Skip to content

isiXhosa HL Grade 12 P1 2016 Memo

MemorandumisiXhosa HLGrade 1220169 pages

Grade 12 isiXhosa HL Paper 1 memorandum from the September Preparatory Exams 2016, 9 pages. Read online or download the free PDF.

Free to read online, no sign-up needed

Answer online

Loading document…

Loading document…

September Preparatory Exams 2016

Questions in this paper

Document textSearch extracted text and jump to a page.
NATIONAL SENIOR CERTIFICATE IBANGA 12 SEPTEMBA 2016 ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 1 MEMORANDAM AMANQAKU: 70 Le memorandam inamaphepha asi-9.
2 ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 1 (EC/SEPTEMBA 2016) ICANDELO A: UVAVANYO LOKUQONDA UMBUZO 1 Qaphela oku kulandelayo xa umakisha uvavanyo lokuqonda: Eyona njongo yalo mbuzo kukuvavanya ukuqonda, ngoko ke umvavanywa makanganyityelwa manqaku ngeempazamo zopelo nezolwimi ngaphandle kokuba iimpazamo ezo zithi zitshintshe intsingiselo (itsho impendulo ingabiyiyo echanekileyo). Xa umvavanywa esebenzise amagama angengawo awesiXhosa ncakasana, ibe yona impendulo iyechanekileyo, makanikwe amanqaku apheleleyo ngempeendulo yakhe. Kwimibuzo evulelekileyo, makunganikwa manqaku ngo- EWE/HAYI, NDIYANGQINELANA/ANDINGQINELANI, YINYANI/BUBUXOKI/LULUVO. Amanqaku mawanikwe kujongwe ukuzixhasa kwakhe umvavanywa (makujongwe ukuzixhasa kwakhe/isizathu esibambekayo esibangela ukuba abhale ewe/hayi okanye yinyani/bubuxoki/luluvo, ndiyangqinelana/andingqinelani). Ukuba umvavanywa ubhale isivakalisi esipheleleyo endaweni yegama/ibinzana ebelilindelekile, makanyityelwe amanqaku xa engalikrwelelanga/engaliqaphulanga igama/ibinzana elo lilindelekileyo. Xa kulindeleke ukuba umvavanywa abhale amanqaku amabini/amathathu ze yena anike angaphezulu kwabelindelekile, makuhoywe la mabini/mathathu okuqala kuphela. Xa umvavanywa esebenzise IsiXhosa sengingqi makawanikwe amanqaku ukuba impendulo yechanekileyo. Xa kulindeleke ukuba umvavanywa akhethe impendulo echanekileyo kwazinikiweyo, makaphiwe amanqaku xa abhale unobumba nempendulo echanekileyo esecaleni konobumba/unobumba osecaleni kwempendulo echanekileyo. Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
(EC/SEPTEMBA 2016) ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 1 3 ISICATSHULWA A 1.1 1.1.1 Yimini yokubhalwa kweemviwo. √ (1) 1.1.2 Asiyonyani, ‛...kuba kaloku utitshala akazi kubakho xa abantwana babhalayo.’ √√ (2) 1.1.3 Kukwenzela ukuba kungabikho mfundi wozelayo nodubeka ingqondo. √ (1) 1.1.4 Sinxulumana ngokuba ukuze abafundi baziphumelele iimviwo zabo kufuneka bacele uncedo kuThixo. √√ (2) 1.1.5 Yahlabela ngelizwi elimyoli intombazana √√/ yahlabela ngelizwi elimnandi intombazana. √√ (Nayiphi na kwezi) (2) 1.1.6 Kukwenzela ukuba kungabikho mfundi unethuba lokulifumana ngaphambi kokuba alibhale √√/ kwenzelwa ukuba bangakopi √√ (Nayiphi na kwezi) (2) 1.1.7 ‛... wayiqhaqha imvulophu yemibuzo ...’ √ (1) 1.1.8 Kukukopa √/ Kukungena neencwadi kwigumbi loviwo √/ Kukungena neegqiza kwigumbi loviwo √/ Kukubhala iimpendulo emathangeni.√ (Naziphi na iimpendulo ezimbini ezichanekileyo) (2) 1.1.9 Azimakhi, kuba uphela engenalwazi ngale nto ibuzwayo. √√ (Nayiphi na impendulo echanekileyo) (2) 1.1.10 B. Wayenomdla kulo √/ B √/ wayenomdla kulo √ (1) 1.1.11 Sayixhwitha iintsiba intaka, sayosa.√/ Unomsa akakwazanga ukuya kwisikolo semfundo ephakamileyo, kuba abazali bakhe abanazo iintsiba. √ (Nayiphi na impendulo echanekileyo) (1) 1.1.12 Zazixakeke kwiphepha lemibuzo√ (1) 1.13 Uthetha ukuba alinzimanga √√/ belibhaleka √√/ abafundi banakho ukuliphumelela √√/ belilula √√ (Nayiphi na kwezi) (2) Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha Tyhila iphepha
4 ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 1 (EC/SEPTEMBA 2016) 1.1.14 Ubuncinane ngokomyinge.√ (1) 1.1.15 Zithi zibancede ukumelana neemeko abahlangana nazo kwixa elizayo.√√/ Zibenza abantu abaphucukileyo xa bethe bazilandela.√√ (Nayiphi na impendulo eza nomfundi ebonakalisa ukwakheka) (2) ISICATSHULWA B 1.2 1.2.1 Abafundi bathweswa izidanga. √/ Abafundi babhiyozela ukuphumelela iimviwo zabo.√/ Abafundi banikwa izatifiketi.√ (Nayiphi na kwezi) (1) 1.2.2 Bonwabile √, kuba bancumile √/ bayavuya √ baveze amazinyo. √ (Nayiphi na kwezi) (2) 1.2.3 Zifana ngokuba zozibini ezi zicatshulwa zithetha ngabafundi √ Zahluke ngokuba kwisicatshulwa A kuthethwa ngabafundi ababhala iimviwo, kanti kwisicatshulwa B baphumelele iimviwo zabo √ (2) 1.2.4 Ndinqwenela ukuba ngabafundi abakwisicatshulwa B, kuba kuba mnandi xa sele uphumelele. √√/ Ndinqwenela ukuba ngabafundi abakwisicatshulwa A, kuba kuba mnandi ukuzuza into oyisebenzeleyo. √√ (Nayiphi na impendulo echanekileyo.) (2) AMANQAKU ECANDELO A: 30 Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
(EC/SEPTEMBA 2016) ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 1 5 ICANDELO B: ISISHWANKATHELO UMBUZO 2 UKUMAKISHWA KWESISHWANKATHELO Amanqaku abiwa ngolu hlobo lulandelayo: Amanqaku asi-7 ngeengongoma ezisi-7. (Ingongoma nganye linqaku) Amanqaku ama-3 olwimi. Amanqaku ewonke: 10 Ulwabiwo lwamanqaku olwimi: 1−3 iingongoma ezichanekileyo: Nika inqaku eli-1 4−5 iingongoma ezichanekileyo: Nika amanqaku ama-2 6−7 iingongoma ezichanekileyo: Nika amanqaku ama-3 Ulwabiwo lwamanqaku olwimi xa umlingwa ecaphule njengoko kubhaliwe kwisicatshulwa: 6-7 iingongoma ezicatshulweyo ngqo: 0 amanqaku olwimi (Akanikwa nqaku lolwimi umfundi) 1-5 iingongoma ezicatshulweyo ngqo: nika inqaku eli-1 lolwimi QAPHELA Imo Nokuba isishwankathelo sibhalwe ngemo engachanekanga, masiphononongwe. Ubalo-magama Abakorekishi kulindeleke ukuba baliqinisekise inani lamagama asetyenzisiweyo. Musa ukuthabatha amanqaku ukuba umlingwa akalibonakalisanga inani lamagama asetyenzisiweyo okanye ukuba inani lamagama libonakaliswe ngokungachanekanga. Ukuba udlule kwinani eliqingqiweyo, funda de uye kusigqiba isivakalisi eso, ze ungakuhoyi okulandelayo. Izishwankathelo ezibhalwe zazifutshane kodwa zinazo zonke iingongoma ezifunekayo okanye ezilindelekileyo mazinganyityelwa manqaku. Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha Tyhila iphepha
6 ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 1 (EC/SEPTEMBA 2016) UMFUNDI ANGACANGCATHA KWEZI NGONGOMA UCAPHULO IINGONGOMA 1. Kufanelekile kaloku ukuba kube 1. Kuyinto efanelekileyo ukuba kuxakekwe lixhaphetshu, kuxakekwe kwezemfundo kuba imfundo lilifa kwezemfundo kuba alikho ilifa elibalulekileyo, elingenamkhethe. √ elibaluleke njengemfundo. Eli lifa alikhethe bani, libathatha ngokufanayo. 2. Wakukhangela ezikolweni 2. Wakujonga kwizikolo zoonomngqushwana zabantwana abancinane, ufika wofika abazali becelela abantwana babo kuxakekiwe ngabazali kude kuhambe izikolo . √ unyaka kufunelwa abantwana izikolo. 3. Kwizikolo eziphakamileyo kuzele qhu, 3. Izikolo zemfundo ephakamileyo zizele amagumbi okufundela ami ngabafundi, kude kubuya nababesishiye ngeembambo. Wofumanisa ukuba kudala isikolo. √ kubuya nabo babesishiye ngopewula isikolo ... 4. Andisathethi ngemeko yasezikholejini 4. Kumaziko emfundo enomsila indawo nasemayunivesithi apho kude yokufunda nokuhlala inqongophele kusweleke neendawo zokuhlala ngenxa yamanani aphezulu. √ nezokufundela ngenxa yobuninzi babantu abanxanelwe imfundo. 5. Avela ngokuvela amaziko emfundo 5. Kuvela amaziko emfundo yabucala yabucala. Kukho leyo ibizwa ukuzama ukufundisa abantu izakhono ngokuba yeyabadala eqala abazidingayo.√ kumabanga aseprayimari ukuya kweleshumi ... 6. Ungajonga kuzo zonke iindidi zabantu 6. Uninzi lwabantu abasemisebenzini ezikwimisebenzi ngemisebenzi, uya bamaxhaphetshu bazama ukuphucula kufumanisa into yokuba bonke leyo imfundo sele benayo. √ baxakekile bazamana nemfundo engcono kunaleyo babefudula benayo. 7. Akukho nto ingenaziphumo zihle 7. Imfundo ineziphumo ezihle nezibi, kuba nezibi. Sele sizibona ezihle kwabo abanye bayaphumelela kwiinzame zabo bathe baphumelela kumalinge abo. kuphinde kuvele nokumonelana. √ Zikho nezibi iziphumo zokumonelana. Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
(EC/SEPTEMBA 2016) ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 1 7 UKUBHALA NGOKOMHLATHI Kuyinto efanelekileyo ukuba kuxakekwe kwezemfundo, kuba imfundo lilifa elibalulekileyo, elingenamkhethe. Wakujonga kwizikolo zoonomngqushwana wofika abazali becelela abantwana babo izikolo. Izikolo zemfundo ephakamileyo zizele ngabafundi, kude kubuya nababesiyeke kudala isikolo. Kumaziko emfundo enomsila indawo yokufunda nokuhlala inqongophele ngenxa yamanani aphezulu. Kuvela amaziko emfundo yabucala ukuzama ukufundisa abantu izakhono abazidingayo. Uninzi lwabantu abasemisebenzini bamaxhaphetshu bazama ukuphucula lo mfundo sele benayo. Imfundo ineziphumo ezihle nezibi, kuba abanye bayaphumelela kwiinzame zabo kuphinde kuvele nokumonelana. (70) AMANQAKU ECANDELO B: 10 Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha Tyhila iphepha
8 ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 1 (EC/SEPTEMBA 2016) ICANDELO C: IZAKHI NEMIGAQO YOKUSETYENZISWA KOLWIMI UKUMAKISHA ICANDELO C Upelo o Iimpendulo eziligama elinye mazimakishwe njengezichanekileyo nokuba upelo aluchanekanga, ngaphandle kokuba isiphene silahla intsingiselo efunwayo yegama. o Kwiimpendulo ezizizivakalisi ezipheleleyo, upelo olungachanekanga luya kohlwayelwa xa isiphene sikweso sakhi solwimi sivavanywayo. o Xa kuvavanywa izifinyezi, impendulo mayifakwe iziphumlisi ngokuchanekileyo. o Ulwakhiwo lwezivakalisi kufuneka luchaneke ngokwemigaqo yolwimi kwaye lusetyenziswe kwizivakalisi ezipheleleyo njengoko umbuzo uyalela. o Ngokubhekiselele kwimibuzo ekhethisa impendulo echanekileyo, yamkela ZOMBINI, unobumba ohambelana nempendulo echanekileyo KUNYE/OKANYE impendulo ebhalwe ngokupheleleyo. UMBUZO 3: UKUCAZULULA ISIBHENGEZO-NTENGISO 3.1 Ligama lesi sikolo sibhengezwayo. √ (1) 3.2 Kugxininiswa ukuba sisikolo samakhwenkwe. √√ (2) 3.3 ‛S U U A A AK W NKW AB N A A A ’√ (1) 3.4 ‛Zuza ikamva eliqaqambileyo neziphumo ezikumgangatho ophezulu’ √/ ngaba ufuna ukuba ngumdlali wodumo? √ (Nayiphi na kwezi)√ (1) 3.5 inene. √ (1) 3.6 Nxibelelana √/ ibana √ (Nayiphi na kwezi) (1) 3.7 C.Kubafundi abangamakhwenkwe √/ C √/ Kubafundi abangamakhwenkwe √ (Nayiphi na kwezi) (1) 3.8 Ewe, kuba kulapho aza kugqama khona engaphazanyiswa ngamantombazana. √√ Hayi, kuba uMgaqo-siseko awuluvumeli ucalucalulo ngokwesini. √√ (Nayiphi na impendulo echanekileyo) (2) [10] Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
(EC/SEPTEMBA 2016) ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 1 9 UMBUZO 4: UKUCAZULULA IKHATHUNI 4.1 Sisincoko. √ (1) 4.2 Mna √ (1) 4.3 Akanalo, kuba umthetho olawula izikolo awukuvumeli ukubethwa kwabantwana √√/ Akanalo, kuba u gaqo-siseko weli awukuvumeli ukubethwa kwabantwana. √√ (Nayiphi na kwezi) (2) 4.4 Ukungabi nasimilo √, akafanelanga ukuthi ‛lo’ xa ebhekisa kutitshala.’√ (2) 4.5 UTinini uthi ngelishwa akanaye√ yena√ uGawulayo. (2) 4.6 Ayilunganga, kuba akunyanzelekanga ukuba umntu ichaphazele yena ngqo into ukuze abe nolwazi ngayo. √√/ Ayilunganga, kuba uvakala ngokungathi uyamgwexa utitshalakazi.√√ (Nayiphi na impendulo echanekileyo) (2) [10] UMBUZO 5: ISICATSHULWA 5.1 phangaleleyo √ (1) 5.2 Phambi kwesibizo √/ ikhokele isibizo √/ andulela isibizo √ (Nayiphi na kwezi) (1) 5.3 B √/ B. sikhomokazi √/ sikhomokazi √ (Nayiphi na kwezi) (1) 5.4 Kukuhamba ngeenyawo.√√ (2) 5.5 salathandawo √/ sihlomelo sendawo √ (Nayiphi na kwezi) (1) 5.6 Umgangatho wenziwa ngesiduli esigutyiweyo.√ (1) 5.7 YayingamaKrestu ambalwa awayenxiba iimpahla zakwamLungu. √ (1) 5.8 Igatya eliyintloko Umsi wawuphuma eluphahleni √ Igatya lobalulo suka eziko √ (2) [10] AMANQAKU ECANDELO C: 30 AMANQAKU EWONKE EPHEPHA: 70 Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha Tyhila iphepha

Study this subject

More from Grade 12 isiXhosa HL

View all