Skip to content
Memorandum

Siswati FAL Grade 12 IEB Paper 2 2018 Memo

IEB Grade 12 Siswati FAL Paper 2 memorandum from the 2018, 9 pages. Read online or get the free PDF download, question paper linked when available.

Publisher: IEB

Subject: Siswati FALGrade 1220189 pages
Download

Loading document…

Loading document…

Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com NATIONAL SENIOR CERTIFICATE EXAMINATION NOVEMBER 2018 SISWATI LULWIMI LWEKUCALA LWEKWENGEA: LIPHEPHA II SISWATI FIRST ADDITIONAL LANGUAGE: PAPER II MARKING GUIDELINES Sikhatsi: 2½ Emahora Emamaki: 100 These marking guidelines are prepared for use by examiners and sub-examiners, all of whom are required to attend a standardisation meeting to ensure that the guidelines are consistently interpreted and applied in the marking of candidates' scripts. The IEB will not enter into any discussions or correspondence about any marking guidelines. It is acknowledged that there may be different views about some matters of emphasis or detail in the guidelines. It is also recognised that, without the benefit of attendance at a standardisation meeting, there may be different interpretations of the application of the marking guidelines. IEB Copyright © 2018 PHENYA
Downloaded from hlayiso.com NATIONAL SENIOR CERTIFICATE: SISWATI LULWIMI LWEKUCALA LWEKWENGETA: Likhasi le-2 kula-9 LIPHEPHA II – MARKING GUIDELINES SIGABA A TEMIBHALO UMBUTO 1 UMDLALO Tigigaba Talomhlaba: S.R. Nsibandze 1.1 1.1.1 Lemoti yaDlamini. Dlamini abete kutewufuna noma kutolandza LaMkhonta. 1.1.2 Sewubuya ekhaya ebusuku/Akasayihloniphi indvodza yakhe/ Sewupenda tingalo/Ufaka umutsi etinweleni takhe/Utjela Sikheshe kutsi akasamtsandzi. (Kubili kwaloku.) 1.1.3 Dlamini uyamupha imali njengobe anayo/Ujatjuliswa sikhundla lesisetulu nekukhushulwa kweliholo lakhe/Uyamtsandza/Ummikisa emahhotela/Dlamini unemoti kantsi Sikheshe ute imoti. (Kubili kwaloku, naleminye imibono lenembako yemukelekile.) 1.1.4 Kufanele bomake basebente ngobe imphilo seyidulile. Umholo wamunye umtali awuteneli tonkhe tidzingo telikhaya. (Leminye imibono lenembako yemukelekile.) 1.1.5 LaMkhonta akasamtsandzi Sikheshe/Akasejwayeli kuhlala emakhaya ngobe imphilo ilukhuni/Sewudzinwe kusebenta emasimini/ Uyengene naDlamini/Utsandza Dlamini/Ufuna kubuyela emsebentini. (Lamanye emaphuzu lenembako emukelekile, bafundzi badzinga tizatfu letintsatfu kuphela.) 1.1.6 Lesento singulesihle ngobe Temahlungwane usihlobo saLaMkhonta utawubaphatsa kahle bantfwana badzadzewabo/Temahlungwane ungumhlengikati ngako uyakwati kunakekela bantfu/Temahlungwane akashadi ngako kulilungelo lakhe kutsi ashade/Sikheshe uyamtsandza Temahlungwane, ngako-ke wente kahle ngekumteka. (Kubili kwaloku, naleminye imibono lenembako yemukelekile.) 1.2 Tintfo atihambanga njengeluhlelo lwaSikheshe. Naku lokwenteka: • LaMkhonta abesebenta ahola kepha angamniki Sikheshe imali yekusita kunakekela tidzingo telikhaya. • LaMkhonta wase ucala kubuya ebusuku ekhaya, akhale ngemsebenti lomnyenti lawentako. • LaMkhonta abengasabanakekeli bantfwabakhe, angasahloniphi nendvodza yakhe Sikheshe, wacala nekutiphatsa wangamtfobeli Sikheshe. • Wagcina atjela Sikheshe kutsi akasamtsandzi. • Sikheshe wagcine amshayile. Wabuye wamyekelisa kusebenta, wase umbuyisela ekhaya eMzaceni. • LaMkhonta wabaleka eMzaceni, wahamba na Dlamini. • Sikheshe wagcine atisola ngekuletsa laMkhonta edolobheni. Leminye imibono lenembako yemukelekile. Sakhiwo (2) Lulwimi (3) Lokucuketfwe (10) IEB Copyright © 2018 PHENYA
Downloaded from hlayiso.com NATIONAL SENIOR CERTIFICATE: SISWATI LULWIMI LWEKUCALA LWEKWENGETA: Likhasi le-3 kula-9 LIPHEPHA II – MARKING GUIDELINES 1.3 Nankha emaphuzu lekungacocwa ngawo kulenkhulumiswano: • Bayavuselana. • Sikheshe uveta kutsi ukhatsatekile. • Uyatisola ngekuletsa LaMkhonta edolobheni. • LaMkhonta upenda tingalo. • Ubuya ebusuku. • Mgwazeni uyamangala. • Sikheshe ubona kuncono amyekelise kusebenta. • Mgwazeni uyavumelana naSikheshe. • Mgwazeni utawumkhulumisa LaMkhonta uma ambona. Bafundzi bangengeta kuloluhla lolungenhla. Sakhiwo (1) Lulwimi (2) Lokucuketfwe (7) 1.4 1.4.1 • Aketsembeki kumkakhe, LaHlophe, unamakhwapheni LaMkhonta … • Uyenga LaHlophe kutsi uhlala amatasatasa emsebentini, kungako angabuyi ekhaya. • Unika LaMkhonta sikhundla lesingakamfaneli. • Uholela LaMkhonta imali lenyenti kakhulu ngobe usingani sakhe. • Uyenga LaHlophe utsi utawumakhela umuti. • Utsandzana nemfati waSikheshe. • Bantfwana bakhe akabondli ngendlela lefanele. • Walandza/wabalekisa LaMkhonta ekhakhakhe. • Weba imali yenkapani wagcina aboshiwe. Bafundzi bangengeta kuloluhla lolungenhla besekele ngetigameko letisemdlalweni. Sakhiwo (2) Lulwimi (4) Lokucuketfwe (14) NOBE IEB Copyright © 2018 PHENYA
Downloaded from hlayiso.com NATIONAL SENIOR CERTIFICATE: SISWATI LULWIMI LWEKUCALA LWEKWENGETA: Likhasi le-4 kula-9 LIPHEPHA II – MARKING GUIDELINES 1.4.2 • Linyenti labomake seliyasebenta. • Emakhaya kucashwa bantfu labasitako kugadza bantfwana. • Indlela yekugcoka yaLaMkhonta isilumbi, akavunuli. • Dlamini unemoti. • Kuhlolwa kwemabhuku etinkapaneni ngema-oditha. • Kwehlukana kwalabashadile kuvamile. • Indzaba yemalungelo seyiyatiwa. • Bantfu benta tintfo letingakemukeleki ngenca yekufuna imali. • Lizinga lenkhohlakalo selisetulu. • Sekwakhiwa tindlu temapulani. • Bantfu sebabophisana emaphoyiseni kunekutsi bamangalelane emiphakatsi. • Kungatsembeki kwalabo labashadile kuyandza. Bafundzi bangengeta ngaletinye tigameko labatitfole endzabeni, besekele. Sakhiwo (2) Lulwimi (4) Lokucuketfwe (14) NOBE UMBUTO 2 INOVELI Bungani Bebangani: S.M. Magagula 2.1 2.1.1 Bekangati kutsi Agnes utsandzana nebantfu labahamba ngaloluhlobo lwemoti lolubitwa ngeStanza 323. 2.1.2 Inoveli kanye nemdlalo. 2.1.3 Bentakabi bafundzi kumhleka Agnes ngobe lomunye umfundzi kungamphatsa kabi loko agcine esaba kuphindze akhulume eklasini. Loko kungamenta angenti kahle etifundvweni takhe. Labanye bafundzi bagcina batibulala uma labanye bafundzi babahleka. (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.) 2.1.4 Agnes wakhulelwa/Wacoshwa esikolweni/Akatange aphase esikolweni/Mbongeni wasiphika sisu sa-Agnes. (Kubili kwaloku.) 2.1.5 Lusha luyayengana nalulodvwa ngako luyadzinga kuyalwa ngulabadzala/Lusha lukhona kubona titfombe letingalungi kubantfu labasebancane/Bantfu labasha baye batingenele tindzaba telicansi basebancane/Lusha lunesikhatsi lesinyenti uma kuvalwe tikolo/ Kufuna lwati ngemiphumela yekuya ecansini usemncane/ Bayaludzinga lolwati kute bakhone kutsatsa tincumo letifanele. (Imibono yebafundzi ingehluka.) IEB Copyright © 2018 PHENYA
Downloaded from hlayiso.com NATIONAL SENIOR CERTIFICATE: SISWATI LULWIMI LWEKUCALA LWEKWENGETA: Likhasi le-5 kula-9 LIPHEPHA II – MARKING GUIDELINES 2.1.6 Thuli ulihatsa, utsandza imali/Uyenga labanye bantfwana/ Unenkhani uphikisana nalabadzala/Ulihlongandlebe. (Kubili kwaloku lokwesekelwe. Naleminye imibono lenembako yemukelekile.) 2.2 Emaphuzu labangawasebentisa afaka ekhatsi lawa: • Kubalulekile kugcina imiyalo yebatali nekulalela bothishela. • Kumcoka kubuta batali nobe labadzala nangabe kukhona lokusiphicako. • Bungani lobungibo buyacolela/bangani bayacolelana. • Kubalulekile kutsi sitimisele ngemsebenti wesikolwa. • Nangabe kwentekile wayengeka, libone liphutsa lakho ulilungise. Naleminye imibono lenembako yemukelekile. Sakhiwo (2) Lulwimi (3) Lokucuketfwe (10) 2.3 Bafundzi bangasebentisa lamaphuzu lalandzelako kubhala inkhulumomphendvulwano: • Kuvuselana. • Kukhuluma ngesizatfu sekuta kwakhe atewulandza imiphumela yeluhlolo lwakhe. • Kukhuluma ngemphilo nekuya ecansini usemncane. • Kukhuluma ngekukholwa. • Kukhuluma ngesimo sakhe sengati. • Kumyala ngekutiphatsa njengemuntfu lomusha. Bafundzi bangengeta leminye imibono kuloluhla lolungenhla besekele ngalokusencwadzini. Sakhiwo (1) Lulwimi (2) Lokucuketfwe (7) 2.4 2.4.1 Ngiyavumelana nalombono lotsi boSdudla, Mantjwele na Malambe basifakile sandla ekonakaliseni imphilo nesimilo saThuli. Nati tizatfu: Sdudla: • Wafundzisa Thuli kutsi kugana usemncane kuyintfo lekahle. • Wamfundzisa kuba netimfihlo. • Wamkhutsata kutsi angayi esibhedlela. • Wamfundzisa kutsi emaphilisi ungatinatsela nanome ungakanikwa ngudokotela. • Akasicedzanga sikolo. • Wamkhutsata kutsi angakhulelwa uma atsandza. Mantjwele wafundzisa Thuli: • Imali. • Bucili nemanga. • Tindzaba telicansi ngekumgagadlela. • Kuba netimfihlo. IEB Copyright © 2018 PHENYA
Downloaded from hlayiso.com NATIONAL SENIOR CERTIFICATE: SISWATI LULWIMI LWEKUCALA LWEKWENGETA: Likhasi le-6 kula-9 LIPHEPHA II – MARKING GUIDELINES Malambe: • Akahlali ekhaya onkhe emalanga, ngako-ke Thuli ute babe lomyalako. • Akasebenti, akakhoni kunakekela umndeni wakhe. • Akamkhutsati Thuli kutsi atsandze umsebenti wakhe wesikolo. • Akatakhi tindlu letikhiywako. • Akanandzaba nekufundza kwemntfwana loyintfombatana. Bafundzi bangengeta leminye imibono kuloluhla lolungenhla besekele ngalokusencwadzini. Sakhiwo (2) Lulwimi (4) Lokucuketfwe (14) NOBE 2.4.2 Lendzaba yenteka etikhatsini takadzeni. • Kute kahle emabhasi endzaweni yakaDvokolwako. • Bantfu bebasengakati kahle nge-HIV ne-AIDS. • Kuhlehla emiphakatsini kusabalulekile. • Lusha luyatsatseka uma lubona imali ngobe bekute kahle imali kadzeni. • Kutsatsa emalanga lamanyenti kutfola simo sengati. • Uma ufundze wagcina ebangeni-5 wawuhlonishwa/utsatfwa, njengemuntfu lofundze kakhulu. • Bantfwana abakafundziseki ngemalungelo abo. • Kusete tinhlangano letilwela emalungelo ebantfwana. • Bantfu bayavunula kunekugcoka timphahla. • Imiphumela yebafundzi iphuma ewayilesini/emsakatweni, hhayi kubomakhalekhukhwini. (Bafundzi bavumelekile kwengeta lamanye emaphuzu lehlukile kulawa lanikiwe besekele ngalokusendzabeni) Sakhiwo (2) Lulwimi (4) Lokucuketfwe (14) IEB Copyright © 2018 PHENYA
Downloaded from hlayiso.com NATIONAL SENIOR CERTIFICATE: SISWATI LULWIMI LWEKUCALA LWEKWENGETA: Likhasi le-7 kula-9 LIPHEPHA II – MARKING GUIDELINES SIGABA B EMATHEKSTHI EMBHALOMBIKO Khetsa MUNYE umbuto embutweni 3 NAMUNYE embutweni 4. UMBUTO 3 3.1 na 3.2 INCWADZI YEBUNGANI (30) Lokucuketfwe (12) Incwadzi kufanele ikhombise kuticambela, ihambisane nesihloko, ibe nemibono lekhutsata kucabanga nalevutsiwe, ihehe. • Licophelo lekuticambela lingemalengiso, indzaba inamatsele esihlokweni, nemibono ikhutsata kucabanga, ivutsiwe futsi iheha ngemalengiso. • Lizinga lekuticambela ngalokuncomekako, indzaba ihambisana nesihloko nemibono inekujula kwemcondvo futsi iheha ngalokuncomekako. • Imibono iyajabulisa, inekuticambela lokulingene, ihambisana nesihloko ngalokulingene. • Licophelo lekuticambela liphansi, indzaba iyanhlanhlatsa, imibono ayinamdlandla. Lulwimi (12) Kwakha imisho, kukhetsa emagama, umoya nerejista, lupelomagama, kusebentisa timphawu. • Imisho yakheke ngemalengiso, emagama akhetfwe ngalokufanele, umoya nerejista kuhambisana nenhloso netetsamelilwati ngemalengiso, kukhetfwa kwemagama kungemalengiso futsi kuvutsiwe, incwadzi ayinamaphutsa elupelomagama netimphawu tisetjentiswe ngalokufanele. • Imisho yakheke ngalokuncomekako, kunebugagu ekukhetfweni kwemagama, umoya nerejista kuhambisana nenhloso netetsamelilwati ngalokuncomekako, incwadzi ayinamaphutsa lamanyenti elupelomagama netimphawu tisetjentiswe ngemphumelelo. • Imisho ingahle ibe nemaphutsa kuletinye tindzawo kepha inkhulumo yona iyevakala, emagama akhetfwe ngalokulingene, kusetjentiswe lulwimi lolumalula, kunemaphutsa lambalwa elupelomagama. • Imisho ihlangahlangene, kukhetfwa kwemagama akwemukeleki, inkhulumo inemaphutsa lamanyenti kakhulu kuto tonkhe tinhlangotsi. Sakhiwo (6) Likheli Sibingelelo Sivaleliso IEB Copyright © 2018 PHENYA
Downloaded from hlayiso.com NATIONAL SENIOR CERTIFICATE: SISWATI LULWIMI LWEKUCALA LWEKWENGETA: Likhasi le-8 kula-9 LIPHEPHA II – MARKING GUIDELINES UMBUTO 4 4.1 IPHOSTA (10) Lokucuketfwe (4) • Kuhambisana nesihloko ngemalengiso. Imininingwane ledzingekako iphelele, iyevakala futsi ichazwe kahle kakhulu. • Kuhambisana nesihloko ngalokuncomekako. Imininingwane leminyenti ledzingekako iphelele, iyevakala futsi ichazwe kahle. • Kuhambisana nesihloko ngalokulingene. Incenye yemininingwane ledzingekako ifakiwe, iyevakala futsi ichazwe ngalokulingene. • Iphumile esihlokweni nemininingwane ayivakali. Sakhiwo (2) • Sihleleke, setfulwe ngalokuhehako ngemalengiso, umlayeto ugcamile, wetfulwe ngebunono nangendlela letsintsa imiva ngemalengiso. • Asihehi futsi asikahleleki kahle nemlayeto awukagcami, asitsandzeki. Lulwimi (4) • Lulwimi loluhehako, lolungenamaphutsa, lolunongiwe luhambelana nephosta netetsamelilwati, umlayeto uyevakala ngemalengiso. • Lulwimi loluhehako lolungenamaphutsa, luhambelana nephosta netetsamelilwati, umlayeto uvakala ngalokuncomekako. • Lulwimi lolungahehi lolungenamaphutsa, luhambelana nephosta netetsamelilwati ngalokulingene, umlayeto uvakala ngalokulingene. • Lulwimi lolungahehi lolunemaphutsa, aluhambelani nephosta netetsamelilwati, umlayeto awuvakali. NOBE IEB Copyright © 2018 PHENYA
Downloaded from hlayiso.com NATIONAL SENIOR CERTIFICATE: SISWATI LULWIMI LWEKUCALA LWEKWENGETA: Likhasi le-9 kula-9 LIPHEPHA II – MARKING GUIDELINES 4.2 IFLAYA (10) Lokucuketfwe (4) • Kuhambisana nesihloko ngemalengiso. Imininingwane ledzingekako iphelele, iyevakala futsi ichazwe kahle kakhulu. • Kuhambisana nesihloko ngalokuncomekako. Imininingwane leminyenti ledzingekako iphelele, iyevakala futsi ichazwe kahle. • Kuhambisana nesihloko ngalokulingene. Incenye yemininingwane ledzingekako ifakiwe, iyevakala futsi ichazwe ngalokulingene. • Kuphumile esihlokweni nemininingwane ayivakali. Sakhiwo (2) • Sihleleke setfulwa ngalokuhehako ngemalengiso, umlayeto ugcamile, wetfulwe ngebunono nangendlela letsintsa imiva ngemalengiso. • Asihehi futsi asikahleleki kahle, nemlayeto awukagcami, asitsandzeki. Lulwimi (4) • Lulwimi loluhehako, lolungenamaphutsa, lolunongiwe luhambelana neflaya netetsamelilwati, umlayeto uyevakala ngemalengiso. • Lulwimi loluhehako lolungenamaphutsa, luhambelana neflaya netitsamelilwati, umlayeto uvakala ngalokuncomekako. • Lulwimi lolungahehi lolungenamaphutsa, luhambelana neflaya netetsamelilwati ngalokulingene, umlayeto uvakala ngalokulingene. • Lulwimi lolungahehi lolunemaphutsa, aluhambelani neflaya netetsamelilwati, umlayeto awuvakali. Samba: 100 emamaki IEB Copyright © 2018

Study this subject

Revise the topics in this paper, then practise them question by question.

More papers and memos for this grade and subject.