Accounting Grade 11 P2 National November 2019 QP (Afr)

Downloaded from hlayiso.com NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT GRAAD 11 REKENINGKUNDE V2 MODEL NOVEMBER 2019 PUNTE: 150 TYD: 2 uur Hierdie vraestel bestaan uit 12 bladsye, 'n 1 bladsy-formuleblad en 'n 11 bladsy-antwoordeboek. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Rekeningkunde/V2 2 DBE/November 2019 NSS – Graad 11 Model INSTRUKSIES EN INLIGTING Lees die volgende instruksies aandagtig deur en volg dit noukeurig. 1. Beantwoord AL die vrae. 2. 'n Spesiale ANTWOORDEBOEK word verskaf waarin jy AL die vrae moet beantwoord. 3. 'n FORMULEBLAD vir finansiële aanwysers is by hierdie vraestel aangeheg. Jy mag dit gebruik indien nodig. 4. Toon AL die bewerkings om deelpunte te verdien. 5. Jy mag 'n nieprogrammeerbare sakrekenaar gebruik. 6. Jy mag 'n donker potlood of blou/swart ink gebruik om die vrae te beantwoord. 7. ALLE bewerkings moet tot EEN desimale punt getoon word, waar van toepassing. 8. Skryf netjies en leesbaar. 9. Gebruik die inligting in die tabel hieronder as 'n riglyn wanneer jy die vraestel beantwoord. Probeer om NIE daarvan af te wyk NIE. VRAAG 1: 40 punte; 30 minute Onderwerp van die vraag: Hierdie vraag integreer: Begrippe en berekeninge BTW en rekonsiliasie Krediteure-rekonsiliasie Interne beheer VRAAG 2: 45 punte; 40 minute Onderwerp van die vraag: Hierdie vraag integreer: Begrippe Vervaardiging Grootboekrekeninge Vertolking van eenheidskoste VRAAG 3: 40 punte; 30 minute Onderwerp van die vraag: Hierdie vraag integreer: Begrippe Debiteure-invorderingskedule Begrotings Kontantbegroting Interne beheer VRAAG 4: 25 punte; 20 minute Onderwerp van die vraag: Hierdie vraag integreer: Ontleding en vertolking van kontant, voorraad, Beheer van bedryfskapitaal debiteure en krediteure Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Rekeningkunde/V2 3 DBE/November 2019 NSS – Graad 11 Model VRAAG 1: BTW EN REKONSILIASIE (40 punte; 30 minute) 1.1 BTW Monde Winkels, waarvan Tom Monde die eienaar is, is op 'n eenmaandperiode vir BTW geregistreer. Jy word voorsien van die inligting uit die joernale vir Augustus 2019. Die BTW-koers is 15%. GEVRA: 1.1.1 Verduidelik wat met belasting op toegevoegde waarde bedoel word. (2) 1.1.2 Bereken die volgende: (a) Bedrag van verkope (BTW uitgesluit) uit die KOJ (3) (b) BTW-insetbedrag uit die KBJ (3) (c) BTW-uitsetbedrag uit die DJ (2) 1.1.3 Tom het nie genoeg geld in sy bankrekening om SAID vir BTW te betaal nie. Die banksaldo is tans met ongeveer R50 000 oortrokke. Watter raad sou jy aan Tom gee om:  Die probleem nou op te los  Die probleem in die toekoms op te los (4) INLIGTING UIT DIE JOERNALE: A. Kontantontvangstejoernaal R Totaal van Verkope-kolom Totaal van Debiteurekontrole-kolom 420 000 Totaal van Diverserekeninge-kolom 0 Totaal van BTW-uitset-kolom 141 300 B. Kontantbetalingsjoernaal R Totaal van Handelsvoorraad-kolom 248 000 Totaal van Krediteurekontrole-kolom 494 000 Totaal van Diverserekeninge-kolom (alle toerusting) 580 000 C. Debiteurejoernaal R Verkope (vrygestel van BTW) 345 000 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Rekeningkunde/V2 4 DBE/November 2019 NSS – Graad 11 Model 1.2 KREDITEURE-REKONSILIASIE EN INTERNE BEHEER Madi Handelaars koop goedere op krediet van Pine Verskaffers. Die onderneming het vir April 2019 'n staat van die krediteur ontvang. GEVRA: 1.2.1 Verduidelik hoe die Krediteure-rekonsiliasiestaat die onderneming kan help ten opsigte van hulle interne beheermaatreëls. Noem EEN punt. (2) 1.2.2 Bereken die korrekte saldo van Pine Verskaffers in die Krediteuregrootboekrekening van Madi Handelaars. Toon die veranderinge aan die syfer R117 180. (10) 1.2.3 Stel 'n Krediteure-rekonsiliasiestaat vir Pine Verskaffers op 30 April 2019 op. (10) 1.2.4 Die eienaar van Madi Handelaars is nie heeltemal tevrede met die diens en gehalte van goedere wat van Pine Verskaffers ontvang is nie. Noem TWEE faktore wat hy moet oorweeg voordat hy van verskaffer verander. (4) INLIGTING: A. Krediteuregrootboek van Madi Handelaars PINE VERSKAFFERS (CL1) DATUM DEBIET KREDIET SALDO 2019 01 Saldo 44 220 April 05 Rente 780 45 000 08 Faktuur 153 54 000 99 000 10 Tjek 1449 22 500 76 500 12 Debietnota 746 5 760 70 740 15 Faktuur 111 27 300 98 040 17 Faktuur 214 91 500 189 540 21 Faktuur 273 20 250 209 790 24 Debietnota 966 5 400 215 190 27 Joernaalbewys 490 3 600 211 590 31 Tjek 2346 93 000 118 590 Afslag 1 410 117 180 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Rekeningkunde/V2 5 DBE/November 2019 NSS – Graad 11 Model B. Staat ontvang op 30 April 2019: PINE VERSKAFFERS Posbus 159, Pretoria, 0001 Tel.: 012 348 2340 Madi Handelaars Datum: 25 April 2019 Posbus 3131 Kredietlimiet: R90 000 Shayas, 0945 Betalingbepalings: 60 dae Rente op agterstallige rekeninge: 6% DATUM DEBIET KREDIET BEDRAG 2019 01 Rekening gelewer 44 220 April 05 Rente 780 45 000 08 Faktuur 153 54 000 99000 10 Kwitansie 491 22 500 76 500 Korting 480 76 020 12 Kredietnota 511 6 570 69 450 17 Faktuur 214 91 500 160 950 19 Kwitansie 654 84 000 76 950 21 Faktuur 273 50 250 127 200 24 Kredietnota 632 5 400 121 800 C. Addisionele inligting: (a) Die korting van R480 ontvang van Pine Verskaffers op 10 April 2019 is foutiewelik in die boeke van Madi Handelaars uitgelaat. (b) Faktuur 111 is foutiewelik in die rekening van Pine Verskaffers in die Krediteuregrootboek van Madi Handelaars getoon. Dit verwys na handelsware wat by 'n ander verskaffer, Pilot Verskaffers, gekoop is. (c) Goedere wat op 12 April 2019 teruggestuur is, is korrek in die staat van Pine Verskaffers opgeteken. Die inskrywing in die boeke van Madi Handelaars is foutief. (d) Pine Verskaffers het 'n fout op die staat tydens die optekening van Faktuur 273 gemaak. (e) Kwitansie 654 is foutiewelik in die staat van Pine Verskaffers getoon. Hierdie transaksie het nie op Madi Handelaars betrekking nie en sal in die volgende staat reggestel word. (f) Pine Verskaffers koop ook goedere op krediet by Madi Handelaars. Verwys na Joernaalbewys 490. Madi Handelaars het 'n debietbalans van die Debiteuregrootboek oorgeplaas. Hierdie inskrywing is nie deur Pine Verskaffers opgeteken nie. (g) Die transaksie op 24 April 2019 het betrekking op handelsware wat aan Pine Verskaffers teruggestuur is. (h) Die staat toon transaksies tot en met 25 April 2019. 40 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Rekeningkunde/V2 6 DBE/November 2019 NSS – Graad 11 Model VRAAG 2: VERVAARDIGING (45 punte; 40 minute) 2.1 Kies EEN term vir elk van die volgende beskrywings deur 'n kostekategorie uit die lys hieronder te kies. Skryf slegs die kostekategorie langs die vraagnommers (2.1.1 tot 2.1.4) in die ANTWOORDEBOEK neer. verkoop- en verspreidingskoste; direkte arbeidskoste; direkte materiaalkoste; administrasiekoste; fabrieksbokoste 2.1.1 Salaris van die fabrieksvoorman 2.1.2 Oninbare skulde 2.1.3 Skryfbehoeftes en telefoonuitgawes 2.1.4 Lone betaal aan werkers in die produksieproses (4) 2.2 GALANE VERVAARDIGERS Galane Vervaardigers maak handdoeke. Die inligting hieronder is uit hulle finansiële rekords vir die finansiële jaar geëindig 28 Februarie 2019. GEVRA: Gebruik die inligting wat verskaf is om die volgende rekeninge in die Algemene Grootboek te voltooi: 2.2.1 Goedere-in-bewerking-voorraadrekening (10) 2.2.2 Klaarproduktevoorraad-rekening (7) 2.2.3 Fabrieksbokoste-rekening (15) INLIGTING: A. Saldo's geneem uit die rekords van Union Vervaardigers: 28 Februarie 2019 1 Maart 2018 R R Fabrieks- indirekte materiaal 2 630 3 480 Goedere-in-bewerking-voorraad 38 300 33 150 Klaarproduktevoorraad 34 100 15 250 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Rekeningkunde/V2 7 DBE/November 2019 NSS – Graad 11 Model B. Opsomming van transaksies vir die jaar geëindig 28 Februarie 2019 R Grondstowwe aangekoop (alles aan die fabriek uitgereik) 516 000 Fabrieks- indirekte materiaal aangekoop 21 560 Direkte arbeid ? Indirekte arbeid 24 350 Fabrieksbestuurder se salaris 65 060 Huuruitgawe 39 200 Versekering 8 700 Water en elektrisiteit 16 500 Oninbare skulde 2 980 Diverse fabrieksuitgawes 25 750 Verkoopsnetto van handelskorting 1 800 000 C. Addisionele inligting: (a) Die winsopslag-% wat by die prysbepaling van goedere gebruik word, is 60%. Handelskortings van R100 000 is toegestaan. (b) Grondstowwe:  R16 000 is vir die vervoer van grondstowwe betaal.  Grondstowwe is aan die verskaffers teruggestuur, R20 000. LET WEL: Geen inskrywing is vir hierdie items opgeteken nie. (c) Tweederdes van die versekeringsuitgawe het op die fabriek betrekking. (d) Water en elektrisiteit moet aan die fabriek, verkoopsafdeling en die kantoor in die verhouding 4 : 1 : 1 onderskeidelik toegeken word. (e) 65% van die huuruitgawe moet aan die fabriek toegeken word. 2.3 MOTHO SKOENFABRIEK Motho Skoenfabriek vervaardig een soort sportskoen. Die fabriek het gedurende die jaar 13 800 pare skoene gemaak en al die pare is verkoop. Daar was geen goedere-in-bewerking-voorraad aan die begin of aan die einde van die jaar nie. 2.3.1 Bereken die direkte materiaalkoste per eenheid. (2) 2.3.2 Bereken die gelykbreekpunt op 31 Mei 2019. (4) 2.3.3 Verduidelik waarom die eienaar NIE met die onderneming se produksievlak tans tevrede is NIE. Haal syfers of indikators aan. (3) R Direkte materiaalkoste 2 070 000 Direkte arbeidskoste 2 992 000 Fabrieksbokoste 872 000 Vaste koste 1 514 000 Veranderlike koste per eenheid 155 Verkope per eenheid (paar) 259 45 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Rekeningkunde/V2 8 DBE/November 2019 NSS – Graad 11 Model VRAAG 3: BEGROTINGS (40 punte; 30 minute) Jy word van 'n onvolledige Debiteure-invorderingskedule en 'n uittreksel uit die Kontantbegroting van Cosmo Handelaars vir drie maande geëindig 31 Desember 2019 voorsien. Die eienaar is Kagiso Cosmo. GEVRA: 3.1 Beantwoord die volgende vrae: 3.1.1 Wat is die hoofdoel daarvan om 'n Kontantbegroting te voltooi? (2) 3.1.2 Noem TWEE items wat in die Kontantbegroting sal verskyn, maar NIE in die Geprojekteerde Inkomstestaat NIE. (2) 3.1.3 Noem TWEE items wat in die Geprojekteerde Inkomstestaat sal verskyn, maar NIE in die Kontantbegroting NIE. (2) 3.2 Voltooi die Debiteure-invorderingskedule en tel dit vir November en Desember 2019 op. (9) 3.3 Bereken die ontbrekende syfers soos aangedui deur A–G in die Kontantbegroting. Verwys na inligting (a) tot (f) hieronder. (15) 3.4 Om verkope en die getal klante te laat toeneem, beplan Kagiso om te adverteer dat kredietlimiete vir alle kredietklante na R40 000 verhoog sal word en nuwe klante mag gedurende Januarie 2020 rekeninge oopmaak. Verduidelik TWEE faktore wat Kagiso in aanmerking moet neem voordat hy kredietlimiete verhoog. (2) 3.5 Verwys na addisionele inligting (g) met betrekking tot aflewerings aan klante.  Verskaf berekenings vir die volgende drie jaar om jou mening te ondersteun.  Verduidelik TWEE ander faktore wat Kagiso in aanmerking moet neem voordat hy 'n finale besluit neem.  Moet die eienaar, Kagiso, Opsie 1 of Opsie 2 kies? Gee redes. (8) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Rekeningkunde/V2 9 DBE/November 2019 NSS – Graad 11 Model INLIGTING: A. Debiteure-invorderingskedule van Cosmo Handelaars vir die periode geëindig 31 Desember 2019: Debiteure-invordering Maand Kredietverkope Oktober November Desember (R) (R) (R) (R) Augustus 240 000 60 000 September 360 000 144 000 Oktober 300 000 85 500 November 330 000 Desember 330 000 B. Uittreksel uit die Kontantbegroting vir 2019: Oktober November Desember (R) (R) (R) ONTVANGSTE Kontantverkope ? A ? Ontvangste van debiteure 334 250 B ? Lening van ATM Bank (12% p.j.) 180 000 BETALINGS Kontantaankope 61 950 63 150 C Betalings aan krediteure 262 200 364 800 D Rente op lening 0 1 800 E Terugbetaling van lening 18 000 8 000 Lone 30 000 34 375 F Advertensies ? G 6 731 Rente-uitgawe 1 600 2 000 2 000 Aankoop van motorfiets (vir aflewerings) 25 000 2 100 2 100 Petrol vir afleweringsmotorfiets 1 000 1 000 Addisionele inligting: (a) Verwagte invordering by debiteure:  30% van debiteure vereffen hulle rekeninge gedurende die transaksiemaand van verkope om 5% afslag vir stiptelike betaling te ontvang.  40% vereffen hulle rekeninge in die maand wat op die transaksiemaand volg.  25% vereffen hulle rekeninge in die tweede maand na die transaksiemaand.  5% word gedurende die derde maand as oninbaar afgeskryf. (b) Totale verkope 2019 Oktober November Desember R400 000 R440 000 R440 000  Daar word verwag dat 75% van verkope op krediet sal wees; die res is kontant. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Rekeningkunde/V2 10 DBE/November 2019 NSS – Graad 11 Model (c) Totale aankope 2019 Oktober November Desember R206 500 R210 500 R185 600  30% van alle aankope is kontant; die res is op krediet.  Krediteure word twee maande na die aankoop van voorraad betaal. (d) Lening en rente op lening: Die rente op die lening en die maandelikse leningspaaiemente is aan die einde van elke maand betaalbaar. Rente word nie gekapitaliseer nie en die rentekoers het nie gedurende die jaar verander nie. Die lening is op 31 Oktober 2019 verkry. (e) Lone: In Oktober sal die onderneming ses werknemers hê, wat elk 'n loon van R1 250 per week verdien. Al die werknemers se lone word op Vrydae betaal. Daar is vier Vrydae in Oktober, vyf Vrydae in November en vier Vrydae in Desember 2019. Een werknemer sal op 31 Oktober 2019 bedank en die oorblywende werknemers sal vanaf 1 November 2019 'n 10%-verhoging kry. Die onderneming beplan om nog twee personeellede teen dieselfde weeklikse loon soos op 1 Desember 2019 in diens te neem. (f) Advertensies: Die advertensiebegroting sal met ingang van 1 Desember 2019 met 6% toeneem. (g) Motorfiets vir aflewerings: Die eienaar, Kagiso, het begroot om goedere by klante af te lewer. Hy het twee opsies: Opsie 1: Koop 'n motorfiets by Speedy Bikes 'n Deposito van R25 000 sal in Oktober aan die verskaffer betaal word. Maandelikse paaiemente van R2 100. Kagiso het hiervoor begroot, asook R1 000 per maand vir maandelikse petrolkoste. Hy neem aan dat petrolpryse met die wisselkoers toeneem en afneem en dat R1 000 per maand oor die volgende drie jaar realisties is. Opsie 2: DD Aflewerings om die goedere af te lewer Met hierdie opsie sal dit nie vir Kagiso nodig wees om die motorfiets te koop nie. DD Aflewerings sal 'n vaste tarief van R4 000 per maand vir die afleweringsdiens betaal vir die 12 maande wat op 1 November 2019 begin. Hulle sal hierdie koers daarna met 5% per jaar met ingang van 1 November in 2020 en 2021 verhoog. 40 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Rekeningkunde/V2 11 DBE/November 2019 NSS – Graad 11 Model VRAAG 4: BEHEER VAN BEDRYFSKAPITAAL (25 punte; 20 minute) Jy word voorsien van inligting uit die rekords van Umgeni Meubileerders vir die laaste twee finansiële jare geëindig 28 Februarie. Die onderneming verkoop tafels en stoele. Die eienaar, Mary Benn, wil graag jou raad hê oor die beheer van haar bedryfskapitaal. Verwys na die vrae hieronder en haal syfers of finansiële aanwysers aan om jou kommentare te ondersteun. GEVRA: 4.1 Kontant in lopende bankrekening: Lewer kommentaar op die kontant in die lopende bankrekening. Watter raad sou jy vir Mary gee? Verskaf EEN punt. Haal syfers aan. (4) 4.2 Handelsvoorraad: 4.2.1 Bereken die voorraadhoudingsperiode vir 2019. Gebruik gemiddelde voorraad in jou berekening. (4) 4.2.2 Lewer kommentaar op die voorraadomsetsnelheid en die voorraadhoudingsperiode vir 2019. Haal syfers of aanwysers aan. Verduidelik waarom sy hieroor bekommerd behoort te wees. Watter raad sou jy vir Mary gee? Verskaf EEN punt. (5) 4.3 Verkoopstrategieë: 4.3.1 Mary het twee doelbewuste strategieë gebruik om verkope in 2019 te verbeter. Identifiseer die TWEE strategieë. Haal die betrokke syfers aan. (4) 4.3.2 Hou in gedagte dat die voorraad se kosprys met die inflasiekoers van 6% verhoog het en verskaf bewyse dat hierdie strategieë tot die onderneming se voordeel was. Haal syfers aan. (4) 4.4 Debiteure en krediteure: Lewer kommentaar daarop of Mary haar debiteure en krediteure op toepaslike wyse beheer het of nie. Haal syfers aan. Watter uitwerking sou dit op die onderneming hê? (4) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Rekeningkunde/V2 12 DBE/November 2019 NSS – Graad 11 Model INLIGTING: A. Syfers uit die Grootboek: 2019 2018 Totale verkope R667 000 R512 000 Kontantverkope R220 000 R270 000 Kredietverkope R447 000 R242 000 Koste van verkope R460 000 R320 000 Bruto wins R207 000 R192 000 Vaste deposito by Ace Bank (11% p.j.) R80 000 R300 000 Kontant in die lopende bankrekening R405 000 R120 000 Handelsvoorraad R170 000 R85 000 B. Finansiële aanwysers: Winsopslag-% 45% 60% Voorraadomsetsnelheid 3,6 keer 5,6 keer Gemiddelde voorraadhoudingsperiode ? 66 dae Gemiddelde debiteure-invorderingsperiode 40 dae 26 dae Gemiddelde krediteure-betalingsperiode 38 dae 30 dae 25 TOTAAL: 150 Kopiereg voorbehou

Downloaded from hlayiso.com Rekeningkunde/V2 DBE/November 2019 NSS – Graad 11 Model GRAAD 11 REKENINGKUNDE: FORMULEBLAD VIR FINANSIËLE AANWYSERS Bruto wins x 100 Bruto wins x 100 Netto wins x 100 Verkope 1 Koste van verkope 1 Verkope 1 Bedryfsuitgawes x 100 Bedryfswins x 100 Verkope 1 Verkope 1 Totale verdienste per vennoot x 100 Netto wins x 100 Gemiddelde eienaarsbelang van vennoot 1 Gemiddelde eienaarsbelang 1 Bedryfsbates : Bedryfslaste (Bedryfsbates – Voorraad) : Bedryfslaste (Handel en ander ontvangbares + Kontant en kontantekwivalente) : Bedryfslaste Gemiddelde debiteure x 365 Gemiddelde krediteure x 365 Kredietverkope 1 Kredietaankope 1 Gemiddelde voorraad x 365 of 12 Koste van verkope Koste van verkope 1 Gemiddelde voorraad Langtermynlenings : Eienaarsbelang Totale bates : Totale laste Kopiereg voorbehou