Downloaded from hlayiso.com
SENIOR CERTIFICATE/
NATIONAL SENIOR CERTIFICATE
MOPHATO 12
SETSWANA PUOTLALELETSO YA NTLHA (FAL)
PAMPIRI YA BORARO (P3)
NGWANAITSEELE 2020
KAEDI YA GO TSHWAYA
MADUO: 100
Kaedi e ya go tshwaya e na le ditsebe di le 15.
Kwalololo e ileditswe Phetla
You're offline
Skip to contentMemorandum 





View all
Setswana FAL P3 Nov 2020 Memo hlayiso.com
Setswana Fal · Grade 12 · NSC November Exam · 2020 · setswana. Memorandum, 15 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- Setswana Fal
- Grade
- Grade 12
- Language
- Setswana
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2020
- Exam period
- NSC November Exam
- Paper
- 3
- Pages
- 15
- File size
- 360.2 KB
Loading document…
Loading document…
1 of 15
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Setswana Puotlaleletso ya Ntlha (FAL)/P3
Downloaded from hlayiso.com 2 DBE/Ngwanaitseele 2020
SC/NSC – Kaedi ya go tshwaya
ELA TLHOKO:
Dirisa ruboriki ka gale fa o tshwaya tlhamo ya boitlhamedi (Pampiri 3. KAROLO YA A).
Maduo a go tloga go 0–50 a arogantswe ka maemo a le 5 a ditlhaloso.
Mo ditlhokegong tsa Diteng, Puo le Setaele, maemo mangwe le mangwe a tlhaloso a arogantswe ka dikarolwana tsa maemo a a kwa
godimo le a a kwa tlase ka seelo sa maduo se se tsamaelanang le ditlhaloso.
Kagego ga e angwe ke karologantsho ya maemo a a kwa godimo le maemo a a kwa tlase.
RUBORIKI YA TLHATLHOBO TLHAMO YA PUOTLALELETSO YA NTLHA [50 MADUO]
Ditlhokego Phitlhelelo ka dinaledi Phitlhelelo ka Phitlhelelo ka tekano Phitlhelelo e e Ga a fitlhelela
matsetseleko tlhaelang
DITENG LE 28–30 22–24 16–18 10–12 4–6
IPAAKANYO -Tsibogelo ya maemo a -Tsibogelo e e -Tsibogelo e e -Tsibogelo ya tomagano -Tsibogelo e e seng
Maemo a a kwa godimo
a kwa godimo go gaisa a tlhamilweng ka itumedisang e e sa tlhomamang maleba gotlhelele
(Tsibogelo le a tlwaelegileng matsetseleko -Dikakanyo di lomagane -Dikakanyo tse di sa -Dikakanyo tse di
dikakanyo) -Dikakanyo tse di -Dikakanyo tse di mo go tlhaloganyegang tlhapang e bile di se na tlhakatlhakaneng le go
Thulaganyo ya botlhale, tse di maleba tota gape di e bile go kgotsofatsa boitlhamedi tlhoka tsepamo
dikakanyo tsa gwetlhang mogopolo le kgatlhisa le bosupi jwa -E rulagane le go -Bosupi jo bonnye jwa -Di gasagane le go
ipaakanyo go supa kgolo kgolo lomagana mo go thulaganyo le tomagano boelediwa
Temogo ya -E rulagantswe le go -E rulagantswe bontle tlhaloganyegang go -Ga e a rulagana e bile
maitlhomo, lomagana ka maemo a thata le go lomagana go tsenyeletsa matseno, ga e a lomagana
baamogedi le bokao dinaledi go tsenyeletsa tsenyeletsa matseno, mmele le bokhutlo
matseno, mmele le mmele le bokhutlo
30 MADUO bokhutlo
25–27 19–21 13–15 7–9 0–3
-Tsibogelo e e -Tsibogelo e e -Tsibogelo e e -Bogolo jwa tsibogelo ga -Ga go na maiteko a go
manontlhotlho, mme e tlhamilweng ka itumedisang, mme e bo maleba tsibogela setlhogo
Maemo a a kwa tlase
tlhaela ditlhokego tse di matsetseleko latlhegelwa ke go -Dikakanyo tse di sa -Dikakanyo tse di seng
tsibosang tsa tlhamo ya -Dikakanyo tse di tlhaloganyesega lomaganeng e bile di maleba e bile di sa
maemo a dinaledi maleba gape di kgatlhisa -Dikakanyo di lomagane tlhakatlhakane siama gotlhelele
-Dikakanyo tse di -E rulagantswe bontle le le go kgotsofatsa -Ga go na bosupi jwa -Ipaakanyo e e sa
botlhale e bile di supa go lomagana go -Maemo a a rileng a thulaganyo le tomagano tsepamang e bile e
kgolo tsenyeletsa matseno, thulaganyo le tomagano tlhakatlhakane
-E rulagantswe ka mmele le bokhutlo go tsenyeletsa matseno,
matsetseleko le ka mmele le bokhutlo
tomagano go
tsenyeletsa matseno,
mmele le bokhutlo
Kwalololo e ileditswe Phetla
Setswana Puotlaleletso ya Ntlha (FAL)/P3
Downloaded from hlayiso.com 3 DBE/Ngwanaitseele 2020
SC/NSC – Kaedi ya go tshwaya
RUBORIKI YA TLHATLHOBO TLHAMO YA PUOTLALELETSO YA NTLHA [50 MADUO] (continued)
Ditlhokego Phitlhelelo ka dinaledi Phitlhelelo ka Phitlhelelo ka tekano Phitlhelelo e e Ga a fitlhelela
matsetseleko tlhaelang
PUO, SETAELE LE 14–15 11–12 8–9 5–6 0–3
GO TSELEGANYA/ -Segalo, rejisetara, -Segalo, rejisetara, -Segalo, rejisetara, -Segalo, rejisetara, -Puo ga e
RUNA setaele le tlotlofoko di setaele le tlotlofoko di setaele le tlotlofoko di setaele le tlotlofoko ga tlhaloganyesege
maleba le maikaelelo, maleba thata le maleba le maikaelelo, di maleba le maikaelelo, -Segalo, rejisetara,
Maemo a a kwa godimo
Segalo, rejisetara, baamogedi le bokao ka maikaelelo, baamogedi le bokao baamogedi le bokao setaele le tlotlofoko
setaele le tlotlofoko tse maemo a a kwa godimo baamogedi le bokao -Tiriso e e maleba ya puo -Tiriso ya puo ke ya bomaleba jwa tsona bo
di maleba go -Puo e e tlhololo, e -Puo e nonofile le tiriso go tlhagisa bokao maemo a motheo thata kwa tlase le maikaelelo,
maikaelelo/ itumedisa ka maemo a a ya segalo e maleba -Segalo se maleba -Segalo, tlhopho le tiriso baamogedi le bokao
ditlamorago le bokao tlhaolegileng -Bogolo jwa yona ga -Tiriso ya malepa a a ya mafoko e e seng -Tlotlofoko e nnye thata,
Tlhopho ya mafoko -Segalo se se nang le bo na diphoso tsa tlhotlheletsang ya go maleba mme e dira gore go nne
Tiriso ya puo le maikaelelo a a thutapuo le mopeleto tlhagisa diteng -Tlotlofoko e thata go tlhaloganya
melawana, tiriso ya tlhotlheletsang -Puo e tlhamilwe ka lekanyeditswe thata
matshwao a puiso, -Ga go na diphoso tsa matsetseleko
thutapuo le mopeleto thutapuo le tsa mopeleto
ka gotlhe
15 MADUO -Puo e e manontlhotlho ya
maemo a a kwa godimo
13 10 7 4
Maemo a a kwa tlase
-Puo e e matsetseleko ya -Puo e e ngokang e -Tiriso ya puo e e mo -Tiriso e e bokoa ya puo
tlhotlheletso e e bile e nonofile ka magareng, ka go tlhoka -Mefuta ya dipolelo e
nonofileng mo segalong kakaretso tsepamo mennye kgotsa ga e
-Ga e na diphoso tsa -Segalo se se siameng -Segalo se siame ka teng gotlhelele
thutapuo le tsa mopeleto se nonofile kakaretso le tiriso e e -Tlotlofoko e e
ka gotlhe -Diphoso tse di lekanyeditsweng ya lekanyeditsweng tota
-E tlhamilwe ka mmalwa tsa thutapuo malepa a tlhotlheletso
manontlhotlho le mopeleto
-E tlhamilwe bontle
KAGEGO 5 4 3 2 0–1
-Kago e e manontlhotlho -Kago e e latelanang -Kago ya dintlhana tse di -Go na le dintlha dingwe -Dintlha tse di botlhokwa
Diponagalo tsa ya setlhogo ya dintlhana maleba tse di amogelesegang di a tlhaela
setlhangwa -Dintlhana tse di -Lomagane -Dipolelo le ditemana tse -Dipolelo le ditemana di -Dipolelo le ditemana di
Kago ya ditemana le tlhaolegileng -Dipolelo le ditemana di bopilweng sentle fosagetse fosagetse
go tlhangwa ga -Dipolelo, ditemana di di a latelana, di a -Tlhamo e sa ntse e na le -Tlhamo e sa ntse e na -Tlhamo e tlhoka
dipolelo bopilwe bontlentle farologana tlhaloganyo le tlhaloganyo tlhaloganyo
5 MADUO
SEELO SA MADUO 43–50 33–40 23–30 13–20 0–10
Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puotlaleletso ya Ntlha (FAL)/P3 4 DBE/Ngwanaitseele 2020
SC/NSC – Kaedi ya go tshwaya
RUBORIKI YA TLHATLHOBO YA SETLHANGWA SA TIRISANO SE SELEELE SA PUOTLALELETSO YA NTLHA [30 MADUO]
Ditlhokego Phitlhelelo ka dinaledi Phitlhelelo ka Phitlhelelo ka tekano Phitlhelelo e e Ga a fitlhelela
matsetseleko tlhaelang
DITENG, 15–18 11–14 8–10 5–7 0–4
THULAGANYO LE -Tsibogelo ya maemo a a -Tsibogelo e ntle tota e e -Tsibogelo e e lekaneng -Tsibogelo e e kwa tlase -Tsibogelo e senola go
SEBOPEGO kwa godimo go gaisa se bontshang kitso e ntle ya e e bontshang kitso ya e e supang kitso ya tlhoka kitso ya
se lebeletsweng ka gale diponagalo tsa mofuta diponagalo tsa mofuta diponagalo tsa mofuta diponagalo tsa mofuta
Tsibogelo le dikakanyo -Dikakanyo tse di wa setlhangwa wa setlhangwa wa setlhangwa wa setlhangwa
Kokoanyo ya dikakanyo botlhale, tse di -E tsepame – ga e a -Ga e a tsepama ka -Go na le tsepamo e e -Bokao jo bo
gore go rulaganngwe gamogileng fapoga setlhogo gotlhe – go na le go eta e rileng, mme kwalo e kgoreletsegileng ka go
Maitlhomo, baamogedi, -Kitso e e tseneletseng -Diteng le dikakanyo di fapoga mo setlhogong fapogile setlhogo fapoga setlhogo go go
diponagalo/melawana le ya diponagalo tsa mofuta lomagane, dintlha tse di -Diteng le dikakanyo di -Diteng le dikakanyo ga feteletseng
tiriso wa setlhangwa thadisitsweng sentle lomagane mo go di lomagane ka gale. Ke -Ga go na tomagano ya
-Kwalo e e tsepameng gape di tshegetsa utlwalang dintlha tse di mmalwa tse diteng le dikakanyo
MADUO 18 -Diteng le dikakanyo di setlhogo -Dintlha dingwe di di tshegetsang setlhogo -Ke dintlha di le mmalwa
lomagane -Sebopego se se tshegetsa setlhogo -Tiriso e e phatlhaletseng fela tse di tshegetsang
-Tlhaloso ya maemo a a lolameng ka diphoso tse -Sebopego se se maleba ya melawana ya setlhogo
kwa godimo e bile dintlha dinnye ka kakaretso fela go na sebopego -Ga go a dirisiwa
tsotlhe di tshegetsa le go sa nepagale go go -Go tlodisiwa matlho go melawana ya sebopego
setlhogo rileng go tseneletseng
-Sebopego se se maleba
gape se nepagetse
PUO, SETAELE LE GO 10–12 8–9 6–7 4–5 0–3
TSELEGANYA/RUNA -Segalo, rejisetara, -Segalo, rejisetara, -Segalo, rejisetara, -Segalo, rejisetara, -Segalo, rejisetara,
setaele le tlotlofoko tse di setaele le tlotlofoko tse di setaele le tlotlofoko di setaele le tlotlofoko di setaele le tlotlofoko ga di
Segalo, rejisetara, lolameng thatathata le lolameng thata le maleba le maitlhomo, fosagetse go le gonnye tsamaisane le
setaele, maitlhomo, maitlhomo, baamogedi le maitlhomo, baamogedi le baamogedi le tiriso go maitlhomo, maitlhomo, baamogedi le
baamogedi le tiriso tiriso tiriso -Go diphoso dingwe tsa baamogedi le tiriso tiriso
Tiriso ya puo le -Thutapuo e nepagetse e -Thutapuo e nepagetse thutapuo -Thutapuo e e sa -E phephetha ka diphoso
melawana bile e agegile sentle ka kakaretso e bile e -Tlotlofoko e e lekaneng lolamang ka diphoso tse gape e tlhakatlhakane
Tlhopho ya mafoko -E e se nang diphoso agegile sentle -Diphoso ga di dintsi -Tlotlofoko ga e maleba
Matshwao a puiso le gotlhelele -Tlotlofoko e e siameng kgoreletse bokao -Tlotlofoko e e go maitlhomo
mopeleto tota lekanyeditsweng -Bokao bo kgoreletsegile
-Bogolo ga go na -Bokao bo kgoreletsegile tota
MADUO 12 diphoso
SEELO SA MADUO 25–30 19–23 14–17 9–12 0–7
Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puotlaleletso ya Ntlha (FAL)/P3 5 DBE/Ngwanaitseele 2020
SC/NSC – Kaedi ya go tshwaya
RUBORIKI YA TLHATLHOBO YA SETLHANGWA SA TIRISANO SE SEKHUTSHWANE SA PUOTLALELETSO YA NTLHA KAROLO YA C
[20 MADUO]
Ditlhokego Phitlhelelo ka dinaledi Phitlhelelo ka Phitlhelelo ka tekano Phitlhelelo e e Ga a fitlhelela
matsetseleko tlhaelang
DITENG, 10–12 8–9 6–7 4–5 0–3
THULAGANYO LE -Tsibogelo ya maemo a a -Tsibogelo e ntle tota e e -Tsibogelo e e lekaneng -Tsibogelo e e kwa tlase -Tsibogelo e senola go
SEBOPEGO kwa godimo go gaisa se bontshang kitso e ntle ya e e bontshang kitso ya e e supang kitso ya tlhoka kitso ya
se lebeletsweng ka gale diponagalo tsa mofuta diponagalo tsa mofuta diponagalo tsa mofuta diponagalo tsa mofuta
Tsibogelo le dikakanyo -Dikakanyo tse di wa setlhangwa wa setlhangwa wa setlhangwa wa setlhangwa
Kokoanyo ya dikakanyo botlhale, tse di -E tsepame – ga e a -Ga e a tsepama ka -Go na le tsepamo e e -Bokao jo bo
gore go rulaganngwe gamogileng fapoga setlhogo gotlhe – go na le go eta e rileng, mme kwalo e kgoreletsegileng ka go
Maitlhomo, baamogedi, -Kitso e e tseneletseng -Diteng le dikakanyo di fapoga mo setlhogong fapogile setlhogo fapoga setlhogo go go
diponagalo/melawana le ya diponagalo tsa mofuta lomagane, dintlha tse di -Diteng le dikakanyo di -Diteng le dikakanyo ga feteletseng
tiriso wa setlhangwa thadisitsweng sentle lomagane mo go di lomagane ka gale. -Ga go na tomagano ya
-Kwalo e e tsepameng gape di tshegetsa utlwalang Ke dintlha tse di mmalwa diteng le dikakanyo
MADUO 12 -Diteng le dikakanyo di setlhogo -Dintlha dingwe di tse di tshegetsang -Ke dintlha di le mmalwa
lomagane -Sebopego se se tshegetsa setlhogo setlhogo fela tse di tshegetsang
-Tlhaloso ya maemo a a lolameng ka diphoso tse -Sebopego se se maleba -Tiriso e e phatlhaletseng setlhogo
kwa godimo e bile dintlha dinnye ka kakaretso fela go na ya melawana ya -Ga go a dirisiwa
tsotlhe di tshegetsa le go sa nepagale go go sebopego melawana ya sebopego
setlhogo rileng -Go tlodisiwa matlho go
-Sebopego se se maleba go tseneletseng
gape se nepagetse
PUO, SETAELE LE GO 7–8 5–6 4 3 0–2
TSELEGANYA/RUNA -Segalo, rejisetara, -Segalo, rejisetara, -Segalo, rejisetara, -Segalo, rejisetara, -Segalo, rejisetara,
setaele le tlotlofoko tse di setaele le tlotlofoko tse di setaele le tlotlofoko di setaele le tlotlofoko di setaele le tlotlofoko ga di
Segalo, rejisetara, maleba thatathata le maleba thata le maleba le maitlhomo, fosagetse go le gonnye tsamaisane le
setaele, maitlhomo, maitlhomo, baamogedi le maitlhomo, baamogedi le baamogedi le tiriso go maitlhomo, maitlhomo, baamogedi le
baamogedi le tiriso tiriso tiriso -Go diphoso dingwe tsa baamogedi le tiriso tiriso
Tiriso ya puo le -Thutapuo e nepagetse e -Thutapuo e nepagetse thutapuo -Thutapuo e e sa -E phephetha ka diphoso
melawana bile e agegile sentle ka kakaretso e bile e -Tlotlofoko e e lekaneng lolamang ka diphoso tse gape e tlhakatlhakane
Tlhopho ya mafoko -E e se nang diphoso agegile sentle -Diphoso ga di dintsi -Tlotlofoko ga e maleba
Matshwao a puiso le gotlhelele -Tlotlofoko e e siameng kgoreletse bokao -Tlotlofoko e e go maitlhomo
mopeleto tota lekanyeditsweng -Bokao bo kgoreletsegile
-Bogolo ga go na -Bokao bo kgoreletsegile tota
MADUO 08 diphoso
SEELO SA MADUO 17–20 13–15 10–11 7–8 0–5
Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puotlaleletso ya Ntlha (FAL)/P3 6 DBE/Ngwanaitseele 2020
SC/NSC – Kaedi ya go tshwaya
GO KWALA LE GO TLHAGISA
KAROLO YA A: TLHAMO
MADUO: 50
DINOMORO
TSA DITLHOGO MEFUTA YA DITLHAMO
DIPOTSO
1.1 Lenaneo le nkileng ka le lebelela mo Kanelo
thelebišeneng, mme la mpula matlho.
1.2 Botlhokwa jwa go somarela madi. Tlhaloso
1.3 Fa nka nna mogokgo wa sekolo ... Maitlhomo
1.4 Molemo le bosula jwa go nna E e sa tseyeng letlhakore
rakgwebo.
1.5 Maikaelelo a me mo dingwageng di le Kanelo
tlhano tse di tlang.
1.6 A go siame gore boradithekisi ba Ngangisano
ngale ditiro.
1.7 Lebelela ditshwantsho tse di latelang, Kanelo/Tlhaloso/E e sa tseyeng
1.7.1-1.7.2 mme o kwale tlhamo ka sengwe sa letlhakore/Ngangisano/Maitlhomo
tsona. Neela tlhamo ya gago
setlhogo.
KAROLO YA B: DITLHANGWA TSE DILEELE TSA TIRISANO GAMMOGO LE
DITLHANGWA TSE DI DIRISANG MEKGWA E E FAROLOGANENG
YA TLHAELETSANO: MADUO - 30
DINOMORO TSA MOFUTA WA SETLHANGWA
DIPOTSO
2.1 Lekwalo la botsalano
2.2 Tsa botshelo jwa moswi
2.3 Athikele ya lokwalodikgang
2.4 Potsotherisano
KAROLO YA C: DITLHANGWA TSE DIKHUTSHWANE TSA TIRISANO: MADUO - 20
DINOMORO TSA MOFUTA WA SETLHANGWA
DIPOTSO
3.1 Phasalatso
3.2 Posekarata
3.3 Dikaelo
PALOGOTLHE YA TLHATLHOBO: 100
Kwalolo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puotlaleletso ya Ntlha (FAL)/P3 7 DBE/Ngwanaitseele 2020
SC/NSC – Kaedi ya go tshwaya
KAROLO YA A: MEFUTA YA DITLHAMO
1.1 TLHAMO YA KANELO
Mofuta o wa tlhamo, o anela ka sengwe kgotsa tiragalo e e fetileng. E ka
kwalwa go tswa mo matlhakoreng a a farologaneng.
Setlhogo Dintlha tse di solofetsweng
Lenaneo le nkileng ka le Motlhatlhojwa a ka tlhalosa ka seo a se
lebelela mo itemogetseng mo lenaneong.
thelebišeneng, mme la Motlhatlhojwa a ka bua ka se se mo gogetseng
mpula matlho. go lebelela lenaneo.
A ka bua ka batsayakarolo le maina a mafelo.
Motlhatlhojwa a ka bua ka ditiragalo ka go
latelana.
A ka tlhagisa thuto e a e ungwileng mo
lenaneong.
Kaedi ya go tshwaya: Tlhamo ya kanelo
o Ditiragalo di tshwanetse go latelana sentle.
o Tlhamo e, e kwalwe ka paka e e fetileng.
o Matseno e nne a a ngokang.
o Kanelo go le gantsi e tlhagisa ntlha e e rileng.
o Bokhutlo e nne jo bo kgodisang.
o Kanelo e tshwanetse go ngoka mmuisi go tloga kwa tshimologong go fitlha
kwa bokhutlong.
o Setaele, puo le ditiragalo di tshwanetse go itumedisa babuisi.
o Go tshwanetswe go elwe tlhoko gore mofuta o wa tlhamo o a anela. [50]
1.2 TLHAMO YA TLHALOSO
Mokwadi mo tlhamong e, o tlhalosa sengwe ka mokgwa o mmuisi a tla
itemogelang se se tlhalosiwang jaaka go batlega.
Setlhogo Dintlha tse di solofetsweng
Botlhokwa jwa go Motlhatlhojwa a ka re tlhalosetsa mosola wa
somarela madi. madi.
Motlhatlhojwa a ka tlhagisa ditsela tse di
farologaneng tsa go boloka madi.
Motlhatlhojwa a ka tlhagisa mafelo a go ka
bolokelwang madi kwa go ona.
Motlhatlhojwa a fane ka dikeletso le go
rotloetsa batho go boloka madi.
Motlhatlhojwa a bue ka maitemogelo a gagwe
ka ga tiriso e e botlhaswa ya madi.
Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puotlaleletso ya Ntlha (FAL)/P3 8 DBE/Ngwanaitseele 2020
SC/NSC – Kaedi ya go tshwaya
Kaedi ya go tshwaya: Tlhamo ya tlhaloso
o Motlhatlhojwa o tshwanetse go bopa setshwantsho ka mafoko a a filweng.
o Motlhatlhojwa a tlhophe mafoko a a senolang maikutlo ka kelotlhoko go
gorosa molaetsa sentle.
o Puo ya botshwantshi e dirisiwe ka boitshimololedi.
o Motlhatlhojwa a bontshe fa a na le maitemogelo ka setlhogo se. [50]
1.3 TLHAMO YA MAITLHOMO
Mo mofuteng o wa tlhamo, motlhatlhojwa o leba kakanyo, a bo a tlhagisa
maikutlo/tsibogo ya gagwe. Motlhatlhojwa a ka leba ditoro kgotsa se a
eletsang go se fitlhelela mo botshelong jwa gagwe, mme a kwale maitlhomo a
gagwe.
Setlhogo Dintlha tse di solofetsweng
Fa nka nna mogokgo Motlhatlhojwa a ka bua ka seabe sa mogokgo
wa sekolo ... mo sekolong.
Motlhatlhojwa a ka bua ka tsamaiso ya sekolo.
Motlhatlhojwa a tlhagise mabaka a a dirang
gore a eletse go nna mogokgo.
A ka tlhagisa diphetogo tse a ka di tlisang mo
sekolong.
Kaedi ya go tshwaya: Tlhamo ya maitlhomo
o Tlhamo ya maitlhomo e tseye letlhakore.
o Maikutlo a tsaya karolo e e botlhokwa.
o Karolo e kgolo mo tlhamong ke go tlhalosa. Ditlhaloso di tshwanetse go
bonala, maikaelelo e le go tlhagisa gape maikutlo a motlhatlhojwa a nako
e e fetileng.
o Dikakanyo/Megopolo/Maikutlo di tshwanetse go senola boammaaruri le
maitemogelo. [50]
1.4 TLHAMO E E SA TSEYENG LETLHAKORE
Tlhamo ya mofuta o, e tlhagisa dikakanyo kgotsa tshedimosetso ka
tlhomamo. Mo mofuteng o wa tlhamo, motlhatlhojwa o tshwanetse go tlhalosa
dikakanyo kgotsa dintlha ka tatelano, matlhakore a lekalekane.
Setlhogo Dintlha tse di solofetsweng
Molemo le bosula jwa Motlhatlhojwa a re tlhalosetse ka maikarabelo a
go nna rakgwebo. rakgwebo.
Motlhatlhojwa a re tlhagisetse ka molemo le
bosula jwa go nna rakgwebo.
A tlhagise ka ditlamorago tsa go nna rakgwebo.
Motlhatlhojwa a ka khutlisa ka go rotloetsa
batho go dira ditshwetso tse di siameng tsa
kgwebo.
Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puotlaleletso ya Ntlha (FAL)/P3 9 DBE/Ngwanaitseele 2020
SC/NSC – Kaedi ya go tshwaya
Kaedi ya go tshwaya: Tlhamo e e sa tseyeng letlhakore
o Setlhogo se tshwanetse go tlhaloganngwa sentle.
o Go botlhokwa gore se motlhatlhojwa a se buang kgotsa a se tlhagisang se
tshegediwe ka dintlha tse di lekalekanang.
o Motlhatlhojwa o tlhalosa bokao jo bo sa tlwaelegang gore mmuisi a
tlhaloganye setlhogo le fa e le gore ga a na kitso e e tseneletseng.
o Dikakanyo di rulagane, di lolame, mme di neye tlhaloso go simolola ka tse
di itsegeng go ya ka tse di sa itsegeng.
o Tlhamo ya mofuta o, e kwalwe ka pakajaanong. [50]
1.5 TLHAMO YA KANELO
Mofuta o wa tlhamo, o anela ka sengwe kgotsa tiragalo e e fetileng. E ka
kwalwa go tswa mo matlhakoreng a a farologaneng.
Setlhogo Dintlha tse di solofetsweng
Maikaelelo a me mo Motlhatlhojwa a tlhalose maikaelelo a gagwe.
dingwageng di le tlhano A tlhagise ditiragalo tse a tlileng go di dira.
tse di tlang. A tlhagise mabaka a a mo tlhotlheletsang go
fitlhelela maitlhomo a gagwe.
A tlhagise maikutlo a gagwe morago ga
diphitlhelelo.
Kaedi ya go tshwaya: Tlhamo ya kanelo
o Tlhamo e, e kwalwe ka paka e e fetileng.
o Matseno e nne a a ngokang.
o Kanelo go le gantsi e tlhagisa ntlha e e rileng.
o Bokhutlo e nne jo bo kgodisang.
o Kanelo e tshwanetse go ngoka mmuisi go tloga kwa tshimologong go fitlha
kwa bokhutlong.
o Setaele, puo le ditiragalo di tshwanetse go itumedisa babuisi.
o Go tshwanetswe go elwe tlhoko gore mofuta o wa tlhamo o a anela.
o Ditiragalo di tshwanetse go latelana sentle. [50]
Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puotlaleletso ya Ntlha (FAL)/P3 10 DBE/Ngwanaitseele 2020
SC/NSC – Kaedi ya go tshwaya
1.6 TLHAMO YA NGANGISANO
Mo tlhamong e, motlhatlhojwa o tlhagisa kakanyo, ntlhakemo, mme a nganga
ka maitlhomo a go dibela ntlhakemo ya gagwe. Kakanyo ya motlhatlhojwa e
tshwanetse go totobala go simolola kwa ntlheng go fitlha kwa bofelong.
Tlhamo e, e tshwanetse go tlhagisa letlhakore le le lengwe, mme
motlhatlhojwa a leke go pateletsa mmuisi go leba ditiragalo ka leitlho la
gagwe.
Setlhogo Dintlha tse di solofetsweng
A go siame gore Motlhatlhojwa a tlhagise gore o dumelana le
boradithekisi ba ngale setlhogo kgotsa nnyaya.
ditiro. A tlhagise dintlha tse di tlhotlheleditseng
ntlhakemo ya gagwe.
A neele dikao tse di tshegetsang ntlhakemo ya
gagwe.
A bue ka ditlamorago tse di amang ntlhakemo
ya gagwe.
Motlhatlhojwa a ka khutlisa ka go re neela thuto
mabapi le ntlhakemo ya gagwe.
Kaedi ya go tshwaya: Tlhamo ya ngangisano
o Motlhatlhojwa a simolole ka go tlhagisa ntlhakemo ya gagwe go bontsha
boitshimololedi.
o A neye mefutafuta ya dingangisano go tshegetsa ntlhakemo ya gagwe,
mme a tlhalose se.
o Tlhamo e, e tlhagisa letlhakore le le lengwe, mme dikakanyo di tlhagisiwa
ka kgatelelo e kgolo. Go dirisiwe mefuta e e farologaneng ya didiriswa tsa
puo le dithekeniki tsa tiriso ya puo.
o Puo e dirisiwe ka maikutlo, mme motlhatlhojwa a se ka a tlhoka maitseo.
o Bokhutlo bo tshwanetse go tlhagisa kakanyo e e tlhomameng, e e
tlhaloganyegang, mme e pateletse mmuisi go dumalana le se se
tlhagisitsweng.
o Tlhamo ya mofuta o, e kwalwe ka pakajaanong. [50]
1.7 1.7.1– Tlhamo ya kanelo/maitlhomo/e e sa tseyeng letlhakore/
1.7.2 ngangisano/Tlhaloso. [50]
PALOGOTLHE YA KAROLO YA A: 50
Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puotlaleletso ya Ntlha (FAL)/P3 11 DBE/Ngwanaitseele 2020
SC/NSC – Kaedi ya go tshwaya
KAROLO YA B: DITLHANGWA TSE DILEELE TSA TIRISANO
2.1 LEKWALO LA BOTSALANO
Lekwalo la mofuta o, ke lekwalo le o tseelang mongwe kgang/tlotlela, go mo
leboga, akgola kgotsa go mo eleletsa masego.
Lekwalo la botsalano Dintlha tse di solofetsweng
Motlhatlhojwa a kwalele Motlhatlhojwa a bolelele tsala ka dikgwetlho tsa
tsala ya gagwe lekwalo gagwe.
a mo itsise ka A tlhagise maikutlo a gagwe ka ga se.
dikgwetlho a nang le A tlhagise gore o ya go dira eng go bona thuso.
tsona mo go
tsweletseng dithuto tsa
gagwe pele.
Kaedi ya go tshwaya: Lekwalo la botsalano
o Motlhatlhojwa a kwale aterese le letlha ka botlalo.
o Ditumediso di supe botsalano.
o Matseno a nne maleba le setlhogo.
o Diteng di bontshe go akgola le go leboga.
o Bokhutlo e nne jo bo kgodisang.
o Motlhatlhojwa kwa bofelong a ka tlhagisa mafoko a a latelang:
(Ke nna/Tsala ya gago).
o Motlhatlhojwa a tlhagise leina la gagwe kwa ntle ga sefane. [30]
2.2 TSA BOTSHELO JWA MOSWI
Ke tshedimosetso e e tlhagisitsweng ka botlalo fela e le khutshwane, ka ga
botshelo jwa yo o tlhokafetseng.
Tsa botshelo jwa Dintlha tse di solofetsweng
moswi
Motlhatlhojwa a kwale Motlhatlhojwa a latele sebopego sa go tlhagisa
tsa botshelo jwa moswi setlhangwa se ka tlhomamo.
ka morutwana ka ena, Motlhatlhojwa a tlhagise tshedimosetso ka
yo o tlhokafetseng ka dintlha tse di latelang:
ntlha ya bolwetse jwa - Leina la moswi, letlha la matsalo, batsadi,
kankere. boagi, dithutego, karolo ya moithuti
malebana le tsa metshameko mo sekolong.
Motlhatlhojwa a tlhagise gore loso lwa
morutwana lo bakilwe ke eng.
A dirise puo e e bonolo e bile e tlhaloganyega.
Kaedi ya go tshwaya: Tsa botshelo jwa moswi
o Motlhatlhojwa a tlhagise tshedimosetso ka dintlha tse di latelang:
Leina la moswi, letlha la matsalo, batsadi, boagi, dithutego, tiro, seabe mo
setšhabeng, kemo ya nyalo, jj.
o Motlhatlhojwa a neelane ka tshedimosetso ka botlalo, fela e nne e e
maleba. [30]
Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puotlaleletso ya Ntlha (FAL)/P3 12 DBE/Ngwanaitseele 2020
SC/NSC – Kaedi ya go tshwaya
2.3 ATHIKELE YA LOKWALODIKGANG
E tlhalosa karolwana ya dikgang tse batho ba kwalang dikgang dingwe kgotsa
ba bega sengwe gore se buisiwe ke botlhe.
Athikele ya Dintlha tse di solofetsweng
Lokwalodikgang
Motlhatlhojwa a kwale Motlhatlhojwa a tlhagise setlhogo e bile a se
athikele e e tlhalose.
tsamaelanang le Mmegadikgang a tlhagise leina la gagwe kwa
setshwantsho. tshimologong ya athikele.
Mmegadikgang a nne le kgololosego ya go
bega se a se boneng mo setshwantshong.
Motlhatlhojwa o tshwanetse go tlhagisa leina
la felo, nako le maemo a tshedimosetso.
A ka tlhagisa ditlamorago tsa se se ka
tlholwang ke setshwantsho.
A ka tlhalosa ka leswe le a le bonang mo
lefelong leo.
A ka tlhagisa tshitshinyo ya gagwe ka se se ka
dirwang go tokafatsa leswe le.
Kaedi ya go tshwaya: Athikele ya lokwalodikgang
o Motlhatlhojwa a kwale ka puo e e tlhamaletseng.
o Motlhatlhojwa a a kwale ka maemo a mmui a motho wa boraro.
o Motlhatlhojwa a kwale ka tirwa.
o Athikele e tsenyeletse dinopolo, ditshwaelo, dikakanyo, dintlha le
maitemogelo a batho. [30]
2.4 POTSOTHERISANO
Potsotherisano ke mokgwa wa tlhaeletsano o o dirisiwang ke batho ba le
babedi kgotsa go feta go tlhatlhoba motho yo mongwe. Sebui se sengwe se
gwetlha se sengwe ka go botsa dipotso.
Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puotlaleletso ya Ntlha (FAL)/P3 13 DBE/Ngwanaitseele 2020
SC/NSC – Kaedi ya go tshwaya
Potsotherisano Dintlha tse di solofetsweng
Motlhatlhojwa a kwale Motlhatlhojwa a thale pono pele ga
potsotherisano e a neng potsotherisano e simolola.
a e tsenetse le komiti ya A bontshe kgangkgolo ya potsotherisano.
madi ya setheo sa Motlhatlhojwa a tlhagise tshedimosetso ka
Bajaki. dintlha tse di latelang:
- Maitemogelo a gagwe ka tsa kgwebo.
- A tlhagise maano a a tlileng go a dirisa gore
kgwebo e tswelelepele.
A dirise dikhutlwana ka fa morago ga leina la
sebui.
A dirise mola o mošwa go supa sebui se
sešwa.
A dirise masakana go neela dikaelo/go gakolola
babuisi.
A bontshe ka moo a khutlisang potsotherisano
e ka teng.
Motlhatlhojwa a tlhalose gore kgwebo ya
gagwe e tlile go nna le mosola ofe mo
setšhabeng.
Kaedi ya go tshwaya: Potsotherisano
o Motlhatlhojwa a kwale ka mokgwa o moterama a kwalang ka ona.
o Dibui di nne pedi kgotsa go feta.
o Motlhatlhojwa a kwale setlhogo se go buisanwang ka ga sona.
o Dipolelo di nne dikhutshwane.
o Diteng tsa motlhatlhojwa di supe boitlhamedi, kelelo ya dintlha le go
tsamaelana ga ditiragalo.
o Maina a dibui a tshwanetse go tlhagelela sentle.
o Motlhatlhojwa a dirise matseno, mmele le bokhutlo sentle.
o Kgang ya motlhatlhojwa e bontshe tshimologo, setlhoa le tharabololo.
o Puo le moono di tsamaelane le ditiragalo.
o Motlhatlhojwa a dirise puo e e tlhamaletseng kgotsa e e loileng go
tsamaelana le se se buiwang.
o Matshwao a puiso a tsamaelane le puisano. [30]
PALOGOTLHE YA KAROLO YA B: 30
Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puotlaleletso ya Ntlha (FAL)/P3 14 DBE/Ngwanaitseele 2020
SC/NSC – Kaedi ya go tshwaya
KAROLO YA C: DITLHANGWA TSE DIKHUTSHWANE TSA TIRISANO
3.1 PHASALATSO
Phasalatso ke kitsiso e e rileng e e lemosang babuisi ka ga sengwe se se ka
nnang botlhokwa mo matshelong a bona.
Mophasalatsi a ka dirisa dikuranta, dimakasine, seyalemowa, thelebišene go
lemosa babuisi ka ga kgwebo.
Phasalatso Dintlha tse di solofetsweng
Motlhatlhojwa a kwale Motlhatlhojwa a kwale lefelo la kgwebo, aterese
phasalatso a lebile le dinomoro tsa mogala.
setshwantsho go ngoka Motlhatlhojwa a tlhagise matsatsi le nako ya
batho ba ba ratang kgwebo.
mafelo a boitapoloso. Motlhatlhojwa a tlhagise tlhotlhwa ya marobalo
le dijo.
Motlhatlhojwa a tlhagise metshameko le mefuta
ya diphologolo tse di leng teng.
Kaedi ya go tshwaya: Phasalatso
o Letshwao la kgwebo le tlhagisiwe sentle.
o Bareki kgotsa badirisi ba ba tobilweng.
o Nako ya ditirelo e tlhagisiwe sentle.
o Puo e ngoke babuisi.
o Tshedimosetso ya megala le leina la yo go ka ikgolaganngwang le ena di
tlhagisiwe. [20]
3.2 POSEKARATA
Ke mokgwa o a ka o dirisang go tsibosa kana go lemosa batho ka tiragalo
nngwe. E nne le tshedimosetso, e tlhotlheletse le go ruta.
Posekarata Dintlha tse di solofetsweng
Motlhatlhojwa a kwale posekarata Motlhatlhojwa a kwale molaetsa wa
e mo go yona a lebogang tsala ya ditebogo.
gagwe e e mo reketseng buka ya Motlhatlhojwa a bontshe ka moo
thotloetso ka ntlha ya gore a mpho e a e boneng e tlileng go mo
falotse. tswela mosola ka teng.
Motlhatlhojwa a dirise puo e e maleba
e bile e tshwanela motho yo o
lebogang.
A ka tlhagisa ka moo mpho e, e tlileng
go mo direla segopotso.
Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puotlaleletso ya Ntlha (FAL)/P3 15 DBE/Ngwanaitseele 2020
SC/NSC – Kaedi ya go tshwaya
Kaedi ya go tshwaya: Posekarata
o Molaetsa o tlhamalale mo go se o se lebogang.
o Go kwalwe dipolelo tse di bonolo le gone di nne dikhutshwane le go
tlhaloganyega.
o Maitlhomo a motlhatlhojwa a tlhagelele sentle.
o A karata e tlhagise molaetsa sentle.
o Motlhatlhojwa a bontshe dinomoro tsa mogala le lefelo koo a ka
fitlhelwang teng. [20]
3.3 DIKAELO
Go kaela tsela ke tshedimosetso e e abiwang fa mongwe e ka nna moeng
kgotsa moagi yo mošwa mo lefelong le le rileng a batla tsela ya go ya kwa go
rileng.
Dikaelo Dintlha tse di solofetsweng
Motlhatlhojwa a kwalele Motlhatlhojwa a neele leina la lefelo le loeto lo
ditsala tsa gagwe tla simololang kwa go lona.
dikaelo tsa tsela go Motlhatlhojwa a bontshe tsela ka go dirisa
tloga kwa Hiddingh matshwao a tsela, dikago le maina a mebila
Campus go fitlha kwa kgato ka kgato.
Rondebosch Park, ba Diteng di bontshe thulaganyo e e lolameng.
dirisa mmila wa Phillip
Kgosana le mmila wa
Klipper.
Kaedi ya go tshwaya: Dikaelo
o Diteng di nne dikhutshwane.
o Dintlha tsa botlhokwa le tse di maleba fela di tlhagisiwe.
o Dikgato di tlhagisiwe sentle ka tatelano.
o Puo e e dirisiwang e nne e e lolameng.
o Ditshwantsho le dithalo ga di a tshwanela go abelwa maduo. [20]
PALOGOTLHE YA KAROLO YA C: 20
PALOGOTLHE YA TLHATLHOBO: 100
Kwalololo e ileditswe
Verified matching documents
The question paper, memo or addendum that belongs with this document.
Recommended for this subject
Published documents with matching subject and grade metadata.
Related documents
Matched using subject, grade, language, document type and exam metadata.

Memorandum
Setswana FAL P3 Nov 2019 Memo hlayiso.com

Memorandum
Setswana FAL P3 FINAL Memo hlayiso.com . hlayiso.com

Memorandum
Setswana FAL P3 Nov 2017 Memo hlayiso.com

Question paper
Setswana FAL P1 Nov 2020 hlayiso.com

Question paper
Setswana FAL P2 Nov 2020 hlayiso.com

Question paper
Setswana FAL P3 Nov 2025 MG
More from Grade 12 Setswana Fal
Explore more published documents in this catalogue.












