Accounting Grade 12 IEB P2 2019 Information Sheet (Afrikaans)

Downloaded from hlayiso.com NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT-EKSAMEN NOVEMBER 2019 REKENINGKUNDE: VRAESTEL II Tyd: 2 uur 100 punte INLIGTINGSBOEKIE IEB Copyright © 2019 BLAAI ASSEBLIEF OM

Downloaded from hlayiso.com NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT: REKENINGKUNDE: VRAESTEL II – INLIGTINGSBOEKIE Bladsy ii van vii VRAAG 1 BEGROTINGS (30 punte; 36 minute) Thabo is by sy werk uit diens gestel. Hy is goed met houtwerk en wil graag 'n onderneming begin wat kombuiskaste vervaardig in plaas daarvan om ander werk te soek. Hy sal dit High-Class Cupboard Designs noem (kortweg HCC Designs). Die uitdaging is dat die bank in die eerste drie maande nie aan hom 'n lening of 'n oortrekkingsfasiliteit sal toestaan nie, totdat hy bewys het dat sy onderneming sal werk. Sy plan is om vier werkers aan te stel en op te lei. Hy voorspel dat hulle 15 stelle kaste in die eerste maand sal kan vervaardig, en dan tot 20 stelle per maand namate hulle doeltreffender en vaardiger raak. Hy sal in Maart voorraad opbou en in April begin verkoop. Thabo beplan om elke stel kombuiskaste teen 'n verkoopsprys van R42 000 te verkoop. Hy beplan om 'n 25%-winsgrens op kosprys te gebruik. Hy hoop om aan die volgende potensiële klante te verskaf: • Hy het 'n potensiële kontrak om 10 stelle kombuiskaste per maand aan Kitchen Wizard (Edms) Bpk. te verskaf. Kitchen Wizard sal in die tweede maand na aflewering betaal. • Do It Yourself Empire het vir hom gesê dat hulle van 1 April 2020 af 4 stelle in voorraad sal hou. Wanneer al 4 stelle verkoop is, sal hulle hom betaal en nog 4 stelle koop. Thabo is vol hoop dat hulle al 4 stelle in 'n maand sal verkoop, dus begroot hy om die geld te ontvang in die maand nadat hy die kaste gelewer het. • Thabo hoop dat hy 'n verdere 6 stelle kombuiskaste per maand aan verskeie ander winkels sal kan verkoop en het sy verkope dienooreenkomstig as kontantverkope begroot van 1 April 2020 af. Thabo hoop om sy onderneming op 1 Maart 2020 bekend te stel en hy hoop om op 1 April 2020 te begin handel dryf, dus het hy die volgende kontantbegroting opgestel: IEB Copyright © 2019

Downloaded from hlayiso.com NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT: REKENINGKUNDE: VRAESTEL II – INLIGTINGSBOEKIE Bladsy iii van vii Kontantbegroting van HCC Designs vir die twee maande eindigende April 2020 Maart April ONTVANGSTE 400 000 ?? Kontantverkope 0 A Kontant van debiteure 0 0 Kapitaal 400 000 0 BETALINGS ?? ?? Grondstowwe 450 000 600 000 Direkte lone 24 000 24 000 Houtwerktoerusting 220 000 0 Vragmotor B 0 Huur van fabriek C 35 000 Totale versekering 10 275 D Voertuiguitgawes E 2 660 Kantoorskryfbehoeftes F 700 Kantoortelefoon ?? ?? Munisipale koste vir fabriek 6 800 G Surplus/tekort (804 920) (431 441) Opgehoopte surplus/tekort (804 920) (1 236 361) Bykomende inligting • Die waarde van die houtwerktoerusting verminder met 15% p.j. • Aangesien Thabo nie 'n lening kan kry nie, beplan hy om die vragmotor, om die stelle kaste by sy klante af te lewer, met kontant te koop. Die waardevermindering op die vragmotor word bereken teen 8% per jaar. Die waardevermindering op die vragmotor vir April was R2 800. • HCC Designs moes dubbel huur betaal in Maart: huur vir die maand plus die deposito. • Thabo het die versekeringspolis laat begin, dus het hy net vir ¾ van Maart betaal. Van April af sal hy die volle bedrag betaal. Die versekering word in 'n verhouding verdeel tussen die fabriek en die kantoor. Die kantoorversekering vir April is R2 740. • Thabo verwag dat die voertuiguitgawes van 1 April af met 40% sal verhoog. • 'n Deel van die kantoorskryfbehoeftekoste in Maart is besigheidskaartjies wat R800 gekos het. Daar behoort genoeg kaartjies te wees om tot die einde van Julie te hou. Thabo raam dat die res van die skryfbehoeftekoste elke maand soortgelyk sal wees. • Die munisipale koste vir die fabriek gaan in April met 2% op vanweë 'n verhoging in elektrisiteitstariewe. IEB Copyright © 2019 BLAAI ASSEBLIEF OM

Downloaded from hlayiso.com NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT: REKENINGKUNDE: VRAESTEL II – INLIGTINGSBOEKIE Bladsy iv van vii VRAAG 2 VERSOENINGS (28 punte; 34 minute) PeaceOfPocket (POP) is 'n versekeringsmaatskappy wat motors verseker. Hulle het 20 konsultante in hul inbelsentrum in diens om hul kliënte te help om hul eise aan te teken en uit te sorter en een persoon, Udesh, in die finansieringskantoor. Die telefoonkonsultante verwys die kliënte na die toepaslike paneelklopper of garage, na gelang van wat met die kliënt se motor verkeerd is. POP wag dan vir die paneelklopper of garage om vir hulle 'n faktuur te stuur wanneer die werk afgehandel is, wat hulle dan in hul krediteurejoernaal opteken. POP se finansiële jaareinde is 31 Desember. DEEL A Die volgende staat is van een van die paneelkloppers ontvang. Bumpless (EDMS) BPK. Krugerlaan 76 Staatno.: 98 Lyttelton Hights 0357 Datum: 30 November 2019 Datum Transaksies Debiet Krediet Saldo 2019 Aug 5 Faktuur P77 34 000 34 000 7 Faktuur P79 45 750 79 750 Sept 18 Faktuur P83 39 780 119 530 20 Kredietnota P02 3 870 115 660 30 EFO 32 300 83 360 Korting 1 700 81 660 Okt 6 Faktuur P87 28 660 110 320 31 EFO 34 200 76 120 Nov 15 Faktuur P90 35 900 112 020 30 Rente 462 112 482 Voorwaardes: • 5% korting toegestaan indien betaal binne 30 dae vanaf staatdatum. • ? % per maand rente gehef op 90 dae agterstallig. Ouderdoms- 90 dae 60 dae 30 dae Huidig ontleding: ?? ?? ?? ?? IEB Copyright © 2019

Downloaded from hlayiso.com NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT: REKENINGKUNDE: VRAESTEL II – INLIGTINGSBOEKIE Bladsy v van vii Toe die staat wat van Bumpless (Edms) Bpk. ontvang is met die krediteure- grootboek vergelyk is, is die volgende verskille aangetref: • POP het geen kopie van faktuur P79 nie en toe hulle gevra is, kon Bumpless ook nie 'n kopie daarvan kry nie. POP het daarop aangedring dat dit 'n fout is en gekanselleer moet word. Bumpless het saamgestem. • Bumpless het 'n fout gemaak toe kredietnota P02 opgeteken is. Die korrekte bedrag is R3 780. • Aangesien faktuur P79 'n fout is, het Bumpless nagelaat om die korting op die EFO gedateer 31 Oktober op te teken. • Vanweë die foutiewe faktuur P79 moes geen rente gehef gewees het nie. Dit moet gekanselleer word. • Faktuur P90 is in die krediteurejoernaal opgeteken as R39 500. Dit is 'n fout. • Op 30 November het POP 'n betaling via EFO gedoen om faktuur P87 te betaal minus die 5% korting wat hulle moet ontvang. DEEL B Bankversoeningstaat op 31 Oktober 2019 Saldo volgens die bankstaat ? Uitstaande deposito's 11 420 Uitstaande tjeks: No. 99 (17 Mei 2019) 3 160 No. 115 (25 Julie 2019) 1 130 No. 127 (28 Oktober 2019) 2 665 No. 128 (5 Januarie 2020) 2 408 Debietsaldo volgens die bankrekening 992 Ander inligting aangaande die bankrekening op 30 November 2019 Die volgende tjeks verskyn op die bankstaat op 30 November 2019: • No. 115 • No. 127 Transaksies wat gebruik moet word om Vraag 2.8 in te vul: (a) Toon hoe tjek no. 99 hanteer sal word op 30 November. (b) Toon hoe tjek no. 128 hanteer sal word op 30 November. (c) 'n Tjek vir R3 700, gedateer 1 Desember 2019, is van A. Brown ontvang vir die bybetaling op die vervanging van sy motordeur. (d) Die bankstaat toon 'n onbetaalde tjek van 'n kliënt vir R2 160. Dit was ter vereffening van 'n skuld van R2 400. IEB Copyright © 2019 BLAAI ASSEBLIEF OM

Downloaded from hlayiso.com NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT: REKENINGKUNDE: VRAESTEL II – INLIGTINGSBOEKIE Bladsy vi van vii VRAAG 3 MAATSKAPPY-ONTLEDING (42 punte; 50 minute) Tiger Brands, 'n Top 40-maatskappy op die JSE, is een van die grootste vervaardigers en bemarkers van verbruikersprodukte wat vinnig beweeg en Suid-Afrika se grootste voedselmaatskappy. Aangepas uit die Verkorte Gekonsolideerde Inkomstestaat vir die jaar geëindig 30 September Aant. 2018 2017 Rm Rm Inkomste 28 473,9 31 297,9 Koste van verkope (19 229,5) (20 856,4) Bruto wins 9 244,4 10 441,5 Bedryfsuitgawes (5 923,7) (5 807,2) Verkoops- en verspreidingsuitgawes 3 675,8 3 596,4 Bemarkingsuitgawes 844,7 771,4 Ander 1 403,2 1 439,4 Bedryfsinkomste voor abnormale items 1 3 320,7 4 634,3 Koste geassosieer met WTVP-produkherroeping (422,1) – Ander (343,5) (693,6) Bedryfsinkomste na abnormale items 2 555,1 3 940,7 Finansieringskoste (31,7) (206,6) Beleggingsinkomste 730,7 533,3 Wins voor belasting 3 254,1 4 267,4 Belasting (837,0) (1 234,4) Wins vir die jaar 2 417,1 3 033,0 Aantekening 1: Uiteensetting van bedryfsinkomste per departement 2018 2017 Rm Rm Bedryfsinkomste voor abnormale items Binnelandse bedrywighede 3 050,8 4 235,5 Graan 1 886,0 2 361,2 Voedsel 827,9 1 280,2 Waardetoegevoegde vleisprodukte (WTVP) (252,0) 104,2 Ander 1 079,9 1 176 Huis, persoonlike sorg en baba 345,9 651,1 Uitvoere en internasionaal 269,9 398,8 Uitvoere 289,7 272,9 Internasionaal – Sentraal-Afrika 159,0 147,2 Internasionaal – Wes-Afrika (Fynkos) (50,5) (34,5) Sagtevrugte (128,3) 13,2 Totale bedryfsinkomste 3 320,7 4 634,3 Uittreksels uit die finansiële verslag • Die staking van bedrywighede wat waardetoegevoegde vleisprodukte (WTVP) betref by twee Enterprise fabrieke as gevolg van die Listeria uitbraak, het 'n wesenlike impak op die resultate gehad. • Ten spyte van die sluitings het Tiger Brands sy 1 600 permanente werknemers behou. Die Enterprise fabrieksfasiliteite is gebruik om die werknemers op te lei en hulle het weer in November 2018 begin vervaardig. IEB Copyright © 2019

Downloaded from hlayiso.com NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT: REKENINGKUNDE: VRAESTEL II – INLIGTINGSBOEKIE Bladsy vii van vii Aangepas uit die Verkorte Gekonsolideerde Staat van Finansiële Posisie op 30 September 2018 2017 Listeria-flits: BATES Rm Rm Tiger Brands het Niebedryfsbates 13 165,4 13 237,5 R10 miljoen opsy Bedryfsbates 10 763,0 10 377,0 gesit om die land se Voorraad 5 064,0 4 812,0 eerste Sentrum vir Handels- en ander ontvangbare 4 117,9 4 631,6 Voedselveiligheid in rekeninge samewerking met die Kontant en kontantekwivalente 1 581,1 933,4 Universiteit van Bates geklassifiseer as gehou om te – 364,7 Stellenbosch te verkoop begin. Totale bates 23 928,4 23 979,2 EKWITEIT EN LASTE Die Sentrum sal Totale ekwiteit 17 465,2 A navorsing doen en Niebedryfslaste 1 062,2 C die regering help om te verseker dat Bedryfslaste 5 401,0 B voedselveiligheids- Handels- en ander betaalbare 3 841,0 ? regulasies op sterk bedrae wetenskaplike bewys Ander 1 560,0 1 497,9 gegrond is. Totale ekwiteit en laste 23 928,4 23 979,2 Glossarium Listeria: 'n Tipe bakterie wat mense besmet en voedselvergiftiging veroorsaak. Verhoudings vir die jaar geëindig 30 September 2018 2017 Getal aandele uitgereik 189 820 000 189 820 000 Netto batewaarde 9 201 sent 9 000 sent Markprys op 30 September 26 560 sent 37 735 sent Verdienste per aandeel 1 273 sent 1 597 sent Dividende per aandeel 1 080 sent 1 080 sent Opbrengs op kapitaal aangewend 13,12% 17,4% Rentekoers op die lening 9,5% p.j. Bedryfsverhouding 2:1 1,8 : 1 Vuurproefverhouding ? 1,05 : 1 Debiteure-invorderingstydperk 53 dae 54 dae Voorraadomsettempo 3,8 keer 4,3 keer IEB Copyright © 2019