Downloaded from hlayiso.com
GRAAD 12
SENIOR CERTIFICATE EXAMINATION
SESOTHO PUO YA TLATSETSO YA PELE (FAL)
PAMPIRI YA 1 (P1)
2015
MATSHWAO: 80
NAKO: Dihora tse 2
Pampiri ena e na le maqephe a 11.
Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Skip to contentAll 2015 papers 





View all





Sesotho FAL Grade 12 Paper 1 NSC June 2015 Question Paper
Grade 12 Sesotho FAL Paper 1 question paper from the NSC June Exam 2015, 11 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.
Sesotho Fal · Grade 12 · NSC June Exam · 2015 · sesotho. Question paper, 11 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- Sesotho FAL
- Grade
- Grade 12
- Language
- Sesotho
- Document type
- Question paper
- Year
- 2015
- Exam period
- NSC June Exam
- Paper
- 1
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 11
- File size
- 1.0 MB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 11
This exam
NSC June Exam 2015
- Paper 1Question paper
- Paper 2Question paperMemo
Questions in this paper
- Question 1Sebopeho-puo le melawana ya puo (Language Structures and Conventions)30 marks
- Question 3Ho bala le ho shebella (Reading and Viewing — non-literary)10 marks
- Question 4Sebopeho-puo le melawana ya puo (Language Structures and Conventions)10 marks
- Question 5.1Sebopeho-puo le melawana ya puo (Language Structures and Conventions)14 marks
- Question 5.2Ho bala le ho shebella (Reading and Viewing — non-literary)106 marks
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P1 2 DBE/2015
SCE
DITAELO HO MOHLAHLOBUWA
1. Pampiri ena e arotswe DIKAROLO TSE THARO, e leng:
KAROLO YA A: Tekokutlwisiso (30)
KAROLO YA B: Kgutsufatso (10)
KAROLO YA C: Tshebediso ya puo (40)
2. Araba dipotso TSOHLE.
3. Qala karolo E NNGWE le E NNGWE leqepheng LE LETJHA.
4. Seha mola qetellong ya karolo E NNGWE le E NNGWE.
5. Nomora dikarabo tsa hao feela jwalo ka ha dipotso di nomorilwe pampiring ya
dipotso.
6. Tlola mola dipakeng tsa dikarabo tsa hao.
7. Tsepamisa maikutlo haholo mopeletong le popong ya dipolelo tse
nepahetseng.
8. O eletswa ho sebedisa nako ya hao tjena:
KAROLO YA A: Metsotso e 50
KAROLO YA B: Metsotso e 30
KAROLO YA C: Metsotso e 40
9. Ngola ka mongolo o makgethe, mme o balehang.
Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P1 3 DBE/2015
SCE
KAROLO YA A: TEKOKUTLWISISO
Karolong ena o fuwe mefuta E MMEDI ya ditema. Bala le ho boha tema E NNGWE le
E NNGWE ebe o araba dipotso tse hlahang tlasa yona. Araba ka lentswe LE LE
LENG feela moo ho hlokehang, ntle le ha eba potso e hloka tlhaloso kapa karabo e
teletsana.
POTSO YA 1
Bala tema ena e latelang ka hloko, ebe o araba dipotso tse hlahang tlasa yona. Araba
ka lentswe LE LE LENG feela moo ho hlokehang, ntle le ha eba potso e hloka tlhaloso
kapa karabo e teletsana.
TEMA YA A
MONA KE HABO RONA
(Ke setsing sa mabenkele ka toropong e kgolo ya Gauteng. Ke sebakeng sa
mmaraka moo barekisi ba merabe e fapafapaneng ba rekisetsang teng.)
Ntahli: (O atamela a hlwentse.) Jwale ho etsahalang moo, keng Mmadisebo?
Ke tlohile ka nqane ho mmila ke re ke qoba ho tena batho empa ke
mona re a qwaketsana. Ke nna ya iqalletseng sebaka sena, jwale baa
ba tswa kae?
Mmadisebo: (O mo tonela mahlo.) Ntahli! Bohle re ipehile feela mona, hobane re a 5
iphatela. Ha re na ditokelo tsa ho rekisa mona bohle. O sebete
hakaakang ho tsotella basadi bao ba Modimo?
Ntahli: E re ke o sirohe, ke a bona hore o atetse hloohong sa lesetlaoka
jwaloka bona basadi bao.
Lesole: O opile kgomo lenaka moo, Ntahli motswalle. Re tlohile le wena 10
khoneng eo ya seterata ka lebaka la bona basadinyana bao re sa
tsebeng le moo ba tswang, ba bile ba bolaya kgwebo ya rona. Re
itletse mona ho tla iqalla sebaka sa rona sa ho rekisetsa, ba boetse ba
re setsesetse morao sa dintjanyana tsa marakana. Hei melata ting, le
re batlang? 15
Mmadisebo: (O fehile matshwafo.) Hei boLesole! Ha eka le marematlou a ntswe
leng le Ntahli tje? Hona ke fofotho ya eng eo o ntseng o e bua, ya
hore basadi baa ba le bolaetse kgwebo? Wena o fetotse sebaka sa ho
rekisetsa hakae esale o le moo?
Ntahli: (O tiisitse.) Hela lesa eo Mmadiatheng, Mmadisebo. Ke diyathoteng di 20
bapile. (O retelehela ka ho Sofia le Tina.) Hei lona, tlohang mona le
fele mahlong a rona. Le ke ke la tla re phedisa habohloko mona.
Mona ke …!
Sofia: A ko ntese hle monna towe. Hara barekisi ba le bangata hakaale wa
re tsotella hakaana, rona re ba entseng jwang? 25
Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P1 4 DBE/2015
SCE
Tina: Hona ho lla bona feela, ba bang ba ikgutseditse, ke ba entseng jwang
bona?
Lesole: Oo! Le na le melomo e meholo athe? Etsang seo le se etsang. Ke a di
nka diphahlo tsena tsa lona. Tlisang!
Sofia: Ha ke tsebe ntho ena eo o e etsang ke eng? A ke o re lese hle monna 30
towe! Lesa diphahlo tsa rona!
Ntahli: Mona ke habo rona. Kgutlelang morao habo lona! Ehlile o opile kgomo
lenaka moo Lesole, thaka ka. Ntshwarise ka moo re behe phahlo tseo
tsa bona thoko kwana.
Mmadisebo: Lona Ntahli le Lesole, ka nnete hona hoo le ho etsang ke tlhekefetso. 35
Tina: Tlisa! Tlisa diphahlo tsa rona monna towe, o seledu ekang sa
phookwana ya mariha! (O a jabelwa.) Itjhuu!
Lesole: Mokgwa wa lona ke a bona le ne le sa nyalwa kwana moo le tswang.
Mona Afrikaborwa basadi ba nyetsweng ba hlompha banna. Butle re le
kenye lenakeng la malapa a Afrikaborwa. 40
(Kamora moo ha lla ditlelapa tse mmalwa. Hoba e lale Mmadisebo a
felehetsa basadi bao Tina le Sofia ho ya seteisheneng sa mapolesa se
haufi. Ka mora hoba lekonstabole le nke setatemente sa bona, sajene
a atamela ho hlahloba tlaleho eno.)
Sajene: Le re le tshwarisa banna baa, Lesole le Ntahli ka qoso ya hore ba le
otlile le ho le nkela diphahlo tsa lona? Taba ena ya lona e tla ba thata.
Sofia le wena Tina, ha le na ditokelo tsa ho ba ka mona ka naheng. Le
rata hore taba ena e ye lekgotleng la dinyewe? Bonang taba ena e
jwang: Basadi ba tswang naheng ya boahisane, ba se nang dipampiri 45
tsa bodulo mona, ba tshetseng le moeding ka tsela e seng molaong,
ba tshwarisa banna ba baahi ba Afrikaborwa, ba nang le ditokelo tsa
bodulo. Le a bona hore hantlentle ke lokela ho tshwara lona, ke le
kwalle?
Mmadisebo: Oho hle sajene! Mpe o be le mohau hle! Na hobane feela basadi baa 50
ba Modimo ba kene moo naheng ntle le molao, ba qhalwa ke tlala, ba
tlile kwano ka tshepo ya hore ba tla fatefatela bana ba bona, ba lokela
ho rohakwa feela ke banna ba nang le ditokelo tsa bodulo? Athe
ditokelo tsa botho ha di okamele ditokelo tsohle na?
[E qotsitswe le ho lokiswa ho tswa bukeng ya Sediba, Dladla MA le ba bang]
1.1 Ho ya ka ditaba tsa tema ee, ke ntho efe e tsekwang? (1)
1.2 Ke lentswe lefe meleng ya 1–4, le nang le moelelo o tshwanang le wa le
latelang?
Qabana. (1)
Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P1 5 DBE/2015
SCE
1.3 Polelo e latelang, 'Hei melata ting, le re batlang?', e totobatsa leeme la mofuta
ofe? (Meleng ya 14–15) (1)
1.4 Meleng ya 10–12 ke lentswe lefe le nang le moelelo o sa tshwaneng le wa
lentswe le latelang?
Hodisa (1)
1.5 Ho ya ka Lesole phapano ke efe pakeng tsa basadi ba Maafrikaborwa le bao
e seng Maafrikaborwa? (2)
1.6 Ke sefe se neng se etsa hore boLesole ba rekisetse moo ba sa fuwang
tumello? (2)
1.7 Nehelana ka dintho TSE PEDI tseo boLesole le boTina ba tshwanang ka
tsona. (2)
1.8 Mantswe a Mmadisebo meleng ya 50–54 a totobatsa sehalo sa mofuta ofe?
Tiisa karabo ya hao ka lebaka. (2)
1.9 Hlalosa se bolelwang ke mantswe a latelang a Lesole (sheba mela
ya 39–40).
Butle re le kenye lenakeng la Maafrikaborwa. (2)
1.10 Ke lentswe lefe le bontshang nyediso mantsweng a Lesole?
(Sheba mela ya 10–15) Tiisa karabo ya hao ka lebaka. (2)
1.11 Polelwana ena, 'Ke diyathoteng di bapile', e bolelang? Kgetha karabo e
nepahetseng ho tse latelang. (Sheba mela 20–21)
A Ke metswalle.
B Ke dira.
C Ke baahisane.
D Ke basebetsimmoho. (1)
1.12 Dikgutlo tse tharo tse qetellong ya puo ya Ntahli moleng wa 23 di bolelang? (1)
1.13 Bolela hore polelo e latelang ke Nnete kapa Mafosi, o be o nehelane ka
lebaka la karabo ya hao.
BoSofia ba ile ba bolaya kgwebo ya boNtahli. (2)
1.14 Na ketso ya boNtahli le Lesole ya ho tlosa diphahlo tsa boSofia moo di neng
di le teng, e ne e nepahetse? Tiisa karabo ya hao ka lebaka. (2)
1.15 Nehelana ka lebaka le dumellanang le polelo e latelang.
Ketso ya sajene ya ho hana ho amohela setatemente e fedisa pelo. (2)
Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P1 6 DBE/2015
SCE
TEMA YA B
[Se qotsitswe ho tswa http//www.google/images/bloomberg/news.co.za]
1.16 Bolela ntho TSE PEDI tse bontshang hore ho na le moferefere/morusu
setshwantshong se ka hodimo. (2)
1.17 Ditlamorao tsa se etsahalang setshwantshong see e ka ba dife? (2)
1.18 Nehelana ka lebaka le dumellanang le polelo e latelang:
Tshebediso ya kgase e llisang, e ka ba mokgwa o sa nepahalang wa ho tlisa
taolo maemong a tshwanang le a setshwantshong. (2)
MATSHWAO OHLE A KAROLO YA A: 30
Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P1 7 DBE/2015
SCE
KAROLO YA B: KGUTSUFATSO
POTSO YA 2
Bala ditaba tsa tema e latelang, ebe o di kgutsufatsa ka ho ngola dintlha TSE
SUPILENG, tse bontshang kamoo Nthabiseng a ileng a hlaselwa kateng.
DITAELO
1. Ngola dipolelo TSE SUPILENG, tse phethahetseng. Mantswe e be A SA
FETENG a 70.
2. Nomora dipolelo tsa hao ho tloha ho 1 ho ya ho 7.
3. Ngola ntlha E LE NNGWE feela polelong ka nngwe.
4. Ngola ka mantswe A HAO.
5. Qetellong ya kgutsufatso ya hao, bontsha palo ya mantswe ao o a
sebedisitseng ka masakaneng.
TEMA YA C
PHUTUHELO YA NTHABISENG
Yare ha bosiu bo wela fatshe Tlebere a hwesheletsa tlase a bua le banna ba habo a
re, 'He banna tsohang ke nako'. E re ka ha ba ne ba robaditse mmutla, ba hla ba
kgwaphoha hang. Ba tloha e mong a tshwere koto, e mong selepe sa ntwa, e mong a
nkile pitlahadi ya lejwe. Kaofela ba leba ntlong ya Nthabiseng.
Dintja tsa Nthabiseng tsa hana ho utlwa mokgwathatsa, mme tsa bohola tsa hla tsa
kgobola hampempe. Monga tsona, Nthabiseng, a tseba hore di bona ho hong.
A betseha a se a le molamu, a bile a le koto. Pelo e nngwe ya re a di kgaleme, e
nngwe ya hana. Ka ha o ne a tsielehile a sa tsebe se etsahalang, a kgaruma, 'Ke
mang?' A anela ho botsa a mpa a hloka karabo. A boela a kgaruma ka ntswe le
phahameng, 'Tshaa, ha di ba je!' Tsa hana ho utlwa ntja tse jwalo. Tsa itahlela ka hara
bona, mme ba phasaphasa.
Tlebere a hana ho bona, a thuha ntja lehata ka koto. Ya re feela hang au! Yaba ke
phetho, e shwele. A kgoroha, a ya a tobile ntlong ya Nthabiseng, mme a fihla a e
hotetsa. Ha re feela ruuu! Ntlo ya jwang ya hotela ya etsa kgabo e kgubedu. Mosi o
motala wa nyoloha o ipopile. Dinku tsa hana ho bona tsa tlalatlala, tsa hlwana hodimo.
Banna ba bang ba akgang Ramakgibitla ka hare, ba beha Nthabiseng direthe ho
ya tlase. Nthabiseng a tswedipana, a ba nyamella yaba o ile.
[E qotsitswe le ho lokiswa ho tswa bukeng ya Lerole le Lefubedu, VS Manaka, 1982]
MATSHWAO OHLE A KAROLO YA B: 10
Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P1 8 DBE/2015
SCE
KAROLO YA C: TSHEBEDISO YA PUO
POTSO YA 3
Bala papatso o be o araba dipotso tsa manollo ya setshwantsho le tshebediso ya puo.
TEMA YA D
Sehlahiswa
se
tjhaellwang
monwana
ke dingaka
Mohlokomedi ya ikgethang wa
letlalo bakeng sa:
• Mengwapo
• Menyama
• Letlalo le seng boreledi
• Letlalo le sosobaneng
• Letlalo le omelletseng
60 ml
'Ke ikutlwa ke le motlotlo ho sebedisa sehlahiswa sena.' Zandi Mpofu
[E qotsitswe le ho lokiswa ho tswa makasineng wa True Love, Phupu 2014]
3.1 Sehlahiswa see se fumaneha ka boholo bo bokae? (1)
3.2 Bolela ntho E LE NNGWE (ntle le mesebetsi ya sehlahiswa e totobaditsweng)
e ka susumetsang bareki ho reka sehlahiswa sena. (1)
3.3 Bolela mesebetsi E MMEDI ya sehlahiswa sena. (2)
Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P1 9 DBE/2015
SCE
3.4 Sehlahiswa see se reretswe bomang? (1)
3.5 Ke mawa afe A MABEDI a ho bapatsa a sebedisitsweng papatsong ee? (2)
3.6 Mantswe a ntshofaditsweng polelong ena, 'Sehlahiswa se tjhaellwang
monwana ke dingaka' a bolelang? Kgetha karabo e nepahetseng ho tse
latelang.
A Sehlahiswa se setjha se entsweng ke dingaka.
B Sehlahiswa se sebetsang ho feta tse ding.
C Sehlahiswa se kgothalletswang ke dingaka.
D Sehlahiswa se theko e boima ho feta tse ding. (1)
3.7 Na mantswe a latelang a ka susumetsa bareki ho reka sehlahiswa see?
Nehelana ka lebaka la karabo ya hao.
'Ke ikutlwa ke le motlotlo ho sebedisa sehlahiswa sena.' (2)
[10]
POTSO YA 4
Bala ditaba tsa khathunu ena, o ntano araba dipotso tse tla e latela.
TEMA YA E
Jo! Ho se tsebe ke C Le moriana ona o B Mo nwese motswako ona, o A
lebote. Mala ana thusa haholo ka mehla. tlwaelehileng wa metsi a
nka be ke a bedisitsweng, a nang le
phekotse ke sa le tswekere le letswai.
hae!
D
Balang buka tsena, le
di fuwa ka mehla. Di
teng malapeng ohle.
[Se qotsitswe le ho lokiswa ho tswa bukeng ya Abucus, Phato 2007]
4.1 Bothata ba mme ya nkileng lesea ke bofe? (1)
4.2 Bolela dintho TSE PEDI tse ka phekolang mala ho ya ka ditaba tsa khathunu. (2)
4.3 Letshwao la sefapano le khathunung le bolelang? (1)
Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P1 10 DBE/2015
SCE
4.4 O nahana ke lebaka lefe le etsang hore bathusi ba mme wa lesea e be ke
batho ba bomme e seng ba bontate? (2)
4.5 Hlalosa se bolelwang ke polelo e latelang.
Ho se tsebe ke lebote. (2)
4.6 Na o dumellana le mantswe a pudulwaneng ya D a reng, 'dibuka tsa bophelo
bo botle di teng malapeng ohle'? Nehalana ka lebaka la karabo ya hao. (2)
[10]
POTSO 5
5.1 Bala ditaba tsa temana ena, o ntano araba dipotso tse tla e latela.
TEMA YA F
Tlatsa dikgeo ka mantswe a nepahetseng, a fang seratswana sena moelelo
o phethahetseng. Ithuse ka mantswe a ka masakaneng. Ngola nomoro
(5.1.1–5.1.7) le karabo e nepahetseng feela.
BOFUMA LE BOTLOKOTSEBE
1. Batho ba bangata ha ba elellwe ho re bofuma bo ka baka mefuta e
fapaneng ya botlokotsebe metseng ya rona. (5.1.1) ... (ngata)
ditlokotsebe di (5.1.2) ... (ifa) nako ya ho sheba moo di ka senyang
teng. Nako e (5.1.3) ... (holo) le e nyane menahano ya ditlokotsebe
ha e phomole haholo nakong ya mariha. (5.1.4) ... (senya) e 5
bakwang ke ditlokotsebe nakong ena ho thwe ke e ka ballwang
diperesenteng tse (5.1.5) ... (tshoha). Mesebetsi ena ya ditlokotsebe
e beha maphelo a mapolesa ka mosing hoba ho bonwa eka a hloka
boiphihlelo le boikarabelo mosebetsing wa ona.
2. Ho thibela sekgatlha sa bonokwane metseng ya rona, ho se ho e 10
na le (5.1.6) ... (leano) a kentsweng tshebetsong metseng le
metsaneng e amehang. Le leng la maano ana ke la ho tshwara
dikopano tseo ho tsona setjhaba se tlang ho tsebiswa ka dikotlo tse
tla fuwa (5.1.7) ... (hle) ba tla fumanwa ba na le seabo
botlokotsebeng. Tshebedisanommoho ya setjhaba ke yona e tla 15
fetola boemo bona ba ditaba bo hlobaetsang baahi.
[Tema ya boiqapelo] (7)
5.1.8 Lokisa phoso ya mopeleto e fumanwang polelong e ngotsweng ka
botenya moleng wa 10. (1)
5.1.9 Ngola polelo e latelang hape empa o qale ka mantswe a
ntshofaditsweng.
Bofuma bo ka baka mefuta e fapaneng ya botlokotsebe. (2)
Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P1 11 DBE/2015
SCE
5.1.10 Mantswe a ntshofaditsweng polelong ena, 'E beha maphelo a
mapolesa ka mosing' a bolela ho ...
Kgetha karabo e nepahetseng ho tse latelang.
A Beha maphelo a mapolesa tsietsing.
B Beha maphelo a mapolesa sephiring.
C Beha maphelo a mapolesa monateng.
D Beha maphelo a mapolesa pontsheng. (2)
5.1.11 Sebedisa lentswe le latelang polelong ya hao e nang le moelelo o
fapaneng le oo le sebedisitsweng ka ona temeng:
Senya (2)
5.2 Boha setshwantsho se latelang, o nto araba dipotso tse thehilweng hodima
sona.
TEMA YA G
[Se qotsitswe le ho lokiswa ho tswa bukeng ya Abucus, Phato 2007]
5.2.1 Ngola polelo e latelang hape, o se o kentse matshwao a ho bala
moo a loketseng teng:
Hela weso esale wena le kolofo hape (2)
5.2.2 O utlwisisa eng ka lentswe 'hape' le sebedisitsweng
setshwantshong? (2)
5.2.3 Ipopele polelo e nang le moelelo o fapaneng le oo lentswe le
latelang le sebedisitsweng ka wona setshwantshong:
Hlooho (2)
[20]
MATSHWAO OHLE A KAROLO YA C: 20
MATSHWAO OHLE A PAMPIRI ENA: 80
Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello
Study this subject
Recommended for this subject

Question paper
Sesotho FAL Grade 12 Paper 2 NSC June 2015 Question Paper

Question paper
Sesotho FAL Grade 12 P1 NSC November 2015 Question Paper

Question paper
Sesotho FAL Grade 12 Paper 1 NSC June 2023 Question Paper

Question paper
Sesotho FAL Grade 12 Paper 1 NSC June 2022 Question Paper

Question paper
Sesotho FAL Grade 12 Paper 1 NSC June 2018 Question Paper

Question paper
Sesotho FAL Grade 12 Paper 1 NSC June 2017 Question Paper
More from Grade 12 Sesotho FAL

Annual teaching plan
Gr 12 Sesotho FAL ATP 2023 24

Memorandum
Sesotho FAL Grade 12 Paper 1 NSC November 2025 Memo

Memorandum
Sesotho FAL Grade 12 Paper 2 NSC November 2025 Memo

Memorandum
Sesotho FAL Grade 12 Paper 3 NSC November 2025 Memo

Memorandum
Sesotho FAL Grade 12 Paper 1 November 2024 NSC Memo

Memorandum