Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL
SENIOR CERTIFICATE
KEREITE YA 12
SESOTHO PUO YA TLATSETSO YA PELE (FAL)
PAMPIRI YA BOBEDI (P2)
PUDUNGWANA 2017
MATSHWAO: 70
NAKO: Dihora tse 2
Pampiri ena e na le maqephe a 18.
Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Skip to contentAll 2017 papers 





View all





Sesotho FAL Grade 12 P2 NSC November 2017 Question Paper
Grade 12 Sesotho FAL Paper 2 question paper from the NSC November Exam 2017, 18 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.
Sesotho Fal · Grade 12 · NSC November Exam · 2017 · sesotho. Question paper, 18 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- Sesotho FAL
- Grade
- Grade 12
- Language
- Sesotho
- Document type
- Question paper
- Year
- 2017
- Exam period
- NSC November Exam
- Paper
- 2
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 18
- File size
- 420.3 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 18
This exam
NSC November Exam 2017
- Paper 1Question paperMemo
- Paper 2Question paper
- Paper 3Question paperMemo
Questions in this paper
- Question 1Dingolwa tsa Bongoli (Literature — Set Works)35 marks
- Question 2Dingolwa tsa Bongoli (Literature — Set Works)35 marks
- Question 3Dingolwa tsa Bongoli (Literature — Set Works)35 marks
- Question 4Dingolwa tsa Bongoli (Literature — Set Works)35 marks
- Question 5.1Dingolwa tsa Bongoli (Literature — Set Works)18 marks
- Question 5.2Dingolwa tsa Bongoli (Literature — Set Works)17 marks
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P2 2 DBE/Pudungwana 2017
NSC
DITAELO LE TLHAHISOLESEDING HO MOHLAHLOBUWA
Pampiri ena e fupere tlhahisoleseding e latelang:
Bala ditaelo tsena ka hloko pele o araba dipotso.
1. O SE KE wa latella ho bala pampiri yohle. Tadima karolo e hlahisang
dikahare tsa pampiri leqepheng le latelang, mme o tshwaye dinomoro tsa
dipotso tse thehilweng dibukeng tseo o ithutileng tsona. Ka mora moo o bale
dipotso tseo, o nto kgetha tseo o lakatsang ho di araba.
2. Pampiri ena e arotswe DIKAROLO TSE NNE, e leng:
KAROLO YA A: Pale/Nobele/Novele (35)
KAROLO YA B: Tshwantshiso/Terama (35)
KAROLO YA C: Dipalekgutshwe (35)
KAROLO YA D: Dithothokiso (35)
3. Araba dipotso TSE PEDI feela. Potso E LE NNGWE ho tswa dikarolong le ha
e le DIFE TSE PEDI.
KAROLO YA A: PALE/NOBELE/NOVELE
Araba potso ya pale/nobele/novele eo o ithutileng yona.
KAROLO YA B: TSHWANTSHISO/TERAMA
Araba potso ya tshwantshiso/terama eo o ithutileng yona.
KAROLO YA C: DIPALEKGUTSHWE
Araba dipotso tsa dipalekgutshwe ka BOBEDI.
KAROLO YA D: DITHOTHOKISO
Araba dipotso tsa dithothokiso ka BOBEDI.
Sebedisa lenanennetefatso bakeng sa tataiso.
4. Latela ditaelo tse qalong ya KAROLO E NNGWE le E NNGWE ka hloko.
5. Nomora dikarabo tsa hao jwalo ka ha dipotso di nomorilwe pampiring
ya dipotso.
6. Qala KAROLO KA NNGWE leqepheng LE LETJHA.
7. O eletswa ho sebedisa nako ka moo ho sisintsweng:
Sebedisa metsotso e 60 ho ngola karolo ka nngwe.
8. Ngola ka mongolo o makgethe o balehang.
Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P2 3 DBE/Pudungwana 2017
NSC
LEQEPHE LA DIKAHARE:
Leqephe lena le tla o thusa ho kgetha dipotso tseo o lakatsang ho di araba, ntle le hore
o bale pampiri kaofela.
KAROLO YA A: PALE/NOBELE/NOVELE
Araba potso ya pale/nobele/novele eo o ithutileng yona.
NOMORO YA POTSO MATSHWAO LEQEPHE
1. Mahlale a kopane Lekwa 35 5
2. Bosweu ba Lehlwa 35 7
3. Sehlekehleke sa Deidro 35 9
KAROLO YA B: TSHWANTSHISO/TERAMA
Araba potso ya tshwantshiso/terama eo o ithutileng yona.
4. Sefi 35 11
KAROLO YA C: DIPALEKGUTSHWE
Araba dipotso KA BOBEDI tsa dipalekgutshwe.
5.1 'Ha e lale' 18 13
5.2 'Mphelehetse' 17 14
KAROLO YA D: DITHOTHOKISO
Araba dipotso KA BOBEDI tsa thothokiso.
6.1 'Mantaha hoseng' 18 16
6.2 'Kgaeyane' 17 18
Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P2 4 DBE/Pudungwana 2017
NSC
LENANENNETEFATSO:
Sebedisa lenanennetefatso lena ho nnetefatsa hore na e fela o arabile dipotso
tse hlokehang.
KAROLO NOMORO TSA PALO YA TSHWAYA
DIPOTSO DIPOTSO TSE ()
LOKELANG HO
ARAJWA
A: PALE/NOBELE/NOVELE 1–3 1
Dipotso tse kgutshwane
B: TSHWANTSHISO/TERAMA 4 1
Dipotso tse kgutshwane
C: DIPALEKGUTSHWE 5.1–5.2 1
Dipotso tse kgutshwane
D: DITHOTHOKISO 6.1–6.2 1
Dipotso tse kgutshwane
ELA HLOKO: Etsa bonnete ba hore o arabile dipotso tse karolong TSE PEDI
feela.
Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P2 5 DBE/Pudungwana 2017
NSC
KAROLO YA A: PALE/NOBELE/NOVELE
POTSO YA 1: MAHLALE A KOPANE LEKWA – DN Katsie
Kgetha mme o arabe potso E LE NNGWE e itshetlehileng bukeng eo o ithutileng yona
selemong sena.
Bala qotso ena ka hloko, o nto araba dipotso tse thehilweng paleng yohle.
TEMA YA A
Le tla ntjhabela hole lena letsatsi. Letona le neng le mpheleheditse le itse ke nke
mmila ona. Feela banna, pula e ile ya fafatsa, mme hlabathe lena le a tshwasa, le a
tetebela, le tla ntsamaisa butle.
'Ha e le Sekgukguni yena, e tla be e le hore o a hlanya haebenyaneng o hopola
hore nna ke tla arolelana le yena tjhelete ena. Le ho leka, ena ke ya ka ke le mong. 5
Ha ke na mosebetsi le ha eba o shwelletse ka lebitleng ka mane … eo taba ke ya
hae a le mong, ebile o tla be a nthusitse …!'
Sekgukguni ha a bona shwalane e tiya, metsotso e ja babedi, Mananyetsa a sa
bonahale, a rera ho tswa ka lebitleng leo e saleng a paqama ka ho lona tsatsi lohle.
Tlala le lenyora di iphile matla. Pula ke ena e ntse e fafatsa, mme Mananyetsa ha a 10
bonahale. A botha naheng, thokwana le motse.
1.1 Baphetwa bana ba qotsong ba fihletse kae mohlang ba neng ba fihla motseng
wa morena Ramoroko? (1)
1.2 Sepheo sa Sekgukguni le Mananyetsa sa ho etela motse wa ha Ramoroko,
e ne e le sefe? (1)
1.3 Hobaneng Sekgukguni a ileng a dula nako e telele hakaalo ka lebitleng? (1)
1.4 Bolela molemo oo pula ena e fafatsang, e bileng le wona ho Sekgukguni. (1)
1.5 Hobaneng ha Mananyetsa a ne a batla hore letsatsi le mo tjhabele a se a
le hole? (1)
1.6 Hlalosa kamoo kamohelo ya Mananyetsa ya ha a ne a qala ho fihla ha
morena Ramoroko e bileng kateng le ya bobedi ha ho ne ho se ho kgutluwa
mabitleng? (2)
1.7 Ho botha ha Sekgukguni naheng ho re senolela eng ka semelo sa hae? (2)
1.8 Nehelana ka bohlokwa ba boipuiso ba Mananyetsa qotsong e ka hodimo. (2)
1.9 Bolela hore polelo e latelang ke NNETE kapa MAFOSI, o be o nehelane ka
lebaka la karabo ya hao.
Mananyetsa ke mophetwa ya tjhitja. (2)
Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P2 6 DBE/Pudungwana 2017
NSC
1.10 Ho ya ka ditaba tsa qotso e ka hodimo, diketsahalo di etsahalla tikolohong ya
mofuta ofe? Nehelana ka lebaka la karabo ya hao. (2)
1.11 Hlalosa kamoo ketsahalo ya ho qhekella mofumahadi wa morena Ramoroko
e ntsheditseng kgohlano pele kateng. (2)
1.12 Nehelana ka lebaka le dumellanang le polelo e latelang.
Tumelo ya batho ba motseng o qotsong, e thusitse tharahanong ya
diketsahalo paleng ena. (2)
1.13 Sekaseka ntlhakemo ya mongodi malebana le boqhekanyetsi paleng ena. (3)
MMOHO LE
Bala qotso ena ka hloko, o nto araba dipotso tse thehilweng paleng yohle.
TEMA YA B
A robala. A hla a kgaleha haholo hoo le ho ingwaya a sa kang a ingwaya ha
matsetse le ditshitshidi di mo bokanetse bosiu ho mo nwa madi.
Tsatsi la mo tjhabela ka hanong. A tsoha, mme ya be e le hona a ipotsang hore
hana o qetetse a le ho kae, a na le mang, a etsang. A tlelwa ke monahano wa
tjhelete ya hae. 5
Hoba mosadi a fihle, a e latola bosehla, a re ha a tsebane le tjhelete yena. Motho
wa rona a tshoha ha mosadi a qeta ho hlalosa sebopeho le moaparo wa moeti ya
neng a le moo ka la maobane. A tseba, a ba a fumana ntle le pelaelo hore eo e ne e
le mang.
A qhaneha pere, a potlakela ka toropong, kapa re ka re seteitjheneng hobane 10
toropo e ne e le siyo mehleng eo. A hopola hore mohlomong ka lehlohonolo a ka
kgabeletsa monna eo moo. O fihlile a nna a qamaka.
1.14 1.14.1 Bolela lebitso la mophetwa eo ho buuwang ka yena qotsong. (1)
1.14.2 Hobaneng mophetwa eo o mmoletseng ho 1.14.1, a ile a robala ka
tsela e hlaloswang qotsong? (1)
1.14.3 Mosadi wa mophetwa eo o mmoletseng ho 1.14.1, ha a tla fihla
o ne a tswa kae? (1)
1.15 Karaburetso e sebedisitsweng seratswaneng sa pele qotsong, e o thusa
jwang ho utlwisisa boemo boo Mananyetsa a neng a le ho bona? (2)
1.16 Ho fihla ha moeti eo ho buuwang ka yena qotsong, ho ntsheditse pale pele ka
tsela efe? (2)
1.17 Polelo ena, 'tsietsi e hlaha mabaka a fokola' e dumellana jwang le ketso ya
hore Sekgukguni a utswe mokotla wa tjhelete ha Mananyetsa? (2)
1.18 Ke lebaka lefe le entseng hore mongodi a diehise kopano ya ho qetela ya
Mananyetsa le Sekgukguni? (2)
1.19 Ho ya ka maemo a phedisano, na mokgwa wa ho iphedisa wa Sekgukguni le
Mananyetsa o amohelehile? Nehelana ka lebaka la karabo ya hao. (2)
[35]
Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P2 7 DBE/Pudungwana 2017
NSC
POTSO YA 2: BOSWEU BA LEHLWA – Sello Moroe
Bala qotso ena ka hloko, o nto araba dipotso tse thehilweng paleng yohle.
TEMA YA C
Selemong se latelang re ne re ilo etsa sehlopha sa borobong, empa re ne re haella.
Puse le Tshiu ba ile ba tloha sekolong sena sa rona ba ya moo nke keng ka bolela
hoba ha ba a ka ba re bolella ho hang; empa ha e le mona Letsumahole ba ne ba le
siyo hohang. Ha e le nna le Lerato re ne re ithatanela ha monate ho se lebote, re
bile re se re nkane jwalo ka metswalle; hohle moo re tsamayang re ne re le mmoho. 5
Hoo batho ba bangata ba neng ba nahana hore re bana ba motho kapa ba leloko.
Ntatae o ne se a elelletswe se nkang sebaka mahareng a rona. Qalong o ile a
bonahala a sa thabela ntho eo, a bile a se a sa rate ha ke ba etela, empa ha nako e
ntse e eya ke ha e se e le yena ya neng a re eletsa nthong tse ngata, haholoholo ka
maratonyana ana a kenyang batjha ditsietsing. Hoba a ikgodise hore ha ke 10
moshemane ya ditshila, a ntokollela tsohle, a nkuka ke le motswalle wa Lerato,
empa le ha ho le jwalo, a nna a hlokomela hore ha ho le lebe leo re le etsang. Ke ne
ke se ke eya habo Lerato kamoo ke ratang, ke se ke ba tlwaetse ke bile ke
ba utlwisisa.
2.1 Ke eng e neng e etsa hore Hlomi a ithatanele ha monate le Lerato selemong
seo? (1)
2.2 Ke lebaka lefe le neng le etsa hore batho ba nahane hore Hlomi le Lerato ba
a amana? (1)
2.3 Hobaneng qalehong ntate wa Lerato a ne a sa thabele kamano ya Lerato le
Hlomi? (1)
2.4 Selemong seo ho buuwang ka sona qotsong, Firi yena o ne a le hokae? (1)
2.5 Ke dintho dife TSE PEDI tseo Lerato le Hlomi ba neng ba tshwana ka tsona? (2)
2.6 Ke kgohlano ya mofuta ofe dipakeng tsa Dineo le Lerato, e neng e ka tliswa
ke ha Hlomi a ne a ka bonwa kgafetsa a na le Dineo? Nehelana ka lebaka la
karabo ya hao. (2)
2.7 Nehelana ka tsela E LE NNGWE eo mongodi a e sebedisitseng ho senola
botho ba baphetwa paleng ena? (1)
2.8 Polelo ena, 'motsheha kgarejana ke monyadi wa yona,' e dumellana jwang le
ho nyalana ha Hlomi le Dineo? (2)
2.9 Ditaba tsa qotso ee di re totobaletsa mehla efe ya diketsahalo? Nehelana ka
lebaka la karabo ya hao. (2)
2.10 Bolela hore polelo ena ke Nnete kapa Mafosi, o be o nehelane ka lebaka la
karabo ya hao.
Boitshwaro ba Hlomi bo ile ba fetoha ka mora kamano ya hae le Lerato. (2)
Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P2 8 DBE/Pudungwana 2017
NSC
2.11 Na Dineo o entse hantle ka ho dumela ho nyalwa ke Hlomi ka mora lefu
la Lerato? (2)
2.12 Mongodi o tlisetsa mmadi maikutlo afe ka ho phethela pale ee ka tsela eo
a e phethetseng ka yona? (2)
MMOHO LE
Bala qotso ena ka hloko, o nto araba dipotso tse thehilweng paleng yohle.
TEMA YA D
Ke ne ke se ke atolositse ntlo, ke e kgabisitse hantle, ho bile ho ena le thepa e
bonahalang, ho hlile ho bonahala tswelopele, kgotso e hlile e wetse ka lapeng, ha e
se nna feela ha ke hopola Lerato. Sweubalehlwa o ne a se a le lemo tse pedi le
kgwedi tse robong, a le bohlajana le ho thibana ka baka la Trompi. Nako e kgolo ba
ne ba le mmoho, a mo bapadisa ha monate ha yena a ne a mo tshehisa haholo, ka 5
ba ka hopola ha e sa le nna. Ke ne ke ikemiseditse ho ba betlela bokamoso le ho ba
neha bophelo bo monate kamoo nka kgonang.
E ne e le Sontaha ha ke tsamaya ho ya habo, ha Fibane. Re iphotlile, mme re
itokiseditse ho ya kerekeng. Sweubalehlwa o ne a tsamaya, a matha, ke mo
lelekise, e re ha ke mo tshwara, ke mo kuke ke mo tsikinyetse, a tshehe ha monate, 10
e re ha a keketeha jwalo, ke bone mmae ka mahlong, hang ke utlwe meokgo e tlala
ka mahlong, e be ke mmeha fatshe e le hore a se elellwe tsena tsohle, ke itshware
ho fihlela ke kgutlela madulong. Eitse ha re fihla ba mo thabela jwalo ka mehleng.
Ka makala ha mma Lerato a nneha lengolo, mme ka bona hore e ne e le la Lerato.
2.13 Ka mora lefu la Lerato, Sweubalehlwa o ile a ya ho dula hokae? (1)
2.14 Ho ya ka diketsahalo tse qotsong, hobaneng ha Hlomi a ne a etetse ha
Fibane? (1)
2.15 Ke eng e neng e ferekanya maikutlo a Hlomi ha a sheba Sweubalehlwa? (1)
2.16 Sepheo sa mongodi ke sefe ka toro ya Hlomi tlhekelong ya pale ee? (2)
2.17 Karaburetso e sebedisitsweng qotsong ee, moo Hlomi a bapalang le
Sweubalehlwa e sebedisitswe ka sepheo sefe? (2)
2.18 Hlalosa kamoo tlholo e totobatswang kateng paleng ena. (2)
2.19 Diketsahalo tsa qotso ee di re hlahisetsa mothinya o sa lebellwang jwang
pakeng tsa malapa ana a mabedi? (2)
2.20 Kamano ya lelapa labo Hlomi le la ha Fibane, e re ruta eng maemong a
phedisano? Tshehetsa karabo ya hao ka lebaka. (2)
2.21 Sekaseka kamoo mongodi a bontshang kateng seabo sa tikoloho leratong
la Hlomi le Lerato paleng ena. (3)
[35]
Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P2 9 DBE/Pudungwana 2017
NSC
POTSO YA 3: SEHLEKEHLEKE SA DEIDRO – VT Masima
Bala qotso ena ka hloko, o nto araba dipotso tse tla e latela tse thehilweng paleng
yohle.
TEMA YA E
Chikano o fihlile motseng wa Oshakati hoseng, a ingodisa hoteleng ya Riwenzonia
e le morekisi wa thepa ya tswang Afrikania. Ha a se a intjhafaditse ka ho ikinela ka
bateng ya metsi a futhumetseng ha monate, a tswa tlong ya hae ho leba moo ho
jellwang teng kaha a ne a se a lapile haholo. Ke eo he a kena ka tlong ya ho jela
a tatile empa ka ho makala, a fumana e omme ho se le ha e le setshosanyana feela 5
ha e se ngwanana ya neng a dutse a le mong tafoleng e sekgutlong sa ntlo.
Chikano a sheba ngwanana enwa ka ihlo le ntjhotjho, a ipotsa dipotso di le ngata
ka nonyana ena e duletseng ho nwa veini e le nngwe hoseng hakaalo le hona.
'E be pabala ee e dula hona moo hoteleng?' A ipotsa, mme e re kaha e ne e le tjaka
e sa ikgalaleng, a phaka ho tsamaela ho yena, meno a se a a betlile seka a 10
ntjanyana e leka ho itshena.
'Banna, banna, ebang ke sa bone lengeloi mona, ke tla a lahlela kwana mahlo ana
a ka!' O bua jwalo hlathe e se e lelekisa tsebe, letsoho e se e le le loketseng ho
dumedisa. Ao, a le amohela ka diatla tse pedi ngwanana ya jwalo, a se a bobotheha
jwalo ka mofumahadi ya tefisitsweng, ya botswa ho qeta. 15
3.1 3.1.1 Mophetwa enwa eo Chikano a mo thabetseng qotsong ke mang? (1)
3.1.2 Mophetwa eo o mmoletseng ho 3.1.1, o ne a tsebe jwang hore
Chikano o tla fihla hoteleng letsatsing leo? (1)
3.2 Ke lebaka lefe le neng le entse hore Chikano a ye moo Oshakati? (1)
3.3 Ke mokgabisopuo ofe o sebedisitsweng mantsweng a sehelletsweng mola
polelong e latelang? Mokgabisopuo oo o sebedisitswe ka sepheo sefe?
'Banna, banna, ebang ke sa bone lengeloi mona, ke tla a lahlela kwana
mahlo ana a ka!' (2)
3.4 Mongodi o sebedisitse lewa lefe ho re totobaletsa semelo sa Chikano qotsong
ee? Nehelana ka lebakala karabo ya hao. (2)
3.5 Ke ketsahalo efe E LE NNGWE, e bontshang hore leeto leo la Chikano la
Oshakati le bile le ditlamorao tse bosula? (1)
3.6 Ke bofokodi bofe bo tsebahalang ba Chikano, bo totobatswang ke ditaba tsa
qotso ee? (2)
3.7 Botle ba kgarebe eo ho buuwang ka yona qotsong ee, bo thusitse Chikano
jwang thomong ya hae moo Namibia? (2)
3.8 Hlalosa kamoo leeto la Chikano la Oshakati le bileng le molemo kateng
diphuputsong tsa hae Botswania? (2)
3.9 Bolela hore polelo e latelang ke Nnete kapa Mafosi, o be o nehelane ka
lebaka la karabo ya hao.
Ramaqiti e ne e le phiri e ipatileng lekokong la nku. (2)
Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P2 10 DBE/Pudungwana 2017
NSC
3.10 Ho Chikano le mophetwa eo o mmoletseng ho 3.1.1 mophetwa wa tlatsetso
ke mang paleng ee? Nehelana ka lebaka la karabo ya hao. (2)
3.11 Tiisa polelo e latelang ka lebaka.
Diketsahalo tse etsahetseng Oshakati di totobatsa ho eketseha ha kgohlano
paleng ena. (2)
MMOHO LE
Boela o bale qotso e latelang ka hloko, o nto araba dipotso tse tla e latela.
TEMA YA F
'Kereke ee yona ya Ilizwe nka e fumana hokae?' Ho botsa Chikano hape.
'Ha ke tsebe ho na le kereke e jwalo mona lefatsheng la rona, Chikano. Empa he le
yona ke tla ke ke e fuputse.'
'Ke a leboha, monghadi.'
Ke ka mora metsotso e ka bang mashome a mabedi a ho haola le toropo ya 5
Seruwe ha Chikano a tla elellwa hore o ntse a latelwa hohle moo a yang. A hopola
jwale hore koloi ena e mmala o motala e latelang ya hae, ke ka makgetlo a mangata
a e bona empa a sa e natse. Le ha ho le jwalo, a hopola hore ka mohlomong
Ramaqiti o ntse a mmeile leihlo ka kgopolo ya hore yena Chikano a ka tshoha a
ikentse tsietsing eo a sa tlo tseba ho intsha ho yona. Erekaha sephethephethe 10
seterateng sena se ne se batla se fokola, Chikano a phakisa ho ya fihla
makopanong a diterata empa ka ho panya ha leihlo, diroboto tsa hlahisa bofubedu,
mme a tlameha ho emisa. Ha a ne a emisa jwalo, o ne a thabetse ho fumana
monyetla wa ho hlahlobisisa koloi ena e ikentseng mohatla wa hae empa
thabonyana eo ya hae, ya fella boyeng jwalo ka mofufutso wa ntja ha a hlokomela 15
hore koloi eo, e tletse dinkge tsa banna tse bonahalang hantle hore ha di na moya
wa Modimo dipelong tsa tsona.
3.12 Diketsahalo tse qotsong di etsahalla naheng efe? (1)
3.13 Ke eng eo Moatemirale Makhanda (Zero) a neng a sa e tsebe ka mophetwa
ya ntseng a buisana le Chikano qotsong ee? (1)
3.14 Amanda o ne a amana le moruti ofe wa kereke ya Ilizwe Mission, mme
kamano ya bona e ne e le ya mofuta ofe? (2)
3.15 Diketsahalo di ile tsa nka mothinya ofe o sa lebellwang mohla mobishopo
Biala a neng a etetse ha Katriena? (2)
3.16 Ke dintho dife TSE PEDI tse nnetefatsang hore e hlile ditaba tse qotsong,
di etsahalla tikolohong ya ditoropong? (2)
3.17 Ke ntho efe e neng e ke ke ya thabisa Mobishopo Biala, ha a ne a ka
tsebiswa hore Chikano o ne a etetse kereke ya St Paul Mission kwana
Kweneng? (2)
3.18 Ke ketsahalo efe eo o ka reng e ile ya tlisa tharollo mathateng ao Chikano
a iphumaneng a le ho ona naheng eo o e boletseng ho 3.12? (2)
3.19 Sekaseka kamoo mongodi a bontshang tlholo kateng paleng ena. (3)
[35]
MATSHWAO OHLE A KAROLO YA A: 35
Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P2 11 DBE/Pudungwana 2017
NSC
KAROLO YA B: TSHWANTSHISO/TERAMA
POTSO YA 4: SEFI – DJ Nkutha
Bala qotso e latelang ka hloko, o nto araba dipotso tse thehilweng tshwantshisong
yohle.
TEMA YA G
MMANKEPE: Basadi, ebe ke mehlolo ya eng ee e ntlhahelang? Ha ke kgolwe
ka nnete. Nke ke ka hlola ke e kgotswe taba ena. O ne a qetile ditaba
Mosotho wa kgale ha a ne a itse ho robala ke ho fetoha. Kapa e be ke
yona tswelopele na basadi? Tjhe, ha ke kgolwe. Ebe ho uwa kae ke
moeka ha a iphile metsi mesong tjee? Ka nnete o mmakaditse. 5
Ke tseba e le ngwana ya lekgonatha ka matsoho a hae, empa kajeno
o besitse mollo. Re tla ke re utlwe tsa hae kajeno tjena. E mpe ebe tse
hlaphohetsweng e seng ho nna re tshwarwa poho ke bana mona
letsatsi le tjhabile. Butle ke behe metsi hore Raboditse ha a tsoha
a tsebe ho hatlela. (Ho kena Nkepe) 10
NKEPE: Hao mme, wa bua o inotshi ebe bothata ke bofe? Ha eba o nahana ka
nna o theole letswalo hobane tsohle di motjheng. Di madulong ditaba
ke a o hlapanyetsa. Sehlophanyana seno sa leshome ke se
ranthantse ha bohloko feela. Ke utlwile ka lesiba ho thella bolatjha
hore ke se bontshitse tosa le madinyane a yona. 15
MMANKEPE: Tloha mona. O tla utlwa motho wa lona a ikeme ka leshome le se
na motso a bala ditsuonyana kgoho e eso qhotse, ere ha di hlahella
pepeneneng motho wa lona a be a rabaka sa kgoho e batla
ho behela.
4.1 Ke sefe se neng se etsa Nkepe a tsohe a thabile hakaana ho latela qotso? (1)
4.2 Ke ketso efe qotsong ya Mmankepe e re tiisetsang hore o ne a hlokometse
Raboditse? (1)
4.3 Qolla polelo TSE PEDI tseo o di kgethileng qotsong ho hlalosa kamoo Nkepe
a neng a telletse tlhahlobo eo a e ngotseng kateng. (Sheba mola wa 13–15) (2)
4.4 Nkepe o bile le maikutlo a jwang ha a lemoha hore dintho ha di a tsamaya
jwalo kaha a ne a hopotse? Nehelana ka lebaka la karabo ya hao. (2)
4.5 Mmankepe o ne a bolelang ha a re, 'Nkepe o ne a bala ditsuonyana kgoho
e eso qhotse?' (2)
4.6 Ke ka makgetlo a makae Motaung a phoqa Tiisetso ka seo a neng a mo
tshepisitse sona, ebe ha a se phethise? (1)
4.7 Hlalosa kamoo lewa la tlholo le sa fihlellwang kateng tshwantshisong ena. (2)
4.8 Na ketsahalo ya ho tshwarwa ha Motaung e bontsha sehlohlolo paleng ee?
Tshehetsa ka lebaka. (2)
4.9 Sekaseka kamoo setswalle sa Motaung le Raboditse se ileng sa hodisa
kgohlano kateng tshwantshisong ena. (3)
MMOHO LE
Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P2 12 DBE/Pudungwana 2017
NSC
Boela o bale qotso e latelang ka hloko, o nto araba dipotso tse thehilweng
tshwantshisong yohle.
TEMA YA H
MMATIISETSO: O botsa karabo wena. O tseba hantle moo monnaka Kgathatso,
a leng teng. Leha eba o mo entse sethotsela mpontshe yena.
Ha eba o mo retlile, le teng ke tla thabela ho nka masapo a hae ke
yo a pata ka molao.
RABODITSE: O tlohele ho pota. Ha jwale o lekile ho bua mosadi. Ke tla o araba ka 5
ho otloloha ke sa lobe letho. Ha ke na ho kwekwetla tsela empa ke e
bona hore e kutlehile. Moo ho ditsweng nka senya nna. (A ithoka.)
Nna mokgutli wa ho senya semate,
La ka leraba le mo tshwere a itebetse, a dutse a bonya le matjholotjholo,
A ratlana molekong, matekatse a mo hwalatsa, a kgutle a kgotse mafu 10
bosekankoka, mafu a hlotseng ditsebi le botsebanyane.
Mme Mmatiisetso, monna wa hao o dula ha Mmatshele. Ha re ye
teng ke ile ho le bontsha. O lekile ho beta mofumahadi wa ka
makgetlo. O ne a ka paka Mmankepe, jwale o ile Pitsaneng le Nkepe
ho ya rema patsi. Monnao mme, ke ntja e lapang. O nkwenehetse, 15
ke hona.
MMATIISETSO: (A maketse.) O o kwenehetse jwang? O tshephe ya seisanone
monna towe!
RABODITSE: Ka baka la manyofonyofo ao a a etsang ha ka mona. Ha re yeng ke
ile ho le bontsha moo a sunyang hlooho teng, feela ke nahana hore 20
yena o mosebetsing. Nna ke lofile ha ke monate.
4.10 Mmatiisetso o ne a tsamaya le mang nakong eo ba fihlang ha Raboditse ba
ilo batla monnae? (1)
4.11 Mmatiisetso ha a fihla ha Raboditse a ilo batla monnae, Mmankepe o ne a
le hokae? (1)
4.12 Ke taba efe eo Mmatiisetso a neng a sa e tsebe eo a qalang ho e utlwa ha
a fihla ha Raboditse? (1)
4.13 Bolela dintho TSE PEDI tse bontshang maemo ao Motaung a neng a se a
le ho wona nakong ena eo Mmatiisetso a mmatlang ho Raboditse. (2)
4.14 Akaretsa seo o se utlwisisang ka ditaba tsa thoko ya Raboditse e qotsong. (2)
4.15 Ketsahalo eo ho yona Motaung a inyatsang, a bile a itshola hore hoja a
mamela Mmatiisetso, e re totobaletsa … (sehlohlolo, mothipoloho,
tharahano). Nehelana ka lebaka la karabo ya hao. (2)
4.16 Mmatiisetso le Raboditse ba tshwana ka ntho efe ditabeng tse qotsong? (2)
4.17 Mantswe ana a Raboditse, 'Monnao mme, ke ntja e lapang. O nkwenehetse,
ke hona', a totobatsa tomatso jwang tshwantshisong ee? (2)
4.18 Tshwantshiso e sebedisitsweng mantsweng ana, 'Monnao mme, ke ntja e
lapang', e o thusa jwang ho utlwisisa seo Raboditse a se bolelang? (2)
4.19 O nahana hore ebe Raboditse o ile a hlola qosong eo a neng a qosa Motaung
ka yona. Nehelana ka lebaka la karabo ya hao. (2)
4.20 Na taba ya Raboditse ya hore ho na le mafu a hlotseng ditsebi e a kgolweha?
Fan aka lebaka la karabo ya hao. (2)
MATSHWAO OHLE A KAROLO YA B: 35
Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P2 13 DBE/Pudungwana 2017
NSC
KAROLO YA C: DIPALEKGUTSHWE
Araba POTSO ya 5.1 le POTSO ya 5.2.
POTSO YA 5: PELO E JA SERATI – ME Makhapa le ba bang
5.1 'HA E LALE'
Bala qotso e latelang ka hloko, o nto araba dipotso tse thehilweng
palekgutshweng yohle.
TEMA YA I
Mahaila ke modulasetulo wa mokgatlo wa ditekesi tsa moo Mantshonyana.
O lekile ho bua le borathepa ka makgetlokgetlo hore ba lese boitshwaro
bona ba dikgoka empa ha ho phetoho. Hantlentle Makgisa ke yena ya
lenyokonyane ka hara borathepa. O meharo, o dikgoka o bile o kgantsha
hore yena ha a kgathalle ho tshetjwa, motho ha a le kgahlano le yena, 5
o phakisa a mo qhala boko ka tholwana. Mahaila ke enwa kajeno, o batla
ho mo haila.
'Ke kgathetse ke merusu le dipolayano tse etsahalang mona ditekesing.
Ha e le hantle ha se nna feela ya kgathetseng, setjhaba sohle sa motse ona
wa heso se utlwile, ho lekane. Taba ena ya hore Makgisa a ferekanye 10
kgwebo ya rona tjena, e tlamehile ho fihlela bokgutlo. Ke kgale re mo
tshaba le ho mo thothomella, ho lekane. Ho ka mpa ha shwa nna ho na le
hore ho shwe batho ba se nang molato jwalo ka ha ho se ho ntse ho
etsahala. Ke tla hle ke iteanye le yena Makgisa, ke mo hlokomedise hore
jwale o mphihlile. E, ke tla hle ke e late letailane. Ke kgale le benya re 15
fetlame, ho lekane.' Ke Mahaila eo a bua a le mong.
5.1.1 Diketsahalo tsa palekgutswe ee di etsahalla motseng ofe? (1)
5.1.2 Mosebetsi wa mophetwa ya buang qotsong ee ke ofe? (1)
5.1.3 Ke taba efe ya bohlokwa e hlokometsweng ke Mahaila
mosebetsing oo wa bona? (1)
5.1.4 (a) Ke mophetwa ofe eo re ka reng ke mofapanyi
palekgutshweng ee? Nehelana ka lebaka la karabo ya hao. (2)
(b) Ho ya ka qotso, o ka re Mahaila o fapana jwang le mophetwa
eo o mmoletseng ho 5.1.4(a) ka botho bona? (2)
(c) Ke eng e o tsebisang hore mophetwa eo o mmoletseng ho
5.1.4(a) ke nako e telele a duba batho? (1)
5.1.5 Kgohlano e hlahellang qotsong ee, ke ya mofuta ofe? Fana ka
lebaka la karabo ya hao. (2)
5.1.6 Bolela hore polelo e latelang ke Nnete kapa Mafosi, o be o
tshehetse karabo ya hao ka lebaka.
Sehlooho sa palekgutswe ena se dumellana le diketsahalo
tsa yona. (2)
Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P2 14 DBE/Pudungwana 2017
NSC
5.1.7 Ke eng e ka beng e ile ya etsahala hoja Susanna a ne a le siyo
kopanong? (2)
5.1.8 Nnetefatsa polelo e latelang ka ho fana ka lebaka.
Ditaba tsa palekgutswe ena di a kgolweha. (2)
5.1.9 Ke sefe seo o ithutileng sona ketsahalong eo ho yona Susanna
a tsitlallelang hore ho fumanwe tharollo ya moshwelella kgwebong (2)
ya bona?
MMOHO LE
5.2 'MPHELEHETSE'
Bala qotso e latelang ka hloko, o nto araba dipotso tse thehilweng
palekgutshweng yohle.
TEMA YA J
Koloi, tjhir-r-r-tjir ...! A leka ho e emisa, a e soka, a re o a kgina empa
ya hana, ya nka Kgaupe, ya mo hulanya, ya mo lematsa, ya ba ya mo
tabolela empa a phela, a se ke a shwa. A sala a rapalletse ka hara tsela
empa a lemetse, a phutsaphutsa madi, a bile a dumaela. Mokganni le koloi
ya hae, ba kgaola fense ya ntlo eo koloi e ileng ya leba ho yona ka mora ho 5
lahlehelwa ke taolo. Ya thula lebota, la ba la peperana. Kgaupe a tloswa
moo ke balaolasephethephethe le mapolesa a idibane. Ha a fihla sepetlele,
a phaphama ka mora thuso ya pele. Ha a phaphama jwalo, kelello e ne
e tarakane a ipuela dipuo tse ding feela, tse kopakopaneng. A bolela kamoo
batho ba neng ba mo lelekisa kateng, ba batla ho mmolaela bohlale le botle 10
ba hae. Ditaba le boitshwaro boo ba hae, tsa etsa hore ba bang ba baoki ba
fele pelo, ba hloke mamello, ba mo tenehele. Ha eba jwalo ho fihlela a loka
hloohong, a kgona holellwa dintho, batho le ditaba.
Tshwaro ena e mpe ya e bonang sepetlele, ya phakisa ho mo hopotsa
sesosasosa se mo kentseng moo. A qala fatshe, a beha matsoho hloohong, 15
a lla ha bohloko ho feta pele empa kgetlong lena, a qetela sello sa hae ka
polelo ena: 'O sitilwe keng ho mphelehetsa hore ke fihle badimong kapele.'
5.2.1 Ke eng e bakileng kotsi eo ho buuwang ka yona qotsong? (1)
5.2.2 Ditaba tsa palekgutshwe ee di etsahala mehleng ya kajeno/sejwalejwale.
Fana ka dintho TSE PEDI qotsong tse tiisang sena. (2)
5.2.3 Bolela ntho E LE NNGWE e bontshang hore bophelo ba Kgaupe ha a le
sepetlele bo ne bo ntse bo itshwanela le ba habo. (1)
5.2.4 Hlalosa kamoo ketsahalo ya bobedi ya thothobolong e hlahisang
mothinya o sa lebellwang kateng. (2)
5.2.5 Tharollo ya qaka eo Kgaupe a neng a tobane le yona e ile ya fihlellwa
jwang? (2)
Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P2 15 DBE/Pudungwana 2017
NSC
5.2.6 Mantswe ana, 'Tsietsi e latela tshotleho', a amana jwang le bophelo ba
Kgaupe? (2)
5.2.7 O nahana ke lebaka lefe le ileng la etsa hore mapolesa a se ke a emela
ambulense empa a isa Kgaupe sepetlele ka boona? (2)
5.2.8 Hobaneng ha ho ne ho le bohlokwa ho ngaka hore e tsamatsamaye le
Kgaupe ho ya fihla monyako? (2)
5.2.9 Sekaseka ka moo phethelo ya palekgutshwe ena e totobatsang tumelo ya
Basotho kateng. (3)
MATSHWAO OHLE A KAROLO YA C: [35]
Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P2 16 DBE/Pudungwana 2017
NSC
KAROLO YA D: DITHOTHOKISO
Araba POTSO ya 6.1 le POTSO ya 6.2.
POTSO YA 6
6.1 Bala thothokiso ena ka hloko, ebe o araba dipotso tse tla e latela.
MANTAHA HOSENG – PM Ramathe
1 Titjhere sekolong ke lenyora feela,
2 Metsi o a qhapha sa ntja lekesi,
3 Tae di nyehlile di hana ho tiya,
4 Empa ha se phoso ke tsa Mantaha diketsahalo.
5 Ngwana wa sekolo sehloho wee!
6 Kelello e hana ho tsepama dithutong,
7 O nahana tsa maoba diketsahalo bongata,
8 Empa ha se phoso ke tsa Mantaha diketsahalo.
9 Matsale o kwebelaka lebaleng,
10 Ka hanong o bua dibodu o bua dikate,
11 E, hoba ngwetsi ke setsohaphora e rata boroko,
12 Empa ke tsona tsa Mantaha diketsahalo.
13 Ramorwetsana pelo e tlokoma sa lekweba,
14 Bohale ke ba mollo le sebabole,
15 E, hoba Nthabiseng ha a robala hae ke rebatliseng,
16 Empa ke tsona tsa Mantaha hoseng diketsahalo.
17 Base le mmisisi foranteng ke methemelle,
18 Ba tadimme ka a mafubedu mahlo,
19 Base nxa o e bitsa totela,
20 Empa o a lebala hore ke Mantaha hoseng.
6.1.1 Ditaba tseo ho buuwang ka tsona thothokisong ena di etsahala
letsatsing lefe bekeng? (1)
6.1.2 Ke bothata bofe bo amang baithuti ka letsatsi leo o le boletseng
ho 6.1.1? (1)
6.1.3 Qolla lekgohledi molathothokisong wa 9. (1)
6.1.4 Ho ya ka temanathothokiso ya 1, titjhere o lebelletswe ho apara
jwang? (1)
6.1.5 Qolla lentswe le bontshang kgonyetso temanathothokisong
ya pele. (1)
6.1.6 Tshwantshwanyo/papiso e sebedisitsweng molathothokisong
wa 13, e o thusa jwang ho utlwisisa maikutlo a Ramorwetsana? (1)
Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P2 17 DBE/Pudungwana 2017
NSC
6.1.7 Ke mokgabisopuo ofe o sebedisitsweng molathothokisong wa 3? (1)
6.1.8 Anastrofi e fumanwa molathothokisong ofe temanathothokisong
ya 3? (1)
6.1.9 Molathothokisong wa 7 sethothokisi se phetapheta tumannotshi 'a',
mokgabisopuo ona o bitswang? Bohlokwa ba ona ke bofe? (2)
6.1.10 Sejura/kgefutsohare e sebedisitsweng molathothokisong wa 15
e sebedisitswe ka sepheo sefe? (2)
6.1.11 Kgetha karabo e nepahetseng ho tse latelang.
Ho na le mantswe a phetaphetwang temanathothokisong e nngwe
le e nngwe. Sena se bitswa …
A Phetapheto e rapameng.
B Phetapheto e diehileng.
C Lehlaso.
D Poeletsamodumo. (1)
6.1.12 Hlalosa bofokodi bo teng molaetseng wa thothokiso ena. (2)
6.1.13 Qolla lebitsomararane temanathothokisong ya 3, o be o fane ka
bohlokwa ba lona. (3)
MMOHO LE
Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P2 18 DBE/Pudungwana 2017
NSC
6.2 Bala thothokiso ena ka hloko, ebe o araba dipotso tse tla e latela.
KGAEYANE – RN PHUME
1 Wena mme tshela-se-tlale,
2 Wena o qethisitseng Kgaeyane;
3 Ha o lemohe meokgo,
4 Meokgo ya bang ka Kgaeyane.
5 Ka mosebetsing teng,
6 Setsweng ke Gauteng;
7 Nna Kgaeyane, nteseng,
8 Mona lapeng, ke hafa ka nkatana!
9 Ha e le metsi ona,
10 Wa thena o a a hlompha;
11 Ke sa ngwetsi le ratsale,
12 Kgaeyane, podile e a ikgathatsa.
6.2.1 Ho ya ka thothokiso ee, ke mang mme ya bitswang tshela-se-tlale? (1)
6.2.2 Ho ya ka sethothokisi ke kotsi efe e tlisitsweng ke mme tshela-se-
tlale ha Kgaeyane? (1)
6.2.3 Hlalosa hore pebofatso e sebedisitsweng molathothokisong wa 9
le 10, e o thusa jwang ho utlwisisa temanathothokisong eo. (2)
6.2.4 Ho ya ka ditaba tsa thothokiso ee, hobaneng ha sethothokisi se
sebedisitse thehello lebitsong lena, 'Kgaeyane'? (2)
6.2.5 Qolla molathothokiso o totobatsang monko wa Kgaeyane. (1)
6.2.6 Bokgabo ba tshebediso ya feelwane bo molathothokisong wa 7 bo
sebedisitswe ka sepheo sefe molathothokisong oo? (2)
6.2.7 Molathothokisong wa 11, ho sebedisitswe mokgabisopuo ofe? (1)
6.2.8 Phethapheto e sebedisitsweng molathothokisong wa 1 le 2 e
sebesisitswe ka sepheo sefe? (2)
6.2.9 Ke thuto efe eo re e rutwang ka thothokiso ee? (2)
6.2.10 Sekaseka kamoo karaburetso e sebedisitsweng molathothokisong
wa 3 e o thusa kateng ho utlwisisa se bolelwang molathothokisong
oo? (3)
MATSHWAO OHLE A KAROLO YA D: 35
MATSHWAO A PAMPIRI YOHLE: 70
Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello
Study this subject
Recommended for this subject

Question paper
Sesotho FAL Grade 12 P1 NSC November 2017 Question Paper

Question paper
Sesotho FAL Grade 12 P3 NSC November 2017 Question Paper

Question paper
Sesotho FAL Grade 12 Paper 2 NSC June 2017 Question Paper

Question paper
Sesotho FAL Grade 12 P2 NSC November 2023 Question Paper

Question paper
Sesotho FAL Grade 12 P2 NSC November 2022 Question Paper

Question paper
Sesotho FAL Grade 12 P2 NSC November 2021 Question Paper
More from Grade 12 Sesotho FAL

Annual teaching plan
Gr 12 Sesotho FAL ATP 2023 24

Memorandum
Sesotho FAL Grade 12 Paper 1 NSC November 2025 Memo

Memorandum
Sesotho FAL Grade 12 Paper 2 NSC November 2025 Memo

Memorandum
Sesotho FAL Grade 12 Paper 3 NSC November 2025 Memo

Memorandum
Sesotho FAL Grade 12 Paper 1 November 2024 NSC Memo

Memorandum