Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL
SENIOR CERTIFICATE
IBANGA LE-12
ISIZULU ULIMI LOKUQALA LOKWENGEZA (FAL)
IPHEPHA LESIBILI (P2)
FEBRUWARI/MASHI 2018
AMAMAKI: 70
ISIKHATHI: Amahora ama-2
Leli phepha linamakhasi angama-28.
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Skip to contentAll 2018 papers 





View all





isiZulu FAL Grade 12 P2 NSC Supplementary 2018 QP
Grade 12 isiZulu FAL Paper 2 question paper from the NSC Supplementary Exam 2018, 28 pages. Read online or download the free PDF.
Isizulu Fal · Grade 12 · NSC Supplementary Exam · 2018 · isizulu. Question paper, 28 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- isiZulu FAL
- Grade
- Grade 12
- Language
- Isizulu
- Document type
- Question paper
- Year
- 2018
- Exam period
- NSC Supplementary Exam
- Paper
- 2
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 28
- File size
- 422.9 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 28
This exam
NSC Supplementary Exam 2018
- Paper 1Question paperMemo
- Paper 2Question paperMemo
- Paper 3Question paperMemo
Questions in this paper
- Question 1Ubuciko / Literature (Set Works)35 marks
- Question 2Ubuciko / Literature (Set Works)35 marks
- Question 3Ubuciko / Literature (Set Works)35 marks
- Question 4Ubuciko / Literature (Set Works)35 marks
- Question 5Ubuciko / Literature (Set Works)35 marks
- Question 6Ubuciko / Literature (Set Works)35 marks
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 2 DBE/Februwari–Mashi 2018
NSC
IMIYALELO KWABAHLOLWAYO
1. Fundisisa kahle imiyalelo ekuleli khasi ngaphambi kokuba uphendule imibuzo.
2. Ungayifundi yonke imibuzo ekuleli phepha. Bheka OKUQUKETHWE ekhasini
elilandelayo bese umaka izinombolo zemibuzo yezincwadi ozifundile kulo
nyaka. Ngemuva kwalokho funda le mibuzo bese ukhetha imibuzo
ezincwadini EZIMBILI ozophendula ngazo.
3. Leli phepha LINEZIQEPHU EZINE:
ISIQEPHU A: Inoveli (35)
ISIQEPHU B: Umdlalo (35)
ISIQEPHU C: Izindaba ezimfishane (35)
ISIQEPHU D: Izinkondlo (35)
4. Phendula imibuzo EMIBILI kuphela, umbuzo OWODWA esiqeshini
NGASINYE.
ISIQEPHU A: INOVELI
Phendula umbuzo ngenoveli EYODWA oyifundile.
ISIQEPHU B: UMDLALO
Phendula umbuzo ngomdlalo OWODWA owufundile.
ISIQEPHU C: IZINDABA EZIMFISHANE
Phendula imibuzo ngazo ZOMBILI izindaba ezimfishane ezihlolwayo.
ISIQEPHU D: IZINKONDLO
Phendula imibuzo ngezinkondlo EZIMBILI ezibuziwe.
5. Sebenzisa uhlu lokubheka imibuzo ephenduliwe ('checklist') ukubheka ukuthi
ukhethe ngendlela efanele yini.
6. Landela imiyalelo esekuqaleni kwesiqephu NGASINYE.
7. Bhala izinombolo njengoba zibhaliwe ephepheni lemibuzo.
8. Qala ISIQEPHU NGASINYE ekhasini ELISHA.
9. Qikelela ukusebenzisa isikhathi esicishe sibe imizuzu engama-60 esiqeshini
ngasinye.
10. Bhala ngobunono nangesandla esifundekayo.
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 3 DBE/Februwari–Mashi 2018
NSC
OKUQUKETHWE:
Leli khasi lizokusiza ukukhetha imibuzo ofisa ukuyiphendula ngaphandle kokufunda
yonke imibuzo.
ISIQEPHU A: INOVELI
Phendula noma yimuphi umbuzo OWODWA kulesi siqephu.
IZINOMBOLO ZEMIBUZO AMAMAKI IKHASI
1. Ithemba Lami 35 5
2. Kusinda Kwehlela Endodeni 35 8
3. Umshado 35 11
ISIQEPHU B: UMDLALO
Phendula noma yimuphi umbuzo OWODWA kulesi siqephu.
4. Ababulali Benyathi 35 14
5. Icala Kaliboli 35 17
6. Isiko Nelungelo 35 20
ISIQEPHU C: IZINDABA EZIMFISHANE
Phendula imibuzo kuzona ZOMBILI izindaba ezimfishane ezihloliwe.
7.1 'Umunwe' 18 23
7.2 'USihawu Nesihawu' 17 24
ISIQEPHU D: IZINKONDLO
Phendula imibuzo YOMIBILI kulesi siqephu.
8.1 'Inhlansi Yakho Thuli' 18 26
8.2 'Phansi' 17 27
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 4 DBE/Februwari–Mashi 2018
NSC
Uhlu Lokubheka Imibuzo Ekhethiwe ('Checklist'):
ISIQEPHU IZINOMBOLO IMIBUZO THIKHA UMBUZO
ZEMIBUZO EPHENDULIWE OWUKHETHILE
A: INOVELI 1–3 1
NOMA
B: UMDLALO 4–6 1
NOMA
C: IZINDABA 7 1
EZIMFISHANE
NOMA
D: IZINKONDLO 8 1
QAPHELA: Qiniseka ukuthi uphendule imibuzo eziqeshini EZIMBILI kuphela.
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 5 DBE/Februwari–Mashi 2018
NSC
ISIQEPHU A: INOVELI
UMBUZO 1: ITHEMBA LAMI – LF Mathenjwa
Funda iziqeshana EZIMBILI ezingezansi bese uphendula imibuzo ezolandela.
ISIQESHANA A
Beqeda nje ukwehlukana noNomkhizo, bengakaqali ngisho ukubingelelana
njengezithandani, babone umuntu njenganjeya ehalazela. 'Loya muntu ozayo
sengathi nguZabalaza nje. Ngibona sengathi useshelele ngoba namhlanje azikho
izinsizwa zangakubo. Ngizomncamisa ngimfunge uNomkhizo wakwethu.' Washo la
mazwi uSandanezwe wabonakala eshintsha nasebusweni. 5
'Wenzeni manje uZabalaza Mkhumane ngoba ngithi uyazihambela nje?'
'Shh! Thula wena uzobona khona,' washo ngokufutheka noNokulindela wabona ukuthi
hhiya ayingangaye. Ngaleso sikhathi wayeselokhu eqinisa izinduku zakhe ubona nje
ukuthi yinsizwa yomZulu ayehlukani nezinduku zayo.
'Hheshe mbhemu! Ake uphinde amazwi akho wethu. Ngithi zibambe ziqine!' Lapho 10
uSandanezwe wayesethibise okwenkunzi.
'Amazwi ami athini? Khuluma uqonde wethu ungabe ulokhu ugigiyela.'
'Usabuza kanti!' Qu! Gilikidi!
'Ziphi izinsizwa zangakini? Angishongo ukuthi ngizokuthola? Vuka uzithathe.'
Ngaleso sikhathi uZabalaza wayesebomvu phansi egqihisa okwenkomo igwaziwe. 15
'Kahle bo Sandanezwe ukumbulala. Sale usumyeka ngoba usewile, uzoze uzibangele
amacala ngento engekho.'
'Ungathi yinto engekho kanjani? Angithi le nto ihambe ingigxibhela ikhuluma kabi
ngami? Ngifuna ukukufundisa isifundo.'
'Ungishaya kanjena Sandanezwe ngoba izinsizwa zangakithi zingekho? Siyoze 20
sinqwamane esikhaleni sezimpisi neziyendane ngiyakutshela.'
'Usakhuluma khona ukukhuluma mthakashanandini? Ngikuphahlaza ikhanjana khona
manje,' kufutheka uSandanezwe esho emsikaza.
1.1 Ngubani udadewabo kaSandanezwe? (1)
1.2 Bhala isizathu sikaSandanezwe sokusebenzisa leli thuba ukuziphindiselela
kuZabalaza ngalolu suku. (2)
1.3 Bhala isikhali esasetshenziswa uSandanezwe noZabalaza ngesikhathi belwa. (1)
1.4 Khetha impendulo efanele kwezilandelayo:
Ngokwalesi siqeshana isimo sokukhuluma esithi 'Vuka uzithathe' sisho
ukuthi sukuma …
A silwe.
B uhambe.
C ume.
D ubaleke. (1)
1.5 Yisiphi isexwayiso uNokulindela asinikeza uSandanezwe mayelana nesenzo
sakhe sokushaya umuntu eselele phansi? (2)
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 6 DBE/Februwari–Mashi 2018
NSC
1.6 Nikeza izizathu EZIMBILI ezabangela ukuthi uSandanezwe ahlasele
uZabalaza. (2)
1.7 Hlaziya le noveli ubhekise kulokhu okulandelayo:
1.7.1 Bhala isibonelo sodweshu lwangaphandle olutholakala kulesi
siqeshana. Bhala iphuzu ELILODWA. (2)
1.7.2 UNomkhizo ungumlingiswa omncane/ongaqavile kule noveli. Sekela
lesi sitatimende ngamaphuzu AMABILI. (2)
1.8 Hlobo luni lwesifengqo olutholakala emshweni olandelayo:
Lapho uSandanezwe wayesethibise okwenkunzi. (1)
1.9 Bhala kafushane amazwi ashiwo uZabalaza emva kokushaywa
nguSandanezwe ngokwalesi siqeshana. (2)
1.10 Tomula umusho osesiqeshini osikhombisa ukuthi uNokulindela wayengasazi
isizathu sokuthi uSandanezwe afune ukushaya uZabalaza. (2)
1.11 Shono isizathu esenza uNomgedla agcine evumile ukusiza uZabalaza
ngokufakela uNokulindela umuthi wentando nakuba ayengathandi. (2)
KANYE
ISIQESHANA B
'Thatha lokho ukwethule emakhosini. Konke okungena lapha akukhona okwami
okwamakhosi. Ngingajeza nokujeza uma ngingakwenza okwami,' kuyala ukhokhovula
wansondo elokhu esineka ubala.
'Makhos' amakhulu nokuba siyaphila siphilela nina makhosi!' kukhuleka uSandanezwe.
Baxoxa-ke nezinye bedungulelana baze behlukana uSandanezwe esebuyela elawini 5
lakhe. Engxoxweni yabo, uNonkamfela wethembisa ukuthi uyothi uma esemnike lena
eminye imithi, bese ethatha uhambo lwakhe lokuya kwaLomahasha ePutukezi. Yilapho
ithemba lakhe lalikhona lokuthi uzowathola khona amakhambi okwelapha lesi sifo
sikaSandanezwe. Indawo yasePutukezi leya yaziwa kabi ngemithi enzima newusizo.
Usizo lomuthi-ke kodwa luncika elwazini lomuntu owusebenzisayo ukuthi uyasazi yini 10
leso sifo aselaphayo noma hleze uyahlawumbisela.
Nebala zahamba izinsuku zazala amasonto. Wahamba uNonkamfela wababela
kwelasePutukezi njengenjwayelo ngoba vele imithi yakhe eminye wayeyilanda khona.
Nokho eminingi imithi yakhe yayivamile ukumsebenzela ngoba zimbalwa iziguli
ayegcina ehlulekile ukuzelapha. Njengesiko lezinyanga ukungavumi ukuthi iyehluleka, 15
naye wayevame ukungasho ezigulini zakhe ukuthi uyehluleka kepha azichithe
ngandledlana thizeni. Ekuhambeni kwakhe lapha wayengavele azishiye zodwa iziguli
zakhe kodwa wayezishiya nomfo kaNzama. UWosiyane lona waqala eludibi lwakhe
uNonkamfela lona, okwathi ngobulula bekhanda wayesemfundisa izimpande
namagxolo athize. 20
1.12 Idume ngani indawo yasePutukezi? (2)
1.13 Chaza isigameko esiwuvuthondaba kule noveli. Bhala iphuzu ELILODWA. (2)
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 7 DBE/Februwari–Mashi 2018
NSC
1.14 Kwaba namthelela muni empilweni kaZabalaza ukubanjwa kukaNomgedla?
Bhala amaphuzu AMABILI. (2)
1.15 Bhala izenzo zikaNonkamfela EZIMBILI kule noveli ezimveza njengomuntu
ongenza noma yini ukuze kuphumelele umsebenzi wakhe wokwelapha. (2)
1.16 Ngokucabanga kwakho wasinda yini uSandanezwe kulesi sifo esasimphethe?
Sekela impendulo yakho. (2)
1.17 Ukuziphatha kukaZabalaza kuyinto eyamukelekile yini emphakathini? Sekela
impendulo yakho. (2)
1.18 Ukuba wawunikwe ithuba lokweluleka uNokulindela wawungathini kuye
mayelana nokuthandana noSandanezwe? Bhala amaphuzu AMATHATHU . (3)
[35]
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 8 DBE/Februwari–Mashi 2018
NSC
UMBUZO 2: KUSINDA KWEHLELA ENDODENI – SJ Mchunu
Funda iziqeshana EZIMBILI ezingezansi bese uphendula imibuzo ezolandela.
ISIQESHANA C
Uma udlulela kwankosi uchezuka uye eGujini, udlulele eNcunjane kude kude
eMpungulwane usuyowela ezibukweni loMtshezi uye kwaNobamba. Kanti uma uya
kwaKopi, uhamba ungachezuki ngale ndlela eya eGujini, udlula esikoleni iNdlabesuthi
udlulele, eMnqamukantaba, udlulele esigodini saseMathinta, ushone kwaNgongolo.
Udlule njalo uye eMxheleni, eSiphethwini, uze uyongena eMbangweni emzini wenkosi 5
omdala. KwaZondehleka eMaxetsheni kwaJojingenya udlulele kwaDungamanzi uze
uyofika esitolo kwaKopi. Jikela kwesokudla emgwaqeni oya eMgungundlovana,
usuyongena esigodini uThulilwezulu oluhamba njalo uze uyowela iFabeni uze
uyongena eMpofana, e-Keates Drift. Uma usuweqa umfula iMpofana, ungena
eMawozini. 10
Kanti uma ufika emfuleni iFabeni, ujikela kwesokudla usungena esigodini
sakwaNxamalala, udlulele eMadulaneni uyongena kwaDumakude udlule esikoleni
KwaLeje uyofika Othini bude buduze naseMudeni. Angizibalanga zonke izindawo
zaseMachunwini, kodwa lesi isithombe esiveza ubukhulu bendawo yaseMachunwini.
UMsinga indawo eyihlanze. Umuntu oqala ukuyibona engayazi indawo enezihlahla 15
ezinameva, ufike ethuke futhi angajwayeli noma esehlezi izinsukwana impela. Izihlahla
ezitholakala ehlanzeni azijwayelekile neze. Kukhona imsasane, iminhlonhlo, umvithi,
neminye-ke. Into evumayo kakhulu kule ndawo, yimfuyo, izimbuzi kanye nezinkomo.
Izimbongolo zazisetshenziswa ukuthwala ukudla okunjengamasaka empuphu,
ubhontshisi, kanye nesitambu. 20
2.1 Yimuphi umfula owuwelayo uma uya emzini wenkosi ngokwalesi siqephu? (1)
2.2 Yikuphi okukhombisa ubukhulu bendawo yaseMachunwini? (1)
2.3 Shono ukuthi yini eyayenza le ndawo ingajwayeleki kalula kumuntu oqalayo
ukuyibona. (1)
2.4 Khetha impendulo efanele kwezilandelayo:
Umshwana othi, indawo eyihlanze, usho ukuthi indawo …
A esedolobheni elikhulu.
B enezihlahla ezingajwayelekile.
C enomfula omkhulu.
D enamatshe amaningi. (1)
2.5 Yisiphi isizathu esenza abantu bakule ndawo yaseMsinga bafuye
izimbongolo? (2)
2.6 Ubukhona bukaMaNene nonkosikazi kaMduduzi kule noveli kusifundisa
ukuthini mayelana nobudlelwane phakathi komakoti nomamezala babo?
Bhala amaphuzu AMABILI. (2)
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 9 DBE/Februwari–Mashi 2018
NSC
2.7 Hlaziya le noveli ubhekise kulokhu okulandelayo:
2.7.1 Bhala isibonelo sodweshu lwangaphakathi olwaba khona ngesikhathi
uMpunzi etshela uManyoba ukuthi ubizwa nguNdabazabantu.
Bhala iphuzu ELILODWA. (2)
2.7.2 UThusheleni ungumlingiswa omncane/ongaqavile kule noveli. Sekela
lesi sitatimende ngamaphuzu AMABILI. (2)
2.8 Nikeza okufanayo phakathi kwalaba balingiswa abalandelayo:
UMaNgcobo noMaNgubane. (2)
2.9 Tomula ibinzana lamagama afakazela ukuthi kunesigodi esihlala abantu
bakwaZuma kule ndawo yaseMsinga. (2)
2.10 Bhala kafushane izinto EZIMBILI ezazuzwa uManyoba ngesikhathi esebenza
eGoli. (2)
2.11 Bhala isizathu esenza uMaNgcobo wayofuna imali yokungcwaba uNtombela
kuMaNgubane. (2)
KANYE
ISIQESHANA D
Ebubhungwini bakhe naye uManyoba kwadingeka ukuthi ayosebenza isithupha
epulazini ukuze umndeni wakubo uhlale endaweni yomlungu. Ipulazi lalibude buduze
noMgungundlovana. Kulapha-ke lapho le nsizwa yazenzela udumo ngokudlala ibhola
lezinyawo emakilabhini amaningi. Kusihlwa le nsizwa yayicula umculo owawaziwa
ngokuthi 'ingomabusuku', lapho kuculwa khona kuze kuse. Ngaleso sikhathi 5
kwakungekho mali etholwayo ngokucula kwakuwudumo nje kuphela ababeziqhenya
ngalo. Uma bengaculi babedlala ibhola noma bangcweke ngezinduku bekhipha
amangwevu okungubuchwepheshe bakhona. Uma lezi zinsizwa zivakashele
eMgungundlovana zazaziwa ngokusina uma sezimnandi.
UManyoba wasebenza isikhathi eside epulazini maqede weqa, wabona kungcono 10
ukuthi ayosebenza lapho ethanda khona. Engakeqi epulazini, wabonana wathandana
noNtombi Ndlovu ongowokuzalwa eMvoti. UNtombi wayezalwa nguShali
KaNgwangwane entombini yakwaZondi kwesikaBhambatha isizwe, eNgome. Kubo
babebabili nje vo, kwakunguyena inkosazane nomfowabo uMpononoza. UNtombi yena
wayesebenza emajalidini eMdlovana. UNtombi wayefundafundile ngoba wayephase 15
ibanga lesine. Isilungu sasiphuma ngamakhala ikakhulukazi ngoba abelungu bakhe
babengasazi nakancane isiZulu. Kwakuyindoni yamanzi le ntokazi. Pho yayimile yini
lentokazi yakwaNdlovu, kwakuwusukasambe wentombi. Isho ngesitho, sayo
kungunokushudula wentombi. Ilokhu-ke okwathatha:
Umbijidakiwe 20
Umthent' uhlabusamila
Inkunz' ekhonye beyicathamela
Kwath' oZondi beyizuma
Wabakhulumisa ngenduku
Kwahlek' uMdlovana wonke 25
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 10 DBE/Februwari–Mashi 2018
NSC
2.12 Ngokwalesi siqeshana uzalwa ngubani uMaNdlovu? (2)
2.13 Chaza isigameko esiwuvuthondaba kule noveli. Bhala iphuzu ELILODWA. (2)
2.14 Kwaba namthelela muni empilweni kaManyoba noMaNdlovu ukuhlala
ngokwehlukana ngesikhathi behlupheka? Bhala amaphuzu AMABILI. (2)
2.15 Bhala izenzo zikaMaNdlovu EZIMBILI kule noveli ezikhombisa ukuthi
wayesangakwazi ukuziphilisa ngaphandle komyeni wakhe. (2)
2.16 Ngokucabanga kwakho yimuphi umyalezo uManyoba ayefuna ukuwedlulisela
kumadodana akhe ngesikhathi efunda eBhayibhelini ngosuku lomcimbi
wakhe? (2)
2.17 Ukuziphatha kukaThembalihle ngesikhathi uMaNdlovu ehlala nabo kuyinto
eyamukelekile yini emphakathini? (2)
2.18 Yikuphi wena owawungakwenza uma umuntu oshade naye ephatha kabi
abazali bakho njengoba kwakwenza omakoti bakaMjwayeli noFanyana
kuManyoba noMaNdlovu? Bhala amaphuzu AMATHATHU. (3)
[35]
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 11 DBE/Februwari–Mashi 2018
NSC
UMBUZO 3: UMSHADO – N Zulu
Funda iziqeshana EZIMBILI ezingezansi bese uphendula imibuzo ezolandela.
ISIQESHANA E
'Sifiso ngibone intokazi enhle kabi ekuseni.'
'Ubuyibonaphi izingane zalapha zizimbi kangaka?'
'Ngenkathi ngiza lapha emsebenzini. Okusemqoka-ke ukuthi ngicabanga ukuyeshelela
umshado nje kwaphela.'
'Kahle wena bo! Uqala nje ukuyibona?' 5
'Into ukuthi angazi ngingakuchazela kanjani. Ibigqoke kahle mfowethu ishaye
ezimnyama bhuqe. Ubuso lobu kuyipentshisi. Angisaphathi ithanga layo mfowethu,
ngithe uma ngilithi nhla, kwagijima igazi ngokushesha.'
'Angiyethembi le nto ongitshela yona Bhekani. Uthi akusiye umfelokazi lowo?
Ubekhindeleni uze ubone amathanga nje? Sengathi akanasimilo nje lo muntu 10
ombonile ndoda.'
'Ubuntu unabo mfowethu. Uyazi, kuwe iduku lami wangicoshela yena. Ngabona ukuthi
cha usaphila-ke lo muntu. Hhayi ukuthi ubekhindile mfowethu isiketi besilokhu
sipheshulwa umoya ngemuva.'
'Izingubo ezimnyama-ke zona?' 15
'Leziya Sifiso ezomswenko nje, akusiyo inzilo.'
'Uboqaphela Bhekani ungahlangani nezimbila zithutha lapha eNyawushane. Kuningi
vele okugaqele bona abangakashadi njengani. Mhlolisise kahle lo muntu wakho.
Nazane weneliseke kube yikhathi ukhuluma ngomshado.'
Asingenanga kahle lesi seluleko ezindlebeni zikaBhekani.' 20
Zase zivalwe uthando. Zase zivalwe uvalo lwephupho nolaka lukanina. Wayazi kahle
ukuthi uma efika ekhaya unina uzombuza ukuthi ucabange wagcinaphi. Amehlo akhe
ayelokhu ethe njo ewashini ejahe ukuba kuphume isikole.
3.1 Ngubani igama lale ntokazi okukhulunywa ngayo kulesi siqephu? (1)
3.2 Yini eyenziwe yile ntokazi ekhombisa ukuthi ayinasimilo kulesi siqephu? (2)
3.3 Bakuphi oBhekani noSifiso njengoba bexoxa? (1)
3.4 Khetha impendulo efanele kwezilandelayo:
Isimo sokukhuluma esithi: ukuhlangana nezimbila zithutha sisho:
A Ukuba nenkinga.
B Ukuba nothando.
C Ukuba novalo.
D Ukuba nesihawu. (1)
3.5 Yini ekhombisa ubuntu eyenziwa uTholakele mhla ehlangana noBhekani
ngokwesiqeshana? (2)
3.6 Hlobo luni lwesifengqo olutholakala kulo musho olandelayo: Ubuso lobu
kuyipentshisi. (1)
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 12 DBE/Februwari–Mashi 2018
NSC
3.7 Hlaziya le noveli ubheke lokhu okulandelayo:
3.7.1 Yiziphi izigameko zodweshu lwangaphakathi ezihlupha uBhekani
njengoba esemsebenzini ngalolu suku? Bhala amaphuzu AMABILI. (2)
3.7.2 Umfundisi ungumlingiswa omncane/ongaqavile kule noveli. Sekela
lesi sitatimende ngamaphuzu AMABILI. (2)
3.8 Nikeza okufanayo phakathi kwalaba balingiswa abalandelayo:
ULindiwe noTholakele. (2)
3.9 Tomula umusho osesiqeshini ositshela ukuthi uBhekani akasilalelanga
iseluleko ayesitshelwa nguSifiso. (2)
3.10 Bhala kafushane isizathu esabekwa uTholakele sokungathandi ukuhlatshelwa
imbuzi kubo kaBhekani. (2)
3.11 Ucabanga ukuthi yini eyenza uTholakele afune ukulotsholelwa emjondolo? (2)
KANYE
ISIQESHANA F
Imicabango eyamfikela lapho uBheki yamvezela ngokusobala ukuthi uthando lukaTholi
luyamnqoba. Wathikamezwa ukuhona kukaTholi owayeselele. Wacabanga ukuthi
sengathi ubuntu bukaTholi bufuna ukulungiswa. Bamnqoba ubuthongo. Waphupha
uyise sengathi ungenisa abantu esangweni. Abanye uyabangenisa abanye
uyabavimbela. Kuthe uma kufika intokazi yezingubo ezimnyama, wavimba uyise. Uthe 5
ephaphama uBheki, kwasho ukuthi sekusile.
'Sengihamba Tholi.'
'Usuhamba kanjalo Bheki? Woza uzovalelisa wakwami, isikhathi siningi ngoba awuyi
emsebenzini.'
'Kuningi okufanele ngikwenze ngoba usuku lomsebenzi kusasa.' 10
Abuyele kuTholi uBheki. Afike aqabule esihlathini. Aphume ahambe. Into ethanda
ukumxaka uBheki ukulala okungaka kukaTholi. Kwakungakaze kwenzeke ukuthi uma
uBheki esehamba uTholi angavuki. Wasola iphungana alizwe emlonyeni kaTholi
obekungathi elamambawu.
'Uma uTholi ephuza ngempela, kuyofuneka ngimtshele emehlweni ukuthi phansi 15
utshwala.' Asho uBheki aze ashaye isibhakela ngesandla. Acabange ukuthi yena unina
angathini eganwa yisidakwa.
Afike ekhaya uBheki. Unina usevukile.
'Ufuna ukuya esontweni lasekuseni yini mama, wavuka kangaka?'
'Angilalanga uyihlo.' 20
'Usefunani futhi manje?'
'Uthi yini le elotsholwayo?' Athule uBheki. Axakeke nje ukuthi usho ukuthini unina.
Abuke unina futhi uBheki; aze ahwaqe impela.
'Kodwa wena Bheki inkinga yakho ikuphi ngoba abantu bonke bathi lo mfelokazi
uyisidakwa kabi nje?' 25
'Angikwazi lokho mina.'
3.12 Yimuphi umcimbi owawukhona lapho uTholakele aphuza khona utshwala? (2)
3.13 Fingqa ngamaphuzu AMABILI iphupho elafikela uBhekani ngalobu busuku. (2)
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 13 DBE/Februwari–Mashi 2018
NSC
3.14 Ukuthandana kukaBhekani nomfelokazi kwaba namphumela muni
ebudlelwaneni bakhe nomndeni wakhe? (2)
3.15 Chaza isigameko esiwuvuthondaba kule noveli. Bhala iphuzu ELILODWA. (2)
3.16 Ngokucabanga kwakho kungani uLindiwe amxolela kalula uBhekani emva
kokungaphumeleli komshado wakhe noTholakele? (2)
3.17 Ukuziphatha kukaBhatomu kuyinto eyamukelekile yini emphakathini? Sekela
impendulo yakho ngamaphuzu AMABILI. (2)
3.18 Yikuphi wena owawungakwenza uma kuboshwa umuntu ozoshada naye
ngosuku lomshado? Sekela impendulo yakho ngamaphuzu AMATHATHU. (3)
[35]
AMAMAKI ESIQEPHU A: 35
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 14 DBE/Februwari–Mashi 2018
NSC
ISIQEPHU B: UMDLALO
UMBUZO 4: ABABULALI BENYATHI – RM Mngadi
Funda iziqeshana EZIMBILI ezingezansi bese uphendula imibuzo ezolandela.
ISIQESHANA G
(Emzini wenkosi ekuseni, uShandu ubukeka ebuthakathaka. Isandla sokudla asisuki
esifubeni. Ulokhu ehlinahlina. UMaNgema naye ukhona lapho endlini yokuphumula.)
MANGEMA: (Ngokukhathazeka. Namehlo acwebe izinyembezi.) Baba, uma sekunje
mina ngiyadideka.
SHANDU: (Ngokukhathazeka) MaNgema, ukhathazeke ngakhona mkami. Okusho 5
ukuthi uMbandlwa ubulawe ngabantu abazwelana nami.
MANGEMA: (Ngokukhathazeka) Akungatshazwa lokho baba. Okubi nje ngukuthi
abantu bazothi ubulewe nguDlamini ngoba nguye osenecala
lokumshaya.
SHANDU: (Usakhathazekile. Sengathi namandla ayamphelela.) Bangadlali 10
ngoDlamini ngoba bengamzali. Akekho umuntu ongathi esabhekene
necala elibi kanje legazi futhi eseke wathola nesexwayiso
samaphoyisa, abuye enze into enje.
MANGEMA: (Amehlo akhe azidedele izinyembezi. Ahoshe iduku azesule.) Baba,
ngabe kade efikile lapha uDlamini. Mina ngisola sengathi uyesaba. 15
Uyabona baba, cishe usevalelekile. (Athule kancane) Kunganjani baba
uthumele onogada ababili bahambe ngemoto bayombheka.
SHANDU: (Ahline kakhulu) Uqinisile MaNgema. Ngicela ubacele onogada. Mina
sengiyesaba.
(Aphume uMaNgema.) 20
SHANDU: (Asale yedwa elokhu ethintathinta esifubeni. Ukuhlina kwakhe
kwenyukele. Kubonakale izindebe zinyakaza sengathi uzama
ukukhuluma kodwa izinhlamvu zamagama zingezwakali. Kubonakale
izinyembezi zehla ziyowela esifubeni.)
MANGEMA: (Angene egulukudela endlini. Izandla uzithwele ekhanda useyakhala.) 25
Baba! Baba! Nampa abantu bethi uDlamini nomndeni wakhe
sebengumlotha! Hawu! Hawu Nkosi yami!
4.1 Inkosi uShandu icabanga ukuthi obani ababulele uMbandlwa? (1)
4.2 Yiziphi izindaba ezimbi uMaNgema azitshela inkosi kulesi siqephu? (2)
4.3 Sifo sini esabe siphethe inkosi uShandu? (1)
4.4 Isihloko salo mdlalo siyahambelana yini nokwenzeka endabeni? Sekela
impendulo yakho ngephuzu ELILODWA. (2)
4.5 Khetha impendulo efanele kwezilandelayo:
Isimo sokukhuluma esithi: Akekho umuntu ongathi esabhekene necala elibi
kanje legazi futhi eseke wathola nesexwayiso samaphoyisa, abuye enze into
enje, sisho icala …
A lokuntshontsha imali.
B lokucwasa ngokobulili.
C lokudayisa izidakamizwa.
D lokulimaza ngesikhali. (1)
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 15 DBE/Februwari–Mashi 2018
NSC
4.6 Fingqa ngamaphuzu AMABILI okwenzeka ngesikhathi unogada efika
kwaDuma ethunywe yinkosi ukuthi akazomcela eze emzini wayo. (2)
4.7 Kwaba namthelela muni emphakathini ukuba khona kukaMaShezi
noMaNgema? (2)
4.8 Yini umsebenzi womlandi/womxoxi encwadini engumdlalo? (2)
4.9 Ngubani umlingiswa oyimbangi kulo mdlalo? Sekela impendulo yakho. (3)
4.10 Yini eyayenziwa uDlamini ukubhebhethekisa udlame endaweni? (2)
4.11 Yikuphi ukuhlakanipha okwenziwa inkosi uShandu ukuze kube noxolo
endaweni? Bhala ngamaphuzu AMABILI. (2)
KANYE
ISIQESHANA H
(Kusesibhedlela, inkosi uShandu ilele embhedeni. Usebukeka engconywana
ngoba uyakhuluma. Eduze kwakhe kukhona uMaNgema, uMfundisi uMazongolo,
usayitsheni, uMaShezi kanye noDuma.)
MAZONGOLO: Ngicela ukuthandaza. Masivaleni amehlo. (Bonke bavale amehlo,
bahlanganise izandla.) Jehova Mdali weZulu nomhlaba, siyazithoba 5
phambi kwakho. Siyabonga baba ngokusinika leli thuba
elisezandleni zethu njengamanje. Baba, sicela wehlise umoya
wakho oyiNgcwele usilawule. Kukho konke esizokwenza, kube
yilokho okuthandwa nguwe. Uphinde baba uvakashele isizwe
senkosi uShandu. Baba uthele umoya wakho kuso lwehle ulaka. 10
NoNdabezitha baba msikelele, wenze izimanga zakho asinde
abuyele ekhaya. Nemindeni esemanzini njengamanje yibophe
ngebhande likamoya oyiNgcwele. Konke lokhu sikucela egameni
lomfeli wethu uJesu Kristu, Amen.
ABANTU: Amen. 15
SHANDU: (Ngezwi elikhathele.) Mfundisi, ngiyabonga. Nawe MaShezi,
ngiyabonga kuwe. Ngingakhohlwa nguwe sayitsheni.
MAZONGOLO: Hhayi-ke, yithuba elihle leli. Okokuqala nje mina ngiyathokoza
ngoba uma ngiyibheka inkosi, ngiyibona izolulama. Cha,
bayasebenza odokotela. 20
MANGEMA: (Aqondise kumfundisi.) Baba Mfundisi odokotela bayasebenza
ngoba nangu ubaba ebonakala eswabuluka. Mina bengithi
sekuphelile. Cha, bathe akezungena engozini futhi kusize kona
ukumphuthumisa kwethu.
DUMA: (Asondele ngasenhla kombhede. Uhlikihla izandla njengomuntu 25
ohloniphayo.) Ndabezitha, shwele. Kunje nje, kungenxa yami.
Ngiyaxolisa Ndabezitha. Yebo Ndabezitha, ukube angizange
ngimlalele uMbandlwa ngabe asikho lapha.
4.12 Bhala imindeni ehleli emanzini ngokwalesi siqephu? (1)
4.13 Yikuphi lokhu okwashiwo nguMbandlwa okwalalelwa nguDuma kanti
kuzomfaka enkingeni? (1)
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 16 DBE/Februwari–Mashi 2018
NSC
4.14 Qondanisa IKHOLOMU A neKHOLOMU B.
IKHOLOMU A IKHOLOMU B
4.14.1 USayitsheni A Unobhala wekhansela
4.14.2 UFohloza B Wenza imizamo yoxolo
4.14.3 UMbandlwa C Usola uDuma ngodlame
4.14.4 UMaNgema D Unogada wenkosi
(4 x 1) (4)
4.15 Ukuba isigameko sikaMaShezi sokuyobonisana noMaNgema
sasingafihlekanga kuDuma kwakuyokwenzekani? (2)
4.16 Ngokucabanga kwakho ukufunda kukaDuma kwaba wusizo yini kuye
nasemphakathini ayehlala kuwo? Sekela impendulo yakho. (2)
4.17 Umbhali uphumelele yini ukusivezela ingwijikhwebu kulo mdlalo? Fakazela
impendulo yakho ngamaphuzu AMABILI. (2)
4.18 Ukuba wena wawuyilunga lomphakathi wakule ndawo yini owawungayenza
ukuvimbela ukufa kwabantu? Bhala amaphuzu AMATHATHU. (3)
[35]
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 17 DBE/Februwari–Mashi 2018
NSC
UMBUZO 5: ICALA KALIBOLI – VM Mbhele
Funda iziqeshana EZIMBILI ezingezansi bese uphendula imibuzo ezolandela.
ISIQESHANA I
(Ngesonto ntambama kwaMbhele. Bekuhlangene ikomidi lezezimali lebandla lapho
kusonta khona abakwaMbhele.)
MFUNDISI: (Ngokuzithoba) Ndodakazi, usuyosibongela kundodana
ngokusivumela sisebenzele emzini wakhe njengoba bekube
nenkinga ukuba sihlanganele esontweni namuhla. 5
MANSIBANDE: Impela bo usibongele kubaba uMbhele ngomusa wakhe. Angadinwa
nangomuso.
SONTO: Akanankinga umyeni wami, uyathanda ukusiza. Ngizowudlulisa
kodwa umyalezo.
MFUNDISI: Kuyofanele simbonge noNkulunkulu bodadewethu uma amagatsha 10
ethu esenza umnikelo ongaka ngenyanga nje eyodwa.
MANSIBANDE: Impela baba akabongwe uNkulunkulu. Hhayi, banikelile abazalwane,
nami bengithi asibalanga kahle, ngendlela nje imali ebe ningi ngayo.
MFUNDISI: Manje bantabami nansi indaba enkulu, sizokwenzenjani ngemali
njengoba ilanga selishonile nje nasebhange kungavulwa 15
ngamaSonto? Phela ibivamise ukuhamba nobaba uNtanzi ngoba
vele usebenza khona ebhange, nakho-ke manje usesebenzela
kwenye indawo.
MANSIBANDE: Mina baba ngibona kungcono ukuthi ihambe nawe bese uvuka
ekuseni uyiyise ebhange. 20
SONTO: Impela nami baba ngifakazelana nonobhala. Ngoba vele uhlala
endlini yesonto uzofike uyifake esisefeni sebandla.
MFUNDISI: Yebo bantabami, ngiyanizwa.Usuyongibeka-ke nobhala ngemoto
yakho ukuze phela ngingahlangani nezigilamkhuba zingenzakalise.
MANSIBANDE: (Emoyizela) Bengivele ngizokubeka baba. 25
SONTO: Nginganiphinda yini ngokuphuzwayo?
MANSIBANDE: Hhayi dadewethu, ilanga selishonile manje. Kodwa phela angazi
kubaba uMfundisi.
MFUNDISI: Usho ukuthi selishone ngaleyo ndlela? Cha, akusenani umphimbo
usuyogwinya wona amathe. (Bahleke bonke sebeme ngezinyawo.) 30
SONTO: Ake nginikhiphe ezinjeni-ke bazalwane.
5.1 UMbhele ubasize ngani abantu bebandla? (1)
5.2 USonto unasikhundla sini ebandleni? (1)
5.3 Bhala isizathu esenza ukuthi imali ihambe nomfundisi ngalolu suku. (2)
5.4 Isihloko salo mdlalo siyahambelana yini nokwenzeka endabeni? Sekela
impendulo yakho ngephuzu ELILODWA. (2)
5.5 Khetha impendulo efanele kwezilandelayo:
Isimo sokukhuluma esithi: Usuyongibeka-ke nobhala ngemoto yakho ukuze
ngingahlangani nezigilamkhuba zingenzakalise, sisho ukuthi …
A zimkhulumise kabi.
B zimfake ejele.
C zimlimaze kabi.
D zimfake emotweni. (1)
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 18 DBE/Februwari–Mashi 2018
NSC
5.6 Fingqa ngamaphuzu AMABILI isigameko esenzeka emzini womfundisi eze
elimala. (2)
5.7 Kwaba namthelela muni ukuboshwa kukaSonto kuZinhle? (2)
5.8 Yini umsebenzi womlandi/womxoxi kule ncwadi engumdlalo? (2)
5.9 Ngubani umlingiswa oyimbangi kulo mdlalo? Fakazela impendulo yakho
ngamaphuzu AMABILI. (3)
5.10 Yini eyenziwa uNtshangase ukukhombisa ukuthi ungummeli onobuhlakani? (2)
5.11 Yiliphi iphutha likaMbhele elenza ukuthi izigebengu zimbulale kalula? Bhala
iphuzu ELILODWA. (2)
KANYE
ISIQESHANA J
(USonto usuke kwaMaNsibande waya esibhedlela ukuyozibonela le nto eshiwo
nguMaNsibande ngoMfundisi. Useficana nomseshi uNhleko emnyango wegumbi
okulaliswe kulo uMfundisi.)
NHLEKO: Ngiyaxolisa Nkosikazi, kuphume umthetho ovimba ukubonwa
kukaMfundisi kusukela izolo. 5
SONTO: Yini indaba?
NHLEKO: Umthetho sisi.
SONTO: Cha, okwami kuhlukile.
NHLEKO: Ngilalele, qhubeka uchaze.
SONTO: Mina ngikhonza naye, ungumfundisi wami. 10
NHLEKO: Hhawu kanti uyadlala. Ubala lolo ongitshela lona. Kuke kwafika ingelosi
yathi ithunywe nguNkulunkulu kuMfundisi kodwa asiyingenisanga.
Uyini-ke wena?
SONTO: Ngifuna nje ukumenzela umkhuleko bese ngiyaphuma. Angeke ngihlale.
NHLEKO: Ingelosi ibifuna ukuzomphilisa aphume lapha esibhedlela. 15
SONTO: (Eseqala ukukhombisa ukucasuka.) Umthetho onjani lo ovimba ukuthi
abantu bakhulekelwe? Mina ngazi ukuthi umthetho izinkolo zabantu
uyazihlonipha.
NHLEKO: Musa ukusukela umthetho nkosikazi Mbhele. Ubani othe umthetho
awufuni nithandaze? Mina ngithe umthetho uvimba ukubonwa 20
kukaMfundisi, hhayi ukuthandaza lokhu wena osukusho.
SONTO: Ngingathandaza kanjani ungafuni ngingene?
NHLEKO: Kuseduze kabi lapha ngaphakathi, uma ungathandaza ulapho ukhona
njengamanje, umthandazo wakho ungafika kuMfundisi.
SONTO: Kanti udelela ngempela, uthi angithandaze ngilapha? 25
NHLEKO: Ehhe asiguqe ngizokulekelela.
SONTO: (Ngolaka) Lalela la ndoda ndini, ngizokuceba kubaphathi bakho ngale
nto oyenzayo, uxoshwe.
NHLEKO: Yibo impela labo baphathi abathe ngingakuvuleli.
SONTO: Hhayi, kulungile. Kangihambe-ke ngoba nakhu awufuni ukungingenisa. 30
Kakuzukungisiza nakancane ukuphikisana nawe lapha.
5.12 Obani abatshele uNhleko ukuthi angavumeli muntu ukuzobona umfundisi
ngokwalesi siqephu? (1)
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 19 DBE/Februwari–Mashi 2018
NSC
5.13 USonto noMaNsibande bazanela kuphi? (1)
5.14 Qondanisa IKHOLOMU A neKHOLOMU B.
IKHOLOMU A IKHOLOMU B
5.14.1 uZinhle A Isigebengu
5.14.2 uMthofi B Isigwili sendawo
5.14.3 uMbhele C Umakhelwane kaMbhele
5.14.4 uDlamini D Indodakazi kaSonto
(4 x 1) (4)
5.15 Ukuba isigameko sokubulwa kukaMaNtuli sasingafihlekile kuMbhele
kwakuyokwenzekani phakathi kwakhe noSonto? (2)
5.16 Ngokucabanga kwakho kwakuyini inhloso kaSonto yokufuna ukubona
uMfundisi esibhedlela ngenkani? (2)
5.17 Umbhali ukwazile yini ukusivezela ingwijikhwebu kulo mdlalo? Fakazela
impendulo yakho ngamaphuzu AMABILI. (2)
5.18 Ukuba wena wawunguDlamini wawuyomexwayisa yini uMbhele ngalokhu
okwakwenzeka emzini wakhe uma engekho? Sekela impendulo yakho
ngamaphuzu AMATHATHU. (3)
[35]
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 20 DBE/Februwari–Mashi 2018
NSC
UMBUZO 6: ISIKO NELUNGELO – N Zulu
Funda iziqeshana EZIMBILI ezingezansi bese uphendula imibuzo ezolandela.
ISIQESHANA K
(UThenjiwe noNondumiso bafika kwaManzini, ntambama.)
ZUNGU: Hawu ngibonani ngamehlo ami! Makoti uqhamukaphi
sengikhathazeke kangaka?
BOBABILI: Yebo baba!
ZUNGU: Bengithi ngizovuka ekuseni ngizokufuna. Kodwa soneni usuhamba 5
kabi kangaka?
THENJIWE: Cha baba inkinga yami yileli siko engingezwani nalo. Angizimisele
mina ukubuye ngigane uDumisani. Uyedwa umuntu engangimthanda
emhlabeni uSikhumbuzo.
ZUNGU: Kuyezwakala ndodakazi. Inkinga ukuthi sengathi umama wakho 10
akakuchazelanga kahle ngomendo.
NONDUMISO: Nami baba ngikhala ngalokho. Ngicela ukuba nimchazele kahle
umakoti wenu ngaleli siko. Okubi-ke kodwa ukuthi nalo muntu enithi
akangene le ngane usemncane.
THENJIWE: Abusho lutho ubuncane bukaDumisani. Into enkulu ukuthi angimfuni. 15
Ngicabanga nokuthi nalo isiko ngeke lisebenze uthando lungekho.
ZUNGU: Sengathi ijulile inkulumo yakho makoti. Kokunye nathi besinake isiko
nje kanti kukhona lapho siphaphalaza khona.
NONDUMISO: Ngisuswe yilokho phansi mina Manzini. Ngicabanga ukuthi isiko
lisebenza kahle uma kukhona ukuzwana. Angiboni ukuthi 20
lingaphoqelelwa ngenkani.
ZUNGU: Sengathi kuzofuneka sihlangane nomndeni wakini; kuboniswane
ngale ndaba.
THENJIWE: Engikucelayo ukubuyela ekhaya, kuphela nje. (Kufike uMaMbatha)
MAMBATHA: Sanibona bantabami! 25
THENJIWE/
NONDUMISO: Yebo mama!
MAMBATHA: Ulandwe uwe yini umlobokazi baba?
ZUNGU: Cha nkosikazi ngibabone sebengena nodadewabo. Phela mina
bengizovuka ekuseni ngiyofuna.
MAMBATHA: (Ebheke kuThenjiwe) Kanti uma umuntu evakashele udadewabo 30
akabe esasho?
NONDUMISO: Cha mama ubengeke asho ngoba uhambe kungekuhle uThenji.
6.1 Bavelaphi oThenjiwe noNondumiso njengoba befika kwaZungu? (1)
6.2 Ngokwalesi siqeshana yini eyenza uThenjiwe athi isiko ngeke lilunge? (1)
6.3 Bhala isizathu sikaNondumiso sokuphelezela uThenjiwe ngalolu suku. (2)
6.4 Isihloko salo mdlalo siyahambelana yini nokwenzeka endabeni? Sekela
impendulo yakho ngephuzu ELILODWA. (2)
6.5 Isimo sokukhuluma esithi: Kokunye nathi besinake isiko nje kanti kukhona
lapho siphaphalaza khona, sisho ukuthi lapho …
A sinephutha khona.
B sihleka khona.
C sidumisa khona.
D sisebenza khona. (1)
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 21 DBE/Februwari–Mashi 2018
NSC
6.6 Fingqa ngamaphuzu AMABILI okwenzeka empilweni kaThenjiwe emva
kokuba eseshiywe ngudadewabo kwaZungu. (2)
6.7 Kwaba namthelela muni emndenini wakwaZungu ukuphoqelela uThenjiwe
ngesiko lokungenwa? (2)
6.8 Yini umsebenzi womlandi/womxoxi kule ncwadi engumdlalo? (2)
6.9 Ngubani umlingiswa oyimbangi kulo mdlalo? Fakazela impendulo yakho
ngamaphuzu AMABILI. (3)
6.10 Yini eyenziwa uZungu ukukhombisa ukuthi uthanda luphathwe ngesizotha
udaba lukaThenjiwe? (2)
6.11 Yikuphi ukuhlakanipha okwenziwa nguSipho ukuxazulula inkinga kaThenjiwe
nabantu bakwaZungu? (2)
KANYE
ISIQESHANA L
(UMondise ukhuluma noThenjiwe endlini.)
MONDISE: Usuhlale isikhathi eside lapha ndodakazi. Kuzofuneka ngikubuyisele
emzini.
THENJIWE: Hawu baba!
MONDISE: Impela. Unyoko nami sesikuchazele kabanzi ngesiko lokungenwa. 5
Akusekho esingabuye sikusho okudlula lokhu.
THENJIWE: Ngizwile nami baba. Inkinga idalwa ukuthi anginalo uthando
lukaDumisani mina.
MONDISE: Uqinisile. Akulula umthande engekho eduze. Yikho ngithi buyela emzini
nabo bazame abangakuzama manje. 10
THENJIWE: Okungcono ngizovele ngiyozihlalela kwasisi mina.
MONDISE: Kubi ukungalaleli. Usufuna ukuyokonisa udadewenu-ke manje kanti
uzihlalele kahle emzini.
Ufuna ukubonani kanti? Ufuna ngikubambe ngezandla?
THENJIWE: (Zigcwale amehlo) Ngiyaxolisa baba. Ngicela wazi ukuthi ukubuyela 15
kwami emzini akusho ukuthi ngiyogana uDumisani.
MONDISE: Le nkani yakho isifake abantu abaningi ezinkingeni. Ngiyajabula ngoba
amaphoyisa ambopha ngokushesha uSipho.
THENJIWE: Hawu baba. USipho uboshiwe?
MONDISE: Uboshiwe, angithi uyena lo odala ube nenkani. 20
THENJIWE: USipho akanacala. Wayengilamulela.
MONDISE: Ukhona umuntu olamula ngommese. Lunga-ke ntokazi. Kuzofuneka
sidlule kugogo wakho. Uvele wavukwa ukugula kwakhe uma ezwa lezi
zimanga zakho. Angazi noma siyomfica esaphila.
THENJIWE: Uthi nimtshelile ukuthi ngiganiswa umuntu ngingamfuni. 25
MONDISE: Usuyomtshela wena lokho. Thina usibeka icala lokuthi asikufundisanga
ngani onke amasiko esintu. Cishe naye ufuna ukulahlela umlomo
okokugcina.
6.12 USipho wayemgwazelani uDumisani? (1)
6.13 Ngokwalesi siqeshana esingenhla yiliphi iphutha athi ugogo lenziwa ngabazali
bakaThenjiwe? (1)
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 22 DBE/Februwari–Mashi 2018
NSC
6.14 Qondanisa IKHOLOMU A neKHOLOMU B.
IKHOLOMU A IKHOLOMU B
6.14.1 Washonela ejele. A UThenjiwe
6.14.2 Ugqamisa ilungelo. B UGugu
6.14.3 Umlobokazi osemncane. C UNondumiso
6.14.4 Umngani kaThenjiwe D USipho
(4 x 1) (4)
6.15 Ukuba isigameko sikaThenjiwe sokufakela uDumisani ushevu sasifihlekile
kuThabi kwakuyokwenzekani kuDumisani? (2)
6.16 Ngokucabanga kwakho isiko lokungenwa lisengaphumelela yini kubantu
besimame abaphila esikhathini samanje? Bhala amaphuzu AMABILI
wesekele impendulo yakho. (2)
6.17 Umbhali uphumelele yini ukusivezela ingwijikhwebu kulo mdlalo? Fakazela
impendulo yakho ngamaphuzu AMABILI. (2)
6.18 Ukuba wena wawungumama kaThenjiwe wawungenzenjani ingane yakho
ibhekene nalesi simo? Bhala amaphuzu AMATHATHU. (3)
[35]
AMAMAKI ESIQEPHU B: 35
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 23 DBE/Februwari–Mashi 2018
NSC
ISIQEPHU C: IZINDABA EZIMFUSHANE
IZINYEMBEZI ZOTHANDO – DBZ Ntuli (Umhleli)
Kulesi siqephu phendula YOMIBILI imibuzo; UMBUZO 7.1 NOMBUZO 7.2
UMBUZO 7
7.1 'UMUNWE' – Scelo Zimema
Funda lesi siqeshana esingezansi bese uphendula imibuzo ezolandela.
ISIQESHANA M
'Ngifuna ubungani obungenamibandela, njengoba sengike ngasho nje.
Ngifuna ubungani beqiniso. Angifuni umngani ozongilutha, ngicabange ukuthi
uyangithanda kanti ugaqele okuthile lapha kimi. Yingakho ngingafuni ukuba
nomngani ngoba ngiyayazi imiphumela yokuba nomngani.'
'Ngicela uzame mina, ubone ukuthi uzophoxeka yini.' 5
'Ngizame wena? Wena?' ebuzisisa. Amehlo akhe alandele isandla sami
njengoba ngisisusa epuletini, ngisiyisa emlonyeni. Angazi noma umangazwa
wukuthi ngiyinxele yini. Yebo, ngisebenzisa isandla semfene mina.
Wehla naso futhi isandla sami.
'Ngeke uzisole Zodwa. Ngiqinisile.' 10
'We, angicabangi. Ngeke kulunge Bhuti.'
'Hhayi, kahle Zodwa. Wase uphika kangaka?'
'Kufanele ngiphike. Ngiphika ngoba kunezizathu zalokho.'
'Zisho, yikhona ngizozama ukuzilungisa lezo zinto ezingalungile.'
'Sengathi uphambanisa izinto manje. Ayilungiswa into evele ilungile. 15
Uma uyiguqula usuke usuyona.'
'Ayikho into elungile lapha. Ngingakakutholi ukuphumula enhliziyweni?'
'Empeleni, ngizokubuza izinto ezithile. Ngifuna ungiphendule ngendlela
ezongigculisa ukuze sisheshe sidlule kule nto.'
'Buza noma yini, ngizokuphendula,' kusho mina ngeqholo. 20
'Uqotho?'
'Yebo.'
'Uthembekile?'
'Sengathi yinto eyodwa nje le ongibuza yona?'
'Cha, kimi akusiyona into eyodwa. Yizinto ezimbili ezahlukene, ezidinga 25
izimpendulo ezimbili ezahlukene.'
'Wenelisekile yizimpendulo zami Zodwa?'
'Cha, angenelisekanga. Ngaphezu kwalokho, ngisenombuzo owodwa
wokugcina.'
'Buza, ngizokuphendula.' 30
'Ushadile?'
7.1.1 Yikuphi okucelwa yile nsizwa kuZodwa kulesi siqephu? (1)
7.1.2 Chaza kafushane uhlobo lobungani/umngani ofunwa uZodwa. (2)
7.1.3 Bhala isizathu sale nsizwa sokungafuni ukuqonywa yizintombi
eziningi endaweni eyodwa. Bhala amaphuzu AMABILI. (2)
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 24 DBE/Februwari–Mashi 2018
NSC
7.1.4 Yini eyenza uZodwa asole ukuthi le nsizwa akhuluma nayo
ishadile? (2)
7.1.5 Khetha impendulo efanele kwezilandelayo:
Lesi simo sokukhuluma esithi: 'Yebo, ngisebenzisa isandla
semfene mina' sichazani kulokhu?
A Isandla esikhulu.
B Isandla sokudla.
C Isandla esibi.
D Isandla sesinxele. (1)
7.1.6 Ucabanga ukuthi lo mlisa wayenayiphi inhloso ngoZodwa? (2)
7.1.7 Yini ekhombisa ukuthi uZodwa ungumlingiswa ozithandayo futhi
onesimilo esihle kule ndaba emfushane? (2)
7.1.8 Bhala inhloso yombhali yokusibhalela le ndaba emfushane. (2)
7.1.9 Uphumelele yini umbhali ukusivezela ukungathembeki komlingiswa
omkhulu/oqavile kule ndaba? Bhala amaphuzu AMATHATHU. (3)
KANYE
7.2 'USIHAWU NESIHAWU' – NE Mbesa
Funda lesi siqeshana esingezansi bese uphendula imibuzo ezolandela.
ISIQESHANA N
Kuliqiniso ukuthi nxa umuka nomfula ubambelela ngisho nangomsingizane.
Uma esefika nale ndaba yokuthi useyogana ebukhosini mhlawumbe
umalumekazi wakhe uzomamukela kangcono, nakhu phela useza nengcebo.
Kodwa-ke uqiniseke kangakanani ukuthi le nto akayiphuphile? Ukhona
umuntu oqala ngokwenza lokhu abese ekushada? 5
'Hawu, Bathobile, ubekwa yini lapha mntakadadewethu? Madoda, kanti
ngabe leli so lidikizela nje kukhona elingibikela khona? Ngisheshisele,
kukhona yini osekukwehlele Mntanami? We MaZulu, ake uthi gqi lapha bo!'
'Yebo ngiyeza Baba; ngisasakazela izinkukhu umgqakazo.'
Angene maqede umalumekazi, athi nhla uBathobile ashaye isikhwehlelana 10
esincane. UBathobile amane azibonele nje ukuthi ayidumi kanje uma izosuka.
'Yini Bathobile? Ungasho ukuthi usuhlulwe umsebenzi? Ucabanga ukuthi
uzophila ngani na mame?' kubuza umalumekazi wakhe ephubuza isicephu
ehlala phansi.
Asithathe futhi isililo uBathobile. Kumane kumcacele nje ukuthi uma izinto 15
zihamba ngale ndlela, kusho ukuthi ngempela ishwa linaye. Kusobala ukuthi
nendaba kaSihawu abesebambelele kuyo ayizukulunga. Kodwa uzohlalela
izinkulumo ezinjengalezi aze afe nini?
'MaZulu, MaZulu, uma uthi uyabukisa ngengane kadadewethu, khohlwa
ngoba awunazo izibukeli. Ngicela uvele uyeke, ngoba njengoba uthunuka 20
amanxeba ayo nje, nakimina kubuhlungu. Okudlula lapho, ngizosuka
ngikwenze into ongazange uyibone.'
7.2.1 Wayephumaphi uBathobile ngalolu suku? (1)
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 25 DBE/Februwari–Mashi 2018
NSC
7.2.2 Yini eyayenza uBathobile acabange ukuthi uzomamukela kahle
umalumekazi? (1)
7.2.3 Bhala izinkinga EZIMBILI ayebhekene nazo uSihawu. (2)
7.2.4 Sizathu sini esenza uSihawu enze lesi senzo asenza kuBathobile? (2)
7.2.5 Chaza ukuthi uSihawu wabukhombisa kanjani ubuntu empilweni
kaBathobile. (2)
7.2.6 Le ndaba yenzeka esikhathini sanamuhla. Fakazela lesi
sitatimende ngamaphuzu AMABILI ngalokhu okusesiqeshini. (2)
7.2.7 Umama kaMaZulu uvezwe njengomuntu onjani kule ndaba
emfushane? (2)
7.2.8 Umbhali uwulandelile yini umgomo wenani labalingiswa okufanele
batholakale endabeni emfushane kule ndaba? (2)
7.2.9 Ukuba wawunikwe ithuba lokweluleka uMaZulu wawungameluleka
uthini ngendlela ayekhuluma ngayo noBathobile? (2)
7.2.10 Ngokwakho ukubona kwakufanele yini ukuthi uSihawu ayizibe
indaba yokuthi abantwana babenezinwele eziphothene? Sekela
impendulo yakho ngamaphuzu AMABILI. (2)
AMAMAKI ESIQEPHU C: 35
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 26 DBE/Februwari–Mashi 2018
NSC
ISIQEPHU D: IZINKONDLO
AMAHLOKOHLOKO/IZINKWAZI ZOTHUKELA – EJ Mhlanga no JJ Thwala
UMBUZO 8
Kulesi siqephu uzophendula YOMIBILI imibuzo: UMBUZO 8.1 NOMBUZO 8.2.
8.1 Funda inkondlo engezansi bese uphendula imibuzo ezolandela.
Inhlansi Yakho Thuli – SB Mlambo
1 Ngisathwayiza ngizibona ngiyintandan' ezweni
2 Ngishiywe nguNontando dengwane
3 Amehlo anezithukuthuku zosizi,
4 Ngingaboni lutho wufasimba,
5 Kujuluke namehlo.
6 Ngakubona buqamama.
7 Ngakubona uyinhlansana.
8 Ngasondela, ngakubona ucwebezela.
9 Ngamangala, ngankema.
10 Ngakubona ungena kimi ngamehlo.
11 Ngezwa usuyifudumeza inhliziyo.
12 Yokhela, yalanguz' ilangabi.
13 Ngabuzwa ubulangulangu
14 Ngaziba, lakhula ilangabi.
15 Kokheleka nakwezinye izitho.
16 Ukunyamezela kwangiphika.
17 Ukubekezela kwanyamalala.
18 Wadlondlobala umlilo ngazidela.
19 Ngayihlomisa eyomlomo.
20 Ngayiphaka ezikhotheni zakwenu.
21 Ngakujuma ungazelele.
22 Ngakucoboshisa ngeyamazwi.
23 Ngagadla ngengedla wapaquza,
24 Ngabasela ngewisa ngakuguqisa,
25 Ngagwaza ngesijula.
26 Nganqoba ngingeqhawe.
27 Ngazihasha ngingembongi,
28 Yahlokom' imvelo.
29 Kwabakuhle konke.
30 Ngayithumb' eyakho inhliziyo,
31 Ngayokhelisa yokhela.
32 Kwahlangan' ilangabi.
33 Mawungacishwa muntu,
34 Mawungacishwa mvula nomoya.
8.1.1 Ngubani igama le ntokazi eyashiya imbongi? (1)
8.1.2 Bhala umugqa osesitanzeni soku-1 osikhombisa ukuthi imbongi
yayikhathazekile. (2)
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 27 DBE/Februwari–Mashi 2018
NSC
8.1.3 Ngubani owayesefudumeza inhliziyo yembongi? (1)
8.1.4 Fingqa ngamagama akho okushiwo yimbongi esitanzeni sesi-4.
Bhala amaphuzu AMATHATHU. (3)
8.1.5 Bhala izikhali EZIMBILI imbongi eyayigadla ngazo. (2)
8.1.6 Chaza ukuthi umoya wale nkondlo unjani? Sekela impendulo
yakho. (3)
8.1.7 Tomula umusho onesizura esitanzeni sesi-2. (1)
8.1.8 Hlobo luni lwemvumelwano olutholakala esitanzeni sesi-3? Bhala
isibonelo sayo. (2)
8.1.9 Ukuba wawunikwe ithuba wawungayeluleka uthini imbongi
ngesikhathi ishiywe ngumuntu emthandayo? (2)
KANYE
8.2 Funda inkondlo engezansi bese uphendula imibuzo ezolandela.
Phansi – LMMS Madondo
1 Umhlaba ungumhlaba ngokuhlaba
2 Uwuhloniphe uwukhonze uyakukuhlonipha
3 Ubazonda kabi abazazi ukuhlakanipha.
4 Lunye kuwo uhambo
5 Impinda ayikho.
6 Sinye kuwo isikhathi
7 Sifushane asenele
8 Ubupigogo nobusakabuli buyaqedwa
9 Bushazwe yizangqotho nemishazo yomhlaba
10 Omahlalothini abantengenyekayo ntengentenge
11 Bawe bhu bahuhuluze okwamahobosha
12 Abaqhwakazela phezul' onontandakubukwa
13 Baphenduk' izinqibi kugayingane imilomo
14 Osemuva limshwibe shwi limbeke phambili
15 Ngentobeko yobuphansi okwezintuthwane
16 Ube phansi nangenzolo ezothile yobuntu.
8.2.1 Hlobo luni lwenkondlo lolu? Sekela impendulo yakho. (2)
8.2.2 Bhala umugqa onefanamsindo emigqeni emi-3 yokuqala yenkondlo
bese udwebela imisindo efanayo. (2)
8.2.3 Bhala umugqa osenkondlweni osikhombisa ukuthi emhlabeni linye
ithuba lokuphila. (2)
8.2.4 Tomula umugqa OWODWA ovalekile kule nkondlo. (2)
8.2.5 Fingqa ngamagama akho okushiwo yimbongi ngokusobala
emigqeni ye-12 kuya kweye-16. Bhala amaphuzu AMATHATHU. (3)
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2 28 DBE/Februwari–Mashi 2018
NSC
8.2.6 Bhala izilwane EZIMBILI imbongi ekhulume ngazo kule nkondlo. (2)
8.2.7 Imbongi iphumelele ukwethula umqondo wayo ngokusebenzisa
izenzukuthi. Sekela ngokutomula izenzukuthi EZINTATHU bese
uzichaza ngokwenkondlo. (3)
8.2.8 Ngokucabanga kwakho yisiphi isizathu sembongi sokufanisa
umuntu ophansi nokuhamba kwehobosha kule nkondlo? (2)
AMAMAKI ESIQEPHU D: 35
AMAMAKI ESEWONKE: 70
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha
Study this subject
Recommended for this subject

Question paper
isiZulu FAL Grade 12 P1 NSC Supplementary 2018 QP

Question paper
isiZulu FAL Grade 12 P3 NSC Supplementary 2018 QP

Question paper
isiZulu FAL Grade 12 Paper 2 NSC June 2018 Question Paper

Question paper
isiZulu FAL Grade 12 P2 NSC November 2018 Question Paper

Question paper
isiZulu FAL Grade 12 P2 NSC Supplementary 2017 QP

Question paper
isiZulu FAL Grade 12 P2 NSC Supplementary 2016 QP
More from Grade 12 isiZulu FAL

Annual teaching plan
Gr 12 IsiZulu FAL ATP 2023 24

Memorandum
isiZulu FAL Grade 12 Paper 1 NSC June 2025 Memo

Memorandum
isiZulu FAL Grade 12 Paper 2 NSC June 2025 Memo

Memorandum
isiZulu FAL Grade 12 Paper 3 NSC June 2025 Memo

Memorandum
isiZulu FAL Grade 12 Paper 2 NSC November 2025 Memo

Memorandum