Skip to content

Sepedi HL Grade 12 Paper 1 NSC June 2015 Memo

MemorandumSepedi HLGrade 1220158 pages

Grade 12 Sepedi HL Paper 1 memorandum from the NSC June Exam 2015, 8 pages. Read online or get the free PDF download, question paper linked when available.

Free to read online, no sign-up needed

Answer online

Loading document…

Loading document…

NSC June Exam 2015

Questions in this paper

Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com GRAA SENIOR CERTIFICATE EXAMINATION SEPEDI LELEME LA GAE (HL) LEPHEPHE LA PELE (P1) 2015 MEMORANTAMO MEPUTSO: 70 Palomoka ya matlakala a memorantamo ke 7. Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Sepedi Leleme la Gae (HL)/P1 2 DBE/2015 SCE – Memorantamo KAROLO YA A: TEKATLHAOLOGANYO GO SWAYA TEKATLHAOLOGANYO • Ka lebaka la gore nepo e lebešitšwe go kwešišo, mopeleto le polelo tša go phošagala dikarabong ga tša swanela go otlwa, ka ntle le ge fela diphošo tša mohuta woo di fetola tlhalošo/kwešišo. (Diphošo di swanetše go bontšhwa). Ge molekwa a diriša mantšu a polelo yeo a sa lekwego ka yona, hlokomologa mantšu ao, gomme ge karabo e tšweletšwa gabotse, se mo otle. Le ge go le bjalo, ge lentšu la polelo ye nngwe le dirišwa mo sengwalong gomme le nepiša karabo, gona karabo yeo e tla amogelwa. • Mo go dipotšišopulego, ga go meputso ye e tlogo fiwa go dikarabo tša EE/AOWA goba Ke a dumela/Ga ke dumele. Go swanetše go fiwa lebaka la karabo yeo. • Ga go meputso ye e tlogo fiwa go dikarabo tša NNETE/MAAKA goba NTLHA/KGOPOLO. Go swanetše go fiwa lebaka la karabo yeo. • Ge go nyakega dikarabo tša lentšu le tee, gomme molekwa a fa lefoko ka moka, swaya karabo ya nnete ge fela lentšu la nnete/karabo le/e thaletšwe. • Ge dintlha tše pedi goba tše tharo di nyakega gomme gwa fiwa tše ntši, swaya fela tše pedi goba tše tharo. • Amogela mebolelwana. POTŠIŠO YA 1 1.1 SETŠWELETŠWA SA A 1.1.1 Šwalalantše. (1) 1.1.2 Go nyakega thuto ye kgolo. (1) 1.1.3 Heroin, sebolayamagotlo, sebolayaditwatši le diokobatši tše dingwe tša malwetši a go fapana. (Tše pedi tša tše) (2) 1.1.4 Temana ya bobedi, e re utollela theko ya seokobatši se. E laetša gape le gore badiriši ba nyaope ba ka dira se sengwe le se sengwe gore ba hwetše tšhelete ya go e reka mola temana ya boraro e tšweletša Nkholo yo e lego lekgoba la nyaope ka lebaka la khuetšo ya segwera. O kgotlelela ditlhohlo ka moka tšeo di tlišwago ke nyaope go swana le go hlobaela bošego, letšhologo le lehlatšo. (4) 1.1.5 • Go hlamola > go bolela • Ba nkgoga ka nko ka wela > go dira tšeo bagwera ba rego o di dire/ba nkišeletša/ba nhlohleletša. • Go botša serokaphatla > go bolela taba thwi. • A inama sa mo tshela > go ineela. (4) 1.1.6 Balekwa ba tla tšweletša diponelopele tša go fapana. Mohlala: • Kabelo e tlo ba segwahla bophelong (molwetši). • Ka ge tirišo ya nyaope e le kgahlanong le molao, Kabelo a ka swarwa a ya kgolegong. • A ka fetoga lehodu go ya go ile. • A ka fetoga go ba lekgoba la nyaope bophelong bja gagwe ka moka. • A ka feleletša a hwile. (Kgetha tše pedi fela) (2) Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Sepedi Leleme la Gae (HL)/P1 3 DBE/2015 SCE – Memorantamo 1.1.7 Balekwa ba tla tšweletša dikarabo tša go fapana. Mohlala: • E humiša barekiši ba yona. • Go na le nyakego ye ntši ya nyaope gare ga bafsa. • Go hloka maikarabelo ga bafsa. • Go gapša ke mogofe ga bafsa, le tše dingwe. • Go tšea tsogolekobong ga maphodisa a mangwe. (Tše pedi tša tše) (2) 1.1.8 Balekwa ba tla tšweletša dikarabo tša go fapana. Mohlala: • Dithutotlhahlo tše di fiwago bafsa ba go diriša nyaope di ba thuša go tlogela le go hloya nyaope. • Go hwetša thekgo ya go ya go ile. • Go kgaogana le bagwera bao a bego a phela le bona. • Ba bangwe ba badiriši ba nyaope le ge ba išitšwe mafelong a tshokollo ya monagano ba boa e sa le makgoba a nyaope. • Go se hwetše thekgo ya go ya go ile. • Go se kgaogane le bagwera bao a bego a phela le bona. (2) 1.1.9 Balekwa ba tla tšweletša maikutlo a go fapana. Mohlala: • Maikutlo a go nyama: motswadi o nyamišwa ke ngwana yo a dirišago nyaope ka go tseba gore ga a na bokamoso. • Maikutlo a pefelo: motswadi o befedišwa ke ngwana yo a dirišago nyaope etšwe a godišitšwe gabotse. • Maikutlo a kwelobohloko: motswadi o kwela ngwana bohloko ka go tseba gore ge a diriša nyaope ga a na bokamoso. • Maikutlo a kgakanego, le tše dingwe. (2) 1.2 SETŠWELETŠWA SA B 1.2.1 B/Bafsa bao ba dirišago diokobatši. (1) 1.2.2 • Ditšweletšwa ka bobedi bja tšona di mabapi le tirišo ya diokobatši. • Setšweletšweng sa A temaneng ya 3 go laetšwa ka mokgwa woo dipalopalo tša bafsa bao ba šomišago diokobatši di golelago godimo ka gona, mola setšweletšwa sa B se bontšha bontši bja bafsa bao ba šomišago diokobatši. • Ditšweletšwa di bontšha khuetšo ya segwera tirišong ya diokobatši. (3) 1.2.3 Seswantšho se laetša: • Bafsa bao ba tšhabilego sekolong gomme ba duletše go kgoga diokobatši. • Mola ba bangwe ba bafsa ba lehono le bona ba diriša diokobatši ka nako ya sekolo. (2) Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Sepedi Leleme la Gae (HL)/P1 4 DBE/2015 SCE – Memorantamo 1.2.4 • Kgarebe foreiming ya B e robetše molaleng ka lebaka la go tagwa ke diokobatši/dinotagi. • Go laetša go hloka maikarabelo. • Go se ithate. (Tše pedi fela) (2) 1.2.5 Balekwa ba tla tšweletša dikarabo tša go fapana. Mohlala: Ee, go kgoga diokobatši le go tsena sekolo ga di sepelelane, ka gona di ka se dirwe ka nako e tee tša kgonagala. (Karabo ye e abelwe meputso ye 2) (2) PALOMOKA YA KAROLO YA A: 30 Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Sepedi Leleme la Gae (HL)/P1 5 DBE/2015 SCE – Memorantamo KAROLO YA B: KAKARETŠO POTŠIŠO YA 2 Mokgwa wa go swaya kakaretšo: Kabo ya meputso: D = Dintlha P = Polelo M = Mantšu D = Dintlha tše šupa (7) tše di tšweleditšwego = meputso ye šupa (7) P = Polelo = (3) Palomoka ya meputso: (10) Kabo ya meputso ya polelo • Moputso o 1 o abelwa dintlha tše 1–3. • Meputso ye 2 e abelwa dintlha tše 4–5. • Meputso ye 3 e abelwa dintlha tše 6–7. Kabo ya meputso ya polelo ge molekwa a ngwalolotše dintlha: • 0 ge a ngwalolotše dintlha tše 6–7. • Moputso o 1 ge a ngwalolotše dintlha tše 1–5. ELA HLOKO: Palo ya mantšu: • Baswai ba swanetše go kgonthišiša palo ya mantšu ao a ngwadilwego. • Molekwa ga se a swanela go fokoletšwa meputso ge a sa laetša palo ya mantšu goba ge a sa bala mantšu gabotse. Ge palo ya mantšu e feta ao a nyakegago, bala a mahlano ka morago ga ao a nyakegago gomme o hlokomologe ao a šetšego. Mohlala wa karabo: Bakgathatema ba bohlokwa thutong ke motswadi, morutiši le morutwana. Motswadi o hlohleletša morutwana go ba le maikemišetšo bophelong bja gagwe. Motswadi o na le maikarabelo a go fa ngwana thekgo ya maleba. Morutwana o na le maikarabelo a go obamela melao ka moka ya sekolo. Morutwana o na le maikarabelo a go efoga tšohle tše mpe tšeo di ka mo šitišago go ithuta. Maikarabelo a morutiši ke go hlompha seriti le ditokelo tša barutwana. Maikarabelo a morutiši ke go dira mošomo wa gagwe ka tshwanelo. Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Sepedi Leleme la Gae (HL)/P1 6 DBE/2015 SCE – Memorantamo DINTLHA KA MOKGWA WA GO DINTLHA KA MANTŠU A NGWALOLLA MOLEKWA 1 'Motswadi, morutiši le morutwana A Bakgathatema ba bohlokwa ke bakgathatema ba bohlokwa thutong ke motswadi, morutiši le thutong.' morutwana. 2 'Mmagwe o be a fela a mmotša ka B Motswadi o hlohleletša bohlokwa bja go ba le morutwana go ba le maikemišetšo le go fihlelela maikemišetšo bophelong bja maikemišetšo ao.' gagwe. 3 'Motswadi o na le maikarabelo a C Motswadi o na le maikarabelo a go fa ngwana thekgo yeo a e go fa ngwana thekgo ya maleba. hlokago ka go mo hlolela legae leo le loketšego go ithuta.' 4 'Morutwana o na le maikarabelo a D Morutwana o na le maikarabelo go obamela molao wa sekolo, go a go obamela melao ka moka ya ithuta, go theeletša le go hlompha sekolo. barutiši, go dira mešomo ya gagwe, go kgatha tema dipapading.' 5 'Morutwana o na le maikarabelo a E Morutwana o na le maikarabelo go široga tšohle tšeo di šitišago a go efoga tšohle tše mpe tšeo tshepedišo ya go ithuta.' di ka mo šitišago go ithuta. 6 'Morutiši yena o na le maikarabelo F Maikarabelo a morutiši ke go a go hlompha seriti le ditokelo tša hlompha seriti le ditokelo tša barutwana.' barutwana. 7 'Maikarabelo a morutiši ke go fihla G Maikarabelo a morutiši ke go mošomong ka nako gomme o dira mošomo wa gagwe ka šetša gore nako ya morutwana ga tshwanelo. e senyege fela. O itokišetša dithuto gabotse. O tseba bokgoni le mafokodi a barutwana gomme maitshwaro a gagwe ke a maleba.' [10] PALOMOKA YA KAROLO YA B: 10 Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Sepedi Leleme la Gae (HL)/P1 7 DBE/2015 SCE – Memorantamo KAROLO YA C: THUTAPOLELO LE TŠHOMIŠOPOLELO GO SWAYA KAROLO YA C • Mopeleto: o Dikarabo tša lentšu le tee di swaiwe go ba tše di nepagetšego le ge mopeleto o phošagetše, ka ntle le ge phošo e fetola tlhalošo ya lentšu. o Dikarabong tša lefoko le le phethagetšego, mopeleto wo o phošagetšego o tlo otlwa ge phošo e tšwelela mo go sebopepo sa polelo ye go lekwago ka yona. o Ge go lekwa kopafatšo, karabo e swanetše go bontšhwa ka nepagalo. • Dibopego tša polelo di swanetše go nepiša popopolelo, di be di tšweletšwe ka botlalo mafoko go ya ka taelo. • Mabapi le dipotšišokopana tša go fapafapana tša go kgethwa, amogela BOBEDI tlhaka ya go nyalelana le karabo ya go nepagala LE/GOBA karabo ya go nepagala ya go ngwolwa ka botlalo. POTŠIŠO YA 3 3.1 C/Bolao bja mabusebuse. (1) 3.2 Tliša bolao bja kgale re go fe bjo o bo bonago mo ka R1 500 fela. (1) 3.3 • Poeletšo ya leina le 'BOLAO' e gatelela gore lebenkele le rekiša malao fela. • Mmapatši o gwaletša/goketša bareki. (2) 3.4 Seswantšho sa bolao/tirišo ya fonte ye kgolo/polelo ya go goketša/polelo ya go jabetša/Go iketla ga kgarebe bolaong. (Tše pedi tša tše) (2) 3.5 • Gore bareki bao ba nago le kgahlego ba kgone go ikopanya le yena ka mogala. • Go fihlelela bareki gabonolo. (2) 3.6 Maikutlo a kgotsofalo/boiketlo/lethabo. Sefahlego se edile ebile o a myemyela. (2) [10] POTŠIŠO YA 4 4.1 A/Lethabo la batswadi le morwa ge a tšweletše dithutong. (1) 4.2 Monareng. (1) 4.3 Sefahlego sa sealoga se bontšha makalo mola sa tatagwe se bontšha lethabo. Morwa o makatšwa ke gore ke kgale ba tsebile ka katlego ya gagwe. (2) Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Sepedi Leleme la Gae (HL)/P1 8 DBE/2015 SCE – Memorantamo 4.4 Pudula ya monagano, e laetša seo se gopolwago ntle le go bolelwa ka go hlaboša lentšu. (2) 4.5 O šomile senna > Mmagosealoga o lebogiša sealoga ge se šomile gabotse kudu dithutong. (2) 4.6 • Ke maikutlo a lethabo/boikgantšho, batswadi ba thabišitšwe ke ge morwa wa bona a alogile dithutong. Batswadi ba bonala ba thabile, ba sega. • Maikutlo a makalo. Morwa o makatšwa ke gore batswadi ba thabišitšwe ke eng ka tsela ye e le kgale ba tseba ditaba tše. Sefahlego sa sealoga se laetša makalo. (2) [10] POTŠIŠO YA 5 5.1 Ikgantšha (1) 5.2 Go laetša bonnyane. (1) 5.3 Mošomong e laetša lefelo moo kgethologanyo e diregago gona. Gabotse e hlaloša mokgwa. (2) 5.4 Diparonimi ke mantšu ao a tšwago modung o tee. Mohlala: Fapana/Phapano/Fapanego. (2) 5.5 Barutwana ba bona dipoelo tša molekwana. Tate o bona gore o tla fihla lehono. Bana ba bona ba tšweletše ka moka. (A mabedi fela) (2) 5.6 Balekwa ba tla fa dikarabo tša go fapana go ya ka dikgopolo tša bona. Mohlala: Ee, modudi yo mongwe le yo mongwe ka mo nageng o šireleditšwe ke molaotheo wa naga/Mehlobo ya go fapana ka mo nageng e phedišana mmogo ntle le kgethologanyo ya ditšo. Aowa, batho ba bangwe ba sa kgetholla ba bangwe go ya ka semorafe. Mešomong kgethollo e sa le gona. (Karabo ya maleba e tla amogelwa) (2) [10] PALOMOKA YA KAROLO YA C: 30 PALOMOKA YA TLHAHLOBO: 70 Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe

Study this subject

More from Grade 12 Sepedi HL

View all