fela tse di tshegetsang
-Tlhaloso ya maemo a a lolameng ka diphoso tse -Sebopego se se maleba ya melawana ya setlhogo
kwa godimo e bile dintlha dinnye ka kakaretso fela go na sebopego -Ga go a dirisiwa
tsotlhe di tshegetsa le go sa nepagale go go -Go tlodisiwa matlho go melawana ya sebopego
setlhogo rileng go tseneletseng
-Sebopego se se maleba
gape se nepagetse
PUO, SETAELE LE GO 10–12 8–9 6–7 4–5 0–3
TSELEGANYA/RUNA -Segalo, rejisetara, -Segalo, rejisetara, -Segalo, rejisetara, -Segalo, rejisetara, -Segalo, rejisetara,
setaele le tlotlofoko tse di setaele le tlotlofoko tse di setaele le tlotlofoko di setaele le tlotlofoko di setaele le tlotlofoko ga di
Segalo, rejisetara, lolameng thatathata le lolameng thata le maleba le maitlhomo, fosagetse go le gonnye tsamaisane le
setaele, maitlhomo, maitlhomo, baamogedi le maitlhomo, baamogedi le baamogedi le tiriso go maitlhomo, maitlhomo, baamogedi le
baamogedi le tiriso tiriso tiriso -Go diphoso dingwe tsa baamogedi le tiriso tiriso
Tiriso ya puo le -Thutapuo e nepagetse e -Thutapuo e nepagetse thutapuo -Thutapuo e e sa -E phephetha ka diphoso
melawana bile e agegile sentle ka kakaretso e bile e -Tlotlofoko e e lekaneng lolamang ka diphoso tse gape e tlhakatlhakane
Tlhopho ya mafoko -E e se nang diphoso agegile sentle -Diphoso ga di dintsi -Tlotlofoko ga e maleba
Matshwao a puiso le gotlhelele -Tlotlofoko e e siameng kgoreletse bokao -Tlotlofoko e e go maitlhomo
mopeleto tota lekanyeditsweng -Bokao bo kgoreletsegile
-Bogolo ga go na -Bokao bo kgoreletsegile tota
MADUO 12 diphoso
SEELO SA MADUO 25–30 19–23 14–17 9–12 0–7
Kwalololo e ileditswe Phetla
Setswana Puotlaleletso ya Ntlha (FAL)/P3 5 DBE/Ngwanaitseele 2025
NSC – Kaedi ya go tshwaya
RUBORIKI YA TLHATLHOBO YA SETLHANGWA SA TIRISANO SE SEKHUTSHWANE SA PUOTLALELETSO YA NTLHA KAROLO YA C
[20 MADUO]
Ditlhokego Phitlhelelo ka dinaledi Phitlhelelo ka Phitlhelelo ka tekano Phitlhelelo e e Ga a fitlhelela
matsetseleko tlhaelang
DITENG, 10–12 8–9 6–7 4–5 0–3
THULAGANYO LE -Tsibogelo ya maemo a a -Tsibogelo e ntle tota e e -Tsibogelo e e lekaneng -Tsibogelo e e kwa tlase -Tsibogelo e senola go
SEBOPEGO kwa godimo go gaisa se bontshang kitso e ntle ya e e bontshang kitso ya e e supang kitso ya tlhoka kitso ya
se lebeletsweng ka gale diponagalo tsa mofuta diponagalo tsa mofuta diponagalo tsa mofuta diponagalo tsa mofuta
Tsibogelo le dikakanyo -Dikakanyo tse di wa setlhangwa wa setlhangwa wa setlhangwa wa setlhangwa
Kokoanyo ya dikakanyo botlhale, tse di -E tsepame – ga e a -Go na le tsepamo e e - Ga e a tsepama ka -Bokao jo bo
gore go rulaganngwe gamogileng fapoga setlhogo rileng - go na le go eta e gotlhe, mme kwalo e kgoreletsegileng ka go
Maitlhomo, baamogedi, -Kitso e e tseneletseng -Diteng le dikakanyo di fapoga mo setlhogong fapogile setlhogo fapoga setlhogo go go
diponagalo/melawana le ya diponagalo tsa mofuta lomagane, dintlha tse di -Diteng le dikakanyo di -Diteng le dikakanyo ga feteletseng
tiriso wa setlhangwa thadisitsweng sentle lomagane mo go di lomagane ka gale. -Ga go na tomagano ya
-Kwalo e e tsepameng gape di tshegetsa utlwalang -Ke dintlha tse di diteng le dikakanyo
MADUO 12 -Diteng le dikakanyo di setlhogo -Dintlha dingwe di mmalwa tse di -Ke dintlha di le mmalwa
lomagane -Sebopego se se tshegetsa setlhogo tshegetsang setlhogo fela tse di tshegetsang
-Tlhaloso ya maemo a a lolameng ka diphoso tse -Sebopego se se maleba -Tiriso e e phatlhaletseng setlhogo
kwa godimo e bile dintlha dinnye ka kakaretso fela go na ya melawana ya -Ga go a dirisiwa
tsotlhe di tshegetsa le go sa nepagale go go sebopego melawana ya sebopego
setlhogo rileng -Go tlodisiwa matlho go
-Sebopego se se maleba go tseneletseng
gape se nepagetse
PUO, SETAELE LE GO 7–8 5–6 4 3 0–2
TSELEGANYA/ -Segalo, rejisetara, -Segalo, rejisetara, -Segalo, rejisetara, -Segalo, rejisetara, -Segalo, rejisetara,
RUNA setaele le tlotlofoko tse di setaele le tlotlofoko tse di setaele le tlotlofoko di setaele le tlotlofoko di setaele le tlotlofoko ga di
maleba thatathata le maleba thata le maleba le maitlhomo, fosagetse go le gonnye tsamaisane le
Segalo, rejisetara, maitlhomo, baamogedi le maitlhomo, baamogedi le baamogedi le tiriso go maitlhomo, maitlhomo, baamogedi le
setaele, maitlhomo, tiriso tiriso -Go diphoso dingwe tsa baamogedi le tiriso tiriso
baamogedi le tiriso -Thutapuo e nepagetse e -Thutapuo e nepagetse thutapuo -Thutapuo e e sa -E phephetha ka diphoso
Tiriso ya puo le bile e agegile sentle ka kakaretso e bile e -Tlotlofoko e e lekaneng lolamang ka diphoso tse gape e tlhakatlhakane
melawana -E e se nang diphoso agegile sentle -Diphoso ga di dintsi -Tlotlofoko ga e maleba
Tlhopho ya mafoko gotlhelele -Tlotlofoko e e siameng kgoreletse bokao -Tlotlofoko e e go maitlhomo
Matshwao a puiso le tota lekanyeditsweng -Bokao bo kgoreletsegile
mopeleto -Bogolo ga go na -Bokao bo kgoreletsegile tota
diphoso
MADUO 08
SEELO SA MADUO 17–20 13–15 10–11 7–8 0–5
Kwalololo e ileditswe Phetla
Setswana Puotlaleletso ya Ntlha (FAL)/P3 6 DBE/Ngwanaitseele 2025
NSC – Kaedi ya go tshwaya
GO KWALA LE GO TLHAGISA
KAROLO YA A: TLHAMO: MADUO – 50
DINOMORO
TSA DITLHOGO MEFUTA YA DITLHAMO
DIPOTSO
1.1 Botlhokwa jwa go buisa Tlhaloso
lokwalodikgang letsatsi le letsatsi.
1.2 Ke lemogile go setse go le thari. Kanelo
1.3 A thekenoloji e dirisiwe go emela Ngangisano
batho mo ditirong tse di farologaneng.
Dumela kgotsa ganela.
1.4 O ntemositse botlhokwa jwa go Tlhaloso
itshwarelana.
1.5 Fa nka ipona ke na le se e leng sa Maitlhomo
me ...
1.6 Go tsweletsa dithuto morago ga go E e sa tseyeng letlhakore
fetsa materiki ga go botlhokwa.
1.7–1.8 Lebelela ditshwantsho tse di latelang, Kanelo/Tlhaloso/ Maitlhomo/E e
mme o tlhophe se le sengwe go kwala sa tseyeng
tlhamo. letlhakore/Ngangisano
KAROLO YA B: DITLHANGWA TSE DILEELE TSA TIRISANO: MADUO – 30
DINOMORO TSA MOFUTA WA SETLHANGWA
DIPOTSO
2.1 Potsotherisano
2.2 Lekwalo la semmuso
2.3 Tsa botshelo jwa moswi
2.4 Thadiso ya filimi
KAROLO YA C: DITLHANGWA TSE DIKHUTSHWANE TSA TIRISANO: MADUO – 20
DINOMORO TSA MOFUTA WA SETLHANGWA
DIPOTSO
3.1 Phousetara
3.2 Molaetsakhutswe (SMS)
3.3 Papatso
PALOGOTLHE: 100
Kwalolo e ileditswe Phetla
Setswana Puotlaleletso ya Ntlha (FAL)/P3 7 DBE/Ngwanaitseele 2025
NSC – Kaedi ya go tshwaya
KAROLO YA A: TLHAMO
MEFUTA YA DITLHAMO
GO TSHWAYA TLHAMO
• Tlhamo e se abelwe maduo go se na bopaki jwa gore e buisitswe.
• Maduo a bofelo a tlhamo a tshwanetse gore a bo a netefaditswe.
• Motlhatlhojwa a se otlhaiwe fa a sa kwala boleele jo bo lebeletsweng, motshwai a
ele tlhoko kelelo le bosupi jwa boitlhamedi.
• Go se nne le dikotlhao tse dingwe gonne ruboriki ka boyona e na le dikotlhao tsa
yona.
1.1 TLHAMO YA TLHALOSO
Mo tlhamong e, o tlhalosa sengwe ka mokgwa o mmuisi a tlaa itemogelang se
se tlhalosiwang jaaka go batlega.
Setlhogo Dintlha tse di solofetsweng
Botlhokwa jwa go Motlhatlhojwa a tlhagise lokwalodikgang le a le
buisa lokwalodikgang buisang letsatsi le letsatsi.
letsatsi le letsatsi. A tlhalose mabaka a go buisa lokwalodikgang
letsatsi le letsatsi.
A tlhagise kitso le thuso tse a di bonang fa a
buisa lokwalodikgang letsatsi le letsatsi.
A neelane ka maele go rotloetsa batho go buisa.
Kaedi ya go tshwaya: Tlhamo ya tlhaloso
o Motlhatlhojwa o tshwanetse go bopa setshwantsho ka mafoko a a a filweng.
o A tlhophe mafoko a a senolang maikutlo ka kelotlhoko go gorosa molaetsa
sentle.
o Puo ya botshwantshi e dirisiwe ka boitshimololedi.
o A bontshe fa a na le maitemogelo ka ga setlhogo se.
o Bokhutlo e nne jo bo kgodisang. [50]
1.2 TLHAMO YA KANELO
Mo tlhamong e, o anela ka ga sengwe kgotsa tiragalo e e fetileng. E ka kwalwa
go tswa mo matlhakoreng a a farologaneng.
Setlhogo Dintlha tse di solofetsweng
Ke lemogile go setse Motlhatlhojwa a tlhagise tiragalo e e mo
go le thari. fitlhisitseng mo maemong a.
A ka bua ka se se diragetseng gore a se lemoge
bosula jwa tiragalo e.
A tlhagise se se mo lemositseng tiragalo e.
A tlhagise tshwetso ya gagwe mabapi le tiragalo
e.
A ka neelana ka kgakololo ya gagwe go bangwe
mabapi le tiragalo e.
Kwalolo e ileditswe Phetla
Setswana Puotlaleletso ya Ntlha (FAL)/P3 8 DBE/Ngwanaitseele 2025
NSC – Kaedi ya go tshwaya
Kaedi ya go tshwaya: Tlhamo ya kanelo
o Ditiragalo di tshwanetse go latelana sentle.
o Tlhamo e, e kwalwe ka paka e e fetileng.
o Matseno e nne a a ngokang.
o Kanelo go le gantsi e tlhagisa ntlha e e rileng.
o Kanelo e tshwanetse go ngoka mmuisi go tloga kwa tshimologong go fitlha
kwa bokhutlong.
o Setaele, puo le ditiragalo di tshwanetse go itumedisa babuisi.
o Go tshwanetse go elwe tlhoko gore mofuta o wa tlhamo o a anela.
o Bokhutlo e nne jo bo kgodisang. [50]
1.3 TLHAMO YA NGANGISANO
Mo tlhamong e, o tlhagisa kakanyo, ntlhakemo, mme o nganga ka maitlhomo
a go dibela ntlhakemo ya gago. Kakanyo ya gago e tshwanetse go totobala go
simolola kwa ntlheng go fitlha kwa bofelong. Tlhamo e, e tshwanetse go
tlhagisa letlhakore le le lengwe, mme motlhatlhojwa a leke go pateletsa mmuisi
go leba ditiragalo ka leitlho la gagwe.
Setlhogo Dintlha tse di solofetsweng
A thekenoloji e dirisiwe Motlhatlhojwa a tseye letlhakore.
go emela batho mo A tlhagise dintlha tse di tlhotlheleditseng
ditirong tse di ntlhakemo ya gagwe ya go dumela kgotsa go
farologaneng? Dumela ganela gore thekenoloji e dirisiwe go emela batho
kana ganela. mo ditirong.
A tlhagise dikao tse di tshegetsang ntlhakemo ya
gagwe.
A ka tlhagisa tshikinyo ya se se ka dirwang go
rotloetsa ntlhakemo ya gagwe.
A tlhagise se se ka dirwang go rarabolola
ntlhakemo e a e tsereng.
Kaedi ya go tshwaya: Tlhamo ya ngangisano
o Motlhatlhojwa a simolole ka go tlhagisa ntlhakemo ya gagwe go bontsha
boitshimololedi.
o A neye mefutafuta ya dingangisano go tshegetsa ntlhakemo ya gagwe,
mme a tlhalose se.
o Tlhamo e, e tlhagisa letlhakore le le lengwe, mme dikakanyo di tlhagisiwa
ka kgatelelo e kgolo. Go dirisiwe mefuta e e farologaneng ya didiriswa tsa
puo le dithekeniki tsa tiriso ya puo.
o Puo e dirisiwe ka maikutlo, mme motlhatlhojwa a se ka a tlhoka maitseo.
o Tlhamo ya mofuta o, e kwalwe ka pakajaanong.
o Bokhutlo bo tshwanetse go tlhagisa kakanyo e e tlhomameng, e e
tlhaloganyegang, mme e pateletse mmuisi go dumelana le se se
tlhagisitsweng. [50]
Kwalolo e ileditswe Phetla
Setswana Puotlaleletso ya Ntlha (FAL)/P3 9 DBE/Ngwanaitseele 2025
NSC – Kaedi ya go tshwaya
1.4 TLHAMO YA TLHALOSO
Mo tlhamong e, o tlhalosa sengwe ka mokgwa o mmuisi a tlaa itemogelang se
se tlhalosiwang jaaka go batlega.
Setlhogo Dintlha tse di solofetsweng
O ntemositse Motlhatlhojwa a tlhagise kamano ya gagwe le yo
botlhokwa jwa go a mo lemositseng botlhokwa jo.
itshwarelana. A tlhagise kamano ya gagwe le yo a tlaa mo
itshwarelang.
A ka bua ka ga botshelo magareng ga gagwe le
yo a tlaa itshwarelwang.
A bue ka ga tiragalo e e tlhodileng go tlhoka go
itshwarela.
A tlhagise maikutlo a gagwe mabapi le tiragalo
e.
A tlhalose ntlha e e mo gapeleditseng go lemoga
botlhokwa jwa itshwarelano.
A ka digela ka go tlhagisa maikutlo a gagwe
morago ga go itshwarela mong ka ena.
Kaedi ya go tshwaya: Tlhamo ya tlhaloso
o Motlhatlhojwa o tshwanetse go bopa setshwantsho ka mafoko a a a filweng.
o A tlhophe mafoko a a senolang maikutlo ka kelotlhoko go gorosa molaetsa
sentle.
o Puo ya botshwantshi e dirisiwe ka boitshimololedi.
o A bontshe fa a na le maitemogelo ka ga setlhogo se.
o Bokhutlo e nne jo bo kgodisang. [50]
1.5 TLHAMO YA MAITLHOMO
Mo tlhamong e, o leba kakanyo, o bo o tlhagisa maikutlo/tsibogo ya gago.
Motlhatlhojwa a ka leba ditoro kgotsa se a eletsang go se fitlhelela mo
botshelong jwa gagwe, mme a kwale maitlhomo a gagwe.
Setlhogo Dintlha tse di solofetsweng
Fa nka ipona ke na le Motlhatlhojwa a ka tlhalosa botlhokwa jwa go
se e leng sa me … nna le se e leng sa gagwe.
A tlhalose se a tlileng go se dira fa a setse a na
le sa gagwe.
Mabaka a a dirang gore a eletse go nna le sa
gagwe.
A ka tlhagisa dikgwetlho tse di leng teng mo
botshelong jwa gagwe.
A ka tlhagisa gore ke diphetogo dife tse a tlileng
go di dira morago ga go nna le se e leng sa
gagwe.
Kwalolo e ileditswe Phetla
Setswana Puotlaleletso ya Ntlha (FAL)/P3 10 DBE/Ngwanaitseele 2025
NSC – Kaedi ya go tshwaya
Kaedi ya go tshwaya: Tlhamo ya maitlhomo
o Tlhamo ya maitlhomo e tseye letlhakore.
o Maikutlo a tsaya karolo e e botlhokwa.
o Karolo e kgolo mo tlhamong ke go tlhalosa. Ditlhaloso di tshwanetse go
bonala, maikaelelo e le go tlhagisa gape maikutlo a motlhatlhojwa a nako e
e fetileng.
o Dikakanyo/megopolo/maikutlo di tshwanetse go senola boammaaruri le
maitemogelo.
o Bokhutlo e nne jo bo kgodisang. [50]
1.6 TLHAMO E E SA TSEYENG LETLHAKORE
Mo tlhamong e, o tlhagisa dikakanyo kgotsa tshedimosetso ka tlhomamo. O
tshwanetse go tlhalosa dikakanyo kgotsa dintlha ka tatelano, matlhakore a
lekalekane.
Setlhogo Dintlha tse di solofetsweng
Go tsweletsa dithuto Motlhatlhojwa a se tseye letlhakore.
morago ga go fetsa A tlhagise mosola wa go tsweletsa dithuto
materiki ga go morago ga go fetsa materiki le go se di
botlhokwa. tsweletse.
A tlhagise ditlamorago tsa go se tsweletse
dithuto le ditlamorago tsa go di tsweletsa.
A tlhagise maikaelelo a gagwe a go tsweletsa
dithuto le go se di tsweletse.
A khutlise ka kgakololo e e mabapi le
ntlhakemo ya gagwe.
Kaedi ya go tshwaya: Tlhamo e e sa tseyeng letlhakore
o Setlhogo se tshwanetse go tlhaloganngwa sentle.
o Go botlhokwa gore se motlhatlhojwa a se buang kgotsa a se tlhagisang
se tshegediwe ka dintlha tse di lekalekanang.
o O tlhalosa bokao jo bo sa tlwaelegang gore mmuisi a tlhaloganye
setlhogo le fa e le gore ga a na kitso e e tseneletseng.
o Dikakanyo di rulagane, di lolame, mme di neye tlhaloso go simolola ka tse
di itsegeng go ya ka tse di sa itsegeng.
o Tlhamo ya mofuta o, e kwalwe ka pakajaanong.
o Bokhutlo e nne jo bo kgodisang. [50]
1.7– Tlhamo ya kanelo/maitlhomo/e e sa tseyeng letlhakore/ ngangisano/tlhaloso.
1.8 [50]
PALOGOTLHE YA KAROLO YA A: 50
Kwalolo e ileditswe Phetla
Setswana Puotlaleletso ya Ntlha (FAL)/P3 11 DBE/Ngwanaitseele 2025
NSC – Kaedi ya go tshwaya
KAROLO YA B: DITLHANGWA TSE DILEELE TSA TIRISANO
2.1 POTSOTHERISANO
Potsotherisano ke tlhaeletsano e mo go yona go bodiwang go bo go arabiwa
dipotso. E ka nna ya batho ba babedi mo yo mongwe a botsang dipotso mme
yo mongwe a neelana ka tshedimosetso. Sebopego sa potsotherisano se
tshwana fela le sa mmuisano.
Potsotherisano Dintlha tse di solofetsweng
Motlhatlhojwa a kwale Motlhatlhojwa a thale pono pele ga
potsotherisano magareng ga potsotherisano e simolola.
modirediloago le morutwana yo A tlhagise ditiragalo tse di mo
o lebegang a sa itumela mo utlwisang botlhoko mo sekolong.
sekolong. A tlhagise ka moo go sa itumeleng go
amang tiragatso ya gagwe mo
dithutong.
A tlhagise maikutlo a gagwe ka ga
thuso e a e boneng.
A neelane ka kgakololo go thusa
bangwe go efoga tiragalo ya mothale
o mo isagong.
Modirediloago a neele dikgakololo tse
di maleba mabapi le seemo se.
Kaedi ya go tshwaya: Potsotherisano
o Motlhatlhojwa a kwale setlhogo se go buisanwang ka ga sona.
o Motlhatlhojwa a kwale ka mokgwa o moterama a kwalang ka ona.
o Dibui di nne pedi kgotsa go feta.
o Maina a dibui a tshwanetse go tlhagelela sentle.
o A dirise dikhutlwana ka fa morago ga leina la sebui.
o Dipolelo di nne dikhutshwane.
o Diteng tsa motlhatlhojwa di supe boitlhamedi, kelelo ya dintlha le go
tsamaelana ga ditiragalo.
o Motlhatlhojwa a dirise matseno, mmele le bokhutlo sentle.
o Puo le moono di tsamaelane le ditiragalo.
o Kgang ya motlhatlhojwa e bontshe tshimologo, setlhoa le tharabololo.
o Matshwao a puiso a tsamaelane le puisano.
o Bokhutlo e nne jo bo kgodisang. [30]
2.2 LEKWALO LA SEMMUSO
Lekwalo la mofuta o, ke lekwalo le le kwalelwang setheo sengwe se se rileng.
Mokwadi a ka kopa sengwe e ka nna phatlhatiro kana thuso ya mokgwa
mongwe, e ka nna go akgola, go tlhagisa ngongorego kgotsa go tshikinya
sengwe mo setheong seo.
Kwalolo e ileditswe Phetla
Setswana Puotlaleletso ya Ntlha (FAL)/P3 12 DBE/Ngwanaitseele 2025
NSC – Kaedi ya go tshwaya
Lekwalo la semmuso Dintlha tse di solofetsweng
Motlhatlhojwa a kwalele Motlhatlhojwa a tlhagise dirutwa tse a
Rejisetara wa yunibesithi lekwalo di dirang kwa sekolong.
le mo go lona a kopang go A neele lebaka le le mo kgatlhileng ka
amogelwa kwa setheong sa setheo se.
Yunibesithi ya Bokonebophirima. A tlhagise ditlankana tse di
tshegetsang kopo ya gagwe.
A tshepise boitshwaro jo bo
amogelesegang.
Kaedi ya go tshwaya: Lekwalo la semmuso
o Diaterese di le pedi le letlha di kwalwe ka botlalo.
o Ditumediso di supe gore ke lekwalo la semmuso.
o Setlhogo se tlhagelele go thusa go tlhaloganya diteng tsa lekwalo.
o Dinomoro tsa mogala tsa mokwadi di tlhagelele.
o Diteng di bontshe go kopa go amogelwa.
o Kwa bofelong a ka tlhagisa mafoko a a latelang:
o Weno.
o A tlhagise leina la gagwe, sefane le mogala wa letheka, mme a saene.
o Bokhutlo e nne jo bo kgodisang. [30]
2.3 TSA BOTSHELO JWA MOSWI
Ke tshedimosetso e e tlhagisitsweng ka botlalo ka ga botshelo jwa yo o
tlhokafetseng.
Tsa botshelo jwa moswi Dintlha tse di solofetsweng
Motlhatlhojwa a kwale tsa Motlhatlhojwa a latele sebopego sa
botshelo jwa moagisani wa go tlhagisa setlhangwa se ka
gagwe yo o amegileng mo tlhomamo.
kotsing ya sejanaga mme a A tlhagise gore loso lwa moagisani le
tlhokafala. bakilwe ke eng.
A dirise puo e e bonolo e bile e
tlhaloganyega.
A ka kwala leboko la kwa gaabo
moagisani kwa bofelong.
Kaedi ya go tshwaya: Tsa botshelo jwa moswi
o Motlhatlhojwa a tlhagise tshedimosetso ka dintlha tse di latelang:
o Leina la moswi, letlha la botsalo, batsadi, boagi, dithutego, tiro, seabe mo
setšhabeng, kemo ya nyalo jj.
o Motlhatlhojwa a neelane ka tshedimosetso ka botlalo, fela e nne e e maleba. [30]
Kwalolo e ileditswe Phetla
Setswana Puotlaleletso ya Ntlha (FAL)/P3 13 DBE/Ngwanaitseele 2025
NSC – Kaedi ya go tshwaya
2.4 THADISO YA FILIMI
Thadiso ke pegelo kgotsa tekanyo ya tshekatsheko e e nayang kakanyo ka ga
filimi. E tlhalosa dintlha tsa setlhangwa di akaretsa modiragatsimogolo,
ditiragalokgolo le diponagalo tse di tsamaisanang le setaele gore di tsose
kgatlhego mo babogeding.
Thadiso ya filimi Dintlha tse di solofetsweng
Motlhatlhojwa a kwale thadiso Motlhatlhojwa a latele sebopego sa
ya filimi e a kileng a e lebelela go tlhagisa setlhangwa se ka
mme ditiragalo tsa teng tsa tlhomamo.
tsosa maikutlo a kutlobotlhoko A tlhagise setlhogo sa filimi le leina la
mo go ena. mokwadi le motlhagisi.
A tlhagise maina a badiragatsibagolo.
A tlhagise setlhoa le tharabololo.
A neele se a se thadisang maemo a
katlego.
A atlanegise gore filimi e ka bogelwa
ke bomang.
Kaedi ya go tshwaya: Thadiso ya filimi
o E kwalwa ka pakapheti/pakajaanong.
o Motlhatlhojwa a tlhagise tshedimosetso ka ga dintlha tse di latelang:
- ditiragalokgolo
- batsayakarolo, modiragatsimogolo le morero kana thitokgang.
o A dirise puo e e bonolo e bile e tlhaloganyega. [30]
PALOGOTLHE YA KAROLO YA B: 30
Kwalolo e ileditswe Phetla
Setswana Puotlaleletso ya Ntlha (FAL)/P3 14 DBE/Ngwanaitseele 2025
NSC – Kaedi ya go tshwaya
KAROLO YA C: DITLHANGWA TSE DIKHUTSHWANE TSA TIRISANO
3.1 PHOUSETARA
Ke pampitshana e nnye e gantsi e tsenngwang mo mabokosong a poso kgotsa
e e beiwang mo marakanelong a ditsela/mebila. Gantsi e bontsha ditirelo,
tiragalo kgotsa kgwebo bogolosegolo e ntšhwa. E abiwa fela kwa ntle ga tuelo.
Phousetara Dintlha tse di solofetsweng
Motlhatlhojwa a kwale Motlhatlhojwa a thale phousetara
phousetara e e maleba le go lemosa batho ka maano a a ka
setshwantsho se a se neilweng. dirwang go tshola tikologo e le
phepa.
A tlhagise dintlha tse di botlhokwa
tse di amanang le phousetara tsa
go tshwana le leina la mokwadi wa
phousetara, jalojalo.
A dirise puo e e maleba e bile e
tshwanela motho yo o tsiboswang.
A bontshe dinomoro tsa mogala le
mafaratlhatlha a go ikgolaganya le
mokwadi.
Kaedi ya go tshwaya: Phousetara
o Tshedimosetso e rulaganngwe ka fa tlase ga ditlhogo kgotsa sekaditlhogo.
o Go netefatsa bokao jo bo utlwalang sentle, ditemana di nne dikhutshwane.
o Go kwalwe dipolelo tse di bonolo e bile di nne dikhutshwane.
o Ditshwantsho di dirisiwe di nyalane le mafoko.
Moono:
o Puo ya phousetara a e nne le dintlha ka segalo se se siameng.
o Fa maikaelelo a phousetara e le go tlhotlheletsa mmuisi, a puo e e tlhagisang
maikutlo e dirisiwe.
o Tshedimosetso ya megala le leina la yo go ka ikgolaganngwang le ena, di
tlhagisiwe. [20]
3.2 MOLAETSAKHUTSWE(SMS)
Molaetsakhutshwe ke tirelo ya go romela kgotsa arogana tshedimosetso ka
marafatlhatlha kana didiriswa tsa eleketeroniki jaaka dikhomputara le megala
e e botlhale.
Molaetsakhutswe (SMS) Dintlha tse di solofetsweng
Motlhatlhojwa a kwalele tsala ya Motlhatlhojwa a kwale setlhogo ka
gagwe molaetsakhutswe (sms) o o ga se molaetsa o leng ka ga sona.
tsamaelanang le setshwantsho. A nne le ditumediso tse di maleba.
A tlhagise dintlha tse di maleba le
tlhatlhobo e a yang go e tsenela.
Molaetsa o nne mokhutshwane.
A khutlise ka go kwala leina la
gagwe.
Kwalolo e ileditswe Phetla
Setswana Puotlaleletso ya Ntlha (FAL)/P3 15 DBE/Ngwanaitseele 2025
NSC – Kaedi ya go tshwaya
Kaedi ya go tshwaya: Molaetsakhutswe (SMS)
o Molaetsa o tlhamalale le go neelana ka tshedimosetso e ntsi.
o Leina kgotsa nomoro ya moamogedi le tlhagelele kwa godimo mo
setlhagisong.
o Tiriso ya dikhutshwafatso, dialefabete, dinomoro le tlogelo ya ditumanosi e
letleletswe fela fa go kwalwa molaetsakhutshwe o o sa tlhomamang.
o Letlha le nako e molaetsa o amogetsweng ka yona.
o Puo e e dirisiwang e nne bonolo e bile e ikaege ka botsalano jwa mokwadi
le moamogedi. [20]
3.3 PAPATSO
Papatso ke kitsiso e e rileng e e lemosang babuisi ka ga sengwe se se ka
nnang botlhokwa mo matshelong a bona.
Mmapatsi a ka dirisa dikuranta, dimakasine, seyalemowa le thelebišene go
lemosa babuisi ka ga kgwebo.
Papatso Dintlha tse di solofetsweng
Motlhatlhojwa a kwale papatso e mo Motlhatlhojwa a thale papatso a
go yona a ngokang bakgweetsi go laletse batho go tla go mo
tshegetsa kgwebo ya gagwe. tshegetsa.
Papatso e tshwanetse go nna
khutshwane.
E tlhagise dintlha tse di botlhokwa
tse di amanang le papatso tsa go
tshwana le leina la lefelobodirelo,
dinako tsa tiro, aterese le dinomoro
tsa mogala, jalojalo.
E dirise puo e e maleba e e
ngokang e bile e digela.
Kaedi ya go tshwaya: Papatso
o Tshedimosetso e rulaganngwe ka fa tlase ga ditlhogo kgotsa sekaditlhogo.
o Go netefatsa bokao jo bo utlwalang sentle, ditemana di nne dikhutshwane.
o Go kwalwe dipolelo tse di bonolo e bile di nne dikhutshwane.
o Ditshwantsho di dirisiwe di nyalane le mafoko.
o Moono:
o Puo ya papatso e nne le dintlha ka segalo se se siameng.
o Fa maikaelelo a papatso e le go tlhotlheletsa mmuisi, a puo e e tlhagisang maikutlo
e dirisiwe.
o Tshedimosetso ya megala le leina la yo go ka ikgolaganngwang le ena, di
tlhagisiwe. [20]
PALOGOTLHE YA KAROLO YA C: 20
PALOGOTLHE YA TLHATLHOBO: 100
Kwalololo e ileditswe
Recommended for this subject
Published documents with matching subject and grade metadata.
Related documents
Matched using subject, grade, language, document type and exam metadata.

Question paper
Setswana FAL P3 Nov 2023 MG hlayiso.com

Question paper
Setswana FAL P3 Nov 2023 hlayiso.com

Question paper
Setswana FAL P3 Nov 2022 MG hlayiso.com

Question paper
Setswana FAL P3 Nov 2022 hlayiso.com

Question paper
Setswana FAL P3 Nov 2021 hlayiso.com

Question paper
Setswana FAL P3 Nov 2021 MG hlayiso.com
More from Grade 12 Setswana Fal
Explore more published documents in this catalogue.











