You're offline
Skip to content
Memorandum

IsiXhosa FAL P1 Nov 2018 FINAL Memo_hlayiso.com_.pdf

Subject: Isixhosa FalGrade 1220189 pages
Download

Loading document…

Loading document…

Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com NATIONAL SENIOR CERTIFICATE IBANGA 12 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO (FAL) IPHEPHA LOKUQALA (P1) NOVEMBA 2018 ISIKHOKELO SOKUMAKISHA AMANQAKU: 80 Esi sikhokelo sokumakisha sinamaphepha ali-9. Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo(FAL)/P1 2 DBE/Novemba 2018 NSC-Isikhokelo sokumakisha ICANDELO A: UVAVANYO LOKUQONDA UMBUZO 1 Ukumakisha uvavanyo lokuqonda 1. Ngenxa yokuba kugxininiswa kwingqiqo, upelo olungachanekanga neziphene zolwimi kwiimpendulo mazingohlwaywa ngaphandle kokuba ezo ziphene zitshintsha intsingiselo/ingqiqo. (Kuseyimfuneko ukuba iziphene zibonakaliswe.) 2. Ukuba umviwa usebenzisa amagama athatyathwe kolunye ulwimi olungelulo olu luviwayo, musa ukuwananza loo magama, kwaye ukuba impendulo isavakala ilungile, sukunika sohlwayo. Ukanti ke, ukuba igama elisuka kolunye ulwimi lisetyenzisiwe kwitekisi kwaye liyayincedisa impendulo, oku kuyakwamkeleka. 3. Ngokubhekiselele kwimibuzo emalunga nokuthatha icala uze uzixhase, akukho manqaku anikwayo kwiimpendulo ezingu-EWE/HAYI, noNDIYAVUMELANA/ANDIVUMELANI. Isizathu/Ukunika ubungqina/ nokuxhasa zizo ezimele ukunikwa ingqwalasela. 4. Akukho manqaku anikwayo kwiimpendulo ezingu-YINYANISO/BUBUXOKI, noYINYANI/LULUVO. Ukunika isizathu/ukunika ubungqina/ukuxhasa kukona makuthathelwe ingqalelo. 5. Xa impendulo efunwayo iligama elinye, aze umviwa anike impendulo esi- sivakalisi esipheleleyo, oku makumakishwe nje ngokuchanekileyo kuphela xa igama elichanekileyo likrwelelwe umgca ngaphantsi/ligqanyisiwe. 6. Xa kufunwa iimpendulo ezimbini/ezintathu/iingongoma ezimbini kwezintathu, aze umviwa anike ezingaphaya kweziqingqiweyo kumyalelo, makisha kuphela isibini okanye isithathu sokuqala ngokuhambelana nombuzo. 7. Kwamkele ukwahluka kwendlela yokubeka impendulo okudalwa kukusetyenziswa kweelwimi zengingqi. 8. Ngokubhekiselele kwimibuzo ekhethisa impendulo echanekileyo, yamkela ZOMBINI, unobumba ohambelana nempendulo echanekileyo KUNYE/ OKANYE impendulo ebhalwe ngokupheleleyo. Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo(FAL)/P1 3 DBE/Novemba 2018 NSC-Isikhokelo sokumakisha 1.1 ISICATSHULWA A 1.1.1 Yinkohliso yokusenza sicinge ukuba sinxibelelana ngokufanelekileyo.√√ (2) 1.1.2. C√/C. Isenzo senzeka calanye asincomeki siyanyembeka.√/ Isenzo senzeka calanye asincomeki siyanyembeka.√ (1) 1.1.3. Kukungabikho kwenethiwekhi.√ Kukuphelelwa yidatha.√ (2) 1.1.4 Ngokuthi ixuthe isidima√√/ixuthe isidima sethu isirhuqe eludakeni.√√ (2) 1.1.5 Ngokuzimela ngazo xa besenza imikhuba okanye izenzo zenkohlakalo ezifana nokugrogrisa abanye, ukulwa nokutshutshisa abanye√√/ Ngokuzimela ngazo xa besenza imikhuba okanye izenzo zenkohlakalo.√√ (2) 1.1.6 Yokuba kongezwa phezu kwezinye izinto ezimbi ezenziwa ngala maqonga.√√ (2) 1.1.7 Luluvo kuba abukho ubungqina obuphathekayo obuxhasa oku kuthethwa sesi sivakalisi.√√ (2) 1.1.8 'Untywile√, uthinjwe.'√ (2) 1.1.9 Yile yokuba ulonwabo lwakhe naye njengamakhoboka eziyobisi, lwaluxhomekeke kula maqonga√√/yile yokuba naye njenga makhoboka eziyobisi, wayengasakwazi ukonwaba ngaphandle kwawo√√/uzifumanisa kunzima ukukwamkela ukuba ngenene uthinjiwe ngumkhwa wamaqonga onxibelelwano njengoko kubanjalo kwixhoba leziyobisi.√√ (2) 1.1.10 Sesokubhala.√√ (2) 1.1.11 Icala elihle lelokuba ayakwazi ukubamanya abantu abanike amathuba okuthabatha inxaxheba bebambisene xa kuyimfuneko kanti elibi lelokuba ayakwazi ukujija ingqondo yomntu engaqondi azibone sele engazazele nto.√√ (2) 1.1.12 Yokucebisa.√ (1) 1.1.13 Ngokuthi abe ngumzekelo wengxaki nesisombululo kumkhwa wokuthinjwa ngamaqonga onxibelelwano.√√ [Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka.] (2) [24] Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo(FAL)/P1 4 DBE/Novemba 2018 NSC-Isikhokelo sokumakisha 1.2 ISICATSHULWA B 1.2.1 Sisibane esikhanyisiweyo√/ iwotshi√ [Nayiphi kwezi.] (1) 1.2.2 Wothukile kuba utweze amehlo√ kunyuke neentshiya,√ ukhamise nje akathethi.√ [Nasiphi isibini kwezi.] (2) 1.2.3 Sisekubeni isikipa sinombhalo othi , ‘Do it’ abe umnini waso esenza isenzo esingesosenzo abejolise kuso umbhali wesikipa√√/ Sisekubeni umntu ucinga ukuba umbhalo ukhuthaza ukusebenza okanye ukufunda hayi ukulala uqamele kwangale ncwadi ufanele ukuyifunda.√√ (2) 1.2.4 Abantu mabayeke ukudlala ngexesha abamele ukulisebenzisa xa befunda√/Abantu mabalale xa bediniwe kuba kudinisa ngakumbi ukulala etafileni.√ [Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka.] (1) [6] Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo(FAL)/P1 5 DBE/Novemba 2018 NSC-Isikhokelo sokumakisha ICANDELO B: USHWANKATHELO UMBUZO 2 Ukumakisha ushwankathelo Ukumakisha isishwankathelo kusekwe ekugqaleni iingongoma ezingundoqo. Ushwankathelo malumakishwe ngolu hlobo:  Ulwabiwo-manqaku o Amanqaku asi-7 ngeengongoma ezisi-7. (Inqaku elinye ngengongoma nganye). o Amanqaku ama-3 olwimi. o Amanqaku ewonke: 10  Ulwabiwo lwamanqaku olwimi xa umfundi engacaphulanga ngqo. o 1–3 iingongoma ezichanekileyo: Nika inqaku eli-1. o 4–5 iingongoma ezichanekileyo: Nika amanqaku ama-2. o 6–7 iingongoma ezichanekileyo: Nika amanqaku ama-3.  Ulwabiwo lwamanqaku olwimi xa umfundi ecaphule ngqo. o 6–7 iingongoma ezicatshulwe ngqo: Makanganikwa NALINYE inqaku kwawolwimi. o 1–5 iingongoma ezicatshulwe ngqo: Makanikwe inqaku lolwimi LIBE LINYE. QAPHELA  Ubalo-magama: o Abakorekishi kulindeleke ukuba baliqinisekise ukuba alidlulanga kuma-70 inani lamagama asetyenzisiweyo. o Musa ukuthabatha amanqaku ukuba umlingwa akalibonakalisanga inani lamagama asetyenzisiweyo okanye ukuba inani lamagama libonakaliswe ngokungachanekanga. o Ukuba udlule kwinani eliqingqiweyo, funda ugqibezele isivakalisi eso inani lamagama eliqingqiweyo liphela kuso ungayihoyi intsalela yesishwankathelo sakhe. Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo(FAL)/P1 6 DBE/Novemba 2018 NSC-Isikhokelo sokumakisha IINGONGOMA EZICATSHULWE NGQO IINGONGOMA ZISHWANKATHELWEYO 1. 'Zidlula zonke iindidi zeencwadi ngoncedo 1. Iiselfowuni ziluncedo oluhlala lukho kuba zisoloko ziluncedo olukufutshane kakhulu lufumaneka lula kuba abaninizo ngenxa yokuba zisoloko zingononca basoloko beziphethe. kubaninizo luze uncedo lufumaneke nangaliphi ixesha'. 2. 'Zineendlela zonxibelelwano ezifikelelekayo 2. ZInxibelelanisa abazali, abafundi phakathi kwabantwana nabazali okanye nabafundisi-ntsapho. nootitshala. 3. 'Zisebenziseka lula nakubani ngokwahlukileyo 3. Kulula ukuzisebenzisa nakubani kuba kwiikhompyutha kuba iiselfowuni azinyanzelisi zinganyanzelisi luqeqesho luqeqesho njengekhompyutha kuba umniniyo kwabazisebenzisayo. uzifundela ngokwakhe edlala ngayo kwaye zinobukhaphukhaphu kunazo'. 4. 'Iiselfowuni njengezixhobo zokufunda 4. Zenza umahluko kwinkqubo nokufundisa kuyayitshintsha inkqubo yaseklasini eqhelekileyo nekruqulayo yaseklasini eqhelekileyo yokuthetha ibeyephucukileyo eyenza umdla. nokusebenzisa itshokwe kuphela'. 5. 'Ziyasetyenziswa njengovimba kuba ziyakwazi 5. Zibubungqina obucacileyo ukugcina ubungqina bokufundisiweyo bokufundisiweyo nokufundiweyo kuba nokufundiweyo'. zinovimba wokugcina oko kufotiweyo okanye kushicilelweyo. 6. 'Zibasisixhobo sokuphanda okanye 6. Ziyasetyenziswa ngabafundi abenza sokuncedisa, ukukhumbula nokuqondisisa uphando. ulwazi'. 7. 'Ukusebenzisa iselfowuni, kwenza iindonga 7. Ukufundisa ngeselfowuni kwenze zeklasi, imida, imilambo ezeleyo ukuba imfundo ibenokuqhutyelwa ingabisosithintelo kwimfundo kuba iyaqhuba naphi na. imfundo ingaqhutyelwa kuzo'. 8. 'Zihlala gingci endaweni yezichazi-magama 8. Ziluncedo kuba inye isebenza iikhaltyhuleyitha, neemephu, ebezisenokuthi njengesichazi magama kanti azilanelanga nokulanela inani labafundi'. ikhaltyhuleyitha nemephu. [Naziphi iingongoma ezisixhenxe kwezi.] [113 amagama] [74 amagama] QAPHELA: Izifinyezi okanye ii-akhronim mazingasetyenziswa kodwa ukuba zithe zavela kushwankathelo mazibalwe ngokwamagama eziwameleyo. [10] AMANQAKU ECANDELO B: 10 Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo(FAL)/P1 7 DBE/Novemba 2018 NSC-Isikhokelo sokumakisha ICANDELO C: ULWIMI Ukumakisha iCandelo C 1. Upelo  Iimpendulo ezingoogama-nye/eziligama elinye mazimakishwe njengezichanekileyo nokuba upelo aluchanekanga, ngaphandle kokuba isiphene silahla intsingiselo efunwayo yegama.  Kwiimpendulo ezizizivakalisi ezipheleleyo, upelo olungachanekanga luya kohlwaywa xa isiphene sikweso sakhi solwimi sivavanywayo.  Xa uvavanyo lujoliswe kwisifinyezo, impendulo iya kwamkeleka xa ifakwe iimpawu zobhalo ngokuchanekileyo. 2. Izakhi zezivakalisi kufuneka zichaneke kwaye zisetyenziswe kwizivakalisi ezipheleleyo/njengoko umbuzo uyalela. 3. Ngokubhekiselele kwimibuzo ekhethisa impendulo echanekileyo, yamkela ZOMBINI unobumba ohambelana nempendulo echanekileyo KUNYE/ OKANYE impendulo ebhalwe ngokupheleleyo njengechanekileyo. UMBUZO 3 3.1 SGBL.√ (1) 3.2 ... imveliso.√ (1) 3.3 Ngumntu ophiwayo√ nomntu ophayo.√ (2) 3.4 Kubantu abafuna ukuthengela abantu izipho nabavunyelwa yibhajethi yabo√/ kubantu abaqhele ukusokola xa bekhangela izipho.√ (1) 3.5 Ngeyokuqaqambisa ukuba lo mntu uphiwa isipho unenkululeko yokufumana into ayithandayo kunale ebeza kuyithengelwa√/ngeyokuqaqambisa ukuba lo mntu uphiwa isipho unenxaxheba ayidlalayo ekugqibeni ngesipho asifumanayo√/ ngenjongo yokubonisa ukuba uyazenzela.√ (1) 3.6 Sesokugxininisa/Sesokubethelela ingcinga yokuba akukho nkxamleko angena kuyo umntu.√/kukubonisa ukuba ubunzima obufunyanwa ngumthengi sisisombululo kumthengisi.√ (1) 3.7 C.√ C. Kumthengi wekhadi√/kumthengi wekhadi.√ (1) Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo(FAL)/P1 8 DBE/Novemba 2018 NSC-Isikhokelo sokumakisha 3.8 Siphumelele kuba sindinike indlela elula yokuthengela abantu izipho√√/ senza ukuba ndingaxhamleki ndikhangelela umntu isipho endingaqinisekanga ukuba uza kusithanda.√√ Okanye Asiphumelelanga kuba akukho bungqina bokuba akhuselekile amakhadi kumarhamncwa eli lizwe nanjengoko isibhengezo singatshongo.√√ (2) [Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka.] [10] UMBUZO 4 4.1 Kukuba sibhabha emoyeni√/kukuba amavili akathanga nca endleleni.√ (1) 4.2 Sisinxibo √/incwadana esetyenziswa ngamagosa endlela√/isenzo sokumisa imoto √/ulwimi alusebenzisayo xa ethetha nomqhubi√/umnqwazi nesitampu/ibheji esemnqwazini√/isithuthuthu√/isithuthi√/isikuta.√ [Nayiphi kwezi.] (1) 4.3 C√/C ongaziqondiyo ukuba waphule umthetho √/ongaziqondiyo ukuba waphule umthetho.√ (1) 4.4 Udanile√/utyhafile√/ umangalisiwe√/wothukile√/udikiwe.√ (1) 4.5 UFrikkie ubhekisa kwimeko yokubacingela abanye abantu uze ubalungiselele√ kanti uLizo ubhekisa kwiinkumbulo yiyo le nto athetha ngentokazi yakhe yena.√ (2) 4.6 Kwisakhelo sesi-3 ukhuphe amehlo okwegagu kanti kwesinye esi ubuwavala amehlo okomntu ophethwe ziinkumbulo.√√ (2) 4.7 Uyaphoxisa ngabom kuba akukho nto idibanisa iintokazi ekuqhutyweni kweemoto koko yena ufumene nje icebo lokuzikhusela.√√ Okanye Unyanisekile kuba umbuzo lo unobumbolombini kungalula ke ngoko ukunika le mpendulo xa ukufikele ucinga kakade.√√ [Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka.] (2) [10] Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo(FAL)/P1 9 DBE/Novemba 2018 NSC-Isikhokelo sokumakisha UMBUZO 5 5.1 5.1.1 B √/B Lisisimnini√/lisisimnini.√ (1) 5.1.2 ... uLuvo Manyonga uza kumisela/uya kumisela/ uzomisela ngokusesikweni itumente yezemidlalo ... √√ (2) 5.1.3 Yeyokususwa kwimeko ethile ngeenjongo zokukusindisa√√/ ukuncedwa ngumntu xa usebunzimeni√√/ ukukhutshwa ebubini.√√ (2) 5.1.4 UManyonga uthe mabenze√uncedo kwiindawo abavela √kuzo. (2) 5.1.5 Isidingo√/Ukudinga√/uMdingi√ Isidingo selali yethu saziwa sithi√/ukudinga kwenza umntu azibone engakhathalelekanga.√ (Xa umviwa enike isivakalisi esinesibizo esisetyenziswe ngokuchanekileyo makanikwe amanqaku amabini) [Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka.] (2) 5.1.6 Isisekelo√/isivumelanisi sentloko.√ (2) 5.1.7 (a) kukufanisa.√ (1) (b) Yeyokuba uManyonga ukwinqanaba lelizwe.√√ (2) 5.2 5.2.1 Ndiyazi ukuba ndingakuxelela njani oku.√ (1) 5.2.2 IGATYA ISIHLANGANISI IGATYA ELIYINTLOKO ELINTANGANYE UBra Stix kodwa√ Ugqirha uyiyekisiweyo umfumanise ibhola enoxinzelelo.√ ekhatywayo.√ (3) 5.2.3 Ugqirha unosizi ngoBra Stix.√/ Ugqirha ulusizi ngoBra Stix.√ (1) 5.2.4 M-h!√ (1) [20] AMANQAKU ECANDELO C: 40 AMANQAKU EWONKE: 80 Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha

Verified matching documents

The question paper, memo or addendum that belongs with this document.

Published documents with matching subject and grade metadata.

Matched using subject, grade, language, document type and exam metadata.

More from Grade 12 Isixhosa Fal

Explore more published documents in this catalogue.

View all
Grade 12 · Isixhosa Fal · 2018 · NSC November Exams · Memorandum · Paper 1 · isixhosa | Hlayiso | Hlayiso