Hospitality Studies Grade 12 IEB 2019 Question Paper (Afrikaans)

Downloaded from hlayiso.com NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT-EKSAMEN NOVEMBER 2019 GASVRYHEIDSTUDIES Tyd: 3 uur 200 punte LEES ASSEBLIEF DIE VOLGENDE INSTRUKSIES NOUKEURIG DEUR 1. Hierdie vraestel bestaan uit 15 bladsye. Maak asseblief seker dat jou vraestel volledig is. 2. Lees die instruksies vir elke vraag noukeurig deur en maak seker dat jy dit uitvoer. 3. Nommer jou antwoorde presies soos die vrae genommer is. 4. Laat reëls oop tussen elke antwoord en begin elke afdeling op 'n nuwe bladsy. 5. Trek tabelle wanneer jy gevra word om jou antwoorde te tabuleer. 6. Sakrekenaars mag gebruik word. 7. Dit is in jou eie belang om leesbaar te skryf en jou werk netjies aan te bied. IEB Copyright © 2019 BLAAI ASSEBLIEF OM

Downloaded from hlayiso.com NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT: GASVRYHEIDSTUDIES Bladsy 2 van 15 AFDELING A VRAAG 1 MEERVOUDIGE KEUSEVRAE Beantwoord die vrae op die meervoudige keusevrae antwoordblad aan die binnekant van die voorblad van jou Antwoordboek. Maak 'n kruisie (X) in die blokkie wat ooreenstem met die letter van die antwoord wat jy as die korrekte een beskou. 1.1 Die verskil tussen die koste van die vervaardiging van 'n item en die bedrag waarvoor dit verkoop word, staan bekend as die ... A voedselkoste. B bruto wins. C netto wins. D direkte koste. 1.2 ... is die proses waartydens die kleinbordjies en sout-en-peperstelletjies na die hoofmaaltyd van die tafel verwyder word. A Afdek B Mise-en-Place C Afkrummeling D Silwerbediening 1.3 ... verwys na 'n baie droë vonkelwyn. A Doux B Sec C Demi-sec D Brut 1.4 ... is die metode van vakuumverpakking van beesvleis vir twee weke in die yskas. A Natveroudering B Veroudering C Rigor mortis D Droëveroudering 1.5 ... -neute het 'n unieke groen kleur en word dikwels in fyngebak, vleisgeregte en gesondheidsbrode gebruik. A Pekan B Pistachio C Hasel D Denne 1.6 'n Kwotasie is gewoonlik geldig vir ... dae. A 15 B 20 C 25 D 30 IEB Copyright © 2019

Downloaded from hlayiso.com NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT: GASVRYHEIDSTUDIES Bladsy 3 van 15 1.7 Tussenspiervet in vleis staan algemeen bekend as ... A marmering. B kollageen. C elastien. D bardering. 1.8 ... word gebruik om biltong te maak. A Filet B Dy C Dikrib D Nek 1.9 ... sjokolade is 'n natuurlike, hoë-kwaliteit, donker, melk- en wit sjokolade wat bykomende kakaobotter bevat. A Couverture B Kommersiële C Bak D Saamgestelde (compound) 1.10 ... is die proses waardeur suiker in alkohol en koolstofdioksied omskep word. A Verheldering B Fortifisering C Karbonering D Fermentasie [10] VRAAG 2 PAS DIE KOLOMME Bestudeer die voorbeelde van vegetariese geregte in Kolom B hieronder en pas dit by die vegetariese diëte in Kolom A. Skryf slegs die letter (A–E) langs die vraagnommer (2.1–2.5) in die antwoordboek, byvoorbeeld 2.6 J. Kolom A Kolom B Vegetariese Diëte Gereg 2.1 Vegaan A Hoender en aspersie wrap 2.2 Pesco-vegetaries B Aarbeie, pynappel, kiwi en druiwe 2.3 Lakto-vegetaries C Melk, joghurt en vrugte 2.4 Pollopescotaries D Kekerertjies, pampoen, spinasie en rys 2.5 Vrugtetaries E Vis en slaai [5] IEB Copyright © 2019 BLAAI ASSEBLIEF OM

Downloaded from hlayiso.com NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT: GASVRYHEIDSTUDIES Bladsy 4 van 15 VRAAG 3 3.1 Kies VIER bestanddele, uit die alternatiewe wat hieronder gelys is, wat die stolling van gelatien in 'n nagereg sal verswak. Skryf slegs die letters langs die vraagnommer neer. A Rou pynappel B Heel eier C Eierwitte D Suurlemoensap E Geblikte pynappel F Haselneute (4) 3.2 Kies die opsie wat NIE pas NIE en verskaf 'n rede vir jou keuse. 3.2.1 Crudités/Canapés/Cartouche (2) 3.2.2 Hidrasie/Dispersie/Sinerese (2) 3.2.3 Lende/Dikrib/Kruis (2) 3.3 Gee die korrekte term vir die volgende: 3.3.1 'n Aansteeklike siekte wat hoofsaaklik die longe aantas. (1) 3.3.2 Fokus op data oor die gewildheid van spyskaartitems (verkoops- volume-koste) en die wins van elke gereg. (1) 3.3.3 Biologiese molekules wat help om die natuurlike elemente af te breek wanneer vleis versag word. (1) 3.3.4 Piramide van gevulde roompoffertjies bedek met spinsuiker. (1) 3.3.5 Die bestanddeel wat bier sy kenmerkende smaak gee. (1) [15] 30 punte IEB Copyright © 2019

Downloaded from hlayiso.com NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT: GASVRYHEIDSTUDIES Bladsy 5 van 15 AFDELING B VRAAG 4 4.1 Verwys na die volgende uittreksel om die vrae wat volg te beantwoord. 'n Kostrokkie (food truck) is 'n buigsame klein onderneming en word gesien as 'n opwindende en lewensvatbare opsie vir kos-entoesiaste wat hul drome wil nastreef. Die voertuig is toegerus om kos gaar te maak en te verkoop. Die suksesvolste kostrokkies skep 'n spyskaart wat gerieflik staande geëet kan word, sonder die behoefte aan aparte borde en lastige eetgerei. Party kosse benodig 'n beheerde omgewing en is nie geskik vir hierdie manier van eet nie. 'n Suksesvolle konsep hang af van wat jy wil skep. [<https://articles.bplans.com/restaurant-or-food-truck-which-is-better-for-a-beginner>] 4.1.1 Watter faktore moet oorweeg word as 'n spyskaart vir 'n kostrokkie beplan word? (5) 4.1.2 Verskaf dieetkundige riglyne vir kostrokkie-kliënte met die volgende gesondheidstoestande. Motiveer jou voorstel. (a) Hoë cholesterol (2) (b) Hipertensie (2) (c) Diabetes Mellitus (2) 4.2 Identifiseer DRIE moontlike oorhoofse kostes wat 'n kostrokkie-eienaar moet oorweeg wanneer die finale koste om 'n kostrokkie te bestuur, bereken word. (3) 4.3 4.3.1 Noem DRIE nadele wat kliënte mag ervaar as hulle kos van 'n kostrokkie eet. (3) 4.3.2 Watter raad sal jy 'n kostrokkie-eienaar gee om hom/haar te help om elk van die bogenoemde nadele te hanteer? (3) [20] IEB Copyright © 2019 BLAAI ASSEBLIEF OM

Downloaded from hlayiso.com NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT: GASVRYHEIDSTUDIES Bladsy 6 van 15 VRAAG 5 Ter wille van gerief gebruik kostrokkie-eienaars gepreserveerde voedselitems. 5.1 Wat is die funksie van die volgende chemikalieë wat in die preserverings- proses gebruik word? 5.1.1 Bensoësuur (1) 5.1.2 Natriumbensoaat (1) 5.1.3 Salisielsuur (1) 5.2 Bespreek die voordele van die gebruik van die soort preserveringsmetode wat hieronder getoon word. [<https://www.thespruceeats.com/canning- alkaline-and-acidic-foods-132742>] (5) 5.3 Noem twee voordele van kosberoking as 'n metode van preservering. (2) [10] IEB Copyright © 2019

Downloaded from hlayiso.com NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT: GASVRYHEIDSTUDIES Bladsy 7 van 15 VRAAG 6 Bestudeer die afbeelding hieronder en beantwoord die vrae wat volg. [<https://www.google.co.za/food+truck+lines+get+longer>] 6.1 6.1.1 Gee VYF redes waarom kliëntediens baie belangrik in die gasvryheidbedryf is. (5) 6.1.2 Definieer "voortreflike diens". (2) 6.1.3 Watter soort kliëntediens dink jy word verwag wanneer by 'n kostrokkie gekoop word? (3) 6.2 6.2.1 Hoe kan jy tegnologie by die kostrokkie gebruik om voedseldiens te verhoog? (4) 6.2.2 Lewer kommentaar op die effektiwiteit en impak van sosiale media op die "eetervaring" van kostrokkie-kliënte. (6) [20] IEB Copyright © 2019 BLAAI ASSEBLIEF OM

Downloaded from hlayiso.com NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT: GASVRYHEIDSTUDIES Bladsy 8 van 15 VRAAG 7 Bestudeer die afbeelding van 'n kostrokkie hieronder en beantwoord die vrae wat volg. [<https://www.google.co.za/search?q=meat+ventures&bron>] 7.1 7.1.1 "Meatventures bied alles van spek tot borsstuk". Verduidelik die proses waar spek gedurende die kookproses saam met borsstuk gebruik word om die vleissnit te verbeter. (3) 7.1.2 Beskryf die kenmerke van borsstuk. (2) 7.1.3 Beveel die beste kookmetode aan vir borsstuk wat by die "Meatventures" kostrokkie bedien word. (1) 7.2 Identifiseer EEN geskikte sous en TWEE bygeregte vir elke soort vleis wat by die "Meatventures" kostrokkie bedien word. Teken en voltooi die tabel. Soort vleis EEN SOUS TWEE BYGEREGTE Vark Skaap (6) 7.3 'n Kliënt bestel mediumgaar biefstuk by die kostrokkie. 7.3.1 Wat is die interne kooktemperatuur van mediumgaar vleis? (1) 7.3.2 Beskryf die graad van gaarheid van mediumgaar vleis. (2) 7.4 In pas met huidige tendense, verkoop hulle ook afval by die "Meatventures" kostrokkie. Gee DRIE voorbeelde van organe wat deel vorm van spiervleis wat hulle kan bedien. (3) 7.5 Noem TWEE kenmerke van wildsvleis wat dit 'n baie gewilde alternatief vir rooivleis maak wat by die "Meatventures" kostrokkie bedien word. (2) [20] IEB Copyright © 2019

Downloaded from hlayiso.com NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT: GASVRYHEIDSTUDIES Bladsy 9 van 15 VRAAG 8 [<https://www.google.com/search?q=Dessert+fo od+trucks&bron>] 8.1 'n Nagereg-kostrokkie bied die volgende gevriesde nageregte: Roomys en Granita Onderskei tussen hierdie twee nageregte. (4) 8.2 Klassifiseer en beskryf die volgende klassieke nageregte. 8.2.1 Crêpes Suzette (3) 8.2.2 Crème Brûlèe (3) 8.3 Sjokolade éclairs kom op die nageregspyskaart van die kostrokkie voor. Beskryf hoe éclairs gebak word. Neem temperatuurbeheer in ag. (3) 8.4 Drie soorte smeer kan gebruik word vir die voorbereiding van tertdeeg. Noem die drie soorte en dui aan watter opsie die beste is. (4) 8.5 Op een van die kostrokkie se nageregresepte kom die woord "prik" in die metode voor. Wat is die betekenis van hierdie term? (1) 8.6 In die nagereg-kostrokkie word verskillende tertdeeg gebruik om items voor te berei. Identifiseer die soort tertdeeg wat gebruik word om die volgende voor te berei: 8.6.1 Baklava (1) 8.6.2 Vol-au-vents (1) [20] IEB Copyright © 2019 BLAAI ASSEBLIEF OM

Downloaded from hlayiso.com NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT: GASVRYHEIDSTUDIES Bladsy 10 van 15 VRAAG 9 9.1 Die Wyn, Bier en Voedseltrokkiefees fokus daarop om kos en wyn bymekaar te laat pas. [<https://www.google.com/search?biw=1366&bih=651&>] Noem een kultivar wat by die volgende kossoorte sal pas: 9.1.1 Stokvis (1) 9.1.2 Tuna (1) 9.1.3 Bief Wellington (1) 9.1.4 Volstruisfillet (1) 9.2 Onderskei tussen die fermentasie van 'n Ale, Lager en Stout. (3) 9.3 Watter maatreëls moet die kroegman van 'n kostrokkie implementeer om die higiëniese voorbereiding en diens van mocktails te verseker? (3) 9.4 Verduidelik, in puntvorm, die voorbereiding van nie-alkoholiese drankies vir 'n formele restaurantaand. (5) 9.5 Dranklisensies word in twee kategorieë verdeel. Onderskei tussen 'n "perseelverbruik" en "wegverbruik" lisensie. (2) 9.6 Verskaf drie redes waarom 'n persoon gediskwalifiseer kan word, of waarom daar nie 'n dranklisensie toegestaan word nie. (3) [20] IEB Copyright © 2019

Downloaded from hlayiso.com NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT: GASVRYHEIDSTUDIES Bladsy 11 van 15 VRAAG 10 [<https://articles.bplans.com/restaurant-or-food-truck-which-is-better-for-a-beginner/>] 10.1 Die belangrikste aspek van 'n goeie kostrokkie-kombuisuitleg is dat dit take gemakliker en geriefliker maak. Kostrokkie-eienaars kan 'n reeks onvoorsiene uitdagings ervaar. Bestudeer die prent hierbo en identifiseer DRIE moontlike uitdagings wat die kostrokkie-eienaar sal ervaar. Stel voor hoe hierdie probleme deur die eienaar opgelos kan word. (6) 10.2 Noem VIER belangrike feite om in gedagte te hou as die kostrokkie- rekening aan die einde van die diens oorhandig word. (4) [10] IEB Copyright © 2019 BLAAI ASSEBLIEF OM

Downloaded from hlayiso.com NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT: GASVRYHEIDSTUDIES Bladsy 12 van 15 VRAAG 11 11.1 Ann is 18 jaar oud, kreatief en energiek en wil graag haar eie besigheid begin. Sy besluit om 'n kostrokkie te begin. 11.1.1 Verskaf 'n sterk argument vir haar keuse. (5) 11.1.2 Verduidelik die verskil tussen verkope, bemarking en menslike hulpbronne vir die kostrokkie en hoe dit met mekaar verband hou. (6) 11.2 Vergelyk die onderstaande advertensies en beantwoord die vrae wat volg. Advertensie A Advertensie B [<https://www.google.com/search? [<www.stockunlimited.com/vector/food- Food-truck-28-Mei- truck-festival-poster_1799596.html>] qgGqTF3nUdpMM:>] 11.2.1 Watter advertensie is die effektiefste bemarkingsinstrument vir Ann om te gebruik? (1) 11.2.2 Verskaf DRIE redes vir jou keuse in Vraag 11.2.1. (3) 11.3 11.3.1 Verduidelik wat bedoel word met "markdoelwitte". (1) 11.3.2 Identifiseer een markdoelwit vir die kostrokkie. (1) 11.4 Wat is die beste beginsel vir die aanvangsbefondsing wat Ann moet oorweeg wanneer sy haar besigheid begin? (1) 11.5 Verduidelik die faktore wat die teikenmark en marksegmentering vir enige besigheidsgeleentheid beïnvloed. (4) 11.6 Watter effek het die toerismebedryf op die Suid-Afrikaanse ekonomie? (5) 11.7 Onderskei tussen inkomstegenererende en nie-inkomstegenerende areas in die gasvryheidsbedryf. (2) 11.8 Waarvoor staan REVPAR? (1) [30] 150 punte IEB Copyright © 2019

Downloaded from hlayiso.com NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT: GASVRYHEIDSTUDIES Bladsy 13 van 15 AFDELING C VRAAG 12 Oorweeg die volgende stellings: KOSTROKKIES – 'N VOEDSELVEILIGHEID BEKOMMERNIS KOSTROKKIES – 'N MODERNE, GERIEFLIKE EN GESONDE MANIER OM VOEDSEL TE BEDIEN Gebruik die Bronmateriaal, A–D hieronder, sowel as jou eie kennis, om jou siening oor bogenoemde stellings in 'n 1–1½-bladsy opstel te bespreek. Om die vraag te beantwoord, word die volgende van jou verwag: • Stel 'n argument wat jou standpunt oortuigend ondersteun. • Bestudeer die bronmateriaal noukeurig en gebruik die inligting in die bronne om jou argument ten beste te ontwikkel. • Integreer jou eie kennis en ervarings in jou argument. BRON A KOSTROKKIE KOSVEILIGHEID Volgens die marknavorsingsfirma IBISWorld het die VSA meer as 4 000 kostrokkies in sy strate. Die jaarlikse omsetgroei tussen 2011 en 2016 was 7,9 persent. Dit maak die onderneming vanselfsprekend aantreklik vir baie entrepreneurs wat die potensiaal vir 'n klein belegging met 'n groot opbrengs sien. "Daar is reeds 'n bewustheid en erkenning dat kostrokkies nie gaan verdwyn nie en dat hulle aan dieselfde voedselveiligheidstandaarde as ander restaurante moet voldoen," verduidelik Erin DiCaprio. "Dieselfde kleinhandelvoedselkodes wat geld vir baksteen-en- sement restaurante, geld ook vir kostrokkies." Daardie kode kan op sigself nogal uitdagend vir verkopers wees om na te kom, wat 'n gevaar vir voedselveiligheid inhou. Volgens dr. DiCaprio lê die uitdaging vir verkopers daarin om te kan waarborg dat hulle voldoende toegerus is met behoorlike fasiliteite om skoonmaak en sanitasie, loodgietery en handhigiëne, asook verkoeling en plaagbeheer, te verseker. [<https://www.foodqualityandsafety.com/article/food-truck-food-safety/>] IEB Copyright © 2019 BLAAI ASSEBLIEF OM

Downloaded from hlayiso.com NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT: GASVRYHEIDSTUDIES Bladsy 14 van 15 BRON B HOE VEILIG IS KOSTROKKIES? BUTLER COUNTY – Die groeiende gewildheid van kostrokkies het 'n nuwe uitdaging vir gesondheidsinspekteurs teweeggebring wat die veiligheid van elke voedseldiensoperasie moet evalueer, hetsy dit vier wiele of 'n voordeur het. Plaaslike kostrokkies word jaarliks gelisensieer, maar hul aanvanklike inspeksie vind plaas wanneer die mobiele eenheid nie enige kos bedien nie. Sodra die trokkies op die pad is, moet gesondheidsinspekteurs op steekproewe staatmaak om te evalueer hoe streng voedselhanteringskodes nagekom word. Maar die resensie het ook bevind dat kostrokkies met 'n ander stel reëls as tradisionele restaurante werk en dit is moeiliker vir kliënte om inspeksieresultate te monitor om vas te stel of 'n trokkie probleme ondervind. Restaurant- en kostrokkie-inspeksies is een aspek van optrede teen die soort voedseloordraagbare siektes wat, volgens die Sentrum vir Siektebeheer en -voorkoming, jaarliks ongeveer een uit elke ses Amerikaners siek maak. Die SSB beraam dat 48 miljoen mense siek word, 128 000 word in die hospitaal opgeneem en 3 000 sterf jaarliks van voedseloordraagbare siektes. Gesondheidsinspekteurs dwing die Ohio Uniform Food Safety Code af op alle voedsel- bedrywighede waartoe die publiek toegang het met die oog op die voorkoming van sulke uitbrake. Hulle toets verkoelingstoerusting om seker te maak dat koue kos koud genoeg bly en hulle toets plekke waar kos gehou word om seker te maak dat gekookte kos by 'n temperatuur gehou word wat bakterieëverspreiding sal verhoed wat tot voedseloordraagbare siektes kan lei of dit vererger. Hulle maak seker dat warm water beskikbaar is om hande en skottelgoed te was en dat voldoende gekonsentreerde ontsmettingsmiddel beskikbaar is om kieme tydens die was van skottelgoed dood te maak. [<https://www.journal-news.com/news/how-safe-are-food-trucks/llq0rgaVlYGLF4xEo3JsUM/>] BRON C NUWE STUDIE TOON DAT KOSTROKKIES VEILIGER AS RESTAURANTE IS Hier is goeie nuus vir die kwynende kostrokkiebedryf: 'n Nuwe studie toon dat kostrokkies dikwels 'n veiliger plek is om by te eet as restaurante. 'n Verslag van die Instituut van Justisie het bevind dat kostrokkies en waentjies geneig is om minder gesondheids- en veiligheidoortredings as restaurante te begaan. Dit is voorwaar goeie nuus vir kostrokkie-eienaars wat baie uitdagings ondervind het as gevolg van streng beperkings deur beleidmakers – waarvan baie met voedselveiligheid te doen het. [<https://www.eater.com/2014/6/16/6206837/new-study-shows-food-trucks-are-safer-than-restaurants>] IEB Copyright © 2019

Downloaded from hlayiso.com NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT: GASVRYHEIDSTUDIES Bladsy 15 van 15 RUBRIEK OM AFDELING C VRAAG 12 NA TE SIEN Punt 0 1 punt 2 punte 3 punte 4 punte toegeken Gebruik van Geen verwysings na Oppervlakkige verwysing 'n Paar toepaslike verwysings Verskeie en toepaslike Volledige gebruik van 4 bronne bronne nie. na een of meer bronne. na bronne. verwysings na bronne. bronne. Gebruik van Slegs irrelevante of Enkele feite buiten die Sommige relevante feite Baie toepaslike feite Baie relevante feite buiten eie kennis onakkurate feite bronne gegee om buiten die bronne gegee om buiten die bronne gegee die bronne gegee om gegee. argument te ondersteun. argument te ondersteun. om argument te argument te ondersteun EN 4 EN by die argument ondersteun. goed by die argument geïntegreer. geïntegreer. Toepaslikheid Opstel handel nie oor Bespreek veiligheid Bespreek veiligheid Bespreek stellings wat Bespreek stellings van inhoud die stellings oppervlakkig en sonder oppervlakkig of sonder verwys na gesondheid en breedvoerig wat verwys na betreffende die implikasies of verwysing na die veiligheidspraktyke en gesondheid en gesondheid en verwysing na kostrokkies. gesondheidsimplikasie of gee enkele voorbeelde veiligheidspraktyke in veiligheid van sonder verwysing na van hoe om 'n veilige kostrokkies en gee 4 kostrokkies nie. kostrokkies. standaard te handhaaf. voorbeelde van hoe kosvoorbereiding in kostrokkies kosoordraag- bare siektes kan voorkom. Kwaliteit van Antwoord maak geen Skryfwerk bestaan uit feite Redenering korrek, maar Ondersteun die posisie. Ondersteun 'n duidelike argument sin nie. met min skakeling of moeilik om te volg. Redenasie is duidelik. posisie sterk. redenering. Geringe skakeling Geringe foute in vloei. Redenasie is baie duidelik 4 teenwoordig. Skakeling is soms en bondig. afwesig. Vloei is logies en toon duidelike begrip. Billikheid, Geen teenargument Een teenargument gegee. Minstens twee d.w.s teen- gegee nie. teenargumente gegee. 2 argument Aanbieding Min of geen struktuur Toon is konsekwent. Volwasse toon. in die antwoord nie. Goeie en gepaste taal. Uitstekende en gepaste Meestal gepaste taalgebruik. paragrafering. Korrekte paragrafering met 2 Inleiding en goeie oorgange. gevolgtrekking het Interessante inleiding, meriete. bevredigende slot. 20 punte Totaal: 200 punte IEB Copyright © 2019