Downloaded from hlayiso.com
SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS
SEPEDI LELEMETLALELETŠO LA PELE (FAL)
LEPHEPHE LA PELE (P1)
2018
MEMORANTAMO
MEPUTSO: 80
Palomoka ya matlakala a memorantamo ke 6.
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Skip to contentAll 2018 papers 





View all



--37e1eb3b-ded2-44c4-80f5-161fab63087e/v1-929ca79dd9c07d3f1e29/card.webp)

Sepedi FAL Grade 12 Paper 1 NSC June 2018 Memo
Grade 12 Sepedi FAL Paper 1 memorandum from the NSC June Exam 2018, 6 pages. Read online or get the free PDF download, question paper linked when available.
Sepedi Fal · Grade 12 · NSC June Exam · 2018 · sepedi. Memorandum, 6 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- Sepedi FAL
- Grade
- Grade 12
- Language
- Sepedi
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2018
- Exam period
- NSC June Exam
- Paper
- 1
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 6
- File size
- 287.7 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 6
This exam
NSC June Exam 2018
- Paper 1Question paperMemo
- Paper 2Question paperMemo
Questions in this paper
- Question 1.1Go bala le go lebelela (Reading and Viewing), gammogo le Dingwalo (incl. Literature)24 marks
- Question 1.2Go bala le go lebelela (Reading and Viewing), gammogo le Dingwalo (incl. Literature)6 marks
- Question 3Go bala le go lebelela (Reading and Viewing), gammogo le Dingwalo (incl. Literature)10 marks
- Question 4Go ngwala le go hlagiša (Writing and Presenting)10 marks
- Question 5.1Popopolelo le melawana ya tšhomišo ya polelo (Language Structures and Conventions)14 marks
- Question 5.2Popopolelo le melawana ya tšhomišo ya polelo (Language Structures and Conventions)6 marks
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P1 2 DBE/2018
SCE – Memorantamo
KAROLO YA A: TEKATLHALOGANYO
POTŠIŠO YA 1
Tlhahlo ya go swaya tekatlhaloganyo
• Ka gore šedi e letše go kwešišo, dikarabo tša mopeleto wo o fošagetšego le tša
diphošo tša polelo di amogelwe, ntle le ge diphošwana tšeo di fetoša tlhalošo
goba kwešišo. (Le ge go le bjalo, diphošo di swanetše go laetšwa).
• Hlokomologa mantšu a molekwa a a šomišitšego go tšwa malemeng a šele,
gomme o se mo fokoletše meputso ge e le gore karabo e sa na le mohlodi. Le ge
go le bjalo, lentšu leo le tšwago malemeng a šele gomme le šomišitšwe
sengwalweng, ebile le nyakega karabong, le amogelwe.
• Go dipotšišo tša boikgopolelo go se abje moputso go karabo ya EE/AOWA le KE
A DUMELA/GA KE DUMELE. Lebaka goba ntlha ya go fahlela karabo ke yona e
fiwago moputso.
• Ga go moputso wo o abjago go NNETE/MAAKA goba NTLHA/KGOPOLO.
Lebaka goba ntlha ya go fahlela ke yona e hlokomelwago.
• Ge molekwa a ngwadile lefoko ka moka go karabo ya go nyaka lentšu le tee, aba
moputso ge fela lentšu leo le thaletšwe.
• Ge karabo e nyaka dintlha tše pedi goba tše tharo gomme molekwa a file tše ntši,
swaya tše pedi/tharo tša mathomo fela.
• Amogela polelo ya dimmotwana tša go fapana.
• Go dipotšišo tša go kgetha karabo ya maleba, amogela tlhaka yeo e
sepelelanago le karabo ya nnete LE/GOBA karabo ya go ngwalwa ka botlalo.
1.1 1.1.1 Dikuranteng. (1)
1.1.2 • Boradia
• Batho ba go se be le nnete (2)
1.1.3 • Lerato la tšhelete
• Go hloka tšhelete (2)
1.1.4 • Go buša molekane yo a go tlogetšego.
• Go humiša motho.
• Go tsoša motho bahung. (3)
1.1.5 • Badumedi
• Baradia
• Borakgwebo
• Marabele
• Mahodu
• Dimpheane
(Tše THARO fela.) (3)
1.1.6 O ithute godimo ga diphošo tša gago. (1)
1.1.7 • Ba nwa dihlare ka bontši.
• Ba nwa dihlare tša go fapafapana. (2)
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P1 3 DBE/2018
SCE – Memorantamo
1.1.8 • O swanetše a tsoše ba gabo pele.
• O swanetše go humiša ba gabo pele. (2)
1.1.9 • O ile a founela dinomoro tšeo di filwego gomme a botšwa gore
a reke airtime.
• Ga se nke a tsenele phadišano eupša o botšwa gore o thupile
sefoka. (2)
1.1.10 • Ba a swarwa
• Ba šomišwa go rekiša diokobatši
• Ba fetoga makgoba a diokobatši (3)
1.1.11 Balekwa ba tla tšweletša maikutlo a go fapana.
Mohlala: A lethabo
• Ke thabišwa ke gore batho ba ka se sa jelwa ditšhelete. (2)
1.1.12 Balekwa ba tla tšweletša dikgopolo tša go fapana.
Mohlala:
• Bosenyi bo tla fokotšega setšhabeng. (1)
1.2 1.2.1 • Tšhilo
• Lwala
• Sego
• Moeta
• Morako
• Mafata
• Leswielo
(Tše PEDI fela.) (2)
1.2.2 B/Go tšweletša bupi.
• Mosadi o šila mabele go tšweletša bupi. (2)
1.2.3 • Seswantšhong go šomišwa tšhilo le lwala go tšweletša bupi.
• Sebjalebjale se šomiša metšhene go tšweletša bupi. (2)
PALOMOKA YA KAROLO YA A: 30
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P1 4 DBE/2018
SCE – Memorantamo
KAROLO YA B: KAKARETŠO
POTŠIŠO YA 2
Tlhahlo ya go swaya kakaretšo
Go swaiwe go ya ka dinyakwa tša potšišo ya temana.
Kakaretšo e tla swaiwa ka mokgwa wo:
• Kabo ya meputso
o Dintlha = 7
o Polelo = 3
o Palomoka =10
• Kabo ya meputso ya polelo ge molekwa a šomišitše mantšu a tlhalošo.
o 1–3 ya dintlha tša nnete - moputso 1
o 4–5 ya dintlha tša nnete - meputso 2
o 6–7 ya dintlha tša nnete - meputso 3
• Kabo ya meputso ya polelo ge balekwa ba šomišitše mantšu a bona le
ditsopolwa.
o Ge molekwa a tsopotše dintlha tše 6 go iša go tše 7 ka ntle le go di hlaloša,
ga a fiwe moputso wa polelo.
o Ge molekwa a tsopotše ntlha e 1 go iša go tše 5, tše pedi a di hlalošitše ka
mantšu a gagwe, o fiwa moputso o tee wa polelo.
HLOKOMELA
Palo ya mantšu
• Baswai ba kgonthišiše palo ya mantšu ao a šomišitšwego.
• O se fokotše meputso ge molekwa a se a bontšha palo ya mantšu goba ge a
bontšhitše palo yeo e sego ya maleba.
• Ge molekwa a fetile palo yeo e beilwego ya mantšu, bala go fihla go a mahlano
fela ka godimo ga palo yeo e beilwego gomme o hlokomologe seripa seo se
šetšego sa kakaretšo.
Ditsopolwa Mantšu a tlhalošo
1. …se ba le barutiši ba lerato, … 1. Barutiši ba rate bana ba sekolo.
2. …ba ruta barutwana go bala, ba ba 2. Barutiši ba itokišetše ka tshwanelo gore
botša dikanegelwana gore ba kgone barutwana ba be le kgahlego.
go theeletša.
3. …ba ba le nako ya go ruta dipalo… 3. Bana ba rutwe dipalo.
4. Bjalo ka motswadi, dipoelo tša 4. Motswadi a tsebe dipoelo tša sekolo seo
sekolo di bohlokwa. a išago ngwana wa gagwe gona.
5. Ngwana o swanetše go ba le nako 5. Motswadi a hlokomele gore sekolo seo
ya go raloka dipapadinyana… se fele se na le nako ya dipapadi.
6. Ba hwetše mangwalo a go tsošološa 6. Barutiši ba tšwetše dithuto tša bona pele.
le go tiišetša bokgoni.
7. Sekolo sa kgauswi se loketše 7. Ngwana a išwe sekolong sa kgauswi
ngwana ka ge motswadi a tla kgona gore a kgone go bonwa.
go tseba ge ngwana a eya sekolong
ka mehla.
PALOMOKA YA KAROLO YA B: 10
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P1 5 DBE/2018
SCE – Memorantamo
KAROLO YA C: THUTAPOLELO LE TŠHOMIŠOPOLELO
POTŠIŠO YA 3
Tlhahlo ya go swaya KAROLO YA C
• Mopeleto
o Dikarabo tša lentšu le tee di swanetše go fiwa moputso le ge mopeleto
o fošagetše, ntle le ge phošo yeo e fetoša tlhalošo ya lentšu.
o Go dikarabo tša go nyaka lefoko ka botlalo, mopeleto wo o fošagetšego
o swanetše go šetšwa ge e le gore phošo yeo e tšwelela ka sebopego sa
polelo yeo e lekwago.
o Mo go lekwago khutsofatšo, karabo e be le maswaodikga a maleba.
• Sebopego sa mafoko se nepagale gomme se fiwe ka mafoko a feletšego go ya
le ka taelo.
• Go dipotšišo tša go kgetha karabo ya maleba, amogela tlhaka yeo e sepelelanago
le karabo ya nnete LE/GOBA karabo ya go ngwalwa ka botlalo.
3.1 C/Difofane tša SAA. (1)
3.2 O tla swarwa botse leetong la gago. (1)
3.3 • Seswantšho
• Ditlhakakgolo/Fonte ye kgolo (2)
3.4 Fasefase, go gatelela. (2)
3.5 • Se fetwe ke monyetla wo! :modirišotaelo
• O tla swarwa botse leetong la gago: modirišopego (2)
(E TEE fela.)
3.6 Kgahlego/Tumo/Lethabo
Batho ba kgona go fihlelela ditefelo. (2)
[10]
POTŠIŠO YA 4
4.1 se (1)
4.2 D/Wa ntwa (1)
4.3 Ka ntlong/phapošing
Re bona ka meaparo ya batho ba (Dieta tša go tsoga) (2)
4.4 Mpetha
• Modiro o wela godimo ga mosadi (2)
4.5 • Pudula ya 1 e laetša go bolela.
• Pudula ya 2 e laetša go nagana. (2)
4.6 Balekwa ba tla fa maikutlo a go fapana.
Mohlala:
Manyami
• Go a nyamiša go bona banna ba hloriša basadi. (2)
[10]
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P1 6 DBE/2018
SCE – Memorantamo
POTŠIŠO YA 5
5.1 5.1.1 O na le mathata. (1)
5.1.2 Le kopanya dikgopolo/mafoko a mabedi goba go feta. (1)
5.1.3 Boagišani e tla ba bohwa. Tshwantšhišo. (2)
5.1.4 Yo o mo llelago. Le hlaola ka lediri (2)
5.1.5 Lehlaodi la sebopego,
E hlaola sebopego sa leboto le letelele. (2)
5.1.6 ... ka – kgonego.
... tla – lebaka le letlago. (2)
5.1.7 Hlogwana – bonnyane/nyenyefatšo
Bonana - ledirani (2)
5.1.8 Mo + tho
Hlogo + modu (2)
5.2 5.2.1 C/Basetsana. (1)
5.2.2 Terene/Setimela
Seporo
Mohlagase (1)
(E TEE fela.)
5.2.3 Setimela ga se kitime
Go šomišitšwe lebopi la leganetši 'ga se' (2)
5.2.4 Nka se šale ... (2)
[20]
PALOMOKA YA KAROLO YA C: 40
PALOMOKA YA TLHAHLOBO: 80
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe
Study this subject
Recommended for this subject

Memorandum
Sepedi FAL Grade 12 Paper 2 NSC June 2018 Memo

Memorandum
Sepedi FAL Grade 12 Paper 1 NSC November 2018 Memo

Memorandum
Sepedi FAL Grade 12 Paper 1 NSC Supplementary 2018 Memo

Memorandum
Sepedi FAL Grade 12 Paper 1 NSC June 2024 Memo

Memorandum
Sepedi FAL Grade 12 Paper 1 NSC June 2023 Memo

Memorandum
Sepedi FAL Grade 12 Paper 1 NSC June 2021 Memo
More from Grade 12 Sepedi FAL

Annual teaching plan
Gr 12 Sepedi FAL ATP 2023 24

Question paper
Sepedi FAL Grade 12 Paper 1 NSC June 2025 Question Paper

Question paper
Sepedi FAL Grade 12 Paper 2 NSC June 2025 Question Paper

Question paper
Sepedi FAL Grade 12 Paper 3 NSC June 2025 Question Paper
--37e1eb3b-ded2-44c4-80f5-161fab63087e/v1-929ca79dd9c07d3f1e29/card.webp)
Memorandum
Sepedi FAL Grade 12 Paper 2 NSC November 2025 Memo

Memorandum