Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL
SENIOR CERTIFICATE
IBANGA 11
NOVEMBA 2022
ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P2
(EXEMPLAR)
AMANQAKU: 80
IXESHA: iiyure 2½
Olu viwo lunamaphepha angama-20.
You're offline
Skip to contentQuestion paper 








View all
XHOHL GRADE 11 NOV 2022 changes accepted_hlayiso.com_.pdf
Isixhosa Hl · Grade 11 · Eastern Cape November Exam · 2022. Question paper, 20 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- Isixhosa Hl
- Grade
- Grade 11
- Document type
- Question paper
- Year
- 2022
- Exam period
- Eastern Cape November Exam
- Pages
- 20
- File size
- 573.9 KB
Loading document…
Loading document…
1 of 20
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
2 ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P2 (EC/NOVEMBA 2022)
IMIYALELO NENGCACISO
1. Funda imiyalelo ngocoselelo phambi kokuba uphendule imibuzo.
2. Musa ukuzama ukufunda lonke iphepha loviwo. Funda itheyibhile yesiqulatho
ekwiphepha lesi-4 uze uchonge imibuzo ebuzwe ngoncwadi olufundisiweyo
kulo nyaka. Emva koko, funda le mibuzo wandule ukhethe oza kuyiphendula.
3. Eli phepha loviwo linamaCANDELO amaTHATHU:
ICANDELO A: iSihobe (30)
ICANDELO B: iNoveli (25)
ICANDELO C: iDrama (25)
4. Phendula imibuzo emiHLANU iyonke, Imibuzo EMITHATHU kwiCANDELO A,
omNYE kwiCANDELO B, nomNYE kwiCANDELO C ngale ndlela ilandelayo:
ICANDELO A: ISIHOBE
IMIBONGO EFUNDISIWEYO EKLASINI – Phendula imibuzo emiBINI
UMBONGO ONGAFUNDISWANGA: Umbuzo ONYANZELEKILEYO
ICANDELO B: INOVELI/UNCWADI LWEMVELI
Phendula umbuzo OMNYE.
ICANDELO C: IDRAMA
Phendula umbuzo omNYE.
5. UKHETHO LWEMIBUZO KUMACANDELO B (INOVELI/UNCWADI
LWEMVELI) NECANDELO C (IDRAMA).
o Phendula KUPHELA imibuzo ekwinoveli/uncwadi lwemveli nakwidrama
oyifundisiweyo.
o Phendula UMBUZO OSISINCOKO omNYE kunye NOMFUTSHANE
ube Mnye.
Xa uphendule UMBUZO OSISINCOKO SONCWADI kwiCANDELO B,
unyanzelekile ukuba uphendule UMBUZO OMFUTSHANE kwiCANDELO C.
Xa uphendule UMBUZO OMFUTSHANE kwiCANDELO B, unyanzelekile
ukuba uphendule UMBUZO OSISINCOKO SONCWADI kwiCANDELO C.
Sebenzisa itshekhlisti ukwenza oku.
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
(EC/NOVEMBA 2022) ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P2 3
6. UBUDE BEEMPENDULO
o Imibuzo esisincoko yeSihobe kulindeleke ukuba iphendulwe
ngamagama ali-140─190.
o Imibuzo esisincoko yeNoveli/Uncwadi Lwemveli neDrama kulindeleke
ukuba iphendulwe ngamagama angama 290–340.
o Ubude beempendulo zemibuzo emifutshane buxhomekeke kulwabiwo
lwamanqaku. Abaviwa kulindeleke ukuba baphendule ngokuvakalayo
nangokusemxholweni.
7. Landela imiyalelo ebhalwe ekuqaleni kweCANDELO ngaliNYE ngocoselelo.
8. Nombola iimpendulo zakho ngokuchanekileyo ulandela indlela ekunonjolwe
ngayo kwiphepha loviwo.
9. Qala ICANDELO ngaliNYE kwiphepha ELITSHA.
10. Yaba ixesha ngolu hlobo lulandelayo:
ICANDELO A: Malunga nama-40 emizuzu
ICANDELO B: Malunga nama-55 emizuzu
ICANDELO C: Malunga nama-55 emizuzu
11. Bhala ngokucocekileyo nangokucacileyo.
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
4 ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P2 (EC/NOVEMBA 2022)
ITHEYIBHILE YESIQULATHO
ICANDELO A: ISIHOBE
Imibongo efundisiweyo: Phendula NAYIPHI na imibuzo emiBINI.
INANI LOMBUZO UMBUZO AMANQAKU INOMBOLO
YEPHEPHA
1. Intyatyambo Umbuzo osisincoko 6
soncwadi 10
2. Iselula Umbuzo omfutshane 10 7
3. Ugodukile uNjingalwazi Umbuzo omfutshane
uZithobile Sunshine
Qangule 10 8
4. Umona Umbuzo omfutshane 9
10
KUNYE
Umbongo ongafundiswanga. Kunyanzelekile ukuba uwuphendule.
5. Umnyhadala wama- Umbuzo omfutshane
2010 10 10
QAPHELA: Phendula umbuzo omNYE OSISINCOKO nombuzo omNYE
OMFUTSHANE. Xa uphendule UMBUZO OSISINCOKO SONCWADI
kwiCANDELO B, unyanzelekile ukuba uphendule UMBUZO
OMFUTSHANE kwiCANDELO C.
ICANDELO B: INOVELI/UNCWADI LWEMVELI
Phendula umbuzo omNYE
INOMBOLO
INANI LOMBUZO UMBUZO AMANQAKU
YEPHEPHA
6. Ngenxa Umbuzo osisincoko
yesithembiso Soncwadi 25 11
7. Ngenxa Umbuzo
yesithembiso omfutshane
25 11
8. Umthombo Umbuzo osisincoko
wobom soncwadi 25 14
9. Umthombo Umbuzo
wobom omfutshane 25 14
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
(EC/NOVEMBA 2022) ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P2 5
ICANDELO C: IDRAMA
Phendula umbuzo omNYE.
INANI LOMBUZO UMBUZO AMANQAKU INOMBOLO
YEPHEPHA
10. Nathi singabantu Umbuzo osisincoko
soncwadi 25 17
OKANYE
11. Nathi singabantu Umbuzo omfutshane 25 17
QAPHELA: KUMACANDELO B no C, qiniseka ukuba uphendule umbuzo
OSISINCOKO OMNYE nombuzo omNYE OMFUTSHANE.
Nceda ungaphenduli imibuzo emiBINI ezizincoko okanye imibuzo
emiBINI emifutshane.
ULUHLU LOKUKHANGELA (ITSHEKHLISTI)
Kunyanzelekile ukuba ujongisise olu luhlu lulandelayo ukuze uqiniseke ukuba ukhethe
imibuzo ngendlela eyiyo.
ICANDELO AMANANI INANI LEMIBUZO TIKISHA
EMIBUZO EPHENDULWAYO NGASEZANTSI
A Isihobe (ISihobe
esifundisiweyo) 1–4 2
Isihobe (ISihobe
esingafundiswanga)
5 1
B Inoveli Noncwadi
Lwemveli (Umbuzo
osisincoko soncwadi
OKANYE omfutshane) 6–9 1
C Idrama (Umbuzo osisincoko
soncwadi OKANYE
omfutshane) 10–11 1
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
6 ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P2 (EC/NOVEMBA 2022)
ICANDELO A: ISIHOBE
ISINGQI SENKULUNGWANE – P.M. QANGULE – M.G. MDLIVA
IMIYALELO
• Kweli CANDELO kubuzwe imibongo emiNE efundisiweyo nombongo omNYE
ongafundiswanga.
• Umviwa ulindeleke ukuba aphendule nayiphi na imibuzo emiBINI ebuzwe
kwimibongo OKANYE kwizibongo ezifundisiweyo; kunye nombuzo omNYE
kumbongo ongafundiswanga OKANYE isibongo esingafundiswanga.
QAPHELA: Umbuzo ongombongo ongafundiswanga KUNYANZELEKILE ukuba
uwuphendule. Qiniseka ukuba uphendule imibuzo emiTHATHU
kweli candelo.
Ubude bempendulo yombuzo osisincoko buphakathi kwe-140–190 amagama.
IMIBONGO EFUNDISIWEYO
Phendula NAYIPHI NA imibuzo emiBINI.
UMBUZO 1 (UMBUZO OSISINCOKO SONCWADI)
Funda lo mbongo ulandelayo, wandule ukuphendula umbuzo osekwe kuwo.
Tyhila iingxaki ehlangabezana nazo intombazana ngokwemiqolo esibhozo
yokuqala kunye nesisombululo sezo ngxaki esiqulethwe yimiqolo 9–14. [10]
INTYATYAMBO M.G. MDLIVA
1 Izimisile phakathi kweengxondorha,
2 Itsitsitheka kunzim’ ubomi.
3 Inxanel’ ufazana kwanombethe wobomi,
4 Ishixiza phakathi kwezo ngxondorha.
5 Iimbodlela zizondelel’ ukuyikhweba,
6 Iziyobisi ziyatshila njengepikoko.
7 Kunqaba ootata kuxhaphak’ iipikoko,
8 Kufuduk’ ubuntu izirhofu ziyakhweba.
9 Njengelang’ ithemba lithe thaa,
10 Lizifumbeth’ izikhokelo zobomi.
11 Liyikhwebela kwingqungquthela yobomi,
12 Ibonwabel’ obo buvunduvundu bomhlaba.
13 Ikhuliswa zezo zinongo zomhlaba,
14 Lithemba lay’ oko kufudumala komhlaba.
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
(EC/NOVEMBA 2022) ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P2 7
UMBUZO 2 (UMBUZO OMFUTSHANE)
Funda esi sicatshulwa sombongo silandelayo, wandule ukuphendula imibuzo.
ISELULA – M.G. MDLIVA
1 Yinjuz’ ediz’ amahlebo,
2 Ngumthunywa owel’ iilwandle nemilambo.
3 Ongalaliy’ okhuthalel’ ukuthunywa,
4 Umacofacofw’ atyekez’ imiyalezo.
5 Ziyagigithek’izihlobo kub’ ungenelele,
6 Zinkcenkceza ngezidlel’ iinyembez’ uthumekile.
7 Elowo nalowo ukuthembile,
8 Ukhuthalel’ ukuntyiloza kwakho njengeentaka.
9 Uzisondezile waziqukanis’ izihlobo,
10 Asondelelen’ amakholw’ ayathandazisana.
11 Ukhuthuk’ umqolo kukubelek’okuhle nokubi,
12 Ukwalixilongo labo banamaqhinga.
13 Sinyamezele nomachul’ ungadinwa,
14 Sibonelele ndlezan’ ungatyhafi.
15 Huntshu! Mthunywa wokuhle nokubi,
16 Sinyamezele jelo leendaba nemiyalezo.
2.1 Linika ntsingiselo ni ngeselula igama “Yinjuze” ngokomqolo woku-1? (2)
2.2 Caphula iziqwengana kwisitanza sesi-2 ezinika ingcinga yokuba iselula
ihambisa iindaba (a) ezimnandi (b) nezimbi. (2)
2.3 Xela umfanekiso ngqondweni odalwa sisigama esingqindilili kumqolo wesi-8. (1)
2.4 Khankanya zibeMBINI iindidi zabantu ezisondelelana ngenxa yeselula
ngokwemiqolo 9–10. (2)
2.5 Ngqina ukuba imbongi iyayicenga iselula kwimiqolo 13–16. (1)
2.6 Nika umyalezo walo mbongo ngeselula. (2)
[10]
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
8 ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P2 (EC/NOVEMBA 2022)
UMBUZO 3 (UMBUZO OMFUTSHANE)
Funda esi sicatshulwa sombongo silandelayo, wandule ukuphendula imibuzo.
UGODUKILE UNJINGALWAZI ZITHOBILE SUNSHINE QANGULE
(B.A(Rhodes) UED;B.E.d; M.A(S.A) Ph.D(Cape Town) P.M. QANGULE
1 Wa-a-a-a! Nokholeji!
2 Sisingqala sani na esi kwiziko lemfundo?
3 Wena Tyhume zezani na ezi ngxangxasi?
4 Wena mlamb’ iQonce yeyani na le mijelo?
5 Imijelo eshiya zikhedamil’ iingcinga,
6 Tyhini! Nank, uSomgxad’ entywil’ enkungwini.
7 Gqumashe yeyani na le nkungu kule nkumba?
8 Ingqukruleka nje imiNgcangathelo.
..................................................................
9 Lagragrama lagqekreza gqekre izulu.
10 Lasiphul’ umth’ omkhulu yangqwath’ esantshulayo,
11 Mthi mni na lo uthe qungqululu kweli gade?
12 Tyhini! Luntu nguxholovane wengqanga yolwimi,
13 Ulwimi lwabavelayo nabatshonayo.
14 Kuhamb’ isizinzo sokuzinzisa uzinzo,
15 Kusithel’ ingqonyela yesiXhosa ncakasana.
16 Kusithel’ ucwamb’ olungqondo-ngqondo,
17 Kuchwechw’ intshuntshe, igqudu nezagweba.
18 Kusutyw’ amaza okuqhuqh’ inkwethw’engqondweni,
19 Kusutyw’ uvimba nomongo wesiXhosa kwaXhosa.
20 Ezulwini bazuzile ngocwambu lolwimi lwesiXhosa,
21 Zole azol’ amazulu, sithe lasithel’ ilanga.
3.1 Linika ntsingiselo ni ngesikhalo esasikwaNokholeji igama “Sisingqala”
elikumqolo wesi-2 wesicatshulwa salo mbongo? (2)
3.2 Caphula kwimiqolo 10–13 iziqwengana eziBINI ezinika ingcinga yokuba
obongwayo ngumntu wexabiso. (2)
3.3 Xela umfanekiso ngqondweni odalwa sisigama esingqindilili kumqolo we-9. (1)
3.4 Khankanya abe maBINI amagama eencwadi eyazibhalayo le njingalwazi
ngokwemiqolo 17–18. (2)
3.5 Ngqina ngokwemiqolo 19–21 ukuba kube yilahleko ukufa kobongwayo. (1)
3.6 Nika umyalezo walo mbongo ngoQangule. (2)
[10]
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
(EC/NOVEMBA 2022) ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P2 9
UMBUZO 4 (UMBUZO OMFUTSHANE)
Funda esi sicatshulwa sombongo silandelayo, wandule ukuphendula imibuzo.
UMONA M.G. MDLIVA.
1 Yingcing’ engondlekanga,
2 Yingcing’ enqinileyo.
3 Yingcing’ enyolukileyo,
4 Yingcing’ engundileyo.
5 Umtshabalalis’ ongenanceba,
6 Umxabanisi onoburhalarhume.
7 Yingcangula yesiland’ ebangulayo,
8 Ebangul’ inyaniso neengcambu zayo.
9 Yinyok’ enyolukileyo,
10 Lon’ ilovane ukungabi namqolo.
11 Lizemb’ elizamla kuthi waca waca,
12 Nguchil’ inyaniso omumath’ ingqumbo.
13 Osisizalo somon’ akonwabanga,
14 Oyinqaba yomon’ uyaqaqanjelwa.
15 Zonk’ izinto uzithandela yena,
16 Ulingondo legogoty’ eligqolileyo.
17 Umbimbilizi ongahlafuniyo,
18 Usisu sibanzi okwefatyi.
4.1 Kunika ntsingiselo ni ngomona ukuthi ‘Yingcing’engondlekanga’ kumqolo woku-
1 wesi sicatshulwa sombongo? (2)
4.2 Caphula amagama amaBINI kwisitanza soku-1 anika ingcinga yokuba umona
awakhi. (2)
4.3 Xela umfanekiso ngqondweni odalwa sisigama esingqindilili kumqolo wesi-7. (1)
4.4 Khankanya zibeMBINI izinto ewufanisa nazo imbongi umona kwimiqolo 9–11. (2)
4.5 Ngqina ukuba imbongi iyamtyhafisa umntu ukuba abenomona ngokwesitanza
3. (1)
4.6 Nika umyalezo walo mbongo ngomona. (2)
[10]
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
10 ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P2 (EC/NOVEMBA 2022)
UMBONGO ONGAFUNDISWANGA: KUNYANZELEKILE UWUPHENDULE
UMBUZO 5 (UMBUZO OMFUTSHANE)
Funda esi sicatshulwa sombongo silandelayo, wandule ukuphendula imibuzo.
UMNYHADALA WAMA-2010 BEWUZANA M.P.
1 Ladu-u-u-u-ma!
2 Laduma ilizwe lase-Afrika ezizweni;
2 Kungenxa yakho kaloku Mzantsi Afrika.
4 Kuvakele mawethu ukukhala kwe- Afrika,
5 Ingqukruleka izimbokra ibhombozela izimbolambola,
6 Isithi “Nisidela ngantoni na zizwe zomhlaba?
7 Ngubani na obethe asinakuwusingatha umnyhadala?”
8 Umdlalo kaloku yinto yethu kwakudala;
9 Siyaziwa ziintshatsheli zembali ebholeni;
10 Ndithetha ngamaqela azenzele udumo emhlabeni;
11 Kaloku ngonyaka we-1996 sibe ziintshatsheli ze-Afrika
12 Sisohlula iTunisia ngama 2-0 kumdlalo wamanqam;
13 Kwangaloo nyaka savana amandla neBrazil kwacaca
14 Nalapho ke laduma igama lethu.
15 Makhwenkwe akuthi qinani,
16 Ziyabotshwa nokuba zibhityile,
17 Kuf’ ayayo kaloku makwedini,
18 Ijoni lifela emfazweni,
19 Kambe le mfazwe isekhaya,
20 Kaloku neqaqa liyagquma kowal’ umngxuma
21 Aninakuyeka njee zimke iinkomo zoobawo.
5.1 Sisetyenziswa xa kutheni isandi esikrwelelwe umgca ngaphantsi? (1)
5.2 Xela umnyhadala ethetha ngawo imbongi kulo mbongo. (2)
5.3 Xela uhlobo lophindaphindo olukwizandi eziphawulwe ngqindilili kumqolo
wesi-5. (1)
5.4 Linika ntsingiselo ni iqhalo elibhalwe bukekela kwisitanza sesi-2? (2)
5.5 Chaza umahluko kwisakhiwo sangaphandle sesitanza soku-1 nesesi-2. (2)
5.6 Ivakalelwa njani imbongi kulo mbongo xa uwonke? Xhasa impendulo yakho. (2)
[10]
AMANQAKU ECANDELO A: 30
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
(EC/NOVEMBA 2022) ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P2 11
ICANDELO B: INOVELI/UNCWADI LWEMVELI
IMIYALELO
• Kweli candelo kubuzwe iiNoveli noNcwadi Lwemveli.
• Khetha umbuzo kwiNoveli/kuncwadi lwemveli olufundisiweyo.
• Kwincwadi ngaNYE kwicandelo B kubuzwe imibuzo emiBINI, OSISINCOKO
SONCWADI nombuzo OMFUTSHANE,ukususela kumbuzo wesi-6 ukuya
kumbuzo we-9.
• Khetha umbuzo ube mNYE uwuphendule.
QAPHELA: Xa umviwa ekhethe umbuzo OSISINCOKO SONCWADI
(kwinoveli/ kuNcwadi Lwemveli) KUNYANZELEKILE ukuba
akhethe umbuzo OMFUTSHANE kwiCANDELO C (kwidrama).
Xa umviwa ekhethe umbuzo OMFUTSHANE kwiCANDELO B
(kwinoveli/Ncwadi Lwemveli) KUNYANZELEKILE ukuba akhethe
umbuzo OSISINCOKO SONCWADI kwiCANDELO C (kwidrama).
INOVELI
Phendula UMBUZO 6 (UMBUZO OSISINCOKO) OKANYE UMBUZO 7 (UMBUZO
OMFUTSHANE).
UMBUZO 6 (UMBUZO OSISINCOKO SONCWADI)
NGENXA YESITHEMBISO: Mcebisi Nkohla
“Thuma mna bawo ... andilingene loo mabanjwa.” Ngqina ubunyani bala mazwi
kaDJ ngamatiletile akhe okuwazisa phambi komthetho amabanjwa aqhawule
entolongweni kule noveli.
Ubude bempendulo ecwangciswe ngokukuko mabube ngamagama
angama-290–340. [25]
OKANYE
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
12 ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P2 (EC/NOVEMBA 2022)
UMBUZO 7 (UMBUZO OMFUTSHANE)
NGENXA YESITHEMBISO: Mcebisi Nkohla
Funda ezi zicatshulwa zenoveli zingezantsi, wandule ukuphendula imibuzo
elandelayo.
ISICATSHULWA A
Emva kosuku nje endulukile uDada ndavuka ngenja ixukuxa ndisiya endlwini
yakhe. Ndandisele ndiyilungiselele imeko yokuvula ngesitshixo esisodwa
njengamcuphi. Ndandingenaluvalo lungakanani lwabamelwane njengoko
ndandidla ngokumbuthela uDada. Ukanti wayendixabise kakhulu kangangokuba
wayekhe andithume kwelo gunjana lakhe aliqeshileyo. Kwelinye icala
ndandiqinisekile ukuba inkosikazi yakhe ayinakuba ikho njengoko ndafumanisa
ukuba iphangela kwesinye isibhedlele eRhawutini njengomongikazi.
Le ndlu wayeyiqeshile yayinamagumbi amathathu, ikhitshi, leendwendwe
nelokulala. Dyulukudu ndagibiseleka okomthakathi kodwa ndingenzi ngamava.
Ndalutshixa ucango ukuze ondilandelayo ankqonkqoze. Ndazikhanyisa
ngaphandle kokuthandabuza izibane zendlu leyo. Ndanxiba ngokungxama iiglavu.
Ndacondoba ndiwaphalisa amehlo ekhitshini. Ndavula iinkonkxa ezineziciko,
ndavunguzelisa imigubo, ndakhangela esitovini, kwizikhenkcezi nangaphantsi
komandlalo womgangatho. Hayi ndatsho phantsi. Ukhenketho lwam ngoku lwaba
kwigumbi lokundwendwela. Kwikona yalo engqamene nodwadwalala lwefestile
kumi ikhabhathi eyenziwe ngomthi omhle kunene omnyama yaze yahonjiswa
ngobugcisa obungummangaliso. Kwelinye icala kudweliswe inqwaba yeencwadi
ezifundwayo zemithetho yobupolisa, iinoveli, izichazi-magama, iimagazini,
iibhayibhile njalo njalo. Apha ndazipha umsebenzi wokutwabulula ndiphicothe
incwadi nganye ukusukela kwiphepha lokuqala ukuya kwelokugqibela.
Ngelingeni phakathi komnye umqulu kwakukho isiqwengana sephepha
ekwakubhalwe uluhlu lweenombolo zefowuni endaqaphela ukuba uninzi lwazo
zezaseRhawutini ngokujonga ikhowudi. Umnqa waba ngowokuba kwakungekho
nalinye igama ecaleni kwenombolo ezimbini.
7.1 Nika zibeziBINI izicelo uDJ azenze malunga noDada kubaphathi bakhe. (2)
7.2 Chaza ngeengongoma eziMBINI inxaxheba kaDada kwiqela lemigulukudu
eliphandwayo. (2)
7.3 Ngqina ngeempawu eziMBINI ukuba ibali lale noveli libali lophando. (2)
7.4 Chaza isiphelo sikaDada kule noveli. (2)
7.5 Xela zibeMBINI iindawo eliqhubeke kuzo ibali lale noveli ngaphandle
kwentolongo yaseMthatha. (2)
7.6 Cebisa zibeMBINI iindlela ezinokuphelisa umkhuba osesipoliseni wokongeza
umvuzo ngokwaphula umthetho. (2)
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
(EC/NOVEMBA 2022) ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P2 13
ISICATSHULWA B
‘Sele ebanjiwe umhleli omkhulu,’ watsho. Le ngxelo yayidiza imihlali.
‘Akabulawanga kodwa?” ndangxama ngombuzo intaka sele ifuna ukuvuka ime
ngenyawo ngenxa yeziganeko zangaphambili.
Wathi, “cebetshu abulawe.”
“Awu bafondini!” ndatsho ndikhafula umoya wenkxalabo owawusele undiminxa
ukuphefumla.
Ngokwengcaciso kaKapteni babekhuphe malunga neshumi elinesihlanu
lamatyendyana amapolisa. La makhwenkwe omthetho afike azibhuda izingqi
ngokurhangqa isakhiwo sentatheli aze akhwaza afuna uTshezi azinikele. Intoni ke?
Alibiza lasabela igeza. Layikhohlelisa futhi i-AK 47 yakhafula eso sichotho
sasichitha utshaba. Kwaba ngathi ngoku amapolisa athi, ‘maxhalanga sidleni’ yaba
bubugqudugqudu, ubuqhoqhoqho, oburhwaqelisa isixeko ngeso sidube-dube.
Kwangoko zivakele zikhuphisana ngesankxwe, zezikhalo, ezikrasayo zihlaba
umkhosi iinqwelo zezigulana, zamagosa alwa umlilo, zamagosa endlela
nezamapolisa zingayekanga. Inxenye yendlu yesi sakhiwo yayisele ikhafula
awesihogo amadangatye ekwakubonakala ukuba afuna undikho. Ezoo ngqimba
zingqindilli zamafu omsi omnyama zawugubungela loo mzi zirhaxa, zitsarha konke
okushukumayo nokuzibhaqe sekuyabula ungaboni emva naphambili. Lo
mbhodamo noqulukubhode uchaphazele kanobomi abasebenzi
ababengxwelerheke ngephanyazo ngumlilo abanye ziimbumbululu, ziingceba
zeeglasi njalo njalo.
Abawileyo benyathelwa ngokungenalusini kunzima ukubahlangula kuloo mtyibilizi
wamachibi amahlwili ngamahlwili abalekisa umzimba. Afunze njalo amapolisa sele
eqaphele ukuba abanye oogxa babo abathathu sebedubuleke babulawa.
“Uphi ngoku uTshezi? Lowo?
7.7 Xela zibeziBINI iziganeko zangaphambili abhekisa kuzo uDumile
ngokwebinzana elibhalwe ngqindilili. (2)
7.8 Chaza isizathu sokuba uDumile akuxhalabele ukufa kukaTshezi kule
ndyikityha yokufa ikwisicatshulwa. (2)
7.9 Ngengongoma eziMBINI ezikwisicatshulwa chonga ubungqina bokuba eli
bali liqhubeka kumaxesha okhanyo. (2)
7.10 Chaza umahluko kuthando abamthanda ngalo uDJ, uSasa noNomvuyo
kule noveli. (2)
7.11 Nika zibeMBINI iintlobo zolwaphulomthetho oluqhubeke kule noveli. (2)
7.12 Ngqina ngeengongoma eziNTATHU ukuba ngumthetho owoyise
ulwaphulomthetho kule noveli. (3)
[25]
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
14 ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P2 (EC/NOVEMBA 2022)
UMBUZO 8 (UMBUZO OSISINCOKO SONCWADI)
UMTHOMBO WOBOM-NONDUMISO MDEKAZI,TOMMY KABANYANE
Tyhila iimpawu ezifana nezahluka ngazo iinkosi ezimbini, ekwintsomi ethi, ‘Igqabi
lenkosi’ kunye nekwisibongo esithi, ‘A-a! Dalibhunga!’
Ubude bempendulo ecwangciswe ngokukuko mabube ngamagama angama290–
340. [25]
UMBUZO 9 (UMBUZO OMFUTSHANE)
UMTHOMBO WOBOM-NONDUMISO MDEKAZI,TOMMY KABANYANE
Funda ezi zicatshulwa zoncwadi lwemveli zingezantsi, wandule uphendule
imibuzo elandelayo.
ISICATSHULWA A: INTSOMI
UDYAKALASHE NENGONYAMA
Kwahlala, kwahlala kwangantsomi!
“Kwakukho uDyakalashe nengonyama. Ngenye imini ingonyama yaxelela
uDyakalashe ukuba ifuna umntu wokugcina abantwana bayo. UDyakalashe
wathi angavuya ukuba unokunikwa yena lo msebenzi. Yavuya kakhulu ingonyama
ukuyiva loo nto yaza ke yamqesha uDyakalashe. Le ngonyama yayinabantwana
abahlanu. Okunene waqalisa uDyakalashe ngosuku olulandelayo. Ngokwezigqibo
umsebenzi kaDyakalashe yayiza kuba kukuhlala nabantwana abajonge
bangaphumi phandle bodwa, abatyise ngexesha lokutya, abalalise ngamaxesha
afanelekileyo, kuze ke kuthi xa ingonyama ibuya ekuzingeleni ngorhatya abazise
ibabone, athathe nokutya kwangengomso eze nako.”
Uqhube kakuhle kakhulu uDyakalashe emsebenzini wakhe. Qho xa ifika
ingonyama ngorhatya ubeyiququzelela ngobubelekazi obukhulu. Ingonyama
ibithi yakuba iphumle umzuzwana, yabuza-buza nangabantwana, ithi
kuDyakalashe makeze nabo ibabone. UDyaki wayekwenza oku ngothakazelelo
olukhulu, kodwa isimanga yayikukuba aba bantwana wayesiza nabo nganye
nganye. Ubezisa lo athi akugqitywa ukubonwa aye kumbeka, eze nolandelayo, de
babonwe bonke. Nengonyama ayizange ibe namgqalisela wanto ngale ndawo
kuba ke eneneni yayibuya idinwe kakhulu kukuzingela nokusukela la maxhoba
yayimana isiza nawo, kwaye ke le nto yayiyeyona yayinika ithuba elaneleyo
lokuzanelisa kumntwana ngamnye.
Kwathi kanti ngokwenza ngolu hlobo uDyakalashe uyayazi into ayenzayo. Kwathi
kanti ekuthatheni kwakhe lo msebenzi wayeneenjongo ezimbi zokunqwenela
ithuba lokutya ezo ntsizana zingabantwana bengonyama. Ithe ke yakuqheleka le
nto yokungeniswa kwabantwana nganye nganye, waqala uDyakalashe ukungena
kubo. Wabulala wamnye ngemini yokuqala wamtya wamtshayela kwathi tu,
akwabonakala nobungqinana bokuba bekukhe kwenzeka into embi kangaka.
9.1 Khankanya zibeziBINI izivumelwano zokusebenza azithathe nengonyama
uDyaki kumsebenzi wokugcina abantwana ngokwale ntsomi. (2)
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
(EC/NOVEMBA 2022) ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P2 15
9.2 Chaza zibeziBINI izenzo zikaDyaki ezichithe imvisiswano phakathi kwakhe
nengonyama kule ntsomi. (2)
9.3 Ngqina ngeempawu eziMBINI ukuba le ntsomi ikudidi lweentsomi
ezingokophulwa komyalelo. (2)
9.4 Chaza isiphelo sikaDyakalashe kule ntsomi. (2)
9.5 Khankanya indawo eqhubeka kuyo le ntsomi. (1)
9.6 Bhala iingcebiso zibeMBINI onokuzinika abantu ngobuhlobo obungebubo
uthathela kule ntsomi. (2)
9.7 Tolika ibinzana elikrwelelwe umgca ngaphantsi ngokomxholo wale ntsomi. (2)
9.8 Ucinga ukuba iintsomi zisenendawo kwintlalo kaNtu kule mihla? Xhasa
impendulo yakho. (2)
ISICATSHULWA B (UMBUZO OMFUTSHANE)
U-Elijah Mgijima
A-a! Zwelonke!
1 Ingqik’ eelinegusha,iNgqik’ eelinenkomo,
2 Ezinamanqina zihlal’ ebuhlantini,
3 Ezingamaphepha zihlal’ ebhankini;
4 Kuphela koMxhos’ oqesh’ abeLungu,
5 Ubaqeshel’ ukubal’ iinkomo zakhe,
6 Ubaqash’ ukugcin’ inzala yazo,
7 Bona bantu bangamagcis’ emali.
8 Ngugqum’ eNgqekayi ingweny’ enenkqayi’ esichengechenge.
9 NguBhulu lasebholani ligusha zimdaka,
10 Ngulunda liqosha ngamaqhosh’ ebhaty’ akhe.
11 Ngumasok’ inkwenkwana kaMolwana kakuhle
12 Ngokuyisoka ngerhwanqazana,
13 Ukuz’ iqhub’ elo thol’ ibhek’ eNyandeni;
14 Kub’ uBhekizul’ indod’ uyayimfimfitha.
15 Likhulu leenkomo intombi yakhe,
16 Wasenjenjalo nathi kuloMbombo nakuloMbede,
17 Mhla saqhin’ uNtombomhlaba noBazindlovu,
18 Inkulu yoMhlekazi uVelile Sandile.
9.9 Yinkosi yasiphi isizwe samaXhosa uZwelonke? (1)
9.10 Ngqina ngokwesitanza soku-1 ukuba uNkosi uZwelonke wayesisityebi. (2)
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
16 ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P2 (EC/NOVEMBA 2022)
9.11 Chaza umsebenzi wophindaphindo olubhalwe ngqindilili kumqolo wesi-8
nowe-9. (2)
9.12 Tyhila intsingiselo yokusoka ngokomqolo 11–12. (1)
9.13 Uyangqina ukuba intombi kaBhek’izulu ayizekwa lihlwempu ngokwesitanza
sesi-2? Xhasa uluvo lwakho. (2)
9.14 Nika umxholo walo mhobe. (2)
[25]
AMANQAKU ECANDELO B: 25
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
(EC/NOVEMBA 2022) ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P2 17
ICANDELO C: IDRAMA
IMIYALELO
• Kweli candelo kubuzwe imibuzo kwidrama, ukususela kumbuzo 10 ukuya
kumbuzo 11.
• KwiDrama kubuzwe imibuzo EMIBINI; OSISINCOKO SONCWADI kunye
NOMBUZO OMFUTSHANE.
• Khetha umbuzo ube MNYE uwuphendule.
QAPHELA: Xa umviwa ekhethe umbuzo OMFUTSHANE kwiCANDELO B
(kwinoveli/kuNcwadi Lwemveli) KUNYANZELEKILE ukuba akhethe
umbuzo OSISINCOKO SONCWADI kwiCANDELO C (kwiDrama).
Xa umviwa ekhethe umbuzo OSISINCOKO SONCWADI
kwiCANDELO B (kwinoveli/Ncwadi lwemveli) KUNYANZELEKILE
ukuba akhethe umbuzo OMFUTSHANE kwiCANDELO C
(kwiDrama).
UMBUZO 10 (UMBUZO OSISINCOKO SONCWADI)
NATHI SINGABANTU – CS HOBONGWANA
‘Eyi! Ibuhlungu ngoku into eqhubekayo kwisizwe esintsundu sibulawa kwangaba
bantu bebemele ukusakha.” Ngqina olu luvo lukaNohenjisi ngokuqhubeka kule
drama.
Ubude bempendulo ecwangciswe ngokukuko mabube ngamagama
angama-290–340. [25]
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
18 ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P2 (EC/NOVEMBA 2022)
UMBUZO 11 (UMBUZO OMFUTSHANE)
Funda ezi zicatshulwa zilandelayo zedrama uze uphendule imibuzo elandelayo.
ISICATSHULWA A
USikhulu: (Wothukile akakwazi nokuzibamba) Nyhani? (utsho ethe gqa
amehlo ethe ng’a nomlomo. USonke ubetha iliso ahambe
ngokukhawuleza. Ushiya kuqhuma uthuli.)
USonke: (Eqhuba imoto ethetha yedwa) Hee, kutheni le nto ndisuke
ndacinga ngezi zinto bezithethwa nguMhlobo? Unyanisile
kodwa kwezinye. Ukuba kukho into le nkululeko eyivezileyo
kubantu abantsundu ebesikade singayiboni ukuba sinayo,
‘zizideng’ ezifundileyo’. Jonga ngoku uSikhulu, uxakwe
nemakayenze. Mandiyeke okwanamhlanje usothukile.
Ngomso, ekuseni ndivukela kulaa ndawo alele kuyo
uNkosunaye. Ndifuna ipolisa emasangweni, hayi oonogada,
abangenayo imipu.
USikhulu: (Ufowunela uMzingisi) ndifuna ukukubona ngoku, kulaa ndawo
sidla ngokutyela kuyo.
UMzingisi: Kulungile ndiyeza.
USikhulu: (Uyibeka phantsi afowunele uNtsokolo) Ndifuna ukubona
ngoku, kulaa ndawo sidla ngokutyela kuyo.
UNtsokolo: Kulungile. Ndisendleleni.
USikhulu: (Bayafika bobabini, bayambona kwasebusweni ukuba akakho
mhle. Boyika nokumbulisa) Madoda, andizukunibuza nempilo.
Ngoku kufuneka siye kugqibezela umsebenzi ebesimele ukuba
siwenze kudala. Laa mlwelwe usesibhedlele kuthiwa uyakwazi
ukunxibelelana nabantu ngeselfowuni nangekhompyutha.
Niyayazi ukuba ithetha ukuthini loo nto?
(Bobabini bamjonge ngokoyika, boyika nokuphendula) Ithetha
ukuba sizokuphelela esiseleni ukuba asimkhuphi umphefumlo
namhlanje.
UNtsokolo: Namhlanje, Mhlekazi?
USikhulu: (Emjamela) Liliphi elinye ixesha? Umcuphi uSonke ubelapha
kum. Uthi uzoba thina ngoku sithetha apha. Ufuna agqibe
sizokuya esiseleni?
UNtsokolo: (Unikina intloko) Hayi ke, ndiyakuva ke ngoku.
11.1 Xela zibeNTATHU iindaba ezothusayo azive ngale mini yale ncoko uSikhulu. (3)
11.2 Chaza into emenza amasikizi umntu ova icebiso lokubulawa ‘komlwelwe’
lisiza noSikhulu. (2)
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
(EC/NOVEMBA 2022) ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P2 19
11.3 Kunika ngcinga ni ngamagunya anawo uSikhulu ukusoloko yedwa enento
yokuthetha ngelixa abanye abalinganiswa bengathethi kakhulu? (2)
11.4 Chaza ibemiBINI imingeni uNkosunaye ahlangene nayo kule drama. (2)
11.5 Ngeengongoma eziNTATHU bhalela uSonke umncome ngezenzo zakhe kule
drama. (3)
11.6 Chaza zibeMBINI iindlela awazisindisa ngazo uNkosunaye kwisithathu
esikwisicatshulwa. (2)
11.7 Khankanya izenzo zikaNohenjisi zokulwa ukuxhaphazeka kwabantu
abahlelelekileyo kule drama. (2)
ISICATSHULWA B
USonke: Kulungile wosicacisela phambili. Mvaleleni mapolisa. (Esebezela
uMhlobo) Mamela esi sidenge, mna ndithetha ngokubulala unogada
nokuzama ukubulala umntwana.(Umngcelele ngoku uya kuSikhulu.
Bathi beseza bayive ingoma ukuba kukho abantu abaninzi. Iimoto zininzi
endleleni kwaye abanye bame ngaphandle. Bayamisa bahlise
umntwana bamkhwelise esitulweni sakhe bamzise bemqhuba. Abantu
abaninzi bothukile, abanye babambe ongezantsi. Akukho
mntu ubaxelelayo kodwa bonke bavula indlela ngokungathi kungelaa
xesha amaSirayeli ayewela ulwandle olubomvu. Kwenzeka olu hlobo
bada baya kufika phambi koSikhulu, owayewakhuphe aphela loo
mehlo ngokungathi yindubule. Ingoma iya iziphelela. Ngelikade
unyuse isandla uSonke, kwema wonke umntu ukucula.) Manene nani
manenekazi, andizi kuba mde. Bekungekho mpazamo ngoku besisithi
umntwana ubhubhile, besinyanzelekile, ukwenzela ukuba simsindise
kwesi sihange singutata wakhe. Umdlwenguli nombulali. (Emkhonkxa,
uSikhulu ujonge phantsi ziintloni) Sikhulu Mpinda, ubanjelwa
ukudlwengula nokubulala. Unelungelo lokuthula kuba yonke into
oyithethayo ingasetyenziswa kuwe kwinkundla yamatyala. (USikhulu
uyahamba exhagiwe ngamapolisa. Uthi akubona uNtsokolo
noNokuthula kwezinye iiveni, aqonde ukuba ufikile apho ebebhalela
khona. Abantu bamangalisiwe, bambi bangqonge umntwana, bambi
bakhwela kwiimoto zabo, bayahamba.)
UNohenjisi: (Esanga uNkosunaye, elila) Mna mntu umzise kulo mhlaba, andikhange
ndiyive isika inimba, bendisoloko ndisazi ukuba uyaphila umntwana
wam.
11.8 Nika zibeMBINI iimpawu zedrama ezifumaneka kwesi sicatshulwa. (2)
11.9 Ngubani isidenge athetha ngaso nguSonke kwisicatshulwa? (1)
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
20 ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA P2 (EC/NOVEMBA 2022)
11.10 Chaza uvakalelo lukaSikhulu ngokwesigama esiphawulwe ngqindilili. (2)
11.11 Chaza zibeziBINI izenzo zikaNokuthula noNtsokolo ezibangela ukuba
babanjwe nabo ngolu suku lukwisicatshulwa. (2)
11.12 Ucinga ukuba le drama ingawudala umoya wokubathemba abameli boluntu
abangoSopolitiki kumsebenzi wabo? Xhasa impendulo yakho. (2)
[25]
AMANQAKU ECANDELO C: 25
AMANQAKU EWONKE: 80
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Recommended for this subject
Published documents with matching subject and grade metadata.

Question paper
XHOSA HL P1 QP GR11 NOV 2022_hlayiso.com_.pdf

Question paper
XHOSA HL P3 QP GR11 NOV 2022_hlayiso.com_.pdf

Question paper
XHOSA HL P1 QP GR11 NOV 2020 D_hlayiso.com_.pdf

Question paper
XHOSA HL P1 GR11 NOV 2020_hlayiso.com_.pdf

Question paper
XHOSA HL P2 QP GR11 NOV2O20 D_hlayiso.com_.pdf

Question paper
XHOSA HL P2 QP GR11 2O20_hlayiso.com_.doc2_hlayiso.com_.pdf
Related documents
Matched using subject, grade, language, document type and exam metadata.

Memorandum
XHOHL GRADE 11 MEMO NOV 22 CHANGES ACCEPTED_hlayiso.com_.pdf

Memorandum
XHOSA HL P1 GR11 MEMO NOV. 2022_hlayiso.com_.pdf
Memorandum
XHOSA HL P3 MEMO GR11 NOV 2022_hlayiso.com_.pdf

Question paper
XHOSA HL P3 GR11 QP NOVEMBA 2020_hlayiso.com_.pdf
Question paper
XHOSA HL P3 GR11 QP NOV2020 D_hlayiso.com_.pdf
Question paper
XHOSA HL P1 GR11 QP NOV 2019 D_hlayiso.com_.pdf
More from Grade 11 Isixhosa Hl
Explore more published documents in this catalogue.
Annual teaching plan
Gr 11 IsiXhosa HL ATP 2023-24.pdf
Memorandum
XHOSA HL P1 QP MEMO GR11 NOV 2020 D_hlayiso.com_.pdf
Memorandum
XHOSA HL P1 GR11 MEMO NOVEMBA 2020_hlayiso.com_.pdf

Memorandum
XHOSA HL P1 GR11 MEMO NOVEMBA 2020 D_hlayiso.com_.pdf
Memorandum
XHOSA HL P2 MEMO GR11 NOV 2020_hlayiso.com_.pdf
Memorandum