Skip to content
Memorandum

Siswati FAL Grade 12 IEB Paper 2 2017 Memo

IEB Grade 12 Siswati FAL Paper 2 memorandum from the 2017, 10 pages. Read online or get the free PDF download, question paper linked when available.

Publisher: IEB

Subject: Siswati FALGrade 12201710 pages
Download

Loading document…

Loading document…

Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com NATIONAL SENIOR CERTIFICATE EXAMINATION NOVEMBER 2017 SISWATI LULWIMI LWEKUCALA LWEKWENGEA: LIPHEPHA II SISWATI FIRST ADDITIONAL LANGUAGE: PAPER II MARKING GUIDELINES Sikhatsi: 2½ Emahora Emamaki: 100 These marking guidelines are prepared for use by examiners and sub-examiners, all of whom are required to attend a standardisation meeting to ensure that the guidelines are consistently interpreted and applied in the marking of candidates' scripts. The IEB will not enter into any discussions or correspondence about any marking guidelines. It is acknowledged that there may be different views about some matters of emphasis or detail in the guidelines. It is also recognised that, without the benefit of attendance at a standardisation meeting, there may be different interpretations of the application of the marking guidelines. IEB Copyright © 2017 PHENYA
Downloaded from hlayiso.com NATIONAL SENIOR CERTIFICATE: SISWATI LULWIMI LWEKUCALA LWEKWENGETA: Likhasi lesi-2 kula-10 LIPHEPHA II – MARKING GUIDELINES SIGABA A TEMIBHALO UMBUTO 1 UMDLALO Tigigaba Talomhlaba: S.R. Nsibandze 1.1 1.1.1 Wamyekelisa ngoba abebona kutsi akasatiphatsi kahle/Abesacale kubuya ebusuku kakhulu ekhaya atsi abesemsebentini abambeke khona/Abesacale kungahloniphi indvodza yakhe, indlela labekhuluma ngayo beyingasakhombisi inhlonipho. (Imibono leminye yemukelekile.) 1.1.2 Ucabanga kutsi kungenteka bamsontsile/bambulele ngoba kulendzawo kuyasontfwana. Lobubi lakhuluma ngabo kubulawa kwebantfu. 1.1.3 Lesento ngisikhandza sisibi ngoba uhleli nebantfu labadzala ekhaya lekumele ababikele kutsi uyahamba kute bangatokhatsateka ngalokunyamalala kwakhe. Sebate bacabanga kutsi kungenteka bamsontsile. (Imibono yebafundzi ingehluka.) 1.1.4 Sikheshe ungumhlukubeti ngoba washaya umkakhe LaMkhonta, wamyekelisa kusebenta wambuyisela ekhaya eMzaceni. (Leminye imibono yebafundzi ingehluka.) 1.1.5 LaMkhonta akanaluvelo, uvele ashiye bantfwana bakhe angeva nebuhlungu ngaloko/Ulihlongandlebe, akabahloniphi batali bakhe. Akatange alalele uma bamyala ngaDlamini/LaMkhonta ute umgogodla, walahla indvodza yakhe yeminyaka waya kuDlamini langamati nekumati. (Lamanye emaphuzu lehlukile emukelekile nawo, bafundzi badzinga linye liphuzu lelesekelwe.) 1.1.6 Dlamini ukhohlakele ngoba unika LaMkhonta sikhundla lesisetulu ngalokungekho emtsetfweni. Uphindze atsatse imali yenkapani ente lakufunako ngaphandle kwemvumo yebacashi bakhe. (Bafundzi bangaveta letinye tigameko letiphikisako besekele ngalabakutfole emdlalweni.) 1.2 Lesaga siyayitsintsa imphilo yaLaMkhonta. Bafundzi bangasebentisa saga letigameko letilandzelako: • Sikheshe uyamncenga kutsi atiphatse kahle, ahloniphe, amkhulumise ngenhlonipho njengendvodza yakhe, yena akalaleli. • Lokungalaleli kwenta Sikheshe kutsi agcine amyekelisa kusebenta. Wase umbuyisela ekhaya eMzaceni. Kube walalela ngabe akambuyiselanga ekhaya. • Batali bakhe bamyala kutsi atiphatse kahle emtini, nabo wangabalaleli. • Babekati wakhe wetama kumkhulumisa naye akatange amlalela. • Wagcina alahlekelwa ngumendvo ngoba watsi akasamfuni Sikheshe Khumalo, waya kuDlamini. • Dlamini wagcina aboshiwe lokukhomba kutsi imphilo yakhe itawuba lukhuni njengobe naSikheshe sekatsetse Temahlungwane kutsi abe ngumkakhe. • Ekugcineni sewuyakhala ngoba uyafisa kubuyela kuSikheshe, sekute indlela yekubuyela. Bafundzi bangengeta kuloluhla noma bangakhetsa luhlangotsi lolunye. Kufanele besekele umbono wabo ngetigameko letisemdlalweni. • Sakhiwo • Lulwimi • Lokucuketfwe IEB Copyright © 2017 PHENYA
Downloaded from hlayiso.com NATIONAL SENIOR CERTIFICATE: SISWATI LULWIMI LWEKUCALA LWEKWENGETA: Likhasi lesi-3 kula-10 LIPHEPHA II – MARKING GUIDELINES 1.3 Nankha emaphuzu lekungacocwa ngawo: • Bayavuselana. • LaHophe uyasho kutsi sekungemalanga Dlamini ahamba ekhaya. • Ucela emaphilisi enhloko. • LaNdlela uyaveta kutsi ubuya eThekwini kuyocupha. • Imali yakhe layitfolako ufundzisa ngayo bantfwana sikolo njengobe Mamba anesitsembu. • LaNdlela ukhutsata LaHlophe kutsi abahambe bayocupha. • Akacele imali yekucupha kuDlamini. • LaHlophe uyaveta kutsi uyamsola Dlamini kutsi uganiwe. • Bantfwana akakhoni kubahambisa ngoba likhaya balilahla naDlamini. Bafundzi bangengeta kuloluhla lolungenhla. • Sakhiwo • Lulwimi • Lokucuketfwe 1.4 1.4.1 • Ekwendzeni kukamkhatsali – LaHlophe ubhekene netinkinga emshadweni wakhe. • Akukho cili lelatikhotsa emhlane – Dlamini ugcine abanjiwe ngekuganga kwakhe, waze waboshwa. • Kubeketela kuhamba kubaphelele bantfu – Sikheshe wagcina ateke lomunye umfati ngoba LaMkhonta abengatiphatsi kahle, asagane Dlamini. • Kuhlebana emisebentini – balingani baLaMkhonta bayamhleba naDlamini. • Lokungapheli kuyahlola – LaMkhonta tamjikela tintfo ekugcineni nasekaboshiwe Dlamini. • Labanye bobabe abawunakekeli umndeni wabo. • Kuteka lisiko lemaSwati. – Kutekwa Temahlungwane. • Bomake basukume phasi bente imisebenti letsite kute banakekele imindeni yabo. • Sitsembu netinkinga taso – Mamba unesitsembu. • Sala kutjelwa sibona ngemopho – uma bakuyala ubolalela ngoba ugcine usitfolile sijeziso salokungalaleli kwakho. • Inkhohlakalo emisebentini – LaMkhonta utfola sikhundla ngoba utsandzana nemphatsi Dlamini. • Bangani bayabonisana – Sikheshe bekacela imiyalo kumngani wakhe Mgwazeni. • Umfati uyamyisa ekhaya kubo bayomyala. Bafundzi bangengeta kuloluhla lolungenhla • Sakhiwo • Lulwimi • Lokucuketfwe IEB Copyright © 2017 PHENYA
Downloaded from hlayiso.com NATIONAL SENIOR CERTIFICATE: SISWATI LULWIMI LWEKUCALA LWEKWENGETA: Likhasi lesi-4 kula-10 LIPHEPHA II – MARKING GUIDELINES 1.4.2 • Sikheshe yindvodza lenelikhaya layo, umfati nebantfwana. • Uyasebenta, ucashile kuMatsapha. • LaMkhonta umfati wa Sikheshe naye uyasebenta. • Bayamyala batali bakhe ngemendvo ngesikhatsi bacabene naSikheshe aye ekhaya kubo kuyovakasha. • Dlamini ngumphatsi waLaMkhonta, unemfati wakhe LaHlophe nebantfwana. • Mgwazeni ngumngani wa Sikheshe lombonisako uma anetinkinga, naye uyasebenta. • Temahlungwane ugcine atekwa ngu Sikheshe. • LaNdlela ngumakhelwane waka Dlamini lococisana na LaHlophe ngemphilo. • Batali ba LaMkhonta bayakhatsateka ngekutiphatsa kwemtfwanabo bate bamkhulumise ngaloko. • Ema oditha, bantfu labadzala labasebentako labahlola emabhuku etinkapani. • Emaphoyisa labopha Dlamini nawo bantfu labadzala. Bafundzi bangengeta labanye lababatfole endzabeni, besekele. NOBE UMBUTO 2 INOVELI Bungani Bebangani: S. M. Magagula 2.1 2.1.1 Thuli abegula kakhulu ete emandla ekuyifundza/Thuli abengafuni kuva timfihlo yedvwa/Thuli uyabetsemba bangani bakhe kutsi bangamfundzela/Thuli sewute timfihlo. (Bafundzi abavete mabili emaphuzu.) 2.1.2 Lencwadzi yayibuya kuSidudla. Sidudla abesalikholwa ngako afuna kucolisa kuThuli ngekumdukisa kwakhe basebancane, bese uyamyala nangemphilo. 2.1.3 Thuli akalalelanga imiyalo netimfundziso tebakaFLAS/Thuli abengalaleli make wakhe uma amyala ngekutiphatsa kwakhe/ Akatange alalele imiyalo yetindvuna temhlanga, abebaleka emhlangeni. (Bafundzi bangasebentisa letinye tigameko, letimbili besekele.) 2.1.4 Kukabi loku lakwenta Thuli ngoba wase utfola bogcunsula langati kutsi utotsi ubatsetsephi ekhaya. Kube abebikile bekutawuba melula kutsi asitakale ngoba ngabe waya esibhedlela, na Mantjwele abetawuboshwa. (Imibono yebafundzi ingehluka.) 2.1.5 Lohlolwako utawuvumelana nalombono ngoba nakuvalwe tikolo bafundzi baba nesikhatsi lesinyenti emakhaya bangenti lutfo. Ngaleso sikhatsi tinyenti tintfo letingabalinga batikhandze sebenta tintfo letingakalungi njengekuya ecansini. Uma bafundzisiwe kuba lula kukhumbula leto timfundziso lebasandza kutitfola. Imibono yebafundzi ingehluka. IEB Copyright © 2017 PHENYA
Downloaded from hlayiso.com NATIONAL SENIOR CERTIFICATE: SISWATI LULWIMI LWEKUCALA LWEKWENGETA: Likhasi lesi-5 kula-10 LIPHEPHA II – MARKING GUIDELINES 2.1.6 • Thuli ulihlongandlebe, akalaleli uma ayalwa. • Unenkhani, uphikisana nalabadzala. • Thuli ulicili, unemanga, wamfihlela make wakhe kutsi kunemali lekhona lebuya kuMantjwele. • Ulihatsa, utsandza imali. • Ukhohlisa labanye bantfwana. Bafundzi bangaveta imibono leyehlukile lemibili bayesekele. 2.2 Emaphikankhani afela khona enkhanini. Emaphuzu labangawasebentisa afaka ekhatsi lawa: • Thuli bebamyala esikolweni, bangani bakhe bebambonisa ngemphilo netincumo takhe letikabi, batali bakhe bebamyala kepha angalaleli, wagcina agula kamatima asesibhedlela anengculazi. • Agnes bebamyala bothishela esikolweni, namake wakhe amkhulumisa ngemphilo kodvwa wangalaleli. Agnes wagcina akhulelwe umntfwana longenayise. Mbongeni wasiphika lesisu. • Siphiwe bebamyala ekhaya kubo batali bakhe nemkhula wakhe, esikolweni nakhona bebamyala ngekutiphatsa kahle nangekugana wangalaleli. Wagcina naye atfole bogcunsula kuMusa. Abesaba nekutsi angahle afeyile esikolweni. Bafundzi bangengeta kuloluhla lolungenhla basekele ngaloko labakutfole encwadzini. 2.3 Bafundzi bangasebentisa lamaphuzu lalandzelako. • Kuvuselana. • Kukhuluma ngentfutfuko. • Kukhuluma ngemasiko. • Kukhuluma ngetikolo nekungahloniphi kwebafundzi. • Imfundvo yalabasikati nalabadvuna. • Kuyala bantfwana. Bafundzi bangengeta kuloluhla lolungenhla leminye imibono besekele ngalokusencwadzini. 2.4 2.4.1 • Kuya emihlanganweni yasemiphakatsini. • Intfutfuko – tibhedlela, timakethe, gesi. • Kufundzisa kwa FLAS etikolweni. • Kuyengana kwebangani. • Kukhulewa kwensha isafundza tikolwa. • Umsebenti webeluleki. • Tekutfutsa nekuhamba. • Lisiko lemhlanga. • Inkhohlakalo kulabadzala. • Kugagadlelwa kwebantfu labasikati. • Buhatsa bensha. Bafundzi bangengeta kuloluhla lolungenhla leminye imibono besekele ngalokusencwadzini. IEB Copyright © 2017 PHENYA
Downloaded from hlayiso.com NATIONAL SENIOR CERTIFICATE: SISWATI LULWIMI LWEKUCALA LWEKWENGETA: Likhasi lesi-6 kula-10 LIPHEPHA II – MARKING GUIDELINES 2.4.2 Lendzaba ikhuluma ngensha. • Kunetikolo nebafundzi. • Kubhoke tifo talabasha. • Kuyiwa emhlangeni. • Insha lekhulelwako. • Kuyengana kwebangani. • Imikhuba yensha yekusebentisa tidzakamiva. • Kukhatsateka kwebafundzi ngemiphumela yesikolo. Bafundzi bavumelekile kwengeta leminye imibono nemaphuzu lehlukile kulawa laniketiwe besekele ngalokusendzabeni. IEB Copyright © 2017 PHENYA
Downloaded from hlayiso.com NATIONAL SENIOR CERTIFICATE: SISWATI LULWIMI LWEKUCALA LWEKWENGETA: Likhasi lesi-7 kula-10 LIPHEPHA II – MARKING GUIDELINES SIGABA B EMATHEKSTHI EMBHALOMBIKO UMBUTO 3 3.1 INCWADZI (a) Lokucuketfwe: Incwadzi kufanele ikhombise kuticambela, ihambisane nesihloko, ibe nemibono lekhutsata kucabanga nalevutsiwe, ihehe. • Licophelo lekuticambela lingemalengiso, indzaba inamatsele esihlokweni, nemibono ikhutsata kucabanga, ivutsiwe futsi iyaheha. • Lizinga lekuticambela ngalokuncomekako, indzaba ihambisana nesihloko nemibono inekujula kwemcondvo futsi iyaheha ngalokuncomekako. • Imibono iyajabulisa, inekuticambela lokulingene ihambisana nesihloko ngalokulingene. • Licophelo lekuticambela liphasi, indzaba iyanhlanhlatsa, imibono ayinamdlandla. (b) Lulwimi: Kwakha imisho, kukhetsa emagama, umoya nerejista, lupelomagama, kusebentisa timphawu. • Imisho yakhekhe ngemalengiso, emagama akhetfwe ngalokufanele, umoya, nerejista kuhambisana nenhloso netetsamelilwati ngemalengiso, kukhetfwa kwemagama kungemalengiso futsi kuvutsiwe, incwadzi ayinamaphutsa elupelomagama netimphawu tisetjentiswe ngalokufanele. • Imisho yakheke ngalokuncomekako, kunebugagu ekukhetfweni kwemagama, umoya nerejista kuhambisana nenhloso netetsamelilwati ngalokuncomekako, incwadzi ayinamaphutsa lamanyenti elupelomagama netimphawu tisetjentiswe ngemphumelelo. • Imisho ingahle ibe nemaphutsa kuletinye tindzawo kepha inkhulumo yona iyevakala, emagama akhetfwe ngalokulingene, kusetjentiswe lulwimi lolumalula, kunemaphutsa lambalwa elupelomagama. • Imisho ihlangahlangene, kukhetfwa kwemagama akwemukeleki, inkhulumo inemaphutsa lamanyenti kakhulu kuto tonkhe tinhlangotsi. (c) Sakhiwo Likheli: Sibingelelo Sivaleliso IEB Copyright © 2017 PHENYA
Downloaded from hlayiso.com NATIONAL SENIOR CERTIFICATE: SISWATI LULWIMI LWEKUCALA LWEKWENGETA: Likhasi lesi-8 kula-10 LIPHEPHA II – MARKING GUIDELINES 3.2 INCWADZI (a) Lokucuketfwe: Incwadzi kufanele ikhombise kuticambela, ihambisane nesihloko, ibe nemibono lekhutsata kucabanga nalevutsiwe, ihehe. • Licophelo lekuticambela lingemalengiso, indzaba inamatsele esihlokweni, nemibono ikhutsata kucabanga, ivutsiwe futsi iyaheha ngemalengiso. • Lizinga lekuticambela ngalokuncomekako, indzaba ihambisana nesihloko nemibono inekujula kwemcondvo futsi iyaheha ngalokuncomekako. • Imibono iyajabulisa, inekuticambela lokulingene ihambisana nesihloko ngalokulingene. • Licophelo lekuticambela liphasi, indzaba iyanhlanhlatsa, imibono ayinamdlandla. (b) Lulwimi: Kwakha imisho, kukhetsa emagama, umoya nerejista, lupelomagama, kusebentisa timphawu. • Imisho yakhekhe ngemalengiso, emagama akhetfwe ngalokufanele, umoya nerejista kuhambisana nenhloso netetsamelilwati ngemalengiso, kukhetfwa kwemagama kungemalengiso futsi kuvutsiwe, incwadzi ayinamaphutsa elupelomagama netimphawu tisetjentiswe ngalokufamele. • Imisho yakheke ngalokuncomekako, kunebugagu ekukhetfweni kwemagama, umoya nerejista kuhambisana nenhloso netetsamelilwati ngalokuncomekako, incwadzi ayinamaphutsa lamanyenti elupelomagama netimphawu tisetjentiswe ngemphumelelo. • Imisho ingahle ibe nemaphutsa kuletinye tindzawo kepha incwadzi yona iyevakala, emagama akhetfwe ngalokulingene, kusetjentiswe lulwimi lolumalula, kunemaphutsa lambalwa elupelomagama. • Imisho ihlangahlangene, kukhetfwa kwemagama akwemukeleki, incwadzi inemaphutsa lamanyenti kakhulu kuto tonkhe tinhlangotsi. (c) Sakhiwo Incwadzi yebungani Likheli Sibingelelo Sivaleliso IEB Copyright © 2017 PHENYA
Downloaded from hlayiso.com NATIONAL SENIOR CERTIFICATE: SISWATI LULWIMI LWEKUCALA LWEKWENGETA: Likhasi lesi-9 kula-10 LIPHEPHA II – MARKING GUIDELINES UMBUTO 4 4.1 SIKHANGISI (a) Lokucuketfwe • Kuhambisana nesihloko ngemalengiso. Imininingwane ledzingekako iphelele, iyevakala futsi ichazwe kahle kakhulu. • Kuhambisana nesihloko ngalokuncomekako. Imininingwane leminyenti ledzingekako iphelele, iyevakala futsi ichazwe kahle. • Kuhambisana nesihloko ngalokulingene. Incenye yemininingwane ledzingekako ifakiwe, iyevakala futsi ichazwe ngalokulingene. • Kuphuma esihlokweni nemininingwane ayivakali. (b) Sakhiwo • Sihleleke setfulwa ngalokuhehako ngemalengiso, umlayeto ugcamile, wetfulwe ngebunono nangendlela letsintsa imiva ngemalengiso. • Asihehi futsi asikahleleki kahle nemlayeto awukagcami, asitsandzeki. (c) Lulwimi • Lulwimi loluhehako, lolungenamaphutsa, lolunongiwe luhambelana nesikhangisi netetsamelilwati, umlayeto uyevakala ngemalengiso. • Lulwimi loluhehako lolungenamaphutsa, luhambelana nesikhangisi netetsamelilwati, umlayeto uvakala ngalokuncomekako. • Lulwimi lolungahehi lolungenamaphutsa, luhambelana nesikhangisi netetsamelilwati ngalokulingene, umlayeto uvakala ngalokulingene. • Lulwimi lolungahehi lolunemaphutsa, aluhambelani nesikhangisi netetsamelilwati, umlayeto awuvakali. IEB Copyright © 2017 PHENYA
Downloaded from hlayiso.com NATIONAL SENIOR CERTIFICATE: SISWATI LULWIMI LWEKUCALA LWEKWENGETA: Likhasi lesi-10 kula-10 LIPHEPHA II – MARKING GUIDELINES 4.2 LIKHADI LESIMEMO (a) Lokucuketfwe • Kuhambisana nesihloko ngemalengiso. Imininingwane ledzingekako iphelele, iyevakala futsi ichazwe kahle kakhulu. • Kuhambisana nesihloko ngalokuncomekako. Imininingwane leminyenti ledzingekako iphelele, iyevakala futsi ichazwe kahle. • Kuhambisana nesihloko ngalokulingene. Incenye yemininingwane ledzingekako ifakiwe, iyevakala futsi ichazwe ngalokulingene. • Kuphuma esihlokweni nemininingwane ayivakali. (b) Sakhiwo • Lihleleke letfulwa ngalokuhehako ngemalengiso, umlayeto ugcamile, wetfulwe ngebunono nangendlela letsintsa imiva ngemalengiso. • Asihehi futsi asikahleleki kahle nemlayeto awukagcami, asitsandzeki. (c) Lulwimi • Lulwimi loluhehako, lolungenamaphutsa, lolunongiwe luhambelana nelikhadi netetsamelilwati, umlayeto uyevakala ngemalengiso. • Lulwimi loluhehako lolungenamaphutsa, luhambelana nelikhadi netetsamelilwati, umlayeto uvakala ngalokuncomekako. • Lulwimi lolungahehi lolungenamaphutsa, luhambelana nelikhadi netetsamelilwati ngalokulingene, umlayeto ngalokulingene. • Lulwimi lolungahehi lolunemaphutsa, aluhambelani nelikhadi netetsamelilwati, umlayeto awuvakali. Samba: 100 emamaki IEB Copyright © 2017

Study this subject

Revise the topics in this paper, then practise them question by question.

More papers and memos for this grade and subject.