Downloaded from hlayiso.com
,
GASVRYHEIDSTUDIES
RIGLYNE VIR
PRAKTIESE ASSESSERINGSTAKE
GRAAD 12
2021
Hierdie riglyne bestaan uit 39 bladsye.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Skip to contentPractical assessment task 







--2e4af392-e74c-47c0-b55b-eed2493c2da9/v1-648e27bb1168ded7c346/card.webp)



View all





Hospitality Studies PAT GR 12 2021 Afr
Grade 12 Hospitality Studies practical assessment task from the 2021 (Afrikaans), 39 pages. Read online or get the free PDF download.
Hospitality Studies · Grade 12 · 2021 · Afrikaans. Practical assessment task, 39 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- Hospitality Studies
- Grade
- Grade 12
- Language
- Afrikaans
- Document type
- Practical assessment task
- Year
- 2021
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 39
- File size
- 855.5 KB
Loading document…
Loading document…
1 of 39
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
Gasvryheidstudies 2 DBE/PAT 2021
NSS
INHOUDSOPGAWE
Bladsy
1. INLEIDING 3
2. INSTRUKSIES AAN ONDERWYSERS 5
3. DIE EKSAMEN 11
4. ASSESSERING 11
5. DISTRIKS-/PROVINSIALE MODERERING VAN DIE PAT 12
6. GEVOLGTREKKING 16
ADDENDUMS A–M 17
INSTRUKSIES AAN LEERDERS 32
1. SJEF 33
2. KELNER 36
3. LEERDERVERKLARING 39
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Gasvryheidstudies 3 DBE/PAT 2021
NSS
1. INLEIDING
Die 18 Nasionale Kurrikulumverklaringvakke wat 'n praktiese komponent insluit,
bevat almal 'n praktiese assesseringstaak (PAT). Hierdie vakke is:
LANDBOU: Landboubestuurswetenskappe, Landboutegnologie
KUNS: Dans, Ontwerp, Dramatiese Kunste, Musiek, Visuele Kunste
WETENSKAPPE: Rekenaartoepassingstegnologie, Inligtingstegnologie,
Tegniese Wetenskappe, Tegniese Wiskunde
DIENSTE: Verbruikerswetenskap, Gasvryheidstudie, Toerisme
TEGNOLOGIE: Meganiese Tegnologie, Siviele Tegnologie, Elektriese
Tegnologie en Ingenieursgrafika en -ontwerp.
'n Praktiese assesseringstaak (PAT) is 'n verpligte komponent van die finale
promosiepunt vir alle kandidate ingeskryf vir vakke wat 'n praktiese komponent het
en tel 25% (100 punte) van die eksamenpunt aan die einde van die jaar. Die PAT
word oor die eerste drie kwartale van die skooljaar geïmplementeer. Dit word in
verskillende fases of 'n reeks kleiner aktiwiteite afgebreek wat saam die PAT
opmaak. Die PAT bied leerders die geleentheid om op 'n gereelde basis gedurende
die skooljaar geassesseer te word en dit maak ook voorsiening vir die assessering
van vaardighede wat nie in 'n geskrewe formaat, bv. toetse of eksamens,
geassesseer kan word nie. Dit is dus belangrik dat skole seker maak dat al die
leerders die praktiese assesseringstake binne die toegelate tydperk voltooi om te
verseker dat leerders aan die einde van die jaar hulle uitslae ontvang. Die
beplanning en uitvoering van die PAT verskil van vak tot vak.
Die PAT vir Gasvryheidstudies vir 2021 bestaan uit EEN formeel geassesseerde
praktiese eksamen. Die onderwyser sal die take aan die leerders toeken, gebaseer
op die eksamenvereistes. Leerders moet die volgende vaardighede demonstreer:
Berei en bied 'n verskeidenheid geregte aan
Berei 'n lokaal vir 'n formele ete/maaltyd voor
Pas korrekte bedieningtegnieke/-vaardighede vir kos en drank by 'n formele
ete/maaltyd toe
1.1 PUNTETOEKENNING
Leerders werk individueel. Elke leerder sal 'n punt uit 100 vir kookvaardighede
(Sjef/Chef de Cuisine/Hoofsjef/Sous Chef/Aboyeur/Stoorman) kry OF 'n punt uit 100
vir bedieningsvaardighede (Kelner/Drankkelner/Maître d'Hôtel).
Die gekombineerde punt uit 100 word toegeken vir die assessering van praktiese
vaardighede (75) en geskrewe voorbereidingsvaardighede (25).
AFDELING A: Praktiese vaardighede 75
AFDELING B: Geskrewe voorbereidingsvaardighede 25
Finale punt vir die praktiese eksamen 100
Die PAT vorm deel van die jaareind-assessering. Die provinsiale eksamenliggaam
verskaf TWEE aparte gerekenariseerde puntestate: een vir die PAT en een vir die
SGA-punte.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Gasvryheidstudies 4 DBE/PAT 2021
NSS
1.2 Vereistes vir die PAT
Die volgende toerusting en hulpbronne moet vir die PAT beskikbaar wees:
Opleidingskombuis:
'n Opleidingskombuis vir die eksamen met die nodige toerusting.
Bestanddele en alle ander benodighede vir die praktiese eksamen, soos
uiteengesit in die Nasionale Kurrikulum- en Assesseringsbeleid, moet deur
skool verskaf word.
Gebruik 'n 70%-alkoholgebaseerde reiniger om hande en werkstasies voor en
na voedselbereiding te saniteer.
Plaas genoegsame kennisgewings en plakkate in die kombuis om leerders
daaraan te herinner om hul hande en werkstasies gereeld te was en ontsmet,
asook om die sosiale afstand te handhaaf soos deur die Nasionale
Departement van Gesondheid voorgeskryf.
Voldoen deurgaans aan die beginsels en norme ten opsigte van sosiale
afstandhouding:
o Laat 1,5 meter individuele spasie tussen werkstasies van leerders toe.
o Plaas bestanddele, waar moontlik, op werkstasies om beweging te
beperk.
o 'n Aparte wasbak vir opwas moet vir elke leerder beskikbaar wees.
(Verskaf ekstra bakke met seepwater en skoon afspoelwater waar nodig.)
o Nie meer as TWEE leerders mag 'n stoof deel nie.
Uniform:
Leerders moet die toepaslike uniform dra wat vir hul onderskeie rolle as sjefs
of kelners toegewys is, en bykomend hiertoe moet hulle 'n gesigmasker dra,
soos deur die Nasionale Departement van Gesondheid voorgeskryf.
Restaurant:
'n Restaurant of 'n vertrek met meubels en toerusting wat 'n restaurant-
omgewing skep, moet beskikbaar wees.
Toiletgeriewe moet vir die gaste beskikbaar wees.
'n Veilige omgewing moet op die perseel verskaf word indien die PAT na
skoolure uitgevoer word.
Die kapasiteit van die restaurant moet bepaal word voordat gaste genooi word
as gevolg van die vereistes van sosiale afstandhouding.
COVID-verwante veiligheidsmaatreëls:
Voldoende reinigingstasies moet vir die was of sanitering van hande verskaf
word voordat die kombuis en restaurant binnegegaan word
Ondervraging ('Screening') en temperatuurlesings van die leerders en gaste
moet plaasvind wanneer die perseel van die kombuis en restaurant betree
word.
Sosiale afstandhouding van gaste moet vooraf beplan word en gaste moet
versoek word om die protokol wat daargestel is, te volg.
Verwyder ekstra stoele en tafels om sosiale afstandhouding van 1,5 meter
tussen die tafels van gaste af te dwing.
'n Register moet by elke reinigingstasie geplaas word vir ELKE gas om te
voltooi voordat die restaurant binnegegaan word.
Gaste moet deurgaans maskers dra, behalwe wanneer gedrink of geëet word.
Geen maskers, geen toegang tot die restaurant nie.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Gasvryheidstudies 5 DBE/PAT 2021
NSS
1.3 Basiese lys van hulpbronne vir die PAT (minimum vereistes)
4–6 stowe: plate en oonde in 'n werkende toestand
1 mikrogolfoond
1 yskas
Kombuisgereedskap: sjefmesse, groentemesse (nutsmesse), raspers,
mengbakke, kapplanke, oondpanne, meettoerusting, kastrolle, kasserolbakke/
oondbakke, siwwe, houtlepels, menglepels, vergiettesse, dreineringslepels,
kleefvrye eierspane, ens.
Tafels en stoele vir restaurantgaste
Linne, eetgerei, breekware en glase vir restaurantgaste
Kroegapparaat, soos skemerkelkmengfles en -siffie, menger, skemerkelkglas,
Collins- of Zombieglase
Een noodhulptassie, toegerus met ten minste pleisters, salf vir brandwonde,
chirurgiese handskoene
Een brandblusser (bewys van diensrekord duidelik aangedui)
2. INSTRUKSIES AAN ONDERWYSERS
2.1 Beplanning van die praktiese assesseringstaak
EEN praktiese eksamen word in Kwartaal 3 in die opleidingskombuis en restaurant
van die skool gedoen. 'n Formele viergangete moet vir die PAT bedien word om
die uniekheid van Suid-Afrikaanse produkte en bestanddele te vier.
Die formele viergangete moet 'n alkoholvrye verwelkomingsmengeldrankie, hors
d'oeuvre, voorgereg, hoofgereg en nagereg insluit. Die ete moet berei en aan
betalende gaste, bv. onderwysers, ouers en lede van die gemeenskap, bedien
word.
Eksamendatums vir die PAT moet aan die einde van die vorige jaar vasgestel
word en moet op die skool se jaarplan vir 2021 verskyn. Maak seker dat die
eksamen nie met ander skoolaktiwiteite bots nie. Leerders en betrokke
vakadviseurs moet aan die begin van die akademiese jaar oor hierdie datums
ingelig word.
Die getal Gasvryheidstudies-onderwysers, beskikbare stowe en apparaat sal
die aantal leerders toegelaat per PAT sessie bepaal.
Een onderwyser kan 'n maksimum van 14 leerders assesseer. Die
assessering moet in die kombuis en in die restaurant plaasvind.
Indien 'n skool slegs een Gasvryheidstudies-onderwyser het, sal hy/sy nie
gelyktydig in die kombuis en die restaurant kan assesseer nie. Die skoolhoof
moet dan nog 'n onderwyser, buiten die Gasvryheidstudies-onderwyser,
aanwys om in die restaurant toesig te hou en die prestasie van die kelners in
die restaurant te assesseer.
Dieselfde onderwyser moet by skole met veelvuldige sessies gebruik word om
regverdige, geldige en betroubare assessering te verseker.
Die onderwyser kan besluit dat om die restaurant doeltreffend te bedryf, die
posisies van Chef de Cuisine/Hoofsjef/Sous Chef/Aboyeur/Stoorman/
Drankkelner en Maître d'Hôtel/Hoofkelner benodig word.
Voorbeelde van assesseringsinstrumente (ADDENDUMS F–I) word verskaf en
onderwysers mag dit aanpas om by die skool se konteks te pas met die vooraf
goedkeuring van die vakadviseur.
Die eksamen kan tydens of na skoolure plaasvind of kan by die
eksamenrooster ingesluit word, afhangend van die konteks van die skool. Dit
mag in die aand plaasvind indien sekuriteit voldoende is en met die
goedkeuring van die SBL en vakadviseur.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Gasvryheidstudies 6 DBE/PAT 2021
NSS
2.22.1 Opstel van die taak
2.2
2.2.1 Stel EEN formele viergang-spyskaart op
Die onderwyser moet 'n viergang-spyskaart opstel wat by die skoolkonteks
pas en dit moet 'n viering wees van Suid-Afrikaanse bestanddele.
Daar moet aan die volgende vereistes voldoen word wanneer die
spyskaart beplan word (gebruik die spyskaartanalisevorm op
ADDENDUM B):
Die spyskaart moet minstens TWEE inheemse Suid-Afrikaanse
bestanddele/produkte insluit, bv. Amasi, biltong, bokkoms, suikerbone,
mopaniewurms, mielies (produkte), morogo, snoek, sorghum,
volstruis, waterblommetjies, wildsvleis (koedoe, springbok, ens.),
Rooibostee, Amarula, pikantrissies ('peppadews'), ens.
Die spyskaart moet ten minste VIER verskillende gaarmaakmetodes
insluit.
Die alkoholvrye verwelkomingsmengeldrankie moet ten minste EEN
drankie wat gemeng/gebou/geskud/geroer is, insluit, bv. 'n Afrika-
sonsondergang ('African Sunset').
'n Gereg moet 'n gevorderde tegniek/prosedure en 'n
gaarmaakmetode insluit om 'n geldige leerdertaak te wees.
'n Minimum van VIER GANGE is VERPLIGTEND:
o Hors d'oeuvre (eerste gang), bv. kanapees ('canapés'), bouchées,
samoesas, gevulde mini-vetkoek, mini-terriene.
o Voorgereg/Sop, bv. souterige mousse, roomsop, crêpes.
o Hoofgereg:
- Moet een of meer gevorderde proteïengeregte, soos vis, vleis
of hoender, insluit. Die bereiding van die proteïengereg moet
ten minste TWEE tegnieke insluit, bv. Hoenderrollade (ontbeen
en gevul), Bief Wellington (gevul en met deeg bedek).
- Die styselgereg moet 'n spesiale tegniek of proses insluit, bv.
risotto, pilaf, gebraaide polenta, Duchesse-aartappels,
Dauphine-aartappels, krokette, rösti, latkes, rysballe.
- Groentegeregte moet gevorderde mestegnieke of 'n spesiale
tegniek of proses insluit, bv. julienne-wortels, gedraaide beet,
babamurgpampoenlinte, wortelskuim.
o Nagereg (warm, koud of gevries), bv. gebakte spons- of
gestoomde poeding, crêpes, mousse of meringues.
Een of meer gevorderde souse, soos 'n karamelsous (met
gekaramelliseerde suiker) of ander souse wat spesiale tegnieke
vereis, bv. Béchamel, velouté, jus, pesto, mayonnaise en hollandaise.
'n Sop mag een sous vervang.
Een of meer fyngebakgeregte, soet of sout: skilferkors, fillo- of
pastei('pur')-deeg (klaargemaak), broskors of chouxdeeg.
'n Gisproduk (geknie) plus EEN spesiale vormings- of ander tegniek
(vulsel, glasering ens.), soos broodrolletjies, broodstokkies of focaccia
geskik vir broodbediening in die restaurant/venue.
'n Gelatiengereg (nie kommersieelgegeurde jellie nie), bv. kaaskoek,
Beierse room, terrien of souterige mousse.
Delikate, gevorderde garneer-/versiertegnieke volgens die jongste
tendense moet gebruik word, bv. spinsuiker, sjokoladewerk,
diepgebraaide of oondgedroogde groente- en vrugteskyfies, tuilles,
gemmerrolletjies, meringue.
Opsioneel: Friandise kan ingesluit word om saam met die koffie te
bedien, bv. klein melktertjies, mini-baklava's, truffels, lekkergoed,
malvalekkers, koeksisters of meringues.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Gasvryheidstudies 7 DBE/PAT 2021
NSS
Die Provinsie mag NIE 'n algemene spyskaart voorskryf NIE. Voorbeelde van
spyskaartitems word egter in hierdie dokument as 'n riglyn vir standaardisering vir
alle provinsies en skole ingesluit en om beginneronderwysers te help. (Sien die
voorgestelde voorbeeldspyskaart hieronder.)
Die Gasvryheidstudies-vakadviseur moet die spyskaart en die resepte van elke skool
goedkeur voordat die PAT vir assessering geïmplementeer word.
Die aangehegte spyskaartanalisevorm (ADDENDUM B) moet voltooi word en
saam met die spyskaart ingedien word.
Die DRIE maaltydplanne hieronder kan as 'n riglyn gebruik word wanneer die
viergangspykaart vir die skool saamgestel word.
OPSIE 1 OPSIE 2 OPSIE 3
Hors d'oeuvre Hors d'oeuvre/Voorgereg Sop
Voorgereg Sop Hors d'oeuvre/Voorgereg
Hoofgereg Hoofgereg Hoofgereg
(Proteïen, stysel en (Proteïen, stysel en (Proteïen, stysel en
groentegeregte) groentegeregte) groentegeregte)
Nagereg Nagereg Nagereg
Spyskaartvoorbeeld (Maaltydplan – Opsie 2):
SPYSKAART
Formele Dinee
Alkoholvrye Verwelkomingsmengeldrankie
Afrika-sonsondergang ('African Sunset')
Hors d'Oeuvre
Gerookte Snoek-fillotertjies
Voorgereg
Botterskorsiesop
*(Papawersaad-broodrolletjies)
Hoofgereg
Gepeperde Volstruis-kruisskyf met 'n Mosterdkrummellaag en
Groenpeperkorrelsous
Duchesse-aartappels
Geglaseerde Julienne-wortels
Geroomde Spinasie en Fetakaas
Nagereg
Amarula-malvapoeding met Rooibos Crème Anglaise
Tee en Koffie
Friandise (Opsioneel)
Vanielje-malvalekkers
4 Augustus 2021
* Brood word slegs op hierdie spyskaart vir modereringsdoeleindes aangedui – word
nie normaalweg op 'n spyskaart aangedui nie.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Gasvryheidstudies 8 DBE/PAT 2021
NSS
DIE SPYSKAART MOET AAN DIE VOLGENDE KRITERIA VOLDOEN
VOORBEELD: (Sien ADDENDUM B vir templaat.)
2 x SA-bestanddele
MINIMUM Deeg: choux/fillo/
Gelatiengereg
GANG/ VAN 4
broskors/skilfer/
TEGNIEKE/PROSESSE
Gisproduk Garnering
NAAM VAN GEREG GAARMAAK-
METODES
pastei ('pur')
Skemerkelkie (kroeg): Enige EEN:
Afrika-sonsondergang Geskud, geroer, gemeng, gebou
('African Sunset')
Brood: Bak Gisdeeg geknie, plus EEN: X
Papawersaad- Spesiale vorming: vlegsels, knope, 'scored' en verglans
broodrolletjies Ander: gekleurde deeg, gevul, verglans en met saad , ens.
Hors d'oeuvre: Kook Minimum TWEE tegnieke/prosesse: X X X
Gerookte Snoek- Bak Maak deegbasisse: deeg/beslag, gebruik en bak klaar-
fillotertjies gemaakte deeg: fillo, rol en blind gebak Fillo
Vorming: 'moulding/piping/quenelle'/stol en vorms sny
Ander: Pané, mesvaardighede (snitte), ontdop en ontaar
garnale, ontbeen en vlok vis, maak mayonnaise
Tweede gang: Vlakbraai Minimum TWEE tegnieke/prosesse: X
(Voorgereg, Sop, Vis) Prut Maak deegbasisse: deeg/beslag, gebruik en bak deeg
Botterskorsiesop Diepbraai Vorming: 'moulding/piping/quenelle'/stol en vorms sny
Ander: Pané, mesvaardighede/mandolien (snit: botterskorsie-
skyfies), uitrol en blind gebak, puree en deursyg van sop
Proteïen: Rooster Minimum TWEE tegnieke/prosesse:: X
Gepeperde Volstruis- Regsny (verwyder silwer vel), franseer (skoonmaak van bene),
kruisskyf met 'n marinering, ontbening, bardering, lardering, beroking,
Mosterdkrummellaag vulsel/krummellaag, rol en vasbind/toedraai, glasering,
'pane'/deklaag/peper, bedek met deeglaag, flambé
Stysel: Kook Aartappel-/Patatsnitte:
Duchesse-aartappels Bak rondelle, allumette, batonettes, tourné, paysanne, gaufrette
(wafel), fondant, noisettes, spirale
Vorming: 'moulding/piping/quenelle'/stol en vorms sny
Ander: Rosies, puree/kapok en passeer, krummeling/'pane'
Groente: Stowe Enige TWEE (minimum EEN per groentegereg)
Geglaseerde Julienne- Stoom Snitte: julienne, batonettes, tourné, paysanne, macedoine,
wortels Vlakbraai brunoise, chiffonade, linte, spirale
Geroomde Spinasie en Puree: verpulp en syg deur/passeer
Fetakaas Ander: Concassé, au gratin, blansjeer en verfris, groente-
blomme/-blare, sous deel van gereg (bv. Broccoli Mornay)
Sous: Kook Roux-basis (béchamel, velouté, bruinsous), liaison,
Peperkorrelsous emulsiebasis (hollandaise en mayonnaise), beurre manié,
coulis (vrugte- of groentepuree en verdik)
Nagereg: Bak Minimum TWEE tegnieke/prosesse: X
Amarula-malvapoeding Kook Maak deegbasisse: deeg, beslag, meringue
Maak: mousse, chiffon, crème/vla, soufflé, roomys/sorbet,
styselbasis (sago, rys, tapioka)
Gelatienproses (hidreer, dispergeer en jelleer)
Vrugtebereiding, bv. compote, puree, smeer ('curd')
Vorming: 'piping', stol in lae, vorming en ontvorming, uitrol,
vou, vleg, blind gebak, deegversierings, 'lattice'-werk
Ander/Afronding/Bo-lae: krummeling, karamellisering,
glaseersels, versiersels, flambé
Sous: Indirekte Suikerbasis (karamellisering), sjokoladebasis, coulis (vrugte-
Rooibos Crème Anglaise stoom puree en verdik), geroerde eierbasis/sabayon
Friandise: Indirekte Enige EEN tegniek/proses: X
Vanielje-malvalekkers stoom Gelatienproses (hidreer, dispergeer en jelleer)
Vorming:, doop, 'piping, layering, setting'
Ander: suikerkokery, sjokoladewerk
Garnering: Sout Diepbraai Voorbeelde: Gebraaide kruie/groenteskyfies, skuime,
Soet Kook sjokolade, suiker (gespin/getrek) , tuilles, versuikerde
blomme/vrugte, croutons, Melba-roosterbrood, gedroogde
kruie, blomme, vrugte of groente
LET WEL: Addisionele tegnieke/prosesse in resepte nie hierbo genoem nie, mag bygevoeg word.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Gasvryheidstudies 9 DBE/PAT 2021
NSS
2.2.2 Berei die resepte vir die praktiese eksamen voor
AL die resepte moet netjies en leesbaar in die standaard- of
aksieformaat getik word.
Verskaf 'n prentjie van die voltooide produk vir ELKE resep.
Kriteria vir smaak, tekstuur en voorkoms moet vir ELKE resep ingesluit
word.
VOORBEELD: STANDAARDFORMAAT
Botterskorsiesop Lewer: 2 porsies
Bestanddele
25 g botter
¼ ui, fyngekap
250 mℓ botterskorsie, in blokkies gesny
25 mℓ meel
50 mℓ seldery, fyngekap
½ groente-aftrekselblokkie
250 mℓ warm water
0,5 mℓ witpeper
50 mℓ room
5 mℓ pampoensade
5 mℓ olyfolie
Dun skyfies botterskorsie (gebruik
mandoliensnyer of groenteskiller)
Olie vir diepbraai
12,5 mℓ room vir garnering
Metode
1. Soteer uie en seldery in botter tot sag.
2. Voeg botterskorsie by en soteer, voeg meel by en kook vir 'n paar minute.
3. Voeg geursel en 250 mℓ warm water by en laat kook, voeg aftrekselblokkie by.
4. Prut tot die botterskorsie sag is.
5. Verpulp en syg sop deur.
6. Herverhit, voeg room by. Pas dikte aan met 'n mielieblom-en-kouewaterpasta, indien nodig.
7. Geur na smaak.
8. Vlakbraai pampoensade in olyfolie.
9. Diepbraai die botterskorsieskyfies.
10. Bedien die sop met gebraaide pampoensade, diepgebraaide botterskorsieskyfies en 'n
skeutjie room.
KRITERIA VIR DIE EVALUERING VAN DIE GEHALTE VAN DIE BOTTERSKORSIESOP
SMAAK TEKSTUUR VOORKOMS
Gematigde botterskorsie- Dik, glad en romerig Helder oranje kleur
geur Botterskorsieskyfies Stomend warm
Goed gegeur krakerig Goed gegarneer: skyfies
Skyfies moet 'n Pampoensade krakerig dun gesny en eenvormig
aangename Pampoensade: groen
botterskorsiegeur hê, nie
gebrand nie
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Gasvryheidstudies 10 DBE/PAT 2021
NSS
2.2.3 Verdeling van take vir die sjefs (Sien ADDENDUM C.)
Verskillende tipes sjefs kan gebruik word wat elk hulle spesifieke rolle
vertolk, bv. Hoofsjef/Chef de Cuisine, Vleissjef, Groentesjef, Voorgereg-
of Nageregsjef.
Gebruik die vasgestelde spyskaart en verdeel die spyskaart in gelyke
take vir die aantal sjefs. Uiterse sorg moet getref word om die
werklading eweredig te versprei.
Elke sjef moet individueel werk en 'n minimum van TWEE geregte berei,
bv. Gerookte Snoek-fillotertjies en Vanielje-malvalekkers.
Elke sjef moet 'n minimum van TWEE verskillende gaarmaakmetodes
en 'n minimum van VYF gevorderde tegnieke/prosesse gebruik.
'n Enkele gereg/garnering moet ten minste EEN tegniek/proses insluit
om aan die verwagte standaard vir die taak te voldoen. 'n Leerder kan
dus een gereg met vier tegnieke en 'n ander gereg met een
proses/tegniek maak.
'n Aantal sjefs kan individueel dieselfde gereg vir 'n groep van 6 tot 10
gaste berei (individuele werk). Twee sjefs moet NIE saam een groot
gereg berei NIE.
Die voorkoming van kruiskontaminasie moet voorkeur geniet by die
verdeling van take en die plasing van werkstasies vir geregte.
Elke sjef moet die geskrewe beplanningstaak onder toesig voltooi,
7–14 skooldae voor die datum van die praktiese eksamen.
Wanneer hierdie sessie begin, sal elke leerder die volgende ontvang:
o Die resepte vir die TWEE of DRIE geregte en/of souse wat hulle
gaan berei
o Die geskrewe beplanningstaakvorm vir sjefs
o 'n Gekombineerde werkprosedure vir die TWEE of DRIE geregte
en/of souse om te berei (ADDENDUM M)
Die geskrewe beplanningstaak wat deur die leerder voltooi is, moet aan
die einde van die beplanningsessie vir nasien ingelewer word.
Die nagesiende geskrewe beplanningstake moet aan die leerders
teruggegee word om tydens die praktiese eksamen te gebruik.
2.2.4 Stel die take vir die kelners op (Sien ADDENDUM C.)
Die Maître d'Hôtel, in oorleg met die onderwyser, moet:
o Die uitleg van die restaurant beplan volgens die getal gaste wat
verwag word. Volg en pas sosiale afstandhoudingsreëls toe, met
tafels ten minste 1,5 meter van mekaar af.
o Alle stoele en tafels wat nie gebruik gaan word om ekstra
beskikbare spasie te skep nie, verwyder.
o Die bediening van die alkoholvrye verwelkomingsmengeldrankie en
hors d'oeuvre beplan, bv. kelners met skinkborde/ontvangstafel
o Die getal tafels vir die betalende gaste tussen die getal kelners
verdeel
o Die dek van die tafels, tafeldekor ingesluit, volgens die konteks van
die skool beplan
o Die sitplekuitleg van gaste beplan
o Alle ander ekstra pligte wat vir die funksie vereis word, toedeel
Elke kelner moet 'n minimum van vier gaste bedien.
Kelners/Drankkelners moet die alkoholvrye verwelkomingsmengel-
drankie berei en bedien.
Kelners/Drankkelners moet die koffie en tee voorberei en bedien.
Kelners mag nie hulle eie familie of vriende bedien nie.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Gasvryheidstudies 11 DBE/PAT 2021
NSS
Kelners moet individueel asook in 'n span kan werk, bv. kelners moet
hul eie tafelplekke dek, maar moet mekaar help sodat gaste by dieselfde
tafel hulle kos op dieselfde tyd ontvang.
Elke kelner moet die geskrewe beplanning 7–14 skooldae voor die
datum van die praktiese eksamen onder toesig van die onderwyser
voltooi.
Wanneer hierdie sessie begin, sal elke leerder die volgende ontvang:
o Die lys van spyskaartgeregte vir die restaurantbediening
o Die geskrewe beplanningstaakvorm vir kelners
o Die kelner/drankkelner se werksprosedure (ADDENDUM M).
Die geskrewe beplanningstaak wat deur die leerder voltooi is, moet aan
die einde van die beplanningsessie vir nasien ingelewer word.
Die nagesiende geskrewe beplanningstake moet aan die leerders
teruggegee word om tydens die praktiese eksamen te gebruik.
3. DIE EKSAMEN (ONGEVEER 6–7 URE)
Voorbereiding begin in 'n skoon, gesaniteerde omgewing. Die
kombuis/restaurant moet die dag voor die tyd skoongemaak word.
Dertig minute kan by die 6–7 ure ingesluit word sodat die leerders kan eet en
aantrek. Die bereiding van geregte, die voorbereiding van die lokaal, die dek van
tafels en ander relevante voorbereiding moet gedurende die 6–7 ure plaasvind.
Die totale tydsduur mag NIE 7 ure oorskry NIE.
Voedsel- en drankbereiding en die voorbereiding van die restaurant begin 4 ure
voordat die restaurantdeure oopmaak.
Geen voorbereiding van die lokaal of bereiding van voedsel of drankies mag die
vorige dag gedoen word nie, behalwe die week van droë peulgroente wat wel in
'n klasperiode vooraf gedoen kan word.
Die uitpak van bestanddele en apparaat, sowel as die stryk van tafeldoeke moet
vooraf gedoen word.
Addisionele tyd moet aan leerders met konsessies toegestaan word, volgens
hulle behoeftes, tot 'n maksimum van 2 uur ekstra vir voedselbereiding en 2 uur
ekstra vir bediening en afsluitings-mise-en-place. Die addisionele tyd soos deur
die konsessie voorgeskryf, moet met die vakadviseur onderhandel en
ooreengekom word.
Afsluitings-mise-en-place sal plaasvind nadat die gaste die restaurant verlaat
het.
4. ASSESSERING
4.1 Assesseringsinstrumente
Die assesseringsinstrumente vir sjefs en kelners wat by ADDENDUMS D en E
ingesluit is, is VERPLIGTEND. Die onderwyser kan assesseringsinstrumente vir
bykomende posisies gebruik, indien nodig (Chef de Cuisine/Hoofsjef/Sous
Sjef/Aboyeur/Stoorman/ Drankkelner/Maître d'Hôtel/Hoofkelner), volgens die
verwagte pligte. Die voorbeelde verskaf as ADDENDUMS F, G, H en I kan aangepas
word om by die konteks van die skool te pas en moet deur die vakadviseur
goedgekeur word.
4.2 Assessering van leerders
Sien die geskrewe beplanningstake na voordat die eksamen plaasvind en gee dit
aan die leerders terug om te gebruik terwyl hulle die eksamen doen.
Onderwysers word aangeraai om nasienriglyne vir die geskrewe beplanning op
te stel om die betroubaarheid van die punte te verseker en vir
modereringsdoeleindes.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Gasvryheidstudies 12 DBE/PAT 2021
NSS
Assesseer die prestasie van die sjefs en kelners tydens die eksamen deur
waarneming, volgens die assesseringsinstrument wat ingesluit is.
Sekere aspekte van die kelners moet voor die aankoms van die gaste
geassesseer word, soos die dek van tafels en persoonlike voorkoms, alkoholvrye
verwelkomingsmengeldrankies en koffie- of teebedieningstasie.
Sekere aspekte van die stoorman en drankkelner moet aan die begin van die
eksamen geassesseer word, soos die uitreik van voorraad en uitpak van
gereedskap.
Die dek van die tafels moet geassesseer word voordat die Maître d'Hôtel gevra
word om te help.
Die Maître d'Hôtel moet volgens sy/haar eie kennis van tafeldek geassesseer
word en moet aan die betrokke kelner in die teenwoordigheid van die
eksaminator/ moderator foute uitwys.
5. DISTRIKS-/PROVINSIALE MODERERING VAN DIE PAT
5.1 Modereringsproses
Moderering verseker dat die gehalte en standaard van die beplanning en
voorbereiding vir die PAT uitgevoer is en dat assessering betroubaar en regverdig is.
Die assessering- en moderering-instrumente wat verskaf is, sal gebruik word om die
nasienproses te standaardiseer.
5.2 Moderering van die beplanningstaak
Die relevante PAT-beplanningsdokument moet ten minste SES weke voor die eerste
sessie van die praktiese eksamen by die vakadviseur vir goedkeuring ingedien word.
Die volgende items moet ingedien word:
KONTROLELYS (ADDENDUM A deur die onderwyser en skoolhoof geteken)
OPENINGSTYD VAN RESTAURANT/LOKAAL EN BEDIENINGSTYE VAN
GANGE
SPYSKAART
SPYSKAARTANALISE (ADDENDUM B)
WERKSVERDELING (ADDENDUM C)
RESEPTE (ingesluit assesseringskriteria vir elke gereg)
WERKSPROSEDURES (ADDENDUM M: verskillende sjefs en kelners)
ADDISIONELE ASSESSERINGSINSTRUMENTE (Maître d'Hôtel, Hoofsjef,
ens.)
Verwys na die voorbeelde van ADDENDUMS A, B en C op bladsye 8, 13 en 14
onderskeidelik.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Gasvryheidstudies 13 DBE/PAT 2021
NSS
VOORBEELD: KONTROLELYS (SIEN ADDENDUM A VIR TEMPLAAT)
GASVRYHEIDSTUDIES-KONTROLELYS VIR GRAAD 12-PAT-BEPLANNING
WAT VIR MODERERING VOORGELÊ MOET WORD
NAAM VAN SKOOL: ___________________________ Distrik: ______________________
TOTALE GETAL GR. 12-LEERDERS: 75 GETAL PAT-SESSIES: 3
GETAL LEERDERS PER SESSIE: 25 DATUM VAN INDIENING: 3 Mei 2021
EKSAMENDATUM(S) VOORGESTELDE GOEDGEKEURDE
MODERERINGSDATUMS MODERERINGSDATUM
06/08, 10/08 of 13/08 13/08
ONDER- VAK- KOMMENTAAR
WYSER ADVISEUR
Verwagte getal gaste 30
Begintyd van PAT 08:30
Openingstyd van restaurant/venue
en bedieningstye van elke gang
Spyskaart ingesluit
Ontleding van spyskaart ingesluit
Spyskaart voldoen aan minimum
kriteria
Verdeling van take: Restaurant
Kelners
Ander: Maître d'Hôtel/
Drankkelner
Verdeling van take: Kombuis
Sjefs: voldoen aan kriteria
Gelyke gewig vir sjef se take
Ander: Chef de Cuisine/
Hoofsjef/Aboyeur/Stoorman
Resepte en
assesseringskriteria van
geregte ingesluit
Addisionele assesserings-
instrumente (Maître d'Hôtel/
Hoofsjef, ens.)
Assessor: Restaurant U Naidoo
Assessor: Kombuis 1 T Modise
Assessor: Kombuis 2 N.v.T.
GOEDGEKEUR/NIE GOEDGEKEUR NIE [DATUM VIR HERINDIENING: _____________]
Kommentaar:____________________________________________________________
HANDTEKENINGE DATUMS
Onderwyser:
Skoolhoof:
Vakadviseur:
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Gasvryheidstudies 14 DBE/PAT 2021
NSS
VOORBEELD: VERDELING VAN TAKE (SIEN ADDENDUM C VIR TEMPLAAT.)
VERDELING VAN DIE TAKE
SKOOL DATUM
PRAKTIESE EKSAMEN: 1 / 2 / 3 (merk toepaslike sessienommers)
Verwagte getal gaste: 30 Getal leerders: 25
LEERDER SE GETAL
TAKE
NOMMER EN NAAM GASTE/PORSIES
RESTAURANTBRIGADE
Maître d'Hôtel 1. Phiri, Mpho
Drankkelners 2. Nel, Carel Alkoholvrye
3. Tau, Lee-Ann mengeldrankies en
drankbediening
Kelners 4. Gous, Nadine 4 gaste
5. Pratt, Wilma 4 gaste
6. Phosa, Katlego 4 gaste
7. Green, Tish 4 gaste
8. Gould, Pravin 4 gaste
9. De Wet, Jan 4 gaste
10. Naidoo, Krishni 6 gaste
KOMBUISBRIGADE
Chef de Cuisine/Hoofsjef 1. Gouws, Kevin
Sous Chef GEEN
Aboyeur/Stoorman 2. Weir, Justine Droë en koue stoor
SJEF SE TAKE Tegnieke/
Prosesse
Voorgeregsjefs/Fyngebaksjefs 1: 3. Nel, Kariena 10 porsies
Gerookte Snoek-fillotertjies 3 5 4. Malan, Martha 10 porsies
Vanielje-malvalekkers 2 5. Harris, Louis 10 porsies
Vleissjefs: 6. Faia, Kyle 10 porsies
Gepeperde Volstruis-kruisskyf 3 7. Noko, Beauty 10 porsies
Groenpeperkorrelsous 1 5
Geroomde Spinasie en Fetakaas 1 8. Ras, Ina 10 porsies
Groente-sjefs: 9. Nel, Sammy 8 porsies
Botterskorsiesop 2 10. Ross, Troy 8 porsies
Duchesse-aartappels 2 5 11. Matthee, Len 8 porsies
Geglaseerde Julienne-wortels 1 12. Kok, Susan 8 porsies
Voorgeregsjefs/Fyngebaksjefs 2: 13. Bam, Natasha 10 porsies
Papawersaad-broodrolletjies 2 14. Nell, Brandon 10 porsies
Amarula-malvapoeding met 2 5
Rooibos Crème Anglaise 1 15. Steyn, Salome 10 porsies
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Gasvryheidstudies 15 DBE/PAT 2021
NSS
5.3 Moderering van die PAT op die perseel
Die vakadviseur sal in Kwartaal 3, op die datum waarop ooreengekom is, die
prestasie van die leerders op die perseel by die skool modereer.
Die moderator sal die praktiese eksamen bywoon wat deur die laaste groep
graad 12-Gasvryheidstudies-leerders afgelê word.
Die onderwyser moet die volgende vir verifiëring en moderering van die PAT vir
die moderator gereed hê:
o Onderwyser se PAT-lêer: gemodereerde PAT-beplanningsdokument
(spyskaart, take, resepte, kriteria van geregte, assesseringsinstrumente,
ens.) ingesluit
o Die praktiese puntelyste vir praktiese lesse in Kwartaal 1 en 2 gedoen
o Volledige werkende puntestate vir Kwartaal 1 en 2
o In geval van groot groepe, die punte van al die leerders wat reeds die PAT
voltooi het
o Die geskrewe voorbereiding van die leerders vir die PAT. Leerders moet
hul geskrewe, nagesiende voorbereiding tydens die PAT gebruik.
o 'n Aparte stel assesseringsinstrumente vir die gebruik van die moderator
met die name en eksamennommers van die leerders reeds op die
puntestaat ingeskryf (indien beskikbaar)
o Praktiese lesse: leerderbewyse (lêers, foto's, ens.) vir verifiëring en
versekering van gehalte van die vlak van voorbereiding vir die PAT tydens
die praktiese lesse
Die moderator sal 'n totaal van SES kandidate modereer in beide die kombuis
en restaurant, bv. vier kandidate in die kombuis en twee in die restaurant. Die
moderator sal die leerders onafhanklik assesseer terwyl hulle die eksamen aflê,
asook die produkte wat deur die geselekteerde leerders gemaak is.
Die moderator sal sy/haar assessering met die assessering van die onderwyser
vergelyk. Indien die moderator vind dat die punte van die onderwyser met meer
as 10% van sy/haar punte verskil, moet 'n blokaanpassing opwaarts of afwaarts
gedoen word, gebaseer op die verskil.
Die tabel op die volgende bladsy toon hoe om die verskil tussen die moderator se
punte en die onderwyser se punte te bepaal, om presies vas te stel of 'n aanpassing
nodig is, sowel as die grootte van die aanpassing wat nodig is.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Gasvryheidstudies 16 DBE/PAT 2021
NSS
VOORBEELD:
PAT
100
LEERDERS SE NAME *O *M
Leerder A 84 69
Leerder B 83 70
Leerder C 68 53
Leerder D 59 44
Leerder E 49 40
Leerder F 45 40
TOTAAL 388 316
GEMIDDELDE PUNT = TOTAAL ÷ 6 (getal leerders) 65 53
VERSKIL = 64,6 (*O) – 52,6 (*M) 12
AANPASSING AFWAARTS OPWAARTS –2
(Indien die gemiddelde verskil van die steekproef meer as 10% is, moet ʼn blokaanpassing
gedoen word).
*O = Onderwyser; *M = Moderator
'n Blokaanpassing kan ook volgens die moderator se oordeel gedoen word
indien die praktiese eksamen van die skool nie aan die verwagte standaard
voldoen nie.
Die moderator sal die uitkoms van die moderering asook enige aanpassings met
die onderwyser bespreek. Die finale gemodereerde punte moet dan op die
gerekenariseerde puntestaat ingesleutel word.
Die punte van al die leerders moet verander word indien 'n aanpassing gemaak
word.
Die punte van al die leerders moet op die dag van die eksamen gefinaliseer en
deur die vakadviseur en skoolhoof onderteken word. Die gerekenariseerde
puntestaat moet op die dag van moderering (indien beskikbaar) voltooi word.
Bewyse van die geskiedenis van die moderering moet in die onderwyser se
portefeulje gehou word
6. GEVOLGTREKKING
Na voltooiing van die praktiese assesseringstaak moet leerders in staat wees om
hulle begrip van die bedryf te toon; hulle kennis, vaardighede, waardes en
redenasievermoëns te versterk, en ook betrekkinge buite die klaskamer te vestig en
uitdagings in die wêreld daar buite aan te durf. Die PAT ontwikkel verder leerders se
lewensvaardighede en gee aan hulle die geleentheid om by hulle eie leerervarings
betrokke te wees.
ADDENDUMS
ADDENDUM A, B, C en M: moet aan die vakadviseur voorgelê word
ADDENDUM D, E en K: moet deur die onderwyser ingevul word
ADDENDUM F–I en L: OPSIONEEL – hierdie puntestate/lyste moet aangepas word om
by die spesifieke scenario van die skool te pas
ADDENDUM J: moet deur die vakadviseur/moderator ingevul word
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Gasvryheidstudies 17 DBE/PAT 2021
NSS
ADDENDUM A: KONTROLELYS
GASVRYHEIDSTUDIES-KONTROLELYS VIR GRAAD 12-PAT-BEPLANNING
WAT VIR MODERERING VOORGELÊ MOET WORD
NAAM VAN SKOOL: ___________________________ Distrik: ______________________
TOTALE GETAL GR. 12-LEERDERS: ____ GETAL PAT-SESSIES: ____
GETAL LEERDERS PER SESSIE: ____ DATUM VAN INDIENING: ___________
EKSAMENDATUM(S) VOORGESTELDE GOEDGEKEURDE
MODERERINGSDATUMS MODERERINGSDATUM
ONDER- VAK- KOMMENTAAR
WYSER ADVISEUR
Verwagte getal gaste
Begintyd van PAT
Openingstyd van restaurant/venue
en bedieningstye van elke gang
Spyskaart ingesluit
Ontleding van spyskaart ingesluit
Spyskaart voldoen aan minimum
kriteria
Verdeling van take: Restaurant
Kelners
Ander: Maître d'Hôtel/
Drankkelner
Verdeling van take: Kombuis
Sjefs: voldoen aan kriteria
Gelyke gewig vir sjef se take
Ander: Chef de Cuisine/
Hoofsjef/Aboyeur/Stoorman
Resepte en
assesseringskriteria van
geregte ingesluit
Addisionele assesserings-
instrumente (Maître d'Hôtel/
Hoofsjef, ens.)
Assessor: Restaurant
Assessor: Kombuis 1
Assessor: Kombuis 2
GOEDGEKEUR/NIE GOEDGEKEUR NIE [DATUM VIR HERINDIENING: _____________]
Kommentaar:____________________________________________________________
HANDTEKENINGE DATUMS
Onderwyser:
Skoolhoof:
Vakadviseur:
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Gasvryheidstudies 18 DBE/PAT 2021
NSS
ADDENDUM B: SPYSKAARTANALISE
2 x SA-bestanddele
MINIMUM Deeg: choux/fillo/
Gelatiengereg
GANG/ VAN 4
broskors/skilfer/
TEGNIEKE/PROSESSE
Gisproduk Garnering
NAAM VAN GEREG GAARMAAK-
METODES
pastei ('pur')
Skemerkelkie (kroeg): Enige EEN:
Geskud, geroer, gemeng, gebou
Brood: Gisdeeg geknie, plus EEN: X
Spesiale vorming: vlegsels, knope, 'scored' en verglans
Ander: gekleurde deeg, gevul, verglans en met saad, ens.
Hors d'oeuvre: Minimum TWEE tegnieke/prosesse: X X X
Maak deegbasisse: deeg/beslag, gebruik en bak klaar-
gemaakte deeg: fillo, rol en blind gebak Fillo
Vorming: 'moulding/piping/quenelle'/stol en vorms sny
Ander: Pané, mesvaardighede (snitte), ontdop en ontaar
garnale, ontbeen en vlok vis, maak mayonnaise
Tweede gang: Minimum TWEE tegnieke/prosesse: X
(Voorgereg, Sop, Vis) Maak deegbasisse: deeg/beslag, gebruik en bak deeg
Vorming: 'moulding/piping/quenelle'/stol en vorms sny
Ander: Pané, mesvaardighede/mandolien (snit: botterskorsie-
skyfies), uitrol en blind gebak, puree en deursyg van sop
Proteïen: Minimum TWEE tegnieke/prosesse:: X
Regsny (verwyder silwer vel), franseer (skoonmaak van bene),
marinering, ontbening, bardering, lardering, beroking,
vulsel/krummellaag, rol en vasbind/toedraai, glasering,
'pane'/deklaag/peper, bedek met deeglaag, flambé
Stysel: Aartappel-/Patatsnitte:
rondelle, allumette, batonettes, tourné, paysanne, gaufrette
(wafel), fondant, noisettes, spirale
Vorming: 'moulding/piping/quenelle'/stol en vorms sny
Ander: Rosies, puree/kapok en passeer, krummeling/'pane'
Groente: Enige TWEE (minimum EEN per groentegereg)
Snitte: julienne, batonettes, tourné, paysanne, macedoine,
brunoise, chiffonade, linte, spirale
Puree: verpulp en syg deur/passeer
Ander: Concassé, au gratin, blansjeer en verfris, groente-
blomme/-blare, sous deel van gereg (bv. Broccoli Mornay)
Sous: Roux-basis (béchamel, velouté, bruinsous), liaison,
emulsiebasis (hollandaise en mayonnaise), beurre manié,
coulis (vrugte- of groentepuree en verdik)
Nagereg: Minimum TWEE tegnieke/prosesse: X
Maak deegbasisse: deeg, beslag, meringue
Maak: mousse, chiffon, crème/vla, soufflé, roomys/sorbet,
styselbasis (sago, rys, tapioka)
Gelatienproses (hidreer, dispergeer en jelleer)
Vrugtebereiding, bv. compote, puree, smeer ('curd')
Vorming: 'piping', stol in lae, vorming en ontvorming, uitrol,
vou, vleg, blind gebak, deegversierings, 'lattice'-werk
Ander/Afronding/Bo-lae: krummeling, karamellisering,
glaseersels, versiersels, flambé
Sous: Suikerbasis (karamellisering), sjokoladebasis, coulis (vrugte-
puree en verdik), geroerde eierbasis/sabayon
Friandise: Enige EEN tegniek/proses: X
Gelatienproses (hidreer, dispergeer en jelleer)
Vorming:, doop, 'piping, layering, setting'
Ander: suikerkokery, sjokoladewerk
Garnering: Sout Voorbeelde: Gebraaide kruie/groenteskyfies, skuime,
Soet sjokolade, suiker (gespin/getrek), tuilles, versuikerde
blomme/vrugte, croutons, Melba-roosterbrood, gedroogde
kruie, blomme, vrugte of groente
LET WEL: Addisionele tegnieke/prosesse in resepte nie hierbo genoem nie, mag bygevoeg word.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Gasvryheidstudies 19 DBE/PAT 2021
NSS
ADDENDUM C: VERDELING VAN TAKE
VERDELING VAN DIE TAKE
SKOOL DATUM
PRAKTIESE EKSAMEN: 1 / 2 / 3 (merk toepaslike sessienommers)
Verwagte getal gaste: Getal leerders:
LEERDER SE GETAL
TAKE
NOMMER EN NAAM GASTE/PORSIES
RESTAURANTBRIGADE
Maître d'Hôtel
Drankkelners Alkoholvrye
mengeldrankies en
drankbediening
Kelners
KOMBUISBRIGADE
Chef de Cuisine/Hoofsjef
Sous Chef
Aboyeur/Stoorman Droë en koue stoor
SJEF SE TAKE Tegnieke/
Prosesse
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Gasvryheidstudies 20 DBE/PAT 2021
NSS
ADDENDUM D: ASSESSERING – SJEFS
Naam van skool: Name/Nommers van sjefs
Naam van onderwyser:
Datum: Tipe sjef/Geregte:
GESKREWE BEPLANNING 25
1. HIGIËNE EN NETHEID: PERSOONLIK EN WERKSTASIE
Sjef-uniform: hoed, broek/lang romp en baadjie/voorskoot, skoene, gesigmasker (3)
Netjiese voorkoms: hare, naels, geskeer, geen juwele/grimering, uniform skoon/ 5
(2)
netjies
Higiëniese werksetiek: gereelde hande was, geen lek aan vingers/apparaat,
(1)
korrekte proeprosedure
Vadoeke: beskikbaar, SKOON en lê nie rond nie (2)
Netheid van werkstasie: werksoppervlak, toerusting (1)
'Clean as you go': skoonmaak terwyl take uitgevoer word (stoof, werkstasie) (2) 9
Netheid van wasbak: gereelde opwas (warm water, seep, afspoel) (2)
Korrekte hantering van afval (1)
(Neem elke leerder se werkstasie, stoof en opwasbak 'n paar keer waar tydens
eksamen)
2. OPENINGS-MISE-EN-PLACE
Toerusting/Apparaat: kry en berei korrek voor (2)
6
Bestanddele: kry, afmeet, berei korrek en betyds voor, georganiseerd (4)
3. KULINÊRE VAARDIGHEDE
Apparaat (messe, klitsers, kapplanke, ens.): korrekte en veilige gebruik (2)
Tegnieke/Prosesse en vaardighede: korrekte toepassing (5)
Gaarmaakmetodes: korrekte toepassing (2)
Korrekte resep-interpretasie (1)
15
Korrekte/Logiese werksprosedure (1)
Tybeplanning: werk aan TWEE resepte gelyktydig, geregte betyds gereed
(3)
(op borde en gegarneer), geen oorgaarmaak/laat staan vir herverhitting nie
Selfvertroue: klaarmaak sonder vrae en bystand (1)
4. PROFESSIONALISME ('Soft skills')
Stiptelikheid: begin betyds, hou by breuktye (1)
Werksetiek: deursettingsvermoë en bied hulp aan op versoek (1)
Spanwerk: koördinering en samewerking met ander sjefs en kelners (1)
Kommunikasie en interpersoonlike vaardighede: werk goed saam met ander 6
(1)
sjefs en eksaminator
Professionele gedrag en positiewe houding: geen rondloop/leeglê nie/hou by
(2)
sosiale afstand
5. AFSLUITINGS-MISE-EN-PLACE
Toerusting en apparaat skoon en korrek en veilig gestoor (1)
Voorkoms en sanitering van werkstasie, wasbak en stoof na afloop van eksamen (2)
4
Alle addisionele take voltooi (was breekgoed en eetgerei, vee van vloere, vensters
(1)
toemaak, afskakel van geïdentifiseerde toerusting, ens.)
6. ASSESSERING VAN GEREGTE
Gereg – A Voorkoms (5)
Smaak (5) 15
Tekstuur (5)
Gereg – B Voorkoms (5)
Smaak (5) 15
Tekstuur (5)
Trek punte tot 'n maksimum van 10 af indien leerder deur onderwyser of mede-
leerder(s) bygestaan moes word om gereg(te) te voltooi, oor te maak of korrigeer.
75
TOTAAL 100
SKAAL VIR GEREGTE:
0 = Geen produk nie 3 = Aanvaarbaar: voldoen aan die meeste vereistes
1 = Onaanvaarbaar: kan nie bedien word nie 4 = Baie goed: voldoen aan byna al die vereistes
2 = Voldoen nie aan helfte van vereistes nie 5 = Uitstekend: perfek
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Gasvryheidstudies 21 DBE/PAT 2021
NSS
ADDENDUM E: ASSESSERING – KELNERS
Naam van skool: Name/Nommers van kelners
Naam van onderwyser:
Datum:
GESKREWE BEPLANNING 25
1. PERSOONLIKE VOORKOMS
Uniform: langbroek/romp, hemp, onderbaadjie/voorskoot, das, skoene, diendoek,
(3)
gesigmasker
5
Netjiese voorkoms: hare, naels, geskeer, geen juwele, geen grimering, uniform skoon/
(2)
netjies
2. OPENINGS-MISE-EN-PLACE
Voorbereiding van restaurant en tafels:
Tafels stabiel, stoele netjies en korrek geplaas met genoeg spasie om te beweeg (1,5 m) (2)
Tafeldoek en tafelkleed ('overlay') skoon, gestryk (2) 8
Plasing van tafeldoek: oorhang, reguit, regte kant bo (2)
Vou en plasing van servette (2)
Alle items skoon en blink (kleinbordjies, eetgerei, glase) (3)
Eetgerei reguit, korrek gespasieer en eweredige afstande vanaf tafelrand en kleinbordjie (3)
Korrekte plasing van eetgerei volgens die spyskaart (3)
Alle plekke by die tafel korrek gedek en dieselfde as die res van die res van die 13
(2)
restaurant (kleinbordjies, eetgerei, glase)
Versierings en addisionele items: tafelnommer, sout- en-peperstel, blomme/kerse
(2)
korrek geplaas
3. HANTERING VAN GASTE: KOMMUNIKASIE ('Soft skills')
Verwelkoming/Voorstelling en plaasneem/aansit van gaste (2)
Vriendelikheid, beskikbaarheid en sorgsaamheid (2)
Nieverbale kommunikasie: houding, postuur, liggaamstaal (2)
10
Algemene kommunikasie en interaksie met gaste: selfvertroue en krisishantering (2)
Aanbied van die spyskaart: hoe elke gang verduidelik is, kennis van spyskaart/allergieë,
(2)
aankondiging van elke gang voor bediening
4. EFFEKTIEWE DRANKBEDIENING EN AFDEK
Neem en uitvoering van drankbestelling, hantering van skinkbord (2)
Bediening van drank aan tafel: skink van drankies , antikloksgewys, vanaf die
(3)
regterkant, dames eerste, glas gevul tot op regte vlak, geen mors/drup 8
Koffie-/Teebediening: koffiepot op kleinbordjie, skink van koffie: antikloksgewys, vanaf
(3)
die regterkant, dames eerste, koppie gevul tot korrekte vlak, melk, suiker, ens.
5. BEDIENING EN AFDEK VAN ALLE GANGE OP DIE SPYSKAART
Brooddiens: vanaf die linkerkant, plaas op kleinbordjie, botter (3)
Voedseldiens: dra en hantering van borde (neem 'plating' in ag, antikloksgewys, vanaf
(4)
die regterkant, dames eerste, gaste by tafel gelyktydig bedien) 15
Afdek en dra van leë borde: verwyder borde betyds wanneer alle gaste klaar is (4)
Afkrummel, afdek van onnodige items, plasing van nagereg-eetgerei (4)
6. PROFESSIONALISME ('SoftSkills')
Stiptelikheid: begin betyds, hou by breuktye (2)
Werksetiek: deursettingsvermoë en bied hulp aan op versoek (2)
Spanwerk: koördinering en samewerking met sjefs en kelners (2)
Interpersoonlike vaardighede: werk goed saam met ander kelners en personeel, los 10
(2)
konflik op
Professionele gedrag en positiewe houding: geen rondloop/leeglê/rondloop nie/hou by
(2)
sosiale afstand
7. AFSLUITINGS-MISE-EN-PLACE: NAKOM VAN NA-DIENS-PLIGTE
Skoonmaak van eie tafels (2)
Ekstra pligte: help met algemene opruim van restaurant en badkamers, opwas, tel en 6
(4)
stoor van eetgerei, koffie/tee-items, uitvee, vensters toemaak, ens.
Trek punte tot 'n maksimum van 10 af indien leerder deur onderwyser of mede-
leerder(s) bygestaan moes word om bord-/diensprosedures te voltooi, oor te doen of
korrigeer.
TOTAAL VIR RESTAURANTDIENS 75
GROOTTOTAAL 100
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Gasvryheidstudies 22 DBE/PAT 2021
NSS
ADDENDUM F: ASSESSERING – CHEF DE CUISINE/HOOFSJEF (OPSIONEEL)
(Slegs EEN kandidaat)
Naam van Chef de
Naam van skool: Cuisine/Hoofsjef
Naam van onderwyser:
Datum:
GESKREWE BEPLANNING 25
1. PERSOONLIKE VOORKOMS
Sjef-uniform: hoed, broek/lang romp en baadjie/voorskoot, skoene, gesigmasker (3)
5
Netjiese voorkoms: hare, naels, geskeer, geen juwele/grimering, uniform skoon (2)
2. KOMBUISKONTROLE
Deel geskrewe beplanning en naam-/nommeretikette aan kombuisbrigade uit (2)
6
Higiëne-inspeksie: voorkoms van brigade, bv. uniform, skoon geskeer, los hare (4)
Bestuur ('Soft Skills'):
Kommunikasievaardighede/Spraak (2)
Duidelike instruksies (2)
Georganiseerd (2)
12
Samewerking verkry (1)
Delegeer take (1)
Monitor sjefs (voedselbereiding, geregte, sosiale afstandhouding) (2)
Gesag en hulpverlening (2)
Assessering van sjefs: Bereiding van geregte en skoonmaak (2) 2
Tydsbestuur:
Stiptelikheid (1)
5
Stel sjefs oor bedieningstye in kennis (tye realisties en goed bestuur) (3)
Stiptelike bediening van geregte (1)
Kontrole van geregte:
Berei garnerings betyds voor (2)
7
Gaan geregte na (smaak, voorkoms en gaan porsies na) (3)
Bevestig aantal porsies met aboyeur asook die borde (2)
Dienslyn:
Voorbeeldbord betyds gereed (1)
5
Take toegeken (1)
Sjefs gereed, logiese vloei, gladde verloop, effektiewe opdiening (3)
Krisisbestuur (2) 2
3. BORDBEDIENING
Garnering en voorkoms van borde
Netheid van bord – geen vingermerke/gemorste voedsel (5)
15
Kreatief/Oorspronklik (5)
Konsekwente voorkoms van borde (5)
4. AFSLUITINGS-MISE-EN-PLACE
Bevestig pligtelys van stoorman, beheer van sjefs, geen items wat rondstaan nie (2)
6
Fasiliteer skoonmaak nadat diens afgehandel is (4)
Werkstasies:
Kontroleer eenhede vir uitstaande items (2)
6
Roep eksaminator wanneer stasies en kaste in orde is (2)
Werkstasies skoon (2)
Kontroleer yskaste, stowe, warm laaie, bain-marie, stoorkamers, ligte af en (Enige
4
kombuisvensters toe 4)
Trek punte tot 'n maksimum van 10 af indien leerder deur onderwyser of mede-
leerder(s) bygestaan moes word om die kombuis/bordbedieningprosedures te
voltooi, oor te doen of korrigeer.
TOTAAL VIR KOMBUISDIENS 75
GROOTTOTAAL 100
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Gasvryheidstudies 23 DBE/PAT 2021
NSS
ADDENDUM G: ASSESSERING – STOORMAN (OPSIONEEL)
Naam van skool: Name/Nommers van stoorman(ne)
Naam van onderwyser:
Datum:
GESKREWE BEPLANNING 25
1. PERSOONLIKE VOORKOMS
Sjef-uniform: hoed, broek/lang romp en baadjie/voorskoot, skoene, gesigmasker (3)
Netjiese voorkoms: hare, naels, geskeer, geen juwele/grimering, doek, uniform 5
(2)
skoon
2. VOORAF-VOORBEREIDING
Rapporteer voorraadtekorte die vorige dag (6) 6
Doen vooraf-voorbereiding, bv. ontvries, maak geklaarde botter/aftreksel, sny vleis/
(4) 4
vis/pluimvee, ens. in porsies
Uitreik van bestanddele:
Alles betyds uitgepak (4)
Georganiseerd en met etikette (4) 16
Korrekte meting – weeg van bestanddele, kontroleer mise-en place van sjefs (4)
EIEU – geen vermorsing nie (4)
Kontroleer/Organiseer was van skottelgoed:
Organiseer opwas-area asook eetgerei en breekgoed volgens soort (3)
5
Bestuur sjefs/kelners gedurende opwas (korrekte metode van skraap van borde,
(2)
skei eetgerei en breekgoed)
3. TYDENS BEDIENING
Maak betyds skoon nadat sjefs bestanddele afgehaal het (4)
Kontroleer en organiseer voorbereide geregte in yskas/bain-marie (2)
Tel porsies per sjef (2)
Skryf op bord en in geskrewe beplanning (2)
Vooraf-voorbereiding van garnerings (2) 20
Uitdeel van bereide geregte om op te dien (uit bain-marie/yskas) (2)
Roep borde/bestellings vir tafels uit; bevestig dat alle gaste/eksaminators bedien
(2)
is
Maak kaste met bestanddele skoon en pak alfabeties (4)
4. AFSLUITINGS-MISE-EN-PLACE: NAKOM VAN NA-DIENS-PLIGTE
Organiseer skoonmaak: delegeer en beheer pligte aan sjefs (4)
Algemene skoonmaak van store en reël skoonmaaktoerusting (besems, moppe,
(4)
trollies – netjies en skoon)
14
Maak yskaste skoon, verwyder ou kos, bedek kos, sorteer kosse by mekaar,
(4)
verpak en etiketteer oorblywende kos
Maak vloer van stoorkamer(s) skoon (2)
Professionele gedrag en positiewe houding: stiptelikheid, houding,
gewilligheid om te help (geen leeglê nie), doeltreffende spanwerk en handhaaf (5) 5
sosiale afstandhouding
Trek punte tot 'n maksimum van 10 af indien leerder deur onderwyser of mede-
leerder(s) bygestaan moes word om stoorkamerprosedures te voltooi, oor te
doen of korrigeer.
TOTAAL VIR KOMBUISDIENS 75
GROOTTOTAAL 100
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Gasvryheidstudies 24 DBE/PAT 2021
NSS
ADDENDUM H: ASSESSERING – DRANKKELNER
(NIE meer as DRIE kandidate NIE)
Name/Nommers van
Naam van skool: drankkelners
Naam van onderwyser:
Datum:
GESKREWE BEPLANNING 25
1. PERSOONLIKE VOORKOMS
Uniform: langbroek/romp, hemp, onderbaadjie/voorskoot, das, skoene,
(3)
diendoek, gesigsmasker
5
Netjiese voorkoms: hare, naels, geskeer, geen juwele/grimering, uniform skoon
(2)
en netjies
2. OPENINGS-MISE-EN-PLACE
Voldoende kroegstrokies ('bar dockets') (1)
Kontroleer kleingeld in kasregister (1)
4
Apparaat (glase, skinkborde) (1)
Geskikte agtergrondmusiek (1)
Doen vooraf 'n voorraadopname (2)
4
Rapporteer tekorte – korrek (2)
Skoonmaak van kroeg en gang (2)
Opstel van verwelkomingsdrankie-area: stasie/tafel (5)
9
Maak vullisblikke skoon en netjies en plaas op die korrekte plekke (1)
Skakel badkamer- en ander ligte aan (1)
Verkoel koeldranke en water (bekers) (2)
Maak ys en meng vrugtesap (2) 6
Kontroleer of die kookwaterkan ('urn') vol water en aangeskakel is (2)
Opstel van die koffiestasie:
Uitpak van koppies, melk, suiker, tee, ens. (2)
6
Maak van koffie – korrekte sterkte (2)
Tydbestuur sonder bystand (2)
Korrekte glase (2)
4
Skoonmaak/Stoom van ander glase (2)
Voorbereiding van 'n nie-alkoholiese skemerkelkie ('mocktails'):
Mise-en-place (2)
Garnerings geskik vir glase (1)
8
Kreatief/Oorspronklik (2)
Netjies, gepas (2)
Ekonomies (1)
Drankarea/Kroeg:
Netjies (1)
Tentoonstelling van nie-alkoholiese skemerkelkies (1)
6
Advertering/Drankspyskaart (1)
Organisering van koeldranke (2)
Berei kroegstrokies voor, ens. (1)
3. GEDURENDE BEDIENING
Doeltreffende bediening van drankies en georganiseerde vloei tydens bediening (4) 4
Hantering van kroegstrokies:
Georganiseerd en doeltreffend (2)
Korrek ingevul (1) 5
Korreleer met geld (1)
Op bordjie met peperment (1)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Gasvryheidstudies 25 DBE/PAT 2021
NSS
4. AFSLUITINGS-MISE-EN-PLACE
Skoonmaak:
Houers (1)
Yskas (1)
5
Koffiemasjien en koffiestasie (1)
Vullisblikke (1)
Vloere, opwasbakke, ens. (1)
Wegpak van apparaat:
Glase (2) 5
Drank – korrekte plekke/dieselfde tipes saam, netjiese rye (3)
5. Professionalisme ('Soft Skills')
Houding (1)
Stiptelikheid (1)
4
Hulp en effektiewe kommunikasie (1)
Handhaaf sosiale afstandhouding (1)
Trek punte tot 'n maksimum van 10 af indien leerder deur onderwyser of
mede-leerder(s) bygestaan moes word om kroegdiensprosedures te voltooi,
oor te doen of korrigeer.
TOTAAL VIR RESTAURANTDIENS 75
GROOTTOTAAL 100
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Gasvryheidstudies 26 DBE/PAT 2021
NSS
ADDENDUM I: ASSESSERING – MAÎTRE D'HÔTEL
(Slegs EEN kandidaat)
Naam van skool: Naam van Maître d'Hôtel
Naam van onderwyser:
Datum:
GESKREWE BEPLANNING 25
1. PERSOONLIKE VOORKOMS
Uniform: langbroek/romp, hemp, onderbaadjie/voorskoot, das, skoene, diendoek, (3)
gesigmasker
5
Netjiese voorkoms: hare, naels, geskeer, geen juwele, geen grimering, uniform skoon (2)
/netjies
2. OPENINGS-MISE-EN-PLACE ('Soft skills')
Kontrole en organisatoriese vaardighede:
Duidelike instruksies aan kelners (2)
Bied hulp aan kelners (2) 8
Goed georganiseerd (2)
Kontroleer voorbereiding en skoonmaak (2)
Restaurant:
Uitleg van restaurant: praktiese spasiëring en voldoen aan sosiale afstandhouding
(2)
(1,5 m)
Voorkoms van restaurant (2)
12
Versierings (2)
Netheid (2)
Oorspronklik/Kreatief (2)
Kostedoeltreffende versierings (2)
Papierwerk:
Naam-/Nommeretikette – kelners (1)
Tafelnommers (1)
Spyskaarte en dranklyste (2)
10
- Korrek en netjies (2)
- Kreatief (1)
- Aantreklik (1)
- Maklik leesbaar en pas by die tema (2)
Ontvangsarea:
Skoonmaak van area (2) 7
Voorbereiding (versiering/blomme)/Kreatiwiteit (5)
3. TYDENS DIENS ('Soft skills')
Stiptelikheid:
Oopmaak van deure met aanvang van funksie (1) 6
Bediening van geregte sonder lang tussenposes (5)
Ontvangs van gaste (1)
2
Stel kelners voor (1)
Toesig oor kelners en ander hulp wanneer nodig (2)
4
Gladde, georganiseerde diens (2)
Skakeling met kroeg, kombuis: gee finale getal aansitgaste deur asook lys met
(2) 2
tafelnommers en getal gaste (aboyeur)
Krisisbestuur (2) 2
Houding en kommunikasie met gaste en kelners (2) 2
Kontroleer of kroegstrokies korrek is (2) 2
Kelner-kroeg-assessering – volledig en korrek (4) 4
4. AFSLUITINGS-MISE-EN-PLACE
Kontroleer en help met skoonmaak en opruim (restaurant, badkamers, kroeg) (2)
4
Maak vensters toe, skakel ligte af en sluit toe (2)
Voorraadopname (kontroleer eetgerei, breekgoed en glase) (2)
4
In konsultasie met aboyeur (2)
Versamel tafeldoeke/servette (1) 1
Trek punte tot 'n maksimum van 10 af indien leerder deur onderwyser of mede-
leerder(s) bygestaan moes word om restaurantprosedures te voltooi, oor te doen of
korrigeer.
TOTAAL VIR RESTAURANTDIENS 75
GROOTTOTAAL 100
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Hospitality Studies 27 DBE/PAT 2021
NSC
ADDENDUM J
MODERERINGSVERSLAG VIR GASVRYHEIDSTUDIES-PAT 2021
(moet deur moderator voltooi word)
DISTRIK PROVINSIE
SENTRUMNAAM
SENTRUMNOMMER
ONDERWYSER
MODERATOR
MODERERINGSDATUM
100
NAAM VAN KANDIDAAT O M
1.
2.
3.
4.
5.
6.
TOTAAL
GEMIDDELD VAN STEEKPROEF = (Totaal ÷ getal leerders)
GEMIDDELDE VERSKIL
(Indien die gemiddelde verskil van die steekproef meer as 10% is, moet 'n
blokaanpassing gemaak word.)
Gebaseer op die steekproef gemodereer, word die punte as geldig, regverdig
JA/NEE
en betroubaar aanvaar sonder enige aanpassings.
Gebaseer op die steekproef gemodereer, moet die punte soos volg aangepas
word: N.v.T.
Verhoog (dui % aan): Verlaag (dui % aan):
O = Onderwyser
M = Moderator (moet vir ten minste 4 sjefs en 2 kelners deur die moderator voltooi word)
LET WEL: Punt uit 100 moet die geskrewe voorbereiding insluit
Copyright reserved Please turn over
Downloaded from hlayiso.com
Gasvryheidstudies 28 DBE/PAT 2021
NSS
MODERATOR MONITOR-AFDELING JA NEE KOMMENTAAR
1. ONDERWYSER SE PAT-LḔER
2021 PAT-riglyndokument ingesluit
Onderwyser se PAT-beplanningsdokument
(spyskaart, take, resepte, kriteria van geregte,
bedieningstye en onderwyser se memo vir
geskrewe beplanning, ens.)
Oorspronklike praktiese assesseringslyste vir
praktiese lesse gedoen in Kwartaal 1 en 2
Voltooide werkende puntestate vir Kwartaal 1 en 2
In geval van groot groepe: die punte van alle
leerders wat reeds die PAT voltooi het
Alle leerders het PAT-punte
Indien GEEN PAT-punte: geldige bewyse moet
ingesluit wees
Alle punte korrek opgetel, neergeskryf, oorgedra
en verwerk
2. LEERDER PAT-VOLDOENING
Leerders volg higiëneprotokol (COVID-19)
Leerders korrekte geklee
Leerders gedissiplineerd/respekteer eksamen-
toestande
Nagesiende, geskrewe beplanning van leerders
beskikbaar om gedurende PAT te gebruik
Alle leerderbewysstukke beskikbaar vir moderering
3. MODERERINGSPROSES
Modereringsdatum en -tyd nagekom
Kombuis en restaurant: sanitasie, apparaat en
bestanddele georganiseerd
Werkstasies genommer en leerders met naam-
etikette en taaknommers geïdentifiseer
Voorgeskrewe assesseringsinstrumente (aparte
stel vir moderator) deurgaans gebruik
Geen ongerymdhede gedurende die PAT nie, bv.
leerders werk individueel, selfgemaakte items
Moderering uitgevoer volgens nasionale beleid en
riglyne: korrekte aantal take, tydtoekenning en
moeilikheidsgraad
4. GEHALTE EN STANDAARD VAN PAT
Gebaseer op waarnemings tydens die modereringsessie en die moderering van bewysstukke
verskaf, blyk dit die gehalte en standaard van die PAT, insluitend die assessering, is:
Buitengewoon goed Aanvaarbaar Gedeeltelik aanvaarbaar Onaanvaarbaar
KOMMENTAAR
Take/Posisies:
Algemene kommentaar/voorstelle
HANDTEKENINGE:
Onderwyser:
Distrik Vakadviseur (Moderator): Provinsiale Koördineerder (Modererings-monitor):
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Gasvryheidstudies 29 DBE/PAT 2021
NSS
ADDENDUM K
GASVRYHEIDSTUDIES GRAAD 12-PAT
PUNTESTAAT VIR MODERERING
Skool:
Onderwyser:
Nr. NAAM VAN LEERDER
Maak alfabetiese lys van die leerders. Onderwyser se Gemodereerde
punt punt
Van Naam 100 100
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
ONDERWYSER HANDTEKENING: DATUM: __
SKOOLHOOF HANDTEKENING: ____________________ DATUM: __________________
VAKADVISEUR: __________________________ DATUM: __________________
SKOOLSTEMPEL
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Gasvryheidstudies 30 DBE/PAT 2021
NSS
ADDENDUM L (OPSIONEEL – kan aangepas word om by die konteks van die skool te pas)
GASVRYHEIDSTUDIES – VOORAF-PAT-KONTROLELYS VIR ONDERWYSERS
SKOOL ONDERWYSER GRAAD DATUM
KONTROLELYS √ indien van toepassing √ Notas
1. KOMBUIS-uitleg:
Handwasarea, sanitasie en skandering voordat leerders met PAT begin:
reiniger/seep, handdoek/papierhanddoek/skandeerder
Werkstasies en sjefs:– genommer en naamketikette
Warmwater vir opwas: geiser/kookwaterkan ('urn')/elektriese ketels/kastrolle op
stowe
Vadoeke – skoon Oondhandskoene – ekstra
BATTERYE – muurhorlosies en skale
Noodhulptassie: pleisters, chirurgiese/plastiekhandskoene
Assesseringsarea: spasie vir geregte en gedrukte assesseringskriteria per gereg,
beker met water en glas, toetslepels, messe en vurke, nommers vir sjefs
BESTANDDELE: georganiseerd met etikette. Bestanddeelskinkborde met suiker,
meel, sout, bakpoeier by stasies om beweging te beperk. Deeg, ontvriesde vleis,
aftreksel. Stoorkamers: droog/vrieskas/yskas netjies en skoon
AFVALBEHEER: swart sakke/genoeg skoon, leë vullisblikke
2. RESTAURANT-uitleg:
Handwasarea, sanitasie en skandering voordat leerders met PAT begin:
reiniger/seep, handdoek/papierhanddoek/skandeerder
Meubels Tafels Stoele
Linne Tafeldoeke Tafelklede
('Overlays')/Lopers
Servette Nat doeke
Diendoeke Stoeloortreksels
Eetgerei Hoofgeregmesse Hoofgeregvurke
Entreemesse Entreevurke
Soplepels Dessertlepels
Koffie-/Teelepels Vismesse en -vurke
Bediening Skinkborde/'Platters' Brooddiens
Sout en peper Onderbaadjies, voorskote,
strikdasse
Skryfbehoeftes Tafelnommers
Afkrummeling Rekeninghouers
Area vir skraap van borde/afvalbeheer
Drankies WARM KOUD
KROEG Ys Kontant en kroegstrokies Garnerings
Toilette Seep Toiletpapier en -sproei Handdoeke
Skoonmaak Toilette Omgewing Ingang
3. Bywoningsregister: leerders se naamlyste met selfoonnommers
Badkamerlys
4. Naam- en nommeretikette: regs agter en linkerskouer voor sigbaar op leerders
5. Reëlings met HOD/skool vir toesig van klasse tydens PAT-eksamensessies
6. Moderering ONDERWYSER SE PAT-LÊER
DBE PAT-dokument Gemodereerde PAT-
beplanning
Vorige sessies se punte Leerderbewyse: geskrewe,
en assesseringsvorms nagesiende PAT-beplanning
Leë assesseringsvorms Praktiese lesse se puntelyste
Werkende puntestaat Merietegevalle: afwesighede
6. Waarskuwingstekens: STILTE – Eksamen
7. Gastelys en tafelplasings
8. SEKURITEIT – leerders en gaste/sluit van hekke
9. Enige ANDER: Plakkate: Geen masker, geen toegang
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Gasvryheidstudies 31 DBE/PAT 2021
NSS
ADDENDUM M: VOLGORDE VAN WERK- EN TYDSKEDULE
Moet deur die onderwyser verskaf word aan die sjefs/kelners op die dag waarop die geskrewe
beplanning van die PAT gedoen word. Die onderwyser integreer die twee/drie resepte van elke sjef
se taak of voorsien die prosedure en tye vir die kelners. Gebruik 10- of 15-minute-intervalle.
TAAK:
TYD WERKVOLGORDE
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Gasvryheidstudies 32 DBE/PAT 2021
NSS
GASVRYHEIDSTUDIES
PRAKTIESE ASSESSERINGSTAKE
GRAAD 12
2021
INSTRUKSIES AAN LEERDERS
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Gasvryheidstudies 33 DBE/PAT 2021
NSS
GASVRYHEIDSTUDIES: PRAKTIESE EKSAMEN
GRAAD 12: 2021
SJEF
INLEIDING
Die PAT vir 2021 bestaan uit EEN praktiese eksamen. Die
Gasvryheidstudies-onderwyser sal die taak aan jou toeken,
gebaseer op eksamenvereistes.
Jy moet die rol van 'n sjef of 'n kelner in die eksamen vervul.
Tydens die PAT moet 'n jy die vermoë toon om 'n
verskeidenheid geregte te berei en aan te bied.
Daar sal van jou verwag word om individueel tydens die
praktiese eksamen te werk.
Die eksamen bestaan uit twee afdelings:
Jy sal 'n punt uit 75 vir kookvaardighede en 'n punt uit 25 vir die geskrewe beplanningstaak
kry.
Die finale punt vir die PAT word verkry deur die punte van die twee afdelings bymekaar te
tel vir 'n punt uit 100.
1. Geskrewe beplanning
Die taak sal 14 skooldae voor die datum van die eksamen aan jou toegeken word.
Die geskrewe beplanningstaak word 7–14 skooldae voor die eksamendatum wat die
skool bepaal het, onder toesig van die onderwyser voltooi. Jy sal die resepte en
werksprosedure vir die geregte, asook die beplanningstaakvorm, ontvang.
2. Die formele ete in die restaurant (ongeveer 6–7 ure)
Dit bestaan uit DRIE fases:
Voorbereiding vir die formele maaltyd begin 4 ure voor die gaste opdaag. (Dertig
minute mag bygevoeg word vir leerders om te eet). Voedselbereiding en die
voorbereiding van bedieningstoerusting, ens. vind in hierdie tyd plaas. Die kombuis
moet vooraf skoongemaak word.
Opdien van die vier gange van die formele dinee, gereed vir bediening:
Gange (sluit brood- en koffiebediening in) Bedieningstye
Addisionele opruiming vind plaas nadat die gaste vertrek het (die was van breekware
en eetgerei en afsluitings-mise-en-place).
DATUM VAN PAT: _________________ DATUM VAN GESKREWE TAAK: _____________
BEGINTYD VAN PAT: ______________ VOLTOOIDE TYD VAN PAT: _________________
GEREGTE: __________________________________________________________________
__________________________________________________________________
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Gasvryheidstudies 34 DBE/PAT 2021
NSS
SJEF SE NAAM: DATUM: 1. Beplanning van geregte 22:
2. Ontleding van resepte 3:
3. TOTAAL: 25:
1. BEPLANNING VAN DIE GEREGTE WAT JY SAL BEREI PUNTE: 22
Jy kan verskillende kleure gebruik om verskillende resepte aan te dui, maar doen die twee resepte op
aparte bladsye.
NAAM VAN GEREG/RESEP 1 (11)
BESTANDDELE: (1) Hoeveelheid Mise-en-place TOERUSTING:
deur resep van (1)
benodig bestanddele Ekstra toerusting vir
(1) (1) bereiding/gaarmaak/vorming/
bediening/verdeling in porsies
(wat nie by jou werkstasie is nie)
Mise-en-place van toerusting
(bv. smeer bakplaat) (1)
Getal porsies/Lewering (1)
Beskrywing van gereg: (1)
Oond °C/temperatuur van stoofplaat en tyd/stoltyd vereis: (1)
Gaarmaakmetode(s): (1)
Gang:
(1) Bedieningstyd: (1)
ASSESSERINGSKAAL:
1 punt = 100% volledig en korrek;
0 = onvolledig/nie korrekte inligting nie
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Gasvryheidstudies 35 DBE/PAT 2021
NSS
NAAM VAN GEREG/RESEP 2: (11)
BESTANDDELE: (1) Hoeveelheid Mise-en- TOERUSTING:
deur resep place van (1)
benodig bestanddele Ekstra toerusting vir
(1) (1) bereiding/gaarmaak/vorming/
bediening/verdeling in porsies
(wat nie by jou werkstasie is nie)
Mise-en-place van toerusting
(bv. smeer bakplaat) (1)
Beskrywing van gereg:: (1)
Oond °C/temperatuur van stoofplaat en tyd/stoltyd vereis: (1)
Gaarmaakmetode(s): (1)
Gang:
(1) Bedieningstyd: (1)
ASSESSERINGSKAAL:
1 punt = 100% volledig en korrek;
0 = onvolledig/nie korrekte inligting nie
2. Analiseer die resepte om DRIE verskillende tegnieke/prosesse te identifiseer. Beskryf
ELKE geïdentifiseerde tegniek/proses/vaardigheid. (3)
_____________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Gasvryheidstudies 36 DBE/PAT 2021
NSS
GASVRYHEIDSTUDIES: PRAKTIESE EKSAMEN
GRAAD 12: 2021
KELNER
INLEIDING
Die PAT vir 2021 bestaan uit EEN praktiese eksamen in die restaurant. Die
Gasvryheidstudies-onderwyser sal die taak aan jou toeken, gebaseer op
eksamenvereistes.
Jy moet die rol van 'n sjef of 'n kelner in die eksamen vervul.
Tydens die PAT moet 'n kelner die vermoë toon om 'n lokaal vir 'n formele
ete gereed te maak en die korrekte bedieningstegnieke vir voedsel en
drankies uit te voer.
Daar sal van jou verwag word om individueel tydens die praktiese eksamen
te werk.
Die eksamen bestaan uit twee afdelings:
Jy sal 'n punt uit 75 vir bedieningsvaardighede en 'n punt uit 25 vir die
geskrewe beplanningstaak vir die gereedmaak van die lokaal kry.
Die finale punt vir die PAT word verkry deur die punte van die twee afdelings bymekaar te tel
vir 'n punt uit 100.
1. Geskrewe beplanning
Die taak sal 14 skooldae voor die datum van die eksamen aan jou toegeken word.
Die geskrewe beplanningstaak word 7–14 skooldae voor die eksamendatum wat die
skool bepaal het, onder toesig van die onderwyser voltooi. Jy sal die lys geregte op die
spyskaart, die kelner-werksprosedure asook die beplanningstaakvorm ontvang.
2. Die eksamen in die restaurant (ongeveer 6–7 ure)
Dit bestaan uit drie fases:
Openings-mise-en-place begin 'n maksimum van 4 ure voor die begin van die eksamen.
(Dertig minute kan bygevoeg word om te eet en aan te trek). Die gereedmaak van die
lokaal, dek van die tafels, voorbereiding vir die bediening van die nie-alkoholiese
verwelkoming-skemerkelkie en hors d'oeuvre en ander relevante voorbereiding moet in
hierdie tyd plaasvind. Geen voorbereiding van die restaurant moet vooraf gedoen word nie,
behalwe skoonmaak en stryk. Voorbereiding begin in 'n skoon lokaal.
Bediening van voedsel en drankies:
Gange (sluit brood- en koffiebediening in) Bedieningstye
Addisionele skoonmaak vind plaas nadat die gaste die restaurant verlaat het (afsluitings-
mise-en-place)
DATUM VAN PAT: ________________ DATUM VAN GESKREWE TAAK: _______________
BEGINTYD VAN PAT: _____________ VOLTOOIDE TYD VAN PAT: ___________________
ADDISIONELE INLIGTING (tafelnr., getal gedekte plekke): ____________________________
_____________________________________________________________________________
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Gasvryheidstudies 37 DBE/PAT 2021
NSS
KELNER SE NAAM: DATUM: 1. Spyskaart 7:
2. Openings-mise-en-place 3:
3. Diagram van een gedekte plek 5:
4. Openings-mise-en-place per gedekte plek
10:
OTAAL 25:
1. DIE SPYSKAART (7)
(Hou al die reëls vir die uitskryf van 'n spyskaart in gedagte, asook korrekte spelling: 1 punt word vir
ELKE fout afgetrek.)
SKRYF DIE SPYSKAART HIERONDER.
2. OPENINGS-MISE-EN-PLACE (3)
Maak 'n lys van die openings-mise-en-place-pligte wat uitgevoer moet word voordat die
plekke gedek word.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Gasvryheidstudies 38 DBE/PAT 2021
NSS
3. Teken 'n benoemde diagram van EEN volledige gedekte plek. (5)
____________________________________________________________ Tafelrand
ASSESSERINGSKRITERIA: TEKENING VAN GEDEKTE PLEK
Gedekte plek korrek benoem√ Korrekte plasing en spasiëring van eetgerei √ Korrekte eetgerei √
Glase korrek√ Kleinbordjie en servet√
4. OPENINGS-MISE-EN-PLACE (volledig per gedekte plek) (10)
(Getal gedekte plekke by jou tafel: ____ x *Hoeveelheid per enkele gedekte plek)
(1) Naam van gereg (2) Tipe eetgerei per gedekte plek (3) *Hoeveelheid
(1) (1) per enkele
gedekte plek (1)
Tweede gang:
Hoofgang:
Nagereg:
(4) Bedieningsapparaat/breekware vir hors d'oeuvre:
(1)
(5) Bedieningsapparaat benodig vir broodbediening:
(1)
(6) Gereedskap/Apparaat benodig vir afkrummeling:
(1)
(7) Tipe en hoeveelheid breekware en eetgerei benodig vir tee-/koffiediens:
(1)
(8) Tipe en hoeveelheid glase (9) Drank benodig vir (10) Linne
benodig per gedekte plek (1) (1) (1)
ASSESSERING: OPENINGS-MISE-EN-PLACE
Een punt per kolom/ry (1–10): alle items in kolom/ry in korrekte volgorde om punt per kolom te kry
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Gasvryheidstudies 39 DBE/PAT 2021
NSS
LEERDERVERKLARING
SKOOL: ………………………………………………………………………….
NAAM VAN LEERDER: ...………………………………………………………
(Van en Noemnaam)
ONDERWYSER SE NAAM: ……………………………………………………
EKSAMENNOMMER: ......………………………………………………………
Ek verklaar hiermee dat die beplanning voorgelê, my eie oorspronklike werk is en indien ek enige
bron gebruik het, ek dit erken het.
Ek stem saam dat indien daar deur 'n bevoegde gesag vasgestel word dat ek by enige bedrieglike
aktiwiteite met betrekking tot my formele assesseringspunt betrokke was, ek die punte wat ek vir
hierdie assessering ontvang het, sal verbeur.
…………………………………. ……………………..
KANDIDAAT SE HANDTEKENING DATUM
Sover my kennis strek, is die stelling deur die kandidaat hierbo waar en ek aanvaar dat die werk
wat voorgelê is, sy/haar eie is.
...…………………………..….
ONDERWYSER SE HANDTEKENING
SKOOLSTEMPEL
……………………………….
DATUM
Kopiereg voorbehou
Study this subject
Notes, quizzes and topic questions for Grade 12 Hospitality Studies.
- Grade 12 Hospitality Studies notes
CAPS revision notes with worked examples.
- Hospitality Studies questions by topic
Past exam questions sorted by CAPS topic, with memos where available.
- All Grade 12 Hospitality Studies past papers
Past papers by year, with memos where available.
- Grade 12 Practical assessment tasks
More Hospitality Studies and other subjects in this collection.
Recommended for this subject
More papers and memos for this grade and subject.

Annual teaching plan
Gr 12 Hos Stu ATP 2023 24

Question paper
Hospitality Studies Grade 12 NSC November 2025 Question Paper

Question paper
Hospitality Studies Grade 12 NSC November 2025 Question Paper

Question paper
Hospitality Studies Grade 12 November 2024 NSC Question Paper

Question paper
Hospitality Studies Grade 12 November 2024 NSC Question Paper

Question paper
Hospitality Studies Grade 12 November 2024 NSC MG Question Paper
Related documents

Memorandum
Hospitality Studies Grade 12 Eastern Cape Mock 2021 Memo (Afr)

Question paper
Hospitality Studies Grade 12 Eastern Cape Mock 2021 QP (Afr)
--2e4af392-e74c-47c0-b55b-eed2493c2da9/v1-648e27bb1168ded7c346/card.webp)
Question paper
Hospitality Studies Grade 12 NSC June 2024 Question Paper (Afr)

Memorandum
Hospitality Studies Grade 12 Eastern Cape Mock 2023 Memo (Afr)

Question paper
Hospitality Studies Grade 12 Eastern Cape Mock 2023 QP (Afr)

Memorandum
Hospitality Studies Grade 12 Eastern Cape Mock 2022 Memo (Afr)
More from Grade 12 Hospitality Studies

Question paper
Hospitality Studies Grade 12 November 2024 NSC MG Question Paper

Question paper
Hospitality Studies Grade 12 NSC June 2023 Question Paper

Question paper
Hospitality Studies Grade 12 NSC June 2023 Question Paper

Question paper
Hospitality Studies Grade 12 NSC November 2023 Question Paper

Question paper
Hospitality Studies Grade 12 NSC November 2023 Question Paper

Question paper