Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL SENIOR CERTIFICATE EXAMINATION
NOVEMBER 2019
SISWATI LULWIMI LWEKUCALA LWEKWENGETA: LIPHEPHA I
SISWATI FIRST ADDITIONAL LANGUAGE: PAPER I
MARKING GUIDELINES
Sikhatsi: 2½ Emahora Emamaki: 100
These marking guidelines are prepared for use by examiners and sub-examiners,
all of whom are required to attend a standardisation meeting to ensure that the
guidelines are consistently interpreted and applied in the marking of candidates'
scripts.
The IEB will not enter into any discussions or correspondence about any marking
guidelines. It is acknowledged that there may be different views about some
matters of emphasis or detail in the guidelines. It is also recognised that,
without the benefit of attendance at a standardisation meeting, there may be
different interpretations of the application of the marking guidelines.
IEB Copyright © 2019 PHENYA
Skip to contentMemorandum 










Siswati FAL Grade 12 IEB Paper 1 2019 Memo
IEB Grade 12 Siswati FAL Paper 1 memorandum from the 2019, 8 pages. Read online or get the free PDF download, question paper linked when available.
Publisher: IEB
Siswati FAL · Grade 12 · 2019. Memorandum, 8 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- Siswati FAL
- Grade
- Grade 12
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2019
- Paper
- 1
- Publisher
- IEB
- Curriculum
- IEB
- Pages
- 8
- File size
- 148.5 KB
Loading document…
Loading document…
1 of 8
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL SENIOR CERTIFICATE: SISWATI LULWIMI LWEKUCALA LWEKWENGETA: LIPHEPHA I – Likhasi lesi-2 kula-8
MARKING GUIDELINES
TICONDZISO TEKUMAKA SIVISISO
• Bahlolwa abangajeziswa uma banemaphutsa esipelingi nelulwimi emibutweni lemidze
ngobe injongongco kuvisisa.
• Nangabe umhlolwa asebentisa emagama aletinye tilwimi letingasiso Siswati
akanganakwa lawo magama, kodvwa nangabe imphendvulo ivakala ihambisana
nembuto akangajeziswa. Nangabe kusetjentiswe ligama lalolunye lulwimi etheksthini
kantsi liyafuneka emphendvulweni, loko kwemukelekile.
• Emibutweni levulekile bahlolwa abanganikwa emamaki nangabe baphendvule
ngetimphendvulo letitsi: YEBO/CHA nobe NGIYAVUMA/ANGIVUMI. Kufanele banike
sizatfu nobe bachaze ngalokugcwele nobe besekele.
• Emibutweni lefuna LICINISO/LIPHUTSA nobe LIPHUZU/UMBONO emamaki
akangehlukaniswa emkhatsini, lokusho kutsi alikho limaki lelinikwa
LICINISO/LIPHUTSA nobe LIPHUZU/UMBONO, onkhe emamaki anikwa
sizatfu/kuchaza ngalokugcwele/kwesekela/kucaphuna.
• Nangabe umbuto udzinga timphendvulo teligama linye kuphela bese bahlolwa
baphendvula ngemisho legcwele kufanele kwemukelwe nangabe ligama lelifunekako
lidvwetjelwe nobe ligcanyisiwe.
• Nangabe umbuto udzinga emaphuzu lamabili/lamatsatfu kodvwa bahlolwa banike
langetulu kwaloko, akumakwe lamabili/lamatsatfu ekucala.
• Inkhulumosigodzi (lulwimisigodzi) yemukelekile.
• Imibuto lapho kunikwe timphendvulo letinyenti kutsi bahlolwa bakhetse, akwemukelwe
luhlavu loluhambisana nemphendvulo nobe nangabe abhale imphendvulo
ngalokugcwele.
IEB Copyright © 2019 PHENYA
Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL SENIOR CERTIFICATE: SISWATI LULWIMI LWEKUCALA LWEKWENGETA: LIPHEPHA I – Likhasi lesi-3 kula-8
MARKING GUIDELINES
SIGABA A SIVISISO
UMBUTO 1
ITHEKSTHI A
1.1 1.1.1 Njingisile abehlala ekudzeni nalapho abefundza khona ngobe
abehamba ngebhasi naya khona.
1.1.2 Kusobala kutsi Tfolakele abebona imali kuMadzela njengobe
kuyashiwo kutsi Madzela abesicebi ahamba ngetimoti
takalokusho/naku naNjingisile umnika imali latawuyidla esikolweni.
(Naleminye imibono yemukelekile)
1.1.3 NgudzadzewaboTfolakele.
1.1.4 Abeyimbangela yekushaywa kwakhe ngalokutsandzana kwakhe
naTfolakele.
1.1.5 Bebafundza nemntfwana waMadzela/Madzela abetekile anemfati
njengababe waTfolakele. Loko kusho kutsi abemdzala kakhulu
kuna Tfolakele.
1.1.6 Bantfwana bakudzala bebakumukela kushaywa, kepha banyalo
sebayamangalelana nabangashaywa.
1.1.7 Bantfwana balamuhla sebatsenga tidzakamiva endzaweni yekutsi
bayisebentise kahle imali/Imali iyabalwisa bantfwana. (Naleminye
imibono lenembako yemukelekile.)
1.1.8 Bantfu labahlala edvute netikolo taboNjingisile bebanelitfuba lelihle
lekuyotsengisa etikolweni tabo kute umnotfo wabo usimame.
1.1.9 Uyise waTfolakele abetawujeziselwa kushaya Tfolakele ngobe
bantfwana balomuhla bayamangalelana, batsi nabashaywa
bayahlukunyetwa.
1.1.10 Lenkhulumo ayemukeleki emmangweni ngobe akusiwo emadvodza
kuphela laphatsa tikhundla letisetulu emidlalweni yebhola letinyawo.
Bakhona nabomake labaphatsa tikhundla letisetulu. Lenkhulumo
itsatsa luhlangotsi
1.1.11 Tfolakele abesesibhedlela angakwati kubona Madzela
ngalendzaba/Tfolakele abesaba umkaMadzela kutsi utawuva
ngalendzaba. (Naleminye imibono yemukelekile)
1.1.12 Abesaba lihlazo ngobe abeshadile/Abehlonipha sikhundla sakhe
labesiphetse kutsi angalulateki kuso. (Naleminye imibono
yemukelekile.)
IEB Copyright © 2019 PHENYA
Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL SENIOR CERTIFICATE: SISWATI LULWIMI LWEKUCALA LWEKWENGETA: LIPHEPHA I – Likhasi lesi-4 kula-8
MARKING GUIDELINES
1.2 SIBONWA
1.2.1 Badlala ingcatfu.
1.2.2 Ukhombisa kutsi bantfwana besikolo/Ukhombisa kutsi basuka
ndzawonye, njll. (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.)
1.2.3 Imibono itawehluka: Bacinisa imitimba/Basusa situnge/
Bayetayelana/Bacinisa bungani, njll.
1.2.4 Ingubo yakhe ayinamikhono njengalena yalabanye.
1.2.5 Lenkhulumo ayemukeleki ngobe iyabandlulula, itsatsa luhlangotsi,
bafana ayibafaki kanye nabomake nabobabe labativocavocako,
Itsatsa luhlangotsi.
1.2.6 Imibono itawehluka: Bahlengikati etibhedlela/Tisebenti tasemabhange/
Emaphoyisa, njll.
IEB Copyright © 2019 PHENYA
Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL SENIOR CERTIFICATE: SISWATI LULWIMI LWEKUCALA LWEKWENGETA: LIPHEPHA I – Likhasi lesi-5 kula-8
MARKING GUIDELINES
SIGABA B SIFINYETO
UMBUTO 2
KUMAKWA KWESIFINYETO
Sifinyeto kufanele simakwe ngalendlela lelandzelako:
• Kwabiwa kwemamaki:
‒ Emamaki lasikhombisa (7) abelwe emaphuzu lasikhombisa (7), (1 limaki
labelwa liphuzu ngalinye).
‒ Emamaki lamatsatfu (3) abelwe lulwimi.
‒ Samba semamaki: 10.
• Kwabiwa kwemamaki labelwe lulwimi nangabe umhlolwa asebentise
emagama akhe:
‒ 1–3 emaphuzu langenamaphutsa nika 1 limaki.
‒ 4–5 emaphuzu langenamaphutsa nika 2 emamaki.
‒ 6–7 emaphuzu langenamaphutsa nika 3 emamaki.
• Kwabiwa kwemamaki elulwimi nangabe umhlolwa acaphune njengobe
kunjalo etheksthini:
‒ 6–7 ticashunwa umhlolwa akanganikwa emamaki elulwimi.
‒ 1–5 ticashunwa umhlolwa akanikwe 1 limaki lelulwimi.
CAPHELA:
• Sibalo semagama:
‒ Labamakako kumele bacinisekise linani lemagama lelisetjentiswe esifinyetweni.
‒ Kungabokhishwa emamaki nangabe umhlolwa angakalikhombisi linani
lemagama lasetjentisiwe nobe abhale linani lelingasilo lemagama lasetjentisiwe.
‒ Nangabe linani lemagama lingetulu kwalelo lelimisiwe, fundza ufike
ekugcineni kwemusho wekugcina ngetulu kwalawo lemisiwe, uyekele
incenye lesele yesifinyeto.
Lusizi Lwekunyamalala KwaManyovu
Kubhalwa emaphuzu lasihlanu ngaloko lokwenta inhlitiyo yamake waNtfombi yaba
buhlungu kuletheksthi, ngalelilanga kufika Fokisi LaNkhosi. Budze besifinyeto
bungengci amagameni la-60. Kubhalwa linani lemagama lasetjentisiwe ekugcineni
kwesifinyeto.
Nankha emaphuzu labalulekile ngaloko lokwenta inhlitiyo yaLaNdlovu yaba
buhlungu mhla kufika Fokisi LaNkhosi.
1. LaNdlovu watsi uyabuta kutsi udliwa yini Ntfombi, yena wavele wambuka
wangamphendvuli.
2. Kutfola kwakhe incwadzi lebuya esikolweni ngekungeti kwaNtfombi,
esikolweni, njengobe yena abengakwati loko.
3. Kubona imoti yendvodza yakhe ibovu ngengati, ngatsi ipendwe ngayo.
4. Kuva kutsi imali yemyeni wakhe ikhishwe yonkhe yayiswa ngesheya eTaliyane.
5. Kukhumbutana kwa Ntfombi nenina ngekunyamalala kwaManyovu. (52)
(Indlela yekufinyeta itawehluka kodvwa bahlolwa kumele bafinyete emaphuzu
lasetheksthini, bangengci emagameni la-60)
IEB Copyright © 2019 PHENYA
Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL SENIOR CERTIFICATE: SISWATI LULWIMI LWEKUCALA LWEKWENGETA: LIPHEPHA I – Likhasi lesi-6 kula-8
MARKING GUIDELINES
SIGABA C TINKONDLO
UMBUTO 3
INKONDLO LENGAKAFUNDVWA EKLASINI
Nkhosi Yemkhatsi – O. A. BHIYA
3.1 Ibusa Emkhatsini/Esibhakabhakeni.
3.2 Bhalasha.
3.3 Lilanga.
3.4 Imvelo.
3.5 Kumuntfutisa/Sifaniso.
3.6 Bonkhe bantfu bangaphasi kwalo/Titjalo/Konkhe lokudaliwe kukhanyiselwa
ngilo.
3.7 Tibongo tesimanje lapho kubongelelwa lilanga khona.
UMBUTO 4
TINKONDLO LETIFUNDVWE EKLASINI
EMAKHANGALA
4.1 Khula Phela – M. S. Magagula
4.1.1 Njengatsekwane/Njengemntfwana.
4.1.2 Sakhiwo semigca yalenkondlo sihlelekile ngobe imigca yato
iyalingana etindzimeni totimbili.
4.1.3 Yimvelo njengobe umuntfu uyimvelo.
4.1.4 Isizura.
4.1.5 Utitjela kutsi nasekufike sigaba sekuba mdzala, kufanele tiyekele
yonkhe intfo yebuntfwana titiphatsise kwemuntfu losakhulile/Kumele
titibuke emacala onkhe aloko letikwentako, tibuke lokuhle
lokufanele kwentiwe ngumuntfu losakhulile, tikwente. (Naleminye
imibono lenembako yemukelekile.)
4.1.6 Umuntfu lowenta intfo leyingoti/Kwenta intfo letawugcina ikufake
ebubini, njll. (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.)
4.1.7 Kuphila njengemntfwana/kwenta tento letentiwa bantfwana/
kungakhuli ucabange kutsi usemncane. (Naleminye imibono
lenembako yemukelekile.)
4.1.8 Umdzal' utativela!
IEB Copyright © 2019 PHENYA
Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL SENIOR CERTIFICATE: SISWATI LULWIMI LWEKUCALA LWEKWENGETA: LIPHEPHA I – Likhasi lesi-7 kula-8
MARKING GUIDELINES
4.1.9 Utiyenga ngelite njengesinkhitsi,
Utifak' engcakin' ukhalele kusitwa,
4.1.10 Emabel' agcwele sifub' ayaguca/Livi liyabhobhodla/Silevu sifomile.
(Imphendvulo ibhekiswe kulokushiwo yinkondlo.)
4.1.11 Sonkondlo usho tinkinga letibakhona emitini/Sonkondlo usho
tindzaba leticabanisanako emitini. (Naleminye imibono lenembako
yemukelekile.)
4.1.12 Ulisebentise kahle kakhulu ngobe umuntfu nakhula, ushiya konkhe
kwebuntfwana ente tintfo talabadzala, kukhombisa kutsi
sewukhulile. Lenkondlo ikhuluma ngaloko/Kukhula kusho kona
kushiya tintfo tebuntfwana wente talabakhulile. (Naleminye imibono
lenembako yemukelekile.)
NOBE
4.2 Inyeti – M. S. Magagula
4.2.1 Sonkondlo usebentise sentakutsi, BHA.
4.2.2 Atikahleleki ngobe imigca yato ayilingani yonkhe/Labanye batawutsi
ihlelekile ngobe tindzima letimbili tekucala tiyalingana bese letimbili
tekugcina nato tiyalingana. (Naleminye imibono yemukelekile.)
4.2.3 Ikhanya ngekuphola kantsi lilanga liyashisa/iyabukeka kantsi lilanga
liyachophana/liyaphandlana.
4.2.4 Sicedzelelamcondvo/i-enjambamenti.
4.2.5 Nayibukisiswa kahle inyenti kunelitfunti lelenta wonkhe umuntfu
afune kwati kutsi lani/Ihlala ihlobile ngatsi kukhona loyigezisako.
4.2.6 Labayibonako bafisa kwati ngalelitfunti kutsi ngabe lani
nakucatsaniswa nenganekwane yemfati enyangeni (Naleminye
imibono yemukelekile.)
4.2.7 Kufanele tetsamelilwati tibe nelitfunti leliyawuba nesifundvo lesitsite
bantfu labatawufundza kulo, bangabi nemizindlo ngalo.
4.2.8 Ubabata kugcama kwendlela inyeti lekhanya ngayo.
4.2.9 Ingcikitsi yalenkondlo yimvelo ngobe inyeti ingulenye yetintfo
letiyimvelo.
4.2.10 Isizura. Sonkondlo ufuna tetsamelilwati tidvonse umoya emva
kweligama lekucala.
4.2.11 Indzima yesitsatfu ifundzisa tetsamelilwati kutsi umtsetfo
wekungasebenti ngeLisontfo kufanele uhlonishwe.
4.2.12 Sonkondlo usitjela ngetento temuntfu letinhle emhlabeni
lekungamele kutsi labanye bantfu bafundze kuto.
IEB Copyright © 2019 PHENYA
Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL SENIOR CERTIFICATE: SISWATI LULWIMI LWEKUCALA LWEKWENGETA: LIPHEPHA I – Likhasi lesi-8 kula-8
MARKING GUIDELINES
SIGABA D TAKHI NETIMISO TEKUSETJENTISWA KWELULWIMI
UMBUTO 5
5.1 5.1.1 Betitewuntjontja/Titewuba/Titekuba.
5.1.2 Letibalulekile.
5.1.3 Wacitsa sikhatsi Khaliphile.
5.1.4 (a) Indlela lesalibito.
(b) Indlela lecondzile.
5.1.5 Letsatfwa njengemaciniso kantsi itsintsa imiva yalabanye.
5.1.6 Uhlabene, siyakubongisa!/Usebentile siyakubongela.
5.1.7 Tahlangana nebumatima lobukhulu.
5.1.8 Inhloko: Nkhosatane Mathanjane.
Mentiwa: Umlomo.
5.1.9 Siyabandlulula. Sibandlulula bothishela ebantfwaneni.
5.1.10 (a) Sihabiso.
(b) Sifaniso.
5.1.11 Utawuchaza/ngalatakwenta.
5.1.12 (a) Kwentela.
(b) Intfo leyentiwa njalo nje.
5.2 5.2.1 Shongwe usigwili ngobe unetinkhomo/timbuti/timvu letinyenti.
5.2.2 (a) Kwakhiwa umusho ngeligama lelisiphawulo. Sib. Umfana
lomncane uyageza.
(b) Bafundzi bonkhe baphumelele kulomnyaka.
5.2.3 (a) Umusho loyimfundzisolite. Sib. Ungadla lubisi ngeke ugule
nanini.
(b) Umusho lotsatsa luhlangotsi. Sib. NguSolani kuphela
lobhaka kahle.
Samba: 100 emamaki
IEB Copyright © 2019
Study this subject
Revise the topics in this paper, then practise them question by question.
Recommended for this subject
More papers and memos for this grade and subject.

MemorandumIEB
Siswati FAL Grade 12 IEB Paper 2 2019 Memo

MemorandumIEB
Siswati FAL Grade 12 IEB Paper 1 2018 Memo

MemorandumIEB
Siswati FAL Grade 12 IEB Paper 2 2018 Memo

MemorandumIEB
Siswati FAL Grade 12 IEB Paper 1 2017 Memo

MemorandumIEB
Siswati FAL Grade 12 IEB Paper 2 2017 Memo

Question paperIEB
Siswati FAL Grade 12 IEB Paper 1 2019 Question Paper
Related documents

Question paperIEB
Siswati FAL Grade 12 IEB Paper 2 2019 Question Paper

Question paperIEB
Siswati FAL Grade 12 IEB Paper 1 2018 Question Paper

Question paperIEB
Siswati FAL Grade 12 IEB Paper 1 2017 Question Paper

Question paperIEB
Siswati FAL Grade 12 IEB Paper 2 2018 Question Paper

Question paperIEB