NASIONALE
SENIOR SERTIFIKAAT
GRAAD 10
NOVEMBER 2020
LEWENSWETENSKAPPE
NASIENRIGLYN
(EKSEMPLAAR)
PUNTE: 150
Hierdie nasienriglyn bestaan uit 9 bladsye.
Skip to contentAll 2020 papers 





View all





Life Sciences Grade 10 P1 Eastern Cape November 2020 Memo
Grade 10 Life Sciences Paper 1 memorandum from the Eastern Cape November 2020 (Afrikaans), 9 pages. Read online or download the free PDF.
Life Sciences · Grade 10 · Eastern Cape November · 2020 · Afrikaans. Memorandum, 9 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- Life Sciences
- Grade
- Grade 10
- Language
- Afrikaans
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2020
- Exam period
- Eastern Cape November
- Paper
- 1
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 9
- File size
- 484.3 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 9
This exam
Eastern Cape November 2020
Questions in this paper
Document textSearch extracted text and jump to a page.
2 LEWENSWETENSKAPPE V1 (EC/NOVEMBER 2020)
BEGINSELS MET BETREKKING TOT DIE NASIEN VAN LEWENSWETENSKAPPE
1. Indien meer inligting as die puntetoekenning gegee word
Hou op merk nadat die maksimum punte verkry is en trek ʼn kronkellyn en dui
‘maks.’ punte in die regterkantse kantlyn aan.
2. Indien, byvoorbeeld drie redes vereis word en vyf word gegee.
Merk net die eerste drie ongeag daarvan of almal of sommige korrek/nie korrek is
nie.
3. Indien die hele proses beskryf word terwyl slegs ʼn deel vereis word
Lees alles en krediteer die relevante dele.
4. Indien vergelykings vereis word, maar beskrywings gegee word
Aanvaar indien die verskille/ooreenkomste duidelik is.
5. Indien tabulering vereis word maar paragrawe gegee word
Kandidate sal punte verbeur indien nie getabuleer nie.
6. As geannoteerde diagramme aangebied word in plaas van beskrywings wat
vereis word
Kandidate sal punte verbeur.
7. Indien vloeidiagramme i.p.v beskrywings aangebied word
Kandidate sal punte verbeur.
8. Indien die volgorde vaag en skakelings nie sin maak nie
Krediteer waar volgorde en skakelings korrek is. Waar volgorde en skakelings nie
korrek is nie, moenie krediteer nie. As die volgorde weer korrek is, gaan voort om
te krediteer.
9. Nie-erkende afkortings
Aanvaar indien dit aan begin van antwoord omskryf is. Indien dit nie omskryf is
nie, moenie die nie-erkende afkorting krediteer nie, maar krediteer die res van die
antwoord indien dit korrek is.
10. Verkeerd genommer
Indien die antwoorde die regte volgorde van die vrae pas, is dit aanvaarbaar.
11. Indien die taal wat gebruik word die, bedoelde betekenis verander
Moenie aanvaar nie.
12. Spelfoute
Aanvaar as dit herkenbaar is, met die voorbehoud dat dit nie iets anders in
Lewenswetenskappe beteken nie of as dit buite konteks is.
13. Indien gewone name gegee word in terminologie
Aanvaar, indien dit by die provinsiale memobespreking aanvaar is.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
(EC/NOVEMBER 2020) LEWENSWETENSKAPPE V1 3
14. Indien slegs die letter vereis word en slegs die naam word gegee (en
andersom)
Geen krediet nie.
15. As eenhede van mates nie aangedui word
Kandidate sal punte verbeur. Nasienriglyn sal afsonderlike punte vir eenhede
aandui.
16. Wees sensitief vir die betekenis van die antwoord, wat soms op verskillende
maniere aangebied kan word
17. Opskrif
Alle illustrasies (soos diagramme, tekeninge, grafieke, tabelle, ens.) moet van ʼn
opskrif voorsien word.
18. Vermenging van amptelike tale (terme en konsepte)
ʼn Enkele woord of twee in enige ander amptelike taal anders as die leerder se
assesseringstaal waarin die meeste van sy/haar antwoorde aangebied word,
moet gekrediteer word, indien dit korrek is. ʼn Nasiener wat in die relevante
amptelike taal vaardig is, moet geraadpleeg word. Dit geld vir alle amptelike tale.
19. Veranderings aan die nasienriglyn
Daar mag geen veranderinge aan die nasieriglyn aangebring word sonder om die
provinsiale interne moderator te raadpleeg nie.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
4 LEWENSWETENSKAPPE V1 (EC/NOVEMBER 2020)
AFDELING A
VRAAG 1
1.1 1.1.1 C
1.1.2 B
1.1.3 A
1.1.4 C
1.1.5 D
1.1.6 D
1.1.7 D
1.1.8 A
1.1.9 B
1.1.10 C (10 x 2) (20)
1.2 1.2.1 Polisakkariede ✓
1.2.2 Yster ✓/ Fe
1.2.3 Kutikula ✓
1.2.4 Foramen magnum ✓
1.2.5 Groep O ✓
1.2.6 Chemoterapie ✓
1.2.7 Olie ✓
1.2.8 Kambium ✓
1.2.9 Weefsel ✓
1.2.10 Transpirasie ✓ (10 x 1) (10)
1.3 1.3.1 Beide A en B
1.3.2 Slegs A
1.3.3 Slegs B (3 x 2) (6)
1.4 1.4.1 A – gewrigskapsule (1)
B – kraakbeen ✓ (1)
1.4.2 Skarniergewrig ✓ (1)
1.4.3 Vloeistof smeer bene en kraakbeen om wrywing te voorkom, ✓
uitdroging van die vloeistof lei tot pynlike, moeilike beweeglikheid ✓
/ ontsteking (2)
1.4.4 Osteoartritis, ✓ Reumatoïede artritis ✓ (2)
1.5 1.5.1 Jodium ✓ (1)
1.5.2 Millon se reagens /kopersulfaat (1)
1.5.3 Baksteenrooi / violet (1)
1.5.4 Vette ✓/ lipiede (1)
1.5.5 Deurskynende vlek op kladpapier / bruin- / filtreerpapier (1)
1.5.6 Glukose ✓/ enkelvoudige suiker/ monosakkaried (1)
1.5.7 Benedict se oplossing ✓/ Fehling A en B (1)
TOTAAL AFDELING A: 50
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
(EC/NOVEMBER 2020) LEWENSWETENSKAPPE V1 5
AFDELING B
VRAAG 2
2.1 2.1.1 (a) ʼn Ensiem is ʼn biologiese katalisator ✓ wat ʼn chemiese reaksie
versnel ✓ (2)
(b) ʼn Giftige stof word in ʼn onskadelike stof ✓ omgeskakel, wat die
vergiftiging van liggaamsweefsels voorkom. ✓ (2)
(c) Water ✓ en suurstof ✓ (2)
(d) Ensiem bly onveranderd ✓ en kan herhaaldelik gebruik word ✓ (2)
2.1.2 (a) Die ensiem katalase funksioneer optimaal ✓ by liggaams-
temperatuur van 37 °C ✓ / Katalase word gedenatureer deur
buitengewoon hoë temperature ✓ (90 °C) en die werking
daarvan sal negatief beïnvloed word ✓/ katalase sal onaktief
wees ✓ by uiters lae temperature ✓(2 °C) ✓ (2)
(b) In toets C ✓ is die menslike liggaamstemperatuur 37 °C/
optimale temperatuur waar ensieme die beste werk ✓ (2)
(c) Die vorming van borrels ✓ (1)
(d) - Geen borrels in proefbuis A ✓ gevorm nie, H2O2 is nie
afgebreek nie, katalase onaktief by lae temperature van
2 °C. ✓
- Geen borrels in proefbuis B gevorm nie, H2O2 is nie
afgebreek nie, katalase onaktief by hoë temperature van
90 °C ✓ (4)
(e) Ensieme is sensitief vir temperatuur ✓ (1)
(f) - Dieselfde hoeveelheid/ grootte hoenderlewers ✓
- Dieselfde hoeveelheid / konsentrasie ensiem wat gebruik
is ✓
- Hoenderlewers wat aan dieselfde pH blootgestel is ✓
(Enige TWEE) (2)
(g) Om betroubaarheid te verseker ✓ (1)
2.2.1 Organel 1 – mitochondrion ✓ (1)
Organel 2 – chloroplast ✓ (1)
2.2.2 Organel 2/chloroplast ✓ (1)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
6 LEWENSWETENSKAPPE V1 (EC/NOVEMBER 2020)
2.2.3 Chloroplast
Nasienrubriek
Opskrif (C) ✓
Korrekte diagram ✓
Enige 3 korrekte byskrifte ✓✓✓ (5)
2.2.4 Intergranale lamelle ✓ (1)
2.2.5 Spierselle ✓ voer ʼn proses van aërobiese respirasie uit, deur voedsel af
te breek in die teenwoordigheid van suurstof, wat daartoe lei dat selle
energie in die vorm van ATP ✓ opberg. (2)
2.2.6 Spiersel ✓ Baie aktiewe weefsel ✓ (2)
2.2.7 Chloroplast/Organel 2 Mitochondrion/Organel 1
1. Skyfvormig ✓ 1. Staafvormig ✓
2. Ongeveer 4 tot 10 nm 2. Ongeveer 1,5 nm lank ✓
lank ✓
3. Ligging vir fotosintese✓ 3. Ligging vir selrespirasie ✓
4. Vloeistof genoem 4. Vloeistof genoem matriks ✓
stroma ✓
5. Innerlike projeksies 5. Gestapelde lamelle as grana
bekend as kristas ✓ bekend ✓
Rubriek
Tabel geteken ✓ (Enige 3 x 2 + 1) (7)
2.2.8 Werklike grootte = Gemete grootte (liniaal) / Vergroting ✓
= 86 mm / 4 000 ✓
= 0,0215 ✓mikrometer (3)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
(EC/NOVEMBER 2020) LEWENSWETENSKAPPE V1 7
2.3 2.3.1 Sensoriese ✓ / unipolêre/monopolêre neuron ✓ (1)
2.3.2
Die Sensoriese neuron
Akson ✓ Selliggaam ✓
motoriese eindplaat ✓
Rigting van impuls ✓
Rubriek
Rigting van impuls ✓
Enige twee korrekte byskrifte ✓✓ (3)
2.3.3 (a) selliggaam ✓
(b) motoriese eindplaat ✓ (2)
[50]
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
8 LEWENSWETENSKAPPE V1 (EC/NOVEMBER 2020)
VRAAG 3
3.1 3.1.1 (a) Dierlike proteïene ✓ en vette ✓ (2)
(b) Energiebron, ✓ bron van vessel, ✓ bron van ruvoer ✓
(Enige TWEE) (2)
(c) 18% ✓– 15% ✓ = 3% ✓ (3)
(d) Dieet A ✓ – bevat meer suiker ✓ / vette / proteïene (2)
(e) Aanwesigheid van dierlike proteïene ✓ in die dieet (1)
3.1.2 (a) Vetsug verwys na oormatige vetneerslae ✓ in die weefsels en
rondom liggaamsorgane ✓ (2)
(b) Vetsug kan lei tot hartsiektes ✓ / hoë bloeddruk / diabetes /
depressie / hoë cholesterol wat kan lei tot lewensverlies ✓ (2)
(c) Oorsake van diabetes
- Oormatige verbruik van koolhidraatryke voedsel ✓ / hoë
energieryke voedsel,
- veroorsaak die oormatige ophoping van bloedglukose in die
liggaam ✓
- Die hormoon insulien kan nie oormatige glukose ✓ in
glikogeen ✓ omskakel nie en dit word in die lewer gestoor.
Behandeling van diabetes
- Insuliendosis inspuiting ✓
- verandering in die diet ✓
- eet ʼn streng dieet met minder kilojoules ✓
- gereelde oefening ✓
- deur gewig te verminder deur gewigsverliesprogramme te
gebruik ✓ (7)
3.2.1 Fotosintese ✓ / transpirasie ✓ / gaswisseling / guttasie / respirasie
(2)
(Enige TWEE)
3.2.2 Mesofilweefsel ✓ (1)
3.2.3 Gaswisseling ✓ (1)
3.2.4 Deel A, ✓ Palisade mesofil ✓ (2)
3.3 3.3.1 Skarniergewrig ✓ (1)
3.3.2 A, ✓ B ✓ en C ✓ (3)
3.3.3 F – metakarpaal (middelhandbeentjie) ✓
(2)
G – ligament ✓
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
(EC/NOVEMBER 2020) LEWENSWETENSKAPPE V1 9
3.3.4 14 ✓ (1)
3.3.5 (a) Biseps ✓ en triseps ✓ (2)
(b) Proteïene ✓ (1)
(c) Spiere werk antagonisties, in pare, maar het ʼn teenoorgestelde
effek op mekaar ✓ (1)
(d) Die persoon kan nie die arm oplig ✓ / die swaar gewig dra nie (1)
3.4 3.4.1 Metafase ✓ (1)
3.4.2 chromosome rangskik by die ewenaar ✓ (1)
3.4.3 A – Spoelvesel ✓ (1)
B – Chromosoom ✓/ chromatied (1)
C – Sentriool ✓ (1)
3.4.4 Anafase ✓ (1)
3.4.5 2 ✓chromosome (1)
3.4.6 Kanker ✓ (1)
3.4.7 - Groei ✓
- Vervang en herstel van verslete selle of weefsels ✓
- Ongeslagtelike voortplanting ✓ (3)
[50]
TOTAAL AFDELING B: 100
GROOTTOTAAL: 150
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Study this subject
Recommended for this subject

Memorandum
Life Sciences Grade 10 P1 Eastern Cape November 2018 Memo

Question paper
Life Sciences Grade 10 P2 Eastern Cape November 2020 QP

Question paper
Life Sciences Grade 10 P1 Eastern Cape November 2018 QP

Memorandum
Life Sciences Grade 10 P2 Eastern Cape November 2018 Memo

Memorandum
Life Sciences Grade 10 P2 Eastern Cape November 2017 Memo

Question paper
Life Sciences Grade 10 P2 Eastern Cape November 2017 QP
More from Grade 10 Life Sciences

Study guide
Gr10 Lewenswetenskappe OG studyguide LR

Study guide
Gr10 Life Sciences TG studyguide LR

Question paper and memo
Life Sciences Grade 10 KZN March Test 2026 Paper & Memo

Annual teaching plan
Gr 10 Life Sci ATP 2023 24

Question paper and memo
Life Sciences Grade 10 Eastern Cape June 2025 Paper & Memo

Question paper and memo