NATIONAL SENIOR
CERTIFICATE
KEREITE YA 12
SESOTHO PUO YA TLATSETSO YA PELE (FAL)
PAMPIRI YA BORARO (P3)
PUDUNGWANA 2025
TATAISO YA HO TSHWAYA
TATAISO YA HO TSHWAYA
MATSHWAO: 100
Tataiso ena ya ho tshwaya e na le maqephe a 16.
Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Skip to contentAll 2025 papers 





View all




Sesotho FAL Grade 12 Paper 3 NSC November 2025 Memo
Grade 12 Sesotho FAL Paper 3 memorandum from the NSC November Exam 2025, 16 pages. Read online or download the free PDF.
Sesotho Fal · Grade 12 · NSC November Exam · 2025 · sesotho. Memorandum. Read online or download the PDF.
- Subject
- Sesotho FAL
- Grade
- Grade 12
- Language
- Sesotho
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2025
- Exam period
- NSC November Exam
- Paper
- 3
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 16
- File size
- 406.3 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 16
This exam
NSC November Exam 2025
- Paper 1Question paperMemo
- Paper 2Question paperMemo
- Paper 3Question paperMemo
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P3 2 DBE/Pudungwana 2025
NSC – Tataiso ya ho tshwaya
KAROLO YA A: MOQOQO
DITAELO HO BATSHWAI
TATAISO YA HO TSHWAYA DITEMA TSA BOIQAPELO
Moqoqo kapa ditema tsa kgokahano di ke ke tsa hloka sesupo leha e le sefe sa hore di
badilwe tsa ba tsa abelwa matshwao ka tshwanelo. Sephetho sa matshwao a abetsweng
ditema tsa boiqapelo e be se loketseng.
Ho se tshwane le kgutsufatsong moo ho nang le pehelo ya moedi o tlamang wa palo ya
mantswe, moqoqo ke tema ya kgokahano ya boiqapelo. Ha moqoqo o phalla ho ya ka
boiqapelo mme o hohela mmadi, e tla be e le leeme ha ho tsepamiswa maikutlo hodima
bolelele feela ho na le hore ho shejwe dikahare.
Molao ke hore:
• Ho se eketswe dikotlo kaha ruburiki ka boyona e na le dikotlo.
Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P3 3 DBE/Pudungwana 2025
NSC – Tataiso ya ho tshwaya
RUBURIKI YA HO LEKANYETSA MOQOQO – (MATSHWAO A 50)
SESOTHO PUO YA TLATSETSO YA PELE (FAL) – SLKT
ELA TLHOKO:
• Sebedisa ruburiki ena ka dinako tsohle ha o lekanyetsa meqoqo (Pampiri ya 3, Karolo ya A).
• Matshwao a 0-50 a arotswe ho ya ka dikgato tse 5 tsa ditlhaloso.
• Lekgetheng la Dikahare, Puo le Setaele, tlhaloso e nngwe le e nngwe ya bokgoni e arotswe habedi ho hlahisa boemo bo hodimo le
boemo bo tlase; boemo bo bong le bo bong bo na le tlhaloso ya bona.
• Lekgetha la sebopeho lona ha le a arolwa ka bokgoni bo nang le boemo bo hodimo le bo tlase.
RUBURIKI YA HO LEKANYETSA MOQOQO – SESOTHO PUO YA TLATSETSO YA PELE [MATSHWAO A 50]
Makgetha a ho Phihlello e supang
Phihlello e babatsehang Phihlello e mahareng Phihlello ya motheo feela Phihlello e haellang
lekanyetsa bokgoni
DIKAHARE LE 28–30 22–24 16–18 10–12 4–6
MORALO -Nehelano e babatsehang -Nehelano e ntle haholo -Nehelano e kgotsofatsang -Nehelano e momahane -Nehelano e tswile
Boemo bo hodimo
ho feta tebello e -Mehopolo ke e loketseng -Mehopolo e momahane le mona le mane lekoteng hohang
(Nehelano ya tlwaelehileng ebile e kgahlisa ka botlalo ho kgodisa ka tsela e -Mehopolo ke e sa hlakang -Mehopolo ke e sa
sehlooho) tlhophiso -Mehopolo e bontshang le bopaki ba nehelano e amohelehang ebile e se ya boiqapelo tsepamang, e dubakaneng
ya mehopolo le bohlale, e phephetsang butswitseng -O hlophisitswe le ho -Ho na le bopaki bo -Ha e utlwahale mme
dintlha, kelohloko ya monahano, ebile e sutsitse -O hlophisitswe le ho momahana ka tsela e fokolang ba tlhophiso le mehopolo e a phetakakwa
baamohedi ba -O hlophisitswe le ho hokelwa hantle haholo ho amohelehang ho momahano ya mosebetsi -Ha e a hlophiswa le hona
ditaba, maikemisetso hokelwa ka boqhetseke, ho kenyeditswe selelekela, kenyeleditswe selelekela, ho hokeleha.
le maemo kenyeleditswe selelekela, mmele le qetelo. mmele le qetelo.
mmele le qetelo.
MATSHWAO A: 30 25–27 19–21 13–15 7–9 0–3
-Nehelano e tswileng -Nehelano e radilwe hantle -Nehelano e a kgotsofatsa -Nehelanno boholo e tswile -Ha ho boiteko bo
matsoho leha e haellwa ke -Mehopolo ke e loketseng, leha e sa hlaka mona le lekoteng entsweng ba ho arabela
matshwao a boqhetseke mme e thahasellisang mane -Mehopolo e na le ho hloka sehlooho
Boemo bo tlase
ba moqoqo o babatsehang -O hlophisitswe le ho -Mehopolo e momahane le kgokelo mme e dubakane -Mehopolo e tswile
-Mehopolo e sutsitseng hokelwa hantle ho ho kgodisa ka tsela e -Bopaki ba tlhophiso le lekoteng ka hohle-hohle,
ebile e bontsha boiphihlelo kenyeleditswe selelekela, mahareng momahano bo a thekesela ha e a nepahala
bo hodimo mmele le qetelo -Karolo ya mosebetsi e -Mosebetsi ha o a tsepama
-O hlophisitswe le ho itseng e hlophisitswe; sehloohong mme o
hokelwa ka bonono ho -Ho na le boiteko bo itseng dubakane
kenyeleditswe selelekela, ba tlhophiso le momahano
mmele le qetelo ho kenyeleditswe
selelekela, mmele le qetelo
Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P3 4 DBE/Pudungwana 2025
NSC – Tataiso ya ho tshwaya
Makgetha a ho Phihlello e supang Phihlello ya motheo
Phihlello e babatsehang Phihlello e mahareng Phihlello e haellang
lekanyetsa bokgoni feela
PUO, SETAELE LE HO 14–15 11–12 8–9 5–6 0–3
HLAOLA DIPHOSO -Sehalo, rejisetara, setaele -Sehalo, rejisetara, setaele -Sehalo, rejisetara, setaele -Sehalo, rejisetara, setaele -Tshebediso ya puo ha e
le tlotlontswe di loketse le tlotlontswe di loketse le tlotlontswe di loketse le tlotlontswe ha di a lokela utlwisisehe
Sehalo, rejisetara, sepheo, baamohedi ba sepheo, baamohedi ba sepheo, baamohedi ba sepheo, baamohedi ba -Sehalo, rejisetara, setaele
setaele, tlotlontswe ke
Boemo bo hodimo
ditaba mmoho le maemo ditaba mmoho le maemo ditaba mmoho le maemo ditaba hammoho le le tlotlontswe ha di a lokela
tse lokelang ka tsela e babatsehang ka botlalo -Tshebediso ya puo ke e maemo baamohedi ba ditaba,
sepheo/tshusumetso le -Tshebediso ya puo e -Tshebediso ya puo e lokileng bakeng sa ho -Tshebediso ya puo ke ya sepheo le maemo
maemo bontsha boitshepo mme e matla mme ho fetisa moelelo motheo feela -Tlotlontswe e haellang ho
Kgetho ya mantswe tswile matsoho sebedisitswe sehalo se - Puo ya bonono e -Sehalo le kgetho ya feta tekanyo hoo nehelano
Tshebediso ya puo le - Sehalo se kgahlisang loketseng boholo ba nako sebedisitswe ho mantswe ke tse sa e sa utlwisiseheng
tlwaelo, matshwao a ho ebile se le matla -Boholo ba mosebetsi ha o matlafatsa dikahare lokelang
bala le mopeleto -O batla o hloka diphoso na diphoso tsa melao ya -Tlotlontswe e haellang
tsa melao ya puo le tsa puo le mopeleto haholo
MATSHWAO A: 15 mopeleto -O radilwe hantle haholo
-O radilwe ka boqhetseke
bo hlollang
13 10 7 4
-Tshebediso ya puo ke e -Tshebediso ya puo ke e -Tshebediso ya puo e -Tshebediso ya puo ke e
Boemo bo tlase
tswileng matsoho, e utlwahalang, mme e lekane leha ho na le ho se hlotsang
susumetsang sehalo se loketseng ka kakaretso tsepame mona le mane -Ha ho phapano kapa ke e
nepahetseng -Sehalo ke se matla, mme -Ka kakaretso sehalo ke fokolang motswakong wa
-O batla o hloka diphoso se loketseng se loketseng leha puo ya dipolelo
tsa melao ya puo le tsa -Ho na le diphoso tse bonono e haella -Tlotlontswe e haella ka
mopeleto mmalwa tsa melao ya puo tsela e ikgethang
-O radilwe ka bokgoni bo le tsa mopeleto
babatsehang -O radilwe hantle
SEBOPEHO 5 4 3 2 0–1
-Kgodiso ya sehlooho ke e -Kgodiso ya dintlha ke e -Dintlha tse loketseng di a -Dintlha tse itseng di a -Dintlha tse hlokehang di a
Makgetha a tema: babatsehang utlwisisehang, mme e hodiswa utlwahala haella
popeho ya dipolelo le -Dintlha tse phethahetseng hodisang sehlooho -Dipolelo le diratswana di -Dipolelo le diratswana di -Dipolelo le diratswana di
kgodiso ya diratswana ka botlalo -O momahane bopilwe hantle na le diphoso fosahetse
le bolelele bo -Dipolelo le diratswana di -Dipolelo le diratswana di -Moqoqo o na le moelelo -Moqoqo o ntse o na le -Moqoqo ha o na moelelo
hlokehang bopilwe a utlwisiseha ebile di moelelo o itseng
ka tsela e babatsehang tswakilwe
MATSHWAO A: 5
MATSHWAO 43–50 33–40 23–30 13-20 0–10
Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P3 5 DBE/Pudungwana 2025
NSC – Tataiso ya ho tshwaya
Matshwao a ka sebediswang bakeng sa ho tshwaya:
Makgetha a Tekanyetso Matshwao Senotlolo
Dikahare/Moralo (60%) 30 DM =
Puo/Setaele/Tokiso ya diphoso (30%) 15 PST =
Sebopeho (10%) 05 Seb =
Matshwao ohle 50
Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P3 6 DBE/Pudungwana 2025
NSC – Tataiso ya ho tshwaya
KAROLO YA A: MOQOQO
TATAISO YA SEBOPEHO SA DITEMA TSA MOQOQO
Mefuta ya Moqoqo wa Phetelo/ Moqoqo wa Ditema tsa Kgohelo/ngangisano/o sa
Ditema o hlalosang Boimamelo/ditema tsa nkeng lehlakore
Dinnete
Sebopeho sa • Sehlooho • Sehlooho • Sehlooho
ka ntle • Selelekela • Dihloohwana • Selelekela
• Mmele • Selelekela • Mmele
• Phethelo • Mmele • Phethelo
• Phethelo
Sebopeho sa Mohato/Setepe Ketane Mokolokotwane
seratswana Moralo wa mantlha o Dipolelo tse hlahang di Mathathama a dingangisano/dinnete tse
hatellang hodima ditsela latelana di hokahantswe ke phaelletsweng ho tshehetsa ntlha e itseng.
tse itseng tsa ho etsa polelo e tlang pele. Botsitso
dintho le tsa phetelo tse • Polelo ya mohopolo wa Ho tshehetsa mahlakore ka bobedi ka
itshetlehileng hodima sehlooho. dingangisano tse lekalekanang
tlhahlamano ya diketsahalo • Dipolelo tsa tlatsetso. mabapi/kgahlanong le ntlhakgolo, e le ho fana
ho latela nako. ka teka-tekano lehlakoreng ka leng.
• Polelo ya mohopolo wa Ngangisano:
sehlooho. Selelekela – ntlhakemo e hlake
• Dipolelo tsa tlatsetso ho Mmele:
bontsha tlhahlamano ya • Polelo ya mohopolo wa sehlooho
diketsahalo. • Dingangisano tse latelwang ke ditlhaloso
Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P3 7 DBE/Pudungwana 2025
NSC – Tataiso ya ho tshwaya
Phethelo:
• Dikgothaletso
• Kgutsufatso/phethelo
• Ntlhakemo e hlahelle
O sa nkeng lehlakore:
Selelekela – ntlhakemo e hlake
Mmele:
• Polelo ya mohopolo wa sehlooho
• Dipolelo tse tshehetsang.
• Dintlha tse kgahlanong le sehlooho le mabaka.
Phethelo:
• Dikgothaletso
• Kgutsufatso/phethelo
• Ntlhakemo e hlahelle
Makgetha • Di re qoqela ka pale e • Fana ka tsebo kapa • Di ikemiseditse ho hohela/ho okaoketsa maikutlo
mabapi le motho/batho, tlhahisoleseding ya kapa diketso tsa mmadi.
sebaka le nako ya nnete.
diketsahalo.
• Di na le mopheti kapa
mongodi wa pale.
Makgetha a • Puo ya semmuso kapa • Puo ya semmuso • Puo e tobang taba e a sebediswa.
puo eo e seng ya semmuso • Lekgathe lejwale le a • Puo ya bonono, e kang ya mekgabisopuo.
• Lekgathe lefetile le sebediswa. • E hlaha eka e tseba matswalo le ditabatabelo tsa
sebediswa haholo. • Puo e sa bontsheng rona kahoo di sebedisa monyetla oo ho okaoketsa
• Mahokedi a kang maikutlo a mongodi maikutlo a babadi.
kamora, yaba, pele ho • (Jakone) puo e • E hlahisa dikgopolotaba eka ke taba.
moo, pele, kahoo, jj. sebediswang lekaleng • Dingangisano tse sekametseng lehlakoreng le le
le ikgethileng la tsa leng.
mosebetsi.
• Sehalo sa semmuso
Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P3 8 DBE/Pudungwana 2025
NSC – Tataiso ya ho tshwaya
KAROLO YA A: MOQOQO
POTSO YA 1
1.1 Letsatsi le fetotseng tsohle bophelong ba ka.
Dikahare: Di hlakise kamoo letsatsi le itseng le ileng la tlisa phetoho
bophelong ba hae kateng. [50]
1.2 Tlhompho e bula mamati a kwetsweng bophelong.
Dikahare: Di hlakise ditsela tseo tlhompho e ka fang motho menyetla ya
katleho kateng. [50]
1.3 Ha nka fuwa monyetla, nka ...
Dikahare: Di hlakise kamoo monyetla oo mongodi a ka o fuwang o ka tlisang
phetoho/o ka fetolang maemo kateng. [50]
1.4 Na dibuka di ntse di le bohlokwa nakong ee ya disebediswa tsa dijithale?
Dikahare: Di totobatse kamoo dibuka di sa ntseng di le bohlokwa kateng
nakong ena ya tshebediso ya disebediswa tsa dijithale.
KAPA
Di totobatse kamoo dibuka di seng di se bohlokwa kateng nakong
ena ya tshebediso ya disebediswa tsa dijithale. [50]
1.5 Botle le bobe ba ho kena sekolo ka marangrang/inthanete.
Dikahare: Ditaba tsa moqoqo di tshehetse mahlakore a mabedi, lehlakore
la botle le la bobe ba ho ithuta ka tshebediso ya marangrang. [50]
1.6–1.8 Ditshwantsho
Dikahare tse lebelletsweng:
• Moqoqong ona mohlahlobuwa o sheba setshwantsho mme a qoqe ka seo
se se qholotsang maikutlong a hae.
• Moqoqo wa hae o tshwanetse ho dumella mmadi ho itemohela sehlooho
seo ho qoqwang ka sona ka tsela e hlakileng.
• Moqoqo o ka ngolwa ho tswa lehlakoreng lefe kapa lefe. [50]
MATSHWAO OHLE A KAROLO YA A: 50
Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P3 9 DBE/Pudungwana 2025
NSC – Tataiso ya ho tshwaya
RUBURIKI YA HO LEKANYETSA TEMA YA KGOKAHANO E TELELE – SESOTHO PUO YA TLATSETSO YA PELE [MATSHWAO A 30]
Makgetha a ho Phihlello e babatsehang Phihlello e supang bokgoni Phihlello e mahareng Phihlello ya motheo feela Phihlello e haellang
leknyetsa
DIKAHARE, 15–18 11–14 8–10 5–7 0–4
MORALO LE -Nehelano e babatsehang -Nehelano e ntle haholo, e -Nehelano e lekaneng, e -Nehelano ya motheo e -Nehelano e totobatsa
SEBOPEHO haholo ho feta ditebello tse bontshang tsebo e ntle ya bontshang tsebo ya bontshang tsebo e itseng ya kgaello ya tsebo ya
tlwaelehileng makgetha a mofuta wa tema makgetha a mofuta wa tema makgetha a mofuta wa tema makgetha a mofuta wa tema
-Nehelano le - Mehopolo e matla, e -Nehelano e tsepame - ha e -Nehelano ha e a tsepama -Mosebetsi o na le tsepamo -Moelelo o nyotobetse ke ho
mehopolo; butswitseng kgere ka ho phethahala – ho na le e itseng empa o a kgera kgera ho hoholo
-Tlhophiso ya -Tsebo e batsi ya makgetha -Mehopolo le dikahare di ho kgera ho itseng -Ha se ka dinako tsohle -Mehopolo le dikahare ha di
mehopolo; a mofuta wa tema momahane, mme di -Mehopolo le dikahare di na mehopolo le dikahare di na momahano
-Sepheo, -Mosebetsi o tsepame manollotswe hantle haholo le momahano e lekaneng momahaneng -Ke dintlha tse mmalwa
baamohedi ba -Mehopolo le dikahare di ka dintlha tse tshehetsang feela - Sehlooho se tshehetswa ke haholo tse tshehetsang
ditaba, makgetha a momahane sehlooho -Ke dintlha tse itseng feela dintlha tse mmalwa sehlooho
tema le maemo. -Nehelano e manollotswe ka -Sebopeho ke se loketseng, tse tshehetsang sehlooho -Melao ya sebopeho e -Ha ho boiteko ba ho
boqhetseke mme dintlha se nang le diphoso tse -Ka kakaretso, sebopeho se sebedisitswe ka bohlotsa bo sebedisa melao ya sebopeho
tsohle di tshehetsa sehlooho mmalwa haholo nepahetse leha se na le boholo
-Sebopeho ke se diphoso tse itseng -Kgaello e itseng ya dintlha
MATSHWAO A: 18 nepahetseng ka botlalo tsa bohlokwa
PUO, SETAELE 10–12 8–9 6–7 4–5 0–3
LE HO HLAOLA -Sehalo, rejistara, setaele le -Sehalo, rejistara, setaele le -Sehalo, rejistara, setaele le -Sehalo, rejistara, setaele le -Sehalo, rejistara, setaele le
DIPHOSO tlotlontswe di loketse tlotlontswe di loketse tlotlontswe di loketse tlotlontswe ha di a lokela tlotlontswe ha di dumellane
-Sehalo, rejistara, maikemisetso, baamohedi ba maikemisetso, baamohedi ba maikemisetso, baamohedi ba maikemisetso, baamohedi ba le maikemisetso, baamohedi
setaele, ditaba le maemo ka ho ditaba le maemo ka botlalo ditaba le maemo ditaba le maemo ka botlalo ba ditaba le maemo
maikemisetso, fetisisa -Ka kakaretso, melao ya puo -Mosebetsi o na le diphoso -Tshebediso ya puo e -Mosebetsi o tletse diphoso
baamohedi ba -Melao ya puo e nepahetse e nepahetse ebile e bopehile tse itseng tsa melao ya puo; fosahetse ebile e tletse mme o dubakane
ditaba le maemo; ka botlalo ebile nehelano e hantle -Tlotlontswe e lekaneng diphoso tse ngata -Tlotlontswe ha e a lokela
-Tshebediso ya bopehile hantle -Tlotlontswe e ntle haholo -Diphoso ha di nyotobetse -Tlotlontswe e haellang sepheo
puo, tlwaelo ya -E batla e se na diphoso -Mosebetsi boholo ha o na moelelo. -Moelelo o nyotobetse -Moelelo o nyotobetse
tshebediso ya puo, diphoso. haholo
kgetho ya
mantswe,
matshwao a ho
bala le mopeleto.
MATSHWAO A: 12
MATSHWAO 25–30 19–23 14–17 9–12 0–7
Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P3 10 DBE/Pudungwana 2025
NSC – Tataiso ya ho tshwaya
Makgetha a Tekanyetso Matshwao Senotlolo
Dikahare/Moralo/Sebopeho (60%) 18 DMS =
Puo/Setaele/Tokiso ya diphoso (40%) 12 PST =
Matshwao ohle 30
Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P3 11 DBE/Pudungwana 2025
NSC – Tataiso ya ho tshwaya
KAROLO YA B: DITEMA TSA KGOKAHANO TSE TELELE
POTSO YA 2
2.1 LENGOLO LA SEMMUSO (KOPO)
Sebopeho:
• Diaterese di pedi. Aterese ya mongodi wa lengolo o e ngola ho tloha
bohareng ba leqephe ho leba ka letsohong le letona, e nto latelwa ke
letsatsi, kgwedi le selemo, feela jwalo ka lengolong la setlwaedi.
• Kamora aterese o tlola mola o ngole mohla.
• Aterese ya ya ngollwang (moamohedi) o e ngola ka letsohong le
letshehadi.
• Aterese ya moamohedi o e qala ka maemo a tshebetso a eo o mo
ngollang, ebe ho latela aterese ya hae ka botlalo.
• Tlasa aterese o ngola tumediso (monghadi, mofumahadi kapa
mofumahatsana/ mohlomphehi).
• Tlasa tumediso o tlola mola, ebe o ngola sehlooho, e leng ho akaretsa
dikahare tsa lengolo, o sehe mola ebang o o ngotse ka ditlhaku tse
nyenyane. Ha o ngotse sehlooho ka ditlhaku tse kgolo, ha o sehe mola.
• Kamora mola wa sehlooho, ngola seratswana sa selelekela seo e leng
ntshetsopele ya ditaba.
• Ho feta mona, seratswana se seng le se seng ke se matlafatsang taba eo
o buang ka yona. Tlola mola dipakeng tsa diratswana.
• Qetelo le yona ke ya puo ya semmuso, mme o ka e ngola e le 'Ka
botshepehi', 'Ka boikokobetso', jj.
• O lokela ho saena o nto ngola mabitso ka botlalo.
Dikahare:
• Mohlahlobuwa a hlakise sepheo sa lengolo sehloohong sa lona.
• Ho totobale hore mosuwehlooho o koptjwa ho nehelana ka holo baithuting
ba Kereiti ya 12 nakong eo ba itlhophisetsang ditlhahlobo tsa
makgaolakgang ka yona.
• A nehelane ka dintlha tse tla nnetefalletsa mosuwehlooho hore ho fela ho
le molemong wa bona ho sebedisa holo ya sekolo. [30]
Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P3 12 DBE/Pudungwana 2025
NSC – Tataiso ya ho tshwaya
2.2 ATIKELE E YANG MAKASINENG
Sebopeho:
• E ngolwe ka bokgabane le bokgeleke; ho be le sehlooho se sekgutshwane,
se be matla, se kgahle mahlo le ho tsosa tjantjello;
• Tema ya atikele e arolwa ka dikholomo ho etsa hore e balehe habobebe.
• Ditaba di hlahiswa ka sebopeho sa diratswana, tseo hangata di nang le
selelekela, kgolo (mmele) le qetelo;
• Diratswana e be tse kgutshwane, ka puo e balehang habonolo;
• E tobe taba, e bua le mmadi ka ho otloloha, e ama maikutlo a mmadi;
• Hlahisa mabitso a batho, dibaka, dinako kapa tlhahisoleseding efe feela e
amang atikele;
• Mongodi o lokela ho hlahiswa kamehla;
• Sehlooho, sehalo le setaele di itshetleha mofuteng wa atikele, bothong ba
ya ngolang mmoho le boamohedi ba ditaba.
Dikahare:
• E totobatse lebitso la sethethefatsi seo ho buuwang ka sona.
• E hlalose tshebediso e mpe le ditlamorao tse bosula tsa sethethefatsi seo
dibapading [30]
2.3 TSA BOPHELO BA MOFU
Dikahare:
• Dikahare di hlahise mabitso a mofu.
• Tlhaho ya mofu e hlahiswe (sebaka, letsatsi le selemo sa tswalo).
• Tsa kgolo ya hae, thuto, mosebetsi le tsa lenyalo (ha di le teng).
• Tsa lefu la hae (letsatsi le tsela eo a hlokahetseng ka yona).
• Di hlahise maballo a mofu: bao a ba siyang.
• Theneketso ya seboko sa mofu e hlahiswe.
• Qetelo e be e dumellanang le mofuta ona wa tema.
Sehalo le puo e sebediswang di dumellane le mofuta ona wa tema. [30]
Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P3 13 DBE/Pudungwana 2025
NSC – Tataiso ya ho tshwaya
2.4 IMEILI
Sebopeho:
• Mongodi le moamohedi ba lokela ho ba le diaterese tsa imeili.
• Aterese ya imeili ya mongodi e ngolwa ka hodimo sebakeng sa yona, mme
o qala ka yona molaetseng oo wa imeili.
• Aterese ya imeili ya moamohedi e ba ka tlase ho ya mongodi, ka mantswe
a mang e tla latela ya mongodi.
• Diaterese tsa batho ba bang ba ka romellwang molaetsa oo, di ba le
sebaka sa tsona ka tlasa ya ya romellwang molaetsa. Sebaka seo se
hlahiswa ka Cc, mme diaterese tsa imeili tsa batho bao di a hlahella.
• Ho ka boela ha ba le batho ba bang hape ba ka romellwang molaetsa oo
empa diaterese tsa diimeili tsa bona di sa hlahelle moo molaetseng, mme
sebaka seo se hlahiswa ka Bcc.
• Kamora sebaka sa diaterese ho ba le sebaka sa ho ngola sehlooho sa
molaetsa. Sehlooho sa molaetsa wa imeili se lokela ho ngolwa hantle, se
hlake, se utlwisisehe.
• Ka tlasa sehlooho ho latela sebaka sa ho ngola molaetsa.
• Ditumediso di tla fapana ho ya ka mofuta wa molaetsa o ngolwang.
• Ditumediso e be tse kgutshwane kaha ho bolokwa nako.
Dikahare:
• Dikahare tsa molaetsa wa imeili le tsona di tla fapana ho ya ka mofuta wa
dikamano tsa mongodi le moamohedi/baamohedi le mofuta wa molaetsa,
wa semmuso.
• Ditaba e be tse utlwahalang tse tobileng, o ntse o hopola palo ya mantswe
ya ditema tsa kgokahano tse telele. Ha ho a lebellwa hore o hokele eng
kapa eng imeiling ya hao.
• Qetello e tla ba ya semmuso, mme e tla ngolwa e le 'Ka botshepehi', ' ka
boikokobetso', jj [30]
MATSHWAO OHLE A KAROLO YA B: 30
Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P3 14 DBE/Pudungwana 2025
NSC – Tataiso ya ho tshwaya
RUBURIKI YA HO LEKANYETSA TEMA YA KGOKAHANO E KGUTSHWANE - SESOTHO PUO YA TLATSETSO YA PELE [MATSHWAO A 20]
Makgetha a ho Phihlello e babatsehang Phihlello e supang bokgoni Phihlello e mahareng Phihlello ya motheo feela Phihlello e haellang
lekanyetsa
DIKAHARE, 10–12 8–9 6–7 4–5 0–3
MORALO LE - Nehelano e babatsehang e - Nehelano e ntle haholo, e - Nehelano e lekaneng e - Nehelano ya motheo e - Nehelano e totobatsa
SEBOPEHO supang bokgoni bo bontshang tsebo e ntle ya bontshang tsebo ya bontshang tsebo ya kgaello ya tsebo ya
ikgethang; makgetha a mofuta ona wa makgetha a mofuta ona wa makgetha a itseng feela a makgetha a mofuta ona wa
-Nehelano le - Mehopolo e matla, e tema; tema; mofuta ona wa tema; tema;
mehopolo; butswitseng; - Mosebetsi ha o kgere, o - Mosebetsi ha o a tsepama - Mosebetsi o na le tsepamo -Moelelo o nyotobetswa ke
-Tlhophiso ya - Tsebo e batsi ya makgetha tsepame; ka ho phethahala – ho na le e itseng empa o a kgera; ho kgera ho hoholo;
mehopolo; a mofuta ona wa tema; - Mehopolo le dikahare ke ho kgera ho itseng; - Ha se ka dinako tsohle - Mehopolo le dikahare ha di
-Sepheo, - Mosebetsi ha o kgere, o tse momahaneng, tse - Mehopolo le dikahare di na mehopolo le dikahare di na momahano;
baamohedi ba tsepame; hlalositsweng ka tsela e le momahano e mahareng; momahaneng. sehlooho se - Ke dintlha tse mmalwa
ditaba, makgetha a - Mehopolo le dikahare ke supang bokgoni mme di - Ke dintlha tse itseng feela tshehetswa ke dintlha tse haholo tse tshehetsang
tema le maemo. tse momahaneng; tshehetsa sehlooho; tse tshehetsang sehlooho; mmalwa; sehlooho;
- Dintlha tsohle di tshehetsa - Sebopeho ke se loketseng - Sebopeho ke se loketseng - Sebopeho se foofo feela, - Ha ho boiteko ba ho
sehlooho mme di hlalositswe se nang le diphoso tse ka kakaretso empa se nang mme se na le bohlotsa bo sebedisa melao ya
ka tsela e babatsehang; mmalwa. le diphoso. boholo; sebopeho.
- Sebopeho ke se -Kgaello e matla ya tse
MATSHWAO A: 12 nepahetseng. itseng tsa bohlokwa.
PUO, SETAELE 7–8 5–6 4 3 0–2
LE HO HLAOLA - Sehalo, rejistara, setaele le - Sehalo, rejistara, setaele, le - Sehalo, rejistara, setaele le - Sehalo, rejistara, setaele le - Sehalo, rejistara, setaele le
DIPHOSO tlotlontswe di loketse tlotlontswe di loketse tlotlontswe di loketse tlotlontswe di lokela tlotlontswe ha di dumellane
-Sehalo, rejistara, maikemisetso, baamohedi maikemisetso, baamohedi maikemisetso, baamohedi ba maikemisetso, baamohedi ba le maikemisetso, baamohedi
setaele, ba ditaba le maemo; ka ho ba ditaba le maemo; ka tsela ditaba le maemo; ka tsela e ditaba le maemo hanyane; ba ditaba le maemo;
maikemisetso, fetisisa ka tsela e e bontshang bokgoni bo mahareng; - Tshebediso ya puo e - Mosebetsi o tletse diphoso
baamohedi ba babatsehang; boholo; - Mosebetsi o na le diphoso fosahetse ebile e tletse mme o dubakane;
ditaba le maemo; - Tshebediso ya puo e - Tshebediso ya puo e tse itseng tsa tshebediso ya diphoso tse ngata; - Tlotlontswe ha e dumellane
-Tshebediso ya nepahetse ebile e bopehile nepahetse ka kakaretso puo; - Tlotlontswe e haellang; le sepheo;
puo, tlwaelo ya hantle; ebile e bopehile hantle; - Tshebediso ya tlotlontswe - Moelelo o nyotobetse. - Moelelo o nyotobetse
tshebediso ya puo, - Mosebetsi ha o na diphoso. - Tshebediso ya tlotlontswe e ke e lekaneng; haholo.
kgetho ya mantswe, ntle haholo; - Diphoso ha se tse
matshwao a ho bala - Mosebetsi boholo ha o na nyotobetsang moelelo.
le mopeleto. diphoso.
MATSHWAO A: 8
MATSHWAO 17–20 13–15 10–11 7–8 0–5
Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P3 15 DBE/Pudungwana 2025
NSC – Tataiso ya ho tshwaya
Makgetha a Tekanyetso Matshwao Senotlolo
Dikahare/Moralo/Sebopeho (60%) 12 DMS =
Puo/Setaele/Tokiso ya diphoso (40%) 8 PST =
Matshwao ohle 20
Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P3 16 DBE/Pudungwana 2025
NSC – Tataiso ya ho tshwaya
KAROLO YA C: DITEMA TSA KGOKAHANO TSE KGUTSHWANE
POTSO YA 3
3.1 PAPATSO
Dikahare:
• Ho bapatswa kgwebo ya lebenkele la dijo tsa setso.
• Puo e lokela ho susumetsa mmadi/moreki.
• Mmapatsi o lokela ho kgodisa mmadi/moreki hore ke yena feela motseng
ya ipabolang ka ho pheha dijo tse monate tsa setso.
• Sebaka sa kgwebo, dinako tsa tshebetso le ditefello di hlahiswe.
• Nomoro ya mohala moo ba ka letsetswang teng. [20]
3.2 MOLAETSA WA SMS
Sebopeho:
• Lebitso kapa nomoro ya moamohedi wa molaetsa, le hlaha hodimodimo
molaetseng oo.
• Letsatsi leo molaetsa o rometsweng ka lona.
• Lebokosana la ho ngola molaetsa.
Dikahare:
• Puo ha se ya semmuso ho ya ka dikamano tsa mongodi le moamohedi.
• Lekgathe le laolwa ke maemo a ditaba, mme mona ho tla sebediswa
lekgathe lejwale kapa lekgathe letlang.
• Molaetsa o lokela ho hlaka le ho ba mokgutshwane.
• Tshebediso ya ditlhaku, dinomoro, dikgutsufatso tsa mantswe di
sebediswe feela ha molaetsa e se wa semmuso. [20]
3.3 DITAELO
Sebopeho:
• Ditaelo di lokela ho ngolwa di le ho sekaotaelo temekisong ya tumelo.
• Tatellano e nepahetseng e bohlokwa.
• A lotomanye dintlha tsohle tseo moithuti a tlamehang ho di etsa nakong ya
boitokisetso ba hae ba ditlhahlobo.
• A hlakise ka ho phethahala hore mohato ka mong oo moithuti a lokelang
ho o latela o bohlokwa hakae boitlhophisetsong ba ditlhahlobo tsa hae.
• A sebedise puo e hlakileng e bile e otlolohile le sehalo se tsamaellanang
le mofuta ona wa tema.
Dikahare:
• Qala boitokisetso ba hao o sa na le nako pele ho ditlhahlobo.
• Iphe nako e lekaneng ya boitokisetso thutong ka nngwe.
• Iphe nako e lekaneng ya ho phomola/robala.
• Sebedisa dipampiri tsa ditlhahlobo tsa dilemo tse fetileng.
• Botsa baithutimmoho le wena kapa titjhere ka tse ding tsa dipotso tse ka o
thatafallang dipampiring tsa ditlhahlobo tsa dilemo tse fetileng.
• Ikemisetse ho ba karolo ya dihlopha ho mo thusa ho arolelana tsebo le ba
bang.
• Ja dijo tse ahang/matlafatsang mmele, o nwe le metsi kgafetsa ho thibela
mokgathala.
Dikarabo tse ding tsa bahlahlobuwa di ananelwe. [20]
MATSHWAO OHLE A KAROLO YA C: 20
MATSHWAO OHLE A PAMPIRI ENA: 100
Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello
Study this subject
Recommended for this subject

Memorandum
Sesotho FAL Grade 12 Paper 3 NSC November 2023 Memo

Memorandum
Sesotho FAL Grade 12 Paper 3 NSC November 2022 Memo

Memorandum
Sesotho FAL Grade 12 Paper 3 NSC November 2021 Memo

Memorandum
Sesotho FAL Grade 12 Paper 3 NSC November 2018 Memo

Memorandum
Sesotho FAL Grade 12 Paper 3 NSC November 2017 Memo

Question paper
Sesotho FAL Grade 12 P1 NSC November 2025 Question Paper
More from Grade 12 Sesotho FAL

Annual teaching plan
Gr 12 Sesotho FAL ATP 2023 24

Question paper
Sesotho FAL Grade 12 P1 November 2024 NSC Question Paper

Question paper
Sesotho FAL Grade 12 P2 November 2024 NSC Question Paper

Question paper
Sesotho FAL Grade 12 P3 November 2024 NSC Question Paper

Memorandum