Skip to content

Sepedi FAL Grade 12 Paper 2 NSC June 2023 Memo

MemorandumSepedi FALGrade 12202313 pages

Grade 12 Sepedi FAL Paper 2 memorandum from the NSC June Exam 2023, 13 pages. Read online or get the free PDF download, question paper linked when available.

Free to read online, no sign-up needed

Answer online

Loading document…

Loading document…

NSC June Exam 2023

Questions in this paper

Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS/ NATIONAL SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS SEPEDI LELEMETLALELETŠO LA PELE (FAL) LEPHEPHE LA BOBEDI (P2) 2023 TLHAHLO YA GO SWAYA MEPUTSO: 80 Palomoka ya matlakala a tlhahlo ya go swaya ke 13. Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2 2 DBE/2023 SC/NSC – Tlhahlo Ya Go Swaya KAROLO YA A: PADI POTŠIŠO YA 1: KGATI YA MODITI – OK Matsepe 1.1 SETSOPOLWA SA A 1.1.1 (a) Ba dule mmogo. (1) (b) Ba kgerogane hlogwana ya tšie. (1) 1.1.2 1 C/Mmatswale wa Thibathibetša. 2 D/Mmago Nkgotlelele. 3 A/Morwa wa Ntshwarele. 4 E/Setlogolo sa Mmatshepho. (4) 1.1.3  Ga a na nnete.  Ga a na ponelopele. (E TEE fela.) (1) 1.1.4 Moya wa manyami.  Setšhaba se nyamile ka ge ba bona e ke bogoši motseng wa bona bo a hwelela.  Ba ka se sa kgona go ja ka ge ba be ba hwetša dibego. (3) 1.1.5  Moanegi o re utollela dimelo tša baanegwa. (O re utullela semelo sa Sefatamollo sa go hloka nnete setšhabeng.)  Moanegi o re utollela maikutlo a baanegwa. (Setšhaba sa Sefatamollo se nyamile ka ge ba ipona ba loba bogoši.) (2) 1.1.6  Go ka ba le khutšo mo motseng ka ge kgošikgolo e tla be e beilwe setulong.  Dikgoši di ka thoma go gerulana ka ge ba tla be ba ntšhitšwe dijo ka ganong/ ba se sa hwetša dibego. Dikarabo tša balekwa tša maleba di tla amogelwa. (2) 1.1.7  Mmatshepho o ile a goroša ngwetši yeo e belegego ngwana wa mošemane, Nkgotlelele, wa go tlo buša setšhaba.  Nkgotlelele o ile a direlwa monyanya wa go bewa setulong sa bogoši a ba a neelwa tšohle tša bogoši. (2) 1.1.8 Maikutlo a go nyama/swaba/go kwa bohloko.  Sefatamollo ga se a kgone go phetha ka fao a tshepišitšego setšhaba sa gagwe.  Setšhaba se nyamile ka ge ba lemoga gore tshepišo ya Sefatamollo e foloditše, go lokišetšwa monyanya wa go tlo bea Nkgotlelele setulong. (E TEE fela.) (2) Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2 3 DBE/2023 SC/NSC – Tlhahlo Ya Go Swaya 1.2 SETSOPOLWA SA B 1.2.1  Go bolelwa ka go iša mahlakore mošate.  Magoši a be a nyalelana.  Go bolelwa ka koma. (3) 1.2.2  Sefatamollo ga se a iše lehlakore.  Tetedi o belaela gore morwedi'agwe, Kwelapele o tla bolaelwa lefeela. (2) 1.2.3 (a) 'Lehlakore.' (1) (b) 'Ga go mpa ye e ratago go selela e nngwe.' (1) 1.2.4  Dikgomo di ile tša ya go nyala Kgabagare go e na le gore di goroše Kwelapele.  Kgabagare le Kwelapele ke bagadikane bao ba sa ratanego, go tloga malapeng a gabobona. (2) 1.2.5  Mmatshepho a ka ya go boledišana le Sefatamollo gore a hwetše lebaka leo le mo paledišitšego go tla monyanyeng.  Mmatshepho a ka tlogela Sefatamollo ba se nwešane meetse.  Mmatshepho a ka bega Sefatamollo magošing ao a agelanego le yena. Dikarabo tša balekwa tša maleba di tla amogelwa. (E TEE fela.) (1) 1.2.6  Ditiragalo tša padi di dikologa godimo ga gagwe.  Setšhaba se gana Mmatshepho a buša ka ge e le mosadi.  Mmatshepho o laleditše magoši go tla monyanyeng wa Nkgotlelele ge a bewa kgoši, a mangwe magoši a se tle monyanyeng woo.  (TŠE PEDI fela) (2) 1.2.7 Kgegeophetogi ke tsela yeo mongwadi a rumilego ditaba tša padi ka tsela yeo re bego re sa e lebelela.  Mongwadi o atlegile ka go tšweletša thekniki ye, ka ge re be re se ra letela gore Nkgotlelele a ka bewa bogoši ka ge setšhaba se be se sa nyake go bušwa ke lehwepe. (2) 1.2.8 Balwi ke baratani/Batho ba a lwa ba bowe ba swarelane. (1) 1.2.9  Nka mo eletša gore a ye go boledišana le yena.  Nka mo eletša gore a kgopele magoši a kgauswi le yena go yo botšiša gore molato ke eng. Dikarabo tša balekwa tša maleba di tla amogelwa. (2) [35] Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2 4 DBE/2023 SC/NSC – Tlhahlo Ya Go Swaya POTŠIŠO YA 2: DILO TŠELA KE BATHO – MC Mphahlele 2.1 SETSOPOLWA SA C 2.1.1 (a) 'O be a ipshina.' (1) (b) 'Ke go tlotša meriri ka makhura mme ya kamiwa ka sekamo sa go fiša.' (1) 2.1.2 1 E/Lephodisa. 2 A/Ngwanenyana. 3 D/Rakgadi. 4 B/Mošemane. (4) 2.1.3 O be a le sehlogo. (1) 2.1.4 Wa manyami.  Bana ba ba be ba hlaka.  Bana ba be ba tšhaba rakgadi wa bona kudu. (3) 2.1.5  Moanegi o re utollela dimelo tša baanegwa. (O re utolla semelo sa rakgadi Mmaphefo sa go ba sehlogo.)  Moanegi o re utollela maikutlo a baanegwa. (Maikutlo a bohloko a bana ba Mashudu a go hloka lefelo la go dula./Maikutlo a lethabo go Mashudu ge a dula le mosadi Wammala.) (2) 2.1.6  Mukhabudi le Lufuno ba ka tšhaba ka gae.  Mukhabudi le Lufuno ba ka nyaka thušo go ba bangwe ba leloko.  Mukhabudi le Lufuno ba ka ya go nyaka thušo go badirelaleago.  Mukhabudi le Lufuno ba ka ineela go diokobatši.  Mukhabudi le Lufuno ba ka gopola go ipolaya. Dikarabo tša balekwa tša maleba di tla amogelwa. (TŠE PEDI fela.) (2) 2.1.7  Mukhabudi le Lufuno ba atlegile bophelong.  Mukhabudi le Lufuno ba ile ba swarelana le tatago bona. (2) 2.1.8 A manyami.  Ke nyamišwa ke gore Mashudu ga a na maikarabelo le lerato.  Bana ba gotše ka ntle le kgodišo ya motswadi. Dikarabo tša balekwa tša maleba di tla amogelwa. (E TEE fela.) (2) Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2 5 DBE/2023 SC/NSC – Tlhahlo Ya Go Swaya 2.2 SETSOPOLWA SA D 2.2.1  Go bolelwa ka sekolo.  Go bolelwa ka dišepine.  Go bolelwa ka Konstable.  Go bolelwa ka setšene.  Go bolelwa ka galase. (TŠE THARO fela.) (3) 2.2.2  Meisie o be a hlakišwa ke bana ba gagwe.  Mošemane wa gagwe Basi o be a enwa madila a kgoga patše. (2) 2.2.3 (a) 'a bina gare.' (1) (b) 'a duba thankga.' (1) 2.2.4  Leina la puku ke Dilo tšela ke batho.  Rakgadi Maphefo o be a bitša Mukhabudi le Lufuno go re ke dilo tšela.  Mafelelong mola ba atlegile a ba bitša batho. (TŠE PEDI fela.) (2) 2.2.5  Basi a ka mo hloriša.  Basi a ka mmolaya.  Basi a ka mo raka ka lapeng. Dikarabo tša balekwa tša maleba di tla amogelwa. (TŠE PEDI fela.) (2) 2.2.6 Ga wa swanela go tepeletša ngwana go goleng ga gagwe. (1) 2.2.7 Kgegeophetogi ke tsela yeo mongwadi a rumilego ditaba tša padi ka tsela yeo re bego re sa e lebelela.  Mongwadi o atlegile ka go tšweletša thekniki ye, ka ge go be go se gwa letelwa gore Mukhabudi le Lufuno ba ka atlega ka ge ba bile le kgodišo ye boima.  Go be go se gwa letelwa gore Mukhabudi le Lufuno ba ka swarela le tatago bona. (E TEE fela.) (2) 2.2.8  Ke be nka tšhaba ka gae.  Ke be nka hloya Meisie.  Ke be nka hloya Basi. Dikarabo tša balekwa tša maleba di tla amogelwa. (E TEE fela.) (1) 2.2.9  Ke be nka mo eletša gore a lemoge bohlokwa bja thuto.  Ke be nka mo eletša gore a tlogele diokobatši ka ge di le kotsi.  Ke be nka mo eletša gore a ye go Mafelo a Tsošološo/ Kagolefsa. (Rehab centres.) Dikarabo tša balekwa tša maleba di tla amogelwa. (TŠE PEDI fela.) (2) [35] PALOMOKA YA KAROLO YA A: 35 Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2 6 DBE/2023 SC/NSC – Tlhahlo Ya Go Swaya KAROLO YA B: PAPADI/TERAMA POTŠIŠO YA 3: DI ŠITILE PHAAHLA – SN Tseke 3.1 SETSOPOLWA SA E 3.1.1 1. E/Monna wa Lefagwana. 2. D/Mošomimmogo wa Theepe. 3. B/Mmago Lefagwana. 4. A/Tatago Tlhakolane. (4) 3.1.2  O bohlale.  O na le mathaithai.  Ke mphetakapejana. (3) 3.1.3 Ke Namele. (1) 3.1.4 Sebjalebjale.  Go bolelwa ka mphato wa marematlou.  Go bolelwa ka kgomo ya kanapa.  Go bolelwa ka barutwana. (TŠE PEDI fela.) (3) 3.1.5  Go tšweletša dimelo tša baanegwa.  Go utolla maikutlo a baanegwa.  Go re babogedi ba kwešiše tše ba di bonago le tše ba di kwago.  Go hlaloša tikologo.  Go dira go re baanegwa ba hlaloše ditiragalo ka bobona. (TŠE THARO fela.) (3) 3.1.6  Theepe o tšhogile.  Barutiši ga ba swanela go ratana le bana ba sekolo.  Mosadi ke wa go kgopelwa ka mmaditsela batswading ba gagwe. (E TEE fela.) (2) 3.1.7 A manyami.  Ke nyamišwa ke gore barutwana ba ka se hwetše tsebo/thuto yeo e swanetšego.  Barutiši ba ba gola tšhelete ya mmušo ka tsela ya bofora. Dikarabo tša balekwa tša maleba di tla amogelwa. (E TEE fela.) (2) Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2 7 DBE/2023 SC/NSC – Tlhahlo Ya Go Swaya 3.2 SETSOPOLWA SA F 3.2.1  ‘Meetse.’  ‘Dintlwana tša boširelo.’  ‘Palomoka ya tšhelete ya meago yeo e sa šomego selo mo sekolong.’ (3) 3.2.2 Tlhakolane :  O re ke 'Moditi wa mphato wa rena.'  O re ke 'Monna wa kwešišo le lerato.'  O re ke 'Monna wa mafolofolo go tša tšwelopele.' (3) 3.2.3 ‘O boditšwe semmušo re le gona ka moka barutwana gore o tla ba mmaditsela wa rena.’ (1) 3.2.4 Wa lethabo.  Ke thabišwa ke go re Namele ke kgale a ikgwerantšhitšhe le bana ba sekolo bjale ke yena a rongwago go hlogo ya sekolo. Dikarabo tša balekwa tša maleba di tla amogelwa. (2) 3.2.5  Go utolla seemo sa ditaba.  Go tšweletša maikutlo a baanegwa/babapadi.  Go efoša ditšhitišo.  Go hlahla babadi. (TŠE THARO fela.) (3) 3.2.6 (a) Setlatla. (1) (b) Tlamegile. (1) 3.2.7  Leina la puku ke Di šitile Phaahla, se se ra go re ditiragalo tša ka pukung ye di bothata mo e lego gore motho ga a kgone go di hlatha/go di rarolla gabonolo.  Mathata a puku ye a boima go ka a rarolla. (E TEE fela.) (1) 3.2.8  Ba ka bitšwa pele ga Lekgotlataolo la Sekolo.  Ba ka begwa go ba Kgoro ya Thuto.  Ba ka fiwa kgalemo ya molomo/Ba ka rakwa mošomong. (TŠE PEDI fela.) (2) [35] Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2 8 DBE/2023 SC/NSC – Tlhahlo Ya Go Swaya POTŠIŠO YA 4: GA LE BATSWADI BA SELO – Phillip Mothupi 4.1 SETSOPOLWA SA G 4.1.1 1 E/O nagana go tšhaba ka gae. 2. A/O hloriša ngwana wa gagwe. 3. D/O bethilwe ke monna wa gagwe. 4. C/O hlohleleditše mmago Pulane go ya maphodiseng. (4) 4.1.2  Pulane o belaetšwa ke gore tatagwe ga se a ba rekela sešebo.  Pulane o re tatagwe o tšeetše mmagwe karata ya SASSA.  Pulane o gononwa/gopola gore tatagwe o lešitše mmagwe. (3) 4.1.3 Tokelo ya tšhireletšego.  Tatagwe o ba tšeetše karata ya SASSA.  Tatagwe o mo gapeletša go rekiša bjala, kudu go banna. (3) 4.1.4 Wa go ikgantšha/boikgantšho.  Ka ge a re yena a ka se je bogobe ka tamati/A ka se šebe ka ditamati. (2) 4.1.5 (a) O ra go re o loilwe/O ka re o loilwe. (1) (b) O ra go re Pulane o bolela dilo tša go se tšee gabotse/ O bolela dinonwane/ditaba tša go seye ka tsela. (1) 4.1.6  O rata tšhelete.  O nyaka go šomiša tšhelete yeo ya SASSA ka mo yena a nyakago.  Ga a nyake Nkareng le Pulane ba e ba le taolo godimo ga karata yeo. (TŠE PEDI fela.) (2) 4.1.7 A manyami/pefelo/tenego.  Ke nyamišwa ke ge Setongwane a itebeletše yena mong, e bile a tšhaba maikarabelo bjalo ka hlogo ya lapa. (2) 4.2 SETSOPOLWA SA H 4.2.1  Go bolelwa ka setatamente.  Go bolelwa ka tšhelete.  Go bolelwa ka maphodisa. (3) 4.2.2 (a) Ke banyalani/Ke monna le mosadi. (1) (b) Ke bagwera/bakgotse. (1) (c) Ke morwedi le mma. (1) 4.2.3. 'Lefotwana e sego la gago o hloba le gaela.' (1) Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe
Downloaded from hlayiso.com Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2 9 DBE/2023 SC/NSC – Tlhahlo Ya Go Swaya 4.2.4  Go utolla seemo sa ditaba.  Go tšweletša maikutlo a babapadi.  Go efoša ditšhitišo.  Go hlahla babadi. (TŠE THARO fela.) (3) 4.2.5 Thulano ya ka ntle.  Nkareng o thulana le Setongwane mabapi le tšhelete yeo Setongwana a rego ba e jele mmogo.  Setongwana o thulana le Nkareng ka ge Nkareng a boditše maphodisa gore Phafana o katile Pulane. (E TEE fela.) (2) 4.2.6  Wa go tlaiša Pulane ka go mo rekišiša bjala.  Wa go uta molato wa Phafana wa go kata Pulane. (2) 4.2.7 O išitšwe lefelong la polokego. (1) 4.2.8 Wa manyami.  Nkareng o nyamišwa ke ge Setongwane a sa bone phošo ge Phafana a katile Pulane. (2) [35] PALOMOKA YA KAROLO YA B: 35 Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2 10 DBE/2023 SC/NSC – Tlhahlo Ya Go Swaya KAROLO YA C: KANEGELOKOPANA POTŠIŠO YA 5: KHUPAMARAMA – Mamphoku Mamabolo 5.1 'MOHLOMONGWE KE TLHABOLOGO' – JRL Rafapa SETSOPOLWA SA I 5.1.1 (a) Ke banyalani (Ekwang ke mosadi wa Moswananoši/Moswananoši ke monna wa Ekwang.) (1) (b) Ke mogolo le moratho/Ke bana ba motho. (1) (c) Ke mma le morwedi. (1) 5.1.2 'Morwalo wa thaba.' (1) 5.1.3 (a) 'A se ba tsentšhe ka mahlo a batho.' (1) (b) 'O lekile go tima mollo.' (1) 5.1.4 Ke ka lebaka la gore monna wa gagwe o mo rakile. (1) 5.1.5 Wa ntwa.  Ngwetši e ntšhwa ka sefero e bofetšwe morwalo.  Monna o mo emišeditše lepara. (3) 5.1.6  Monna le mosadi ge ba na le mathata ba swanetše go dula fase ba rerišane.  Basadi ga ba swanela go hlorišwa. (2) 5.1.7  Mafetšo ke a makopana.  Mafetšo ga a fege babadi. (2) 5.1.8 A manyami.  Ke nyamišwa ke go bona monna a rwadišitše mosadi morwalo ebile a mo swaretše lepara. (2) 5.1.9  Morwa wa Ekwang a ka ya le naga.  Morwa wa Ekwang a ka ipolaya.  Morwa wa Ekwang a ka swarelwa go emišetša mosadi lepara. Dikarabo tša balekwa tša maleba di tla amogelwa. (TŠE PEDI fela.) (2) Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2 11 DBE/2023 SC/NSC – Tlhahlo Ya Go Swaya 5.2 'O MO TŠHABE PARAPARA!' – M Mamabolo SETSOPOLWA SA J 5.2.1 1 D/Monna wa go tshwenywa ke badimo. 2 A/Monna wa go ikhumiša ka dikgomo tša batho. 3 E/Hlatse ya bohodu bjoo bo dirilwego. 4 B/Monna/Kgoši ya go šireletša basenyi. (4) 5.2.2 'Wa mohuta wo wa bo Maziri ga o nyakege bathong.' (1) 5.2.3  Go bolelwa ka go rarollwa melato kgorong.  Go bolelwa ka tumelo go badimo. (2) 5.2.4 Hlogo ya kanegelokopana ke 'O mo tšhabe parapara.'  Kgoši o be a kgethologanya setšhaba.  Kgoši o be a šireletša mahodu a go tsebega mo motseng. (2) 5.2.5  Moanegi o re anegela ditiragalo kgato ka kgato.  Moanegi o re utollela dimelo tša baanegwa.  Moanegi o re tšweleletša ditiragalo ka tsela ya poledišano. (3) 5.2.6 Matseno a kanegelokopana ye ke a makopana.  A tšweletša tikologo ya lefelo e lego Seokela.  A na le maatlakgogedi.(Mmadi o tla rata go tseba gore ke ka lebaka la eng badudi ba Seokela ba kgeilwa ke seokelela.) (2) 5.2.7 Go ikokobetša/Boikokobetšo. (1) 5.2.8  Ke be ke tla e bega maphodiseng.  Ke be ke tla ya ka lešakeng la gagwe ka tšea kgomo.  Ke be ke tla boledišana le yena gore a ntefe. Dikarabo tša balekwa tša maleba di tla amogelwa. (TŠE PEDI fela.) (2) PALOMOKA YA KAROLO YA C: 35 Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2 12 DBE/2023 SC/NSC – Tlhahlo Ya Go Swaya KAROLO YA D: THETO DIRETO TŠA SESOTHO SA LEBOA – Prof. DM Kgobe POTŠIŠO YA 6 6.1 'GO POKOLO' – OK Matsepe 6.1.1  Moreti o makatšwa ke go bona pokolo e na le sefapano magetleng/mokokotlong.  Moreti o ipotšiša gore se ka ba se lebetšwe magetleng a pokolo na.  Moreti o duma go swana le pokolo ka ge sefapano e le seka sa tumelo.  Moreti o hlompha bogolo bja Modimo. (TŠE PEDI fela.) (2) 6.1.2  Go go makala go fetša nka se ke, Gore sefapano o se belegetše eng.  Na se lebetšwe go wena e seng Neng ka ntle ga letšatši lela ke se seke? (2) 6.1.3  Morumokwanofelo/phetši. (-na.) bona mpona  Morumokwanotia. (-ona.) bona mpona  Morumokwanokgaotši (-se.) botse bose (TŠE PEDI fela.) (2) 6.1.4 Mo. (1) 6.1.5 C/Sonete.  Se na le methalotheto ye lesomenne. (2) 6.1.6  Potšišoretoriki.  Go botšišwa potšišo yeo e sa hlokego/nyakego karabo. (2) 6.1.7 A ke go amogetše/le nna o tla mpona,  Se arola mothalotheto ka dikarolometara tše pedi.  Se tliša kwano ya dikgopolo tše di fapanego mothalothetong.  Se tliša kgaogano ya dikgopolo tše di fapanego mathalothetong. (TŠE PEDI fela.) (3) 6.1.8  Tshwantšho e bonagala methalothetong ye 12 ya mathomo mo moreti a retago pokolo ka mešomo ye mebotse.  Tirišo ke methalo ye 2 ya mafelelo mo moreti a lebogago pokolo. (2) Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2 13 DBE/2023 SC/NSC – Tlhahlo Ya Go Swaya 6.1.9 Re ithutile gore:  Pokolo ke sephedi sa go gatelelwa le go ba le kgotlelelo.  Le ge e nyatšega mediro ya yona ke yeo e ka re tsentšhago legodimong. (2) 6.2 'RE MADIMABE BJANG' – OK Matsepe 6.2.1  Sereto se na le methalotheto ye 27.  Sereto se na le ditematheto tše 9.  Thematheto ye nngwe le ye nngwe e na le methalotheto ye 3. (Thesete.)  Methalotheto ke ye mekopana, ya magareng le ye metelele. (TŠE THARO fela.) (3) 6.2.2  'Tše kae dihlogo ke tše di fihlilwego.'  Phefolo/ Pebofatšo. (2) 6.2.3  Moreti o bona ditiro tše mpe tšeo di ba diragalelago di na le mong.  Moreti o duma ge modiri a ka ba botša gore ba mo lefe bjang gore ba be le bana. (2) 6.2.4 (a) Bana re a ba belega eupša ba a hlokofala. (1) (b) Bana ga ba gona ka fao ga go seo re ka se dirago. (1) (c) Re tšofetše/godile/ga re sa kgona go belega. (1) 6.2.5  Monna.  Moreti o re: 'mmagobanake tlogela go riboga/Moreti o bolela le mosadi wa gagwe.' (2) 6.2.6  Go tlaleletša kgopolo.  Go tiišetša/gatelela kgopolo. (2) 6.2.7 A manyami.  Ke nyamišwa ke gore moreti o belega bana e fela ba a hlokofala.  Ke nyamišwa ke gore ke kgale a phasa badimo e fela ba sa mo thuše ka selo. A kwelobohloko.  Ke mo kwela bohloko ka gore ga a kgone go bona/lemoga gore pelelgo go yena ga e gona  Ke mo kwela bohloko gobane dingaka go yena e le mejela. Dikarabo tša balekwa tša maleba di tla amogelwa. (3) PALOMOKA YA KAROLO YA D: 35 PALOMOKA YA TLHAHLOBO: 70 Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe

Study this subject

More from Grade 12 Sepedi FAL

View all