Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL
SENIOR CERTIFICATE
IBANGA 12
ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO (FAL)
IPHEPHA LESIBINI (P2)
NOVEMBA 2018
ISIKHOKELO SOKUMAKISHA
AMANQAKU: 70
Esi sikhokelo sokumakisha sinamaphepha ali-16.
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Skip to contentAll 2018 papers 





View all





isiXhosa FAL Grade 12 Paper 2 NSC November Exams 2018 Memo
Grade 12 isiXhosa FAL Paper 2 memorandum from the NSC November Exams 2018, 16 pages. Read online or download the free PDF.
Isixhosa Fal · Grade 12 · NSC November Exams · 2018 · isixhosa. Memorandum, 16 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- isiXhosa FAL
- Grade
- Grade 12
- Language
- Isixhosa
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2018
- Exam period
- NSC November Exams
- Paper
- 2
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 16
- File size
- 326.2 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 16
This exam
NSC November Exams 2018
- Paper 1Question paperMemo
- Paper 2MemoMemo (2)
- Paper 3Question paperMemo
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2 2 DBE/Novemba 2018
NSC – Isikhokelo Sokumakisha
ISIKHOKELO SOKUMAKISHA
1. Umfundi akavumelekanga ukuphendula ngaphezu kombuzo omnye kwijenra
enye.
2. Ukuba umfundi unike iimpendulo ezimbini apho le yokuqala ingamkelekanga,
ize le yesibini ibe yeyamkelekileyo, makisha le yokuqala ungayihoyi le
yesibini nokuba yiyo ayiphendule kakuhle.
3. Ukuba imibuzo inonjolwe ngendlela engeyiyo, makisha ngokwendlela
ekunonjolwe ngayo kwimemo.
4. Ukuba impazamo yopelo inika ntsingiselo yimbi kule ibilindelwe, musa
ukunika inqaku kuloo mpendulo. Ukuba ayiyichaphazeli intsingiselo, nika
inqaku ngokufanelekileyo.
5. Ukuba umfundi akazisebenzisanga iimpawu zocaphulo apho ayalelwe ukuba
acaphule, makangohlwaywa.
6. Kwimibuzo evulelekileyo, akukho manqaku anikwa uEWE/HAYI okanye
u-NDIYANGQINELANA/ANDINGQINELANI. Isizathu/Ukuxhasa/Ukungqina
yeyona nto mayinikwe ingqalelo.
7. Akukho manqaku aya kwabelwa uYINYANI/ASIYONYANI okanye
LULUVO/YINYANI. Isizathu/Ukuxhasa/Ukungqina yeyona nto mayinikwe
ingqalelo.
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2 3 DBE/Novemba 2018
NSC – Isikhokelo Sokumakisha
ICANDELO A: INOVELI
UMBUZO 1: KUSA KUSIHLWA – KS Bongela
ISICATSHULWA A
1.1 1.1.1 Kungokuba unenkolelo yokuba ezi zinto ibingezozikaLungile
kungoko zimele ukubuyela kumninizo.√√ (2)
1.1.2 Kungokuba uLungile wayithenga kuMosia ngokusemthethweni
ivenkile.√√ (2)
1.1.3 (a) Sisihlonipho.√ (1)
(b) Yeyokuba abulawe uMpumelelo.√√ (2)
1.1.4 Awuzange uphumelele kuba uMpumelelo wafunda waphumelela
ebomini wada wazisebenzela njengogqirha ophume izandla.√√ (2)
1.1.5 Ekuswelekeni kukaLungile noNomakwezi abebabona
njengemiqobo ekufumaneni ivenkile athi ililungelo lakhe
noNtongana.√√ (2)
1.1.6 (a) (ii) √/(ii) UNtongana√/UNtongana.√
(b) (iv) √/(iv) UMpumelelo√/UMpumelelo.√
(c) (i) √/(i) UNomakhwezi√/UNomakhwezi.√ (3)
1.1.7 Ngokuthi uMpumelelo atsibe ngaphaya kwemiqobo
engamayelenqe ibimnika ubomi obunamahla-ndinyuka
aphumelele√√/wenza ukuba kubekho isizathu sokuba uNozililo
aqulunqe amayelenqe ngamayelenqe efuna uMpumelelo
angaphumeleli√√/uqaqambise icala elibi likaNozililo kwatsho
kwanda imiqobo athe wayiqabela uMpumelelo.√√ (2)
1.1.8 UMpumelelo uphele ephambana ngexesha asesikolweni.√√ (2)
KUNYE
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2 4 DBE/Novemba 2018
NSC – Isikhokelo Sokumakisha
ISICATSHULWA B
1.2 1.2.1 NguThamsanqa.√ (1)
1.2.2 Kungokuba kwenziwe amatheko empumelelo yakhe√/ivenkile
yakhe iqhubela phambili phantsi kweliso likaThamsanqa√/uNozililo
ulahlwe lityala nto leyo ibangele ukuba ibeyeyakhe
ngokungathandabuzekiyo ivenkile kuphele uxambuliswano.√
[Nasiphi isibini kwezi.] (2)
1.2.3 Bendiya kumwisela isigwebo seminyaka ethothoza
entolongweni√√/bendiya kumgwebela ukusebenzela isizwe
ngokuthi ahambe efundisa abantu ngobungozi bokuzifaka
kwizenzo zobugewu kuba ukhuthaze izenzo zobugewu xa ade
abathengele ababulali.√√
[Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka.] (2)
1.2.4 Yinkohlakalo√/bubumenemene√/ubugewu√/ukunyolukela izinto
ezingezozakho.√
[Nasiphi isibini kwezi.] (2)
1.2.5 Yeyokuba igqwetha laxoxa laxhapha amagwebu lixoxela into
engekhoyo.√√ (2)
1.2.6 Babunganyanisekanga kuba uNozililo wayemenzela amayelenqe
uNomakhwezi, emchithela umzi wakhe√√/wayezisondeza
ngenjongo yokumenzakalisa kuba wayegxeleshe ukufumana
ivenkile yakwaNtsibande. √√ (2)
1.2.7 (a) Ukuba nevenkile kwabakwaNtsibande bengabantu
abaNtsundu. √/Kukubakho kweencwadi zemvumelwano xa
kuthengiselwana ivenkile√/ubukho bamagqwetha okumela
abantu ezinkundleni√/amatyala achotshelwa
ziijaji√/ukwenziwa kwemidaniso.√/ukugcwala kwevenkile
ngexesha leKrisimesi√/amagqwetha√/iintolongo√/
iimantyi√/ijaji.√ (1)
[Nayiphi enye kwezi.]
(b) Ngokuthi kubekho amagqwetha awasebenzisileyo ukuba
amele ubuxoki bakhe kwiinkundla zamatyala de aliphumelele
ityala nangona ebefanele ukuba uyabanjwa.√√ (2)
1.2.8 Isihloko sale noveli esithi Kusa Kusihlwa sithetha ukuba iimeko
zobomi ziyaguquguquka kubamnyama kuphinde kukhanye√,
nakuMpumelelo bekukhe kwamnyama akuswelekelwa ngabazali
bakhe kodwa kwabuye kwakhanya akuphumelela emfundweni
nakwezoshishino.√√
[Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka.] (3)
[35]
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2 5 DBE/Novemba 2018
NSC – Isikhokelo Sokumakisha
UMBUZO 2: UMQOL' UPHANDLE – PM Ngani
ISICATSHULWA C
2.1 2.1.1 Kungokuba ubuphakuphaku bakhe bungenza uHlobo
angalufumani lula ulwazi alufunayo √√/kuba uthetha apa athethe (2)
phaya. √√
2.1.2 Kungokuba le nkosikazi yayizenzisa igquka umkhondo wetyala
lokufa kukaEddie kuba ayinguye umakazi kaEddie√√/
nguThembisa ophile qete koko uyazenzisa kuba egquka
umkhondo wetyala lokufa kukaEddie.√√ (2)
2.1.3 (a) Sisifaniso.√ (1)
(b) Yokufana kwakhe nomntu okwimeko embi yokuhlupheka.√√ (2)
2.1.4 Alizange liphumelele kuba kwafumaneka ukuba ungomnye
wababulali bakaEddie.√√ (2)
2.1.5 Ekufikeni kwalo nkosikazi kwisikhululo samapolisa√√/kuphando
lwesihelegu sokufa kukaEddie Maga noLulama Zuma kwingozi
yemoto.√√ (2)
2.1.6 (a) (ii)√/(ii) UMaMkhey√/UMaMkhey.√
(b) (iv) √/(iv) UDuma√/UDuma.√
(c) (i) √/(i) ULinda√/ULinda.√ (3)
2.1.7 Ngokuthi uThembisa obezenza umntu ophungulekileyo
ekugqibeleni avele ukuba uphilile ekwangomnye wababulali
bakaEddie.√√ (2)
2.1.8 Emva kweenyanga ezintathu waphela ebhubha uEddie.√√ (2)
KUNYE
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2 6 DBE/Novemba 2018
NSC – Isikhokelo Sokumakisha
ISICATSHULWA D
2.2 2.2.1 NguThemba Mdoda.√/Themba√/Mdoda (1)
2.2.2 Sesokunika ulonwabo ebantwini.√
Sesokwenza indawo apho abantu banokuhlaziya iingqondo zabo
ngexesha labo lokuphumla.√ (2)
2.2.3 Bendiya kuwawisela isigwebo seminyaka ethothoza
entolongweni√√/bendiya kuwagwebela ukusebenzela isizwe
ngokuthi ahambe efundisa abantu ngobungozi bokuzifaka
kwizenzo zobugewu kuba atshabalisa isizwe ngenxa
yokunyolukela imali.√√
[Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka.] (2)
2.2.4 Ubuthandazwe√/ukunyaniseka√/ukubanomqolo√/ubukhalipha√/
ubukrelekrele.√
[Nasiphi isibini kwezi.] (2)
2.2.5 Yokutyhudisa kwabantu bafumane utywala ngendlela engekho
mthethweni.√√ (2)
2.2.6 Babunganyanisekanga kuba ngala malungu aye amjikela
ambulala.√√ (2)
2.2.7 (a) Sesokuvunyelwa kwabantu abaNtsundu ukuzithengela
utywala√/esokuthengiswa kwentsangu√/sesobukho
bombutho wokonwabisa abantu.√
[Nasiphi kwezi.] (1)
(b) Simenze wavelela kwabanye ngobuthandazwe nokumela
kwakhe inyaniso ngokuthi ale ukuthengiswa kwentsangu
eMoonglow Night Club.√√ (2)
2.2.8 Isihloko sale noveli sithi Umqol' Uphandle sithetha ukuba
ungacinga ukuba akubonwa xa usenza izenzo ezibi emfihlakalweni
kanti uyabonwa√ namalungu aseMoonglow athi elenza iyelenqe
lokubulala uEddie wabe sele ebalungiselele ukuba babhaqwe.√√
[Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka.]
(3)
[35]
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2 7 DBE/Novemba 2018
NSC – Isikhokelo Sokumakisha
UMBUZO 3: UMONWABISI – ZA Japhta
ISICATSHULWA E
3.1 3.1.1 Kungokuba waswelekelwa ngunina owayehlala kwaThandabantu
kwangalaa mini wayezalwa ngayo.√√ (2)
3.1.2 Kungokuba yeyona ndawo awayeyibona imfanele kuba
wayembona njengesicaka.√√ (2)
3.1.3 (a) Sisibaxo√/lubabazo√/lugqithiso.√ (1)
(b) Wayemngxolisa ngendlela engathandekiyo/
engamkelekanga.√√ (2)
3.1.4 Zange aphumelele kuba baba ngamanxila√√/bashiya isiskolo
nekhaya. √√ (2)
3.1.5 Ekubeni ivenkile kaThandabantu iqeshiselwe umlungu.√√ (2)
3.1.6 (a) (ii)√/(ii) USamkelo Zangone√/USamkelo Zangone√
(b) (iv) √/(iv) UMamTolo√/UMamTolo√
(c) (i)√/ (i) UThandabantu √/UThandabantu√ (3)
3.1.7 Ngokuthi uMonwabisi obenyamezele impatheko-mbi kaMamTolo
omelele ade anikwe uxanduva lokujonga amashishini
kaThandabantu awaphathe ngempumelelo.√√ (2)
3.1.8 Ekugqibeleni ibenguMonwabisi ovusa amashishini kaThandabantu
sele ewile√√/amava awafumeneyo ngokusoloko esevenkileni enze
ukuba kubelula kuye ukuvusa nokuphatha amashishini
kaThandabantu√√ (2)
KUNYE
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2 8 DBE/Novemba 2018
NSC – Isikhokelo Sokumakisha
ISICATSHULWA F
3.2 3.2.1 NguGcinumzi.√ (1)
3.2.2 Sesokuba akwazi ukuyiqwalasela ngokwakhe yonke imicimbi
yeshishini lakhe ukuze angaphindi alahlekelwe√/
sesokuzikhwebula eluntwini ngenxa yengqumbo yokuswelekelwa
ngunyana wakhe.√ (2)
3.2.3 Ngokuthi ndijonge umntu onomdla nonolwazi kwezoshishino kuba
amashishini kaThandabantu ayetshona efuna umntu onezimpawu
ukuze avuke.√√
[Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka.] (2)
3.2.4 Imfesane√/ubuntu√/ububele√/ukubanenkqubela-phambili√/
ukukhuthala√/ukunyaniseka√/ulwazi. √
[Nasiphi isibini kwezi.] (2)
3.2.5 Isakhiwo sevenkile sasikwimeko engentlanga de ibe ngathi
ayisasetyenziswa.√√ (2)
3.2.6 Yayinganyanisekanga kuba wathi akufikelwa ziingxaki bancedisa
ekumtshabalaliseni ngokuthi bambele impahla yevenkile.√√ (2)
3.2.7 (a) Sesobukho babantu abaNtsundu abanjengoThandabantu
abanevenkile.√/kuthethwa ngobukho bamabala okudlalela (1)
ibhola. √
(b) Ngokuthi simveze njengomntu onobuntu ngokuba athi
nangona engumntu onezinto zakhe afikeleleke ebantwini, (2)
akwazi ukubanceda.√√
3.2.8 Isihloko sale noveli sithi UMonwabisi gama elo lithetha umntu ozisa
ulonwabo ebomini babanye abantu√, noMonwabisi uzise ulonwabo
emzini kaThandabantu ngokumvusela amashishini nokuqokelela
usapho wakhe.√√
[Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka.] (3)
[35]
AMANQAKU ECANDELO A: 35
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2 9 DBE/Novemba 2018
NSC – Isikhokelo Sokumakisha
ICANDELO B: IDRAMA
UMBUZO 4: NDIYEKENI – DM Jongilanga
ISICATSHULWA G
4.1 4.1.1 Kungokuba uyamthoboza ufuna asamkele isicelo sakhe
asizeleyo.√√/ufuna ukumsebenzisa kwiyelenqe lokuziphidezela
kuLoni. √√ (2)
4.1.2 Kungokuba ifenitshala kwaFuneka yathengwa ngemali kaNdila.√√ (2)
4.1.3 (a) Sisibaxo.√/ lubabazo√/lugqithiso. √ (1)
(b) Kukumbhangisa ngokumenza aphulukane nezinto anazo.√√ (2)
4.1.4 Yaphumelela kuba uFuneka walenza icebo lokufaka uMawonga
kumgibe wotywala ngokumdibanisa noZanele athandane naye.√√ (2)
4.1.5 Isukela ekubeni uNdila egxothwe emsebenzini.√√ (2)
4.1.6 (a) (ii) √/(ii) UZanele√/UZanele.√
(b) (iv) √/(iv) UMaziko√/UMaziko.√
(c) (i) √/(i) UJerry √/UJerry.√ (3)
4.1.7 Ngokuthi uNdila asebenzise uthando lwakhe noFuneka
ukufezekisa injongo yakhe yokuziphindezela kuMawonga.√√ (2)
4.1.8 UMawonga waphela elinxila eliphelelwa ngumsebenzi, elingenayo
nemali ityiwe nguZanele noFuneka.√√ (2)
KUNYE
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2 10 DBE/Novemba 2018
NSC – Isikhokelo Sokumakisha
ISICATSHULWA H
4.2 4.2.1 NguZanele.√ (1)
4.2.2 Sesokuba uNdila uthe nqa uLoni sele engene waphelela etywaleni
ekubeni wayengabufuni.√
Sesokuba uLoni akhumbule ukuba la ngamazwi ayethethwe nguye
ewabhekisa kuNdila embona njengomntu ongenakukwazi
ukuzikhupha etywaleni.√ (2)
4.2.3 Bendiya kumwisela isigwebo seminyaka ethothoza entolo-
ngweni√√/bendiya kumgwebela ukusebenzela isizwe ngokuthi
ahambe efundisa abantu ngobungozi bokuzifaka etywaleni kuba
elicebile iyelenqe eliphele limkhokelela ekufeni uLoni.√√
[Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka.] (2)
4.2.4 Ukhohlakele√ ungumphixanisi√/ungcolile.√/ungumphembi
wamayelenqe√/yinyoka√/uthanda izikhundla
(2)
[Nasiphi isibini kwezi.]
4.2.5 Yeyomntu ongenakukwazi ukuzinceda ngokwakhe kwingxaki
akuyo.√√/yokuba uMawonga akanakubasakwazi ukubuyeka (2)
utywala.
4.2.6 Lwalunganyanisekanga kuba uthe uLoni akuphelelwa
ngumsebenzi wamlahla.√√ (2)
4.2.7 (a) Sesokuba abanye babantu abalapha bafundile√/konwatywa
ngotywala besilungu√/abantu bathandana ngokuphandle
betshatile.√ (1)
(b) Simvumele ukuba enze ukungcola bokudibanisa uLoni
noZanele ngeenjongo zokuncedisa uNdila kwimpindezelo
yakhe kuLoni.√√ (2)
4.2.8 Yeyokuba isihloko sale noveli sithi Ndiyekeni mazwi lawo athethwa
ngumntu ongazimiselanga kubuya ngamva osele ezincamile√,
noMawonga usebenzisa la magama xa acetyiswa ngunina
nomnakwabo ukuba abuyise unyawo ekunxileni nakwimpilo
yokuzitshabalalisa de wagqibela ngokuzibulala.√√
[Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka.] (3)
[35]
AMANQAKU ECANDELO B: 35
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2 11 DBE/Novemba 2018
NSC – Isikhokelo Sokumakisha
UMBUZO 5: INZALA YAMARHAMBA – M Mlokothi
ISICATSHULWA I
5.1 5.1.1 Uzokulanda ikhomishini yakhe yokuzisa uDina
kuNyoka.√√/ufunaukuva nokuba uNyoka waneliskekile na
nguDina√√ (2)
5.1.2 Kungokuba uThambolenyoka wayemqhatha uNoyongo kuba
nguThambolenyoka owayezuza kakhulu ngalo mkhuba
bawenzayo√√/kungokuba uThambolenyoka waqala wamqhatha
noNoyongo ngolu hlobo noDina aqhathwe ngalo ukumfaka
kumgibe wokuthengisa ngomzimba nokuxhatshazwa ngesondo.√√ (2)
5.1.3 (a) Sisibaxo√/lubabazo/lugqithiso√ (1)
(b) Kukuba uyintombi engekonakaliswa.√√ (2)
5.1.4 Yaphumelela kuba uThambolenyoka wabanjwa.√√ (2)
5.1.5 Isukela ekubeni uDina ude wahlala kwaThambolenyoka
ngeenzame zikaNoyongo.√√ (2)
5.1.6 (a) (ii)√/(ii) UDina√/UDina√
(b) (iv)√/(iv)UNoyongo√/uNoyongo√
(c) (i)√/(i) UGxalaba √/uGxalaba√ (3)
5.1.7 Ngokuthi ooNoyongo abebexhatshazwa nguThambolenyoka
ebathengisisa imizimba bengabantwana, bakukhula baqhubeke
bemncedisa ekwenzeni obo bubi kwabanye abantwana
ngeenjongo zokuba nabo bazuze imali.√√ (2)
5.1.8 UThambolenyoka uthe akuba egqibile ukumxhaphaza wazimisela
ukuba akhuho nto aya kuphinda ayenze naye
ekhusisni√√uThambolenyoka waphela emgxtha akufumaisa ukuba
(2)
ukhulelwe nangona inguye obemxhaphaza ngokwesondo.√√
[Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka.]
KUNYE
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2 12 DBE/Novemba 2018
NSC – Isikhokelo Sokumakisha
ISICATSHULWA J
5.2 5.2.1 NguDina.√ (1)
5.2.2 Sesokuthomalalisa uNyoka ukuze amkele icebiso lakhe.√
Sesokuba uNyoka athathele ingqalelo izisongelo zikaKuku ambona
eyingozi kubo.√ (2)
5.2.3 Bendiya kumwisela isigwebo seminyaka ethothoza entolo-
ngweni√√/bendiya kumgwebela ukusebenzela isizwe ngokuthi
ahambe elumkisa abantwana ngobungozi bokuhendwa ngabantu
abadala bebaloba ngemali kuba utshabalalise ikamva labantwana
ngenxa yokunyolukela imali.√√
[Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka.] (2)
5.2.4 Ukunyolukela imali√/ukungcola√/ukungabi nanyani√
[Nasiphi isibini kwezi.] (2)
5.2.5 Eyomntu okhupha iintetho ezigrogrisayo ezibhekisa komnye.√√ (2)
5.2.6 Yayinganyanisekanga kuba uNoyongo waxhatshazwa
nguThambolenyoka akugqiba wamlahla nto nje into ebadibanisayo
kukuxhaphaza abantwana ngeenjongo zokuzuza
imali.√√/uNoyongo uye wamjikela uNyoka wanika ubungqina
enkundleni obuncedise ukuba afumananiseke enetyala. √√ (2)
5.2.7 (a) Sesokuba uNyoka ungumntu omnyama oqeshe abanye
abantu kwishishini lakhe√/Siva ukuba kukwakho
neesetyhurithi ezigade ucwangco kwishishini lakhe√/
kuthethwa ngamapolisa.√/ubukho behotele√/ukubizwa (1)
kukaThambolenyoka ‘mlungu’ kuba engumqeshi wabo. √
(b) Ngokuthi sidandalazise ukungcola nokunyolukela kwakhe
imali okuvela xa aloba amantombazana awaxhaphaze
ngokwesondo, awathengisise imizimba kuba efuna (2)
ubutyebi.√√
5.2.8 Yeyokuba isihloko sale noveli sithi Inzala YamaRhamba ntetho
leyo ichaza abantu abanobungozi obubangelwe ngabanye
abantu√, noThambolenyoka igama lakhe liyazalana nesihloko kuba
ubunyoka bakhe buvela kubungozi anabo abufaka nakubasebenzi
bakhe abenzisa imikhuba yakhe.√√
[Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka.] (3)
[35]
AMANQAKU ECANDELO B: 35
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2 13 DBE/Novemba 2018
NSC – Isikhokelo Sokumakisha
ICANDELO C: AMABALI AMAFUTSHANE
UMBUZO 6: NDAKUYICELA IVUTHIWE – LL Ngewu & EZ Guqa
6.1 ISICATSHULWA K: 'UMNTU AKALAHLWA' – LL Ngewu
6.1.1 Kungokuba wayecinga ngokuba ziza kwenda afumane iinkomo.√√ (2)
6.1.2 Kungokuba uMathidala wayeligqolo elalingazimiselanga
kuthengisa zinkomo awayekwenza kukubambisa ngenkomo
aboleke imali aze athi loo mali iya kuhlawulwa ngumntwana lowo
akuphangela kubuye inkomo yakhe.√√ (2)
6.1.3 (a) Sisibaxo√/lubabazo√/lugqithiso√ (1)
(b) Ukumbuza imibuzo emininzi umntu ngeenjongo zokufuna
inyani.√√ (2)
6.1.4 Awuzange uphumelele kuba zange zende zasuka zakhulelwa.√√ (2)
6.1.5 Ekugxothweni kwazo nguyise bakuba bekhulelwe.√√ (2)
6.1.6 (a) (ii)√/(ii) UMathidala√/UMathidala√
(b) (iv)√/(iv)UTyhobeka√/uTyhobeka√
(c) (i)√/(i) UNomtha√/uNomtha√ (3)
6.1.7 Ngokuthi iintombi zikaMathidala zithi zakube zigxothiwe nguyise
kokwazo, zingaze ziphinde zibenobudlelwane obuhle naye sele
zigodukile.√√ (2)
6.1.8 UMathidala waphela ezigxotha iintombi zakhe zakukhulelwa kuba
ephelelwe lithemba lokuba zingenda.√√ (2)
KUNYE
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2 14 DBE/Novemba 2018
NSC – Isikhokelo Sokumakisha
6.2 ISICATSHULWA L: 'IZIBHOVUBHOVU ZASEBHAYI'
6.2.1 NguMaqhazolo.√ (1)
6.2.2 Sesokuba izikrelemnqa zazifika zizithathele loo nto ziyifunayo
engekho wona.√
Sesokuba ayengazimiselanga kulwa nezikrelemnqa.√ (2)
6.2.3 Bendiya kukhathazeka kakhulu xa sele senzakele kuba
njengomzali andinqweneli ukuba sibhubhe koko ndinqwenela
siguquke kwiindlela zaso ezimbi.√√bendiya kuvuya kuba
akabhuhanga uya kutsho afunde isifundo sokuhlonipha izinto
zabantu√√ (2)
[Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka.]
6.2.4 Ubugewu√/inkohlakalo√/ukungathembeki√/ubutshivela√
[Nasiphi isibini kwezi.] (2)
6.2.5 Yeyokuzama ukumbonisa umntu ukuba ahlukane nokwenza
okuthile.√√ (2)
6.2.6 Babenganyanisekanga kuba sathi sakufunyanwa sabethwa
senzakala ngamadoda aseDikeni abahlobo baso babaleka
basishiya apho basindisa iziqu zabo√√ (2)
6.2.7 (a) Sesobukho besibhedlele.√ (1)
(b) Ngokuthi sifumane uncedo esibhedlele singasweleki
njengokuba sasenzakele ze emva koko siguquke side
sinqwenele nokuguqula nezinye izikrelemnqa.√√ (2)
6.2.8 Isihloko sebali sithi 'Izibhovubhovu zaseBhayi' nkcazo leyo
ebhekisa kubantu abenza izenzo zobundlobongela nokungabi
nalusini√, naba balinganiswa bazizibhovubhovu bebengena
ngenkani emizini yamadoda aseDikeni ngeenjongo zokwenza
ubukrelemnqa.√√
[Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka.] (3)
AMANQAKU ECANDELO C: 35
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2 15 DBE/Novemba 2018
NSC – Isikhokelo Sokumakisha
ICANDELO D: ISIHOBE
UMBUZO 7: IVAMNA BAFAZI BOLUSU – S Maputi nabanye
7.1 'LALA NJALO KE MADIB'OMKHULU' – T Yawa
7.1.1 Uwil' umth'omkhulu.√ (1)
7.1.2 (a) Sisifaniso.√ (1)
(b) Iindaba zokubhubha kukaMadiba zothusa abantu bonke
ehlabathini.√√ (2)
7.1.3 '… liphupha kusini na.√ (1)
7.1.4 Waziswa ngeminxeba√ namaphephandaba.√ (2)
7.1.5 (a) (iii) Busondin' obuvath' uncum' oluncamis' umxhelo√/(iii) √/
Busondin' obuvath' uncum' oluncamis' umxhelo.√
(b) (i)/Kazi sosela phi na laphukele nje iphiko lamanzi√/(i) √/
Kazi sosela phi na laphukele nje iphiko lamanzi?√ (2)
7.1.6 Kuvezwa ukuba kulila neentsana ngokubhubha kwakhe.√√ (2)
7.1.7 Ngoweliso√/ngowokubona.√ (1)
Isithomo eside somntu oveleleyo ogxanyayo xa ehamba.√√ (2)
7.1.8 Ngowokuba ibiqala ukubakho inkokeli enjengaye kwaye ayinakuze
ibekho nanini na enokuba njengaye.√√ (2)
7.1.9 Yeyokuba kubalulekile ukuthi xa ungumntu ubenemisebenzi emihle
eyakha isizwe oya kukhunjulwa ngayo neyakufundisa nabanye
abantu.√√
[Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka.] (2)
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2 16 DBE/Novemba 2018
NSC – Isikhokelo Sokumakisha
7.2 'INTAMBANANE' – Z Mtumane
7.2.1 Uyayincoma.√ (1)
7.2.2 Yimvano-siqalo.√ (1)
7.2.3 Ngowendlela ebhabha ngayo le ntaka isenza izimbo ezinomtsalane
ebantwini. (2)
7.2.4 Kukudala uyondelelwano√/ubungoma√/kukwenza umbongo
uvakale kamnandi. √ (1)
7.2.5 Kukuma ndawonye esibhakabhakeni.√√ (2)
7.2.6 Yeyento engaqhelekanga eyothusayo.√√ (2)
7.2.7 Ukuba inomtsalane obangela ukuba abantu bayivuyele.√√ (2)
7.2.8 Kungokuba ayoyikwa ngobubi benkangeleko koko bububi besenzo
sayo sokutya amantshontsho.√√ (2)
7.2.9 Kwisitanza sokugqibela imbongi ikhathazekile kuba isebenzisa
isigama esibonisa ububi bezenzo zentambanane anjengala
'ukwambi, ziyadandatheka'√√ kanti kwizitanza ezine zokuqala
ichulumancile kuba incoma le ntaka kubuchule bayo isebenzisa
amagama anjengala, 'Ntinga', 'tyityimba', 'amadliselo', 'baqhwab'
izandla'.√√ (4)
AMANQAKU ECANDELO D: 35
AMANQAKU EWONKE: 70
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha
Study this subject
Recommended for this subject

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 2 NSC November Exams 2018 Memo

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 1 NSC November Exams 2018 Memo

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 3 NSC November Exams 2018 Memo

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 2 NSC November Exams 2019 Memo

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 2 NSC November Exams 2014 Memo

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 P1 NSC November Exams 2018 QP
More from Grade 12 isiXhosa FAL

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 P1 Eastern Cape Mock 2025 QP

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 P2 Eastern Cape Mock 2025 QP

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 1 NSC June 2025 Question Paper

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 3 NSC June 2025 Question Paper

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 3 Eastern Cape Mock 2024 Memo

Question paper