AGR SCIENCES P2 GR10 MEMO NOV2018_Afrikaans_hlayiso.com_.pdf

Downloaded from hlayiso.com NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT GRAAD 10 NOVEMBER 2018 LANDBOUWETENSKAPPE V2 NASIENRIGLYN PUNTE: 150 Hierdie nasienriglyn bestaan uit 8 bladsye.

Downloaded from hlayiso.com 2 LANDBOUWETENSKAPPE V2 (EC/ NOVEMBER 2018) AFDELING A VRAAG 1 1.1 1.1.1 B √√ 1.1.2 C √√ 1.1.3 A √√ 1.1.4 C √√ 1.1.5 C √√ 1.1.6 D √√ 1.1.7 A √√ 1.1.8 C √√ 1.1.9 C √√ 1.1.10 A √√ (10 x 2) (20) 1.2 1.2.1 E √√ 1.2.2 I √√ 1.2.3 F √√ 1.2.4 A √√ 1.2.5 B √√ (5 x 2) (10) 1.3 1.3.1 Humiditeit √√ 1.3.2 Monokultuur √√ 1.3.3 Weidingsgewasse √√ 1.3.4 Belugting √√ 1.3.5 Peule √√ (5 x 2) (10) 1.4 1.4.1 Eksoties/Uitheems √ 1.4.2 Inversie √ 1.4.3 Korsvorming √ 1.4.4 Orgaan √ 1.4.5 Southeid √ (5 x 1) (5) TOTAAL AFDELING A: 45 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com (EC/NOVEMBER 2018) LANDBOUWETENSKAPPE V2 3 AFDELING B VRAAG 2: GRONDKUNDE 2.1 Beskrywing van grondkomponente 2.1.1 (a) Lewende organismes √ (1) (b) Organiese materie √ (1) (c) Grondlug √ (1) (d) Grondwater √ (1) 2.1.2 Bakterieë wat proteïene in wortels sintetiseer Stikstofbindende / aërobiese bakterieë √ (1) 2.1.3 Invloed van fyn tekstuur op die beweging van grondlug Teenwoordigheid van mikro-porieë √ tussen grondpartikels lei tot stadige beweging van lug. √ (2) 2.1.4 DRIE funksies van grond in ʼn ekosisteem  Grond anker plante √  Medium waarin plante groei √  Voorsien water, voedingstowwe en lug aan plante/sirkuleer voedingstowwe benodig vir plante/ Hou die grond vrugbaar deur organiese materiaal te ontbind √  Onderhou grondstruktuur  Behou water in opvangsgebiede  Reguleer grond- en planttemperatuur  Ontgiftig die grond deur te help met die onderdrukking van peste, parasiete en siektes (Enige 3 x 1) (3) 2.2 2.2.1 Sekondêre mineraal √ (1) 2.2.2 Voorbeeld van sekondêre minerale  Montmorilloniet √  Kaoliniet √  Hematiet  Goetiet  Gips (Enige 2 x 1) (2) 2.2.3 Fisiese struktuur van primêre minerale  Hard √ / grof √ (Enige 1 x 1) (1) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com 4 LANDBOUWETENSKAPPE V2 (EC/ NOVEMBER 2018) 2.2.4 Verskil tussen edelgesteentes en grondvoedingstowwe Edelgesteentes Grondvoedingstowwe Minerale van ekonomiese en Minerale benodig vir die ornamentele waarde √ gesonde groei van plante √ (2) 2.3 Mineraal identifiserings-eienskappe 2.3.1 Hardheid √ (1) 2.3.2 Splyting √ (1) 2.4 2.4.1 Tipe chemiese reaksies A – Hidrolise √ B – Karbonasie √ (2) 2.4.2 Verduideliking A – Minder oplosbare minerale reageer met water √ om ʼn nuwe mineraal te vorm wat sagter is en makliker verweer √ (2) 2.4.3 Produk van respirasie deur grondmikrobes  Water √  Koolstofdioksied √ (Enige 1 x 1) (1) 2.4.4 Klasse van stollingsgesteentes  Ekstrusiewe rots √  Indringende rots √  Plutoniese rots √ (3) 2.5 2.5.1 Identifisering van die diagram Grondprofiel √ (1) 2.5.2 Motivering Suksessie van grondhorisonte √ in ʼn vertikale seksie √ deur die grond. (2) 2.5.3 Illuviasie sone B-horison √ (1) 2.5.4 Regverdiging van VRAAG 2.5.3 Stowwe wat dreineer vanaf bo versamel in B-horison √ (1) 2.5.5 Ione wat in podzol grond versamel  Plantwortels √  Mikrobes √  Grawende diere (Enige 2 x 1) (2) 2.6 2.6.1 Interpretasie van die formule van grondvormingsfaktore A–O√ (1) B–P√ (1) [35] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com (EC/NOVEMBER 2018) LANDBOUWETENSKAPPE V2 5 VRAAG 3: PLANTSTUDIES 3.1 3.1.1 Klassifikasie van veldgewasse A – Graangewasse √ B – Oliesaadgewasse √ C – Industriële gewasse √ (3) 3.1.2 Definisie van veldgewasse Gewasse word op groot velde gekweek √√ (2) 3.1.3 Ekonomiese belangrikheid van mielies  Om suikers, alkoholiese drankies en strope te maak √  Mielie-olie van mieliepitte word gebruik om margarien en slaai- olie te maak √  Bron van voedsel vir mense en vee √ (3) 3.1.4 Faktore wat suksesvolle gewasproduksie beïnvloed  Kies gewasse wat gepas is vir die klimaat en grondtoestande van die area √  Plant gewasse tydens die regte tyd van die jaar √  Handhaaf korrekte saaiwydte / berei saadbeddens voor √  Plant goeie kwaliteit saad/plant sade wat vry van siektes is  Voorsien spesifieke voedingstowwe benodig deur gewasse om te groei  Verseker voldoende watervoorraad  Beoefen geïntegreerde pesbestuur om onkruide, insekte en siektes te beheer  Rig windbreuke op wat gewasse teen wind beskerm en sodoende evapotranspirasie verminder Oes gewasse op die regte tyd / gebruik korrekte oesmetode  Berg geoeste gewasse korrek  Vervoer van gewasse moet dit nie beskadig nie (Enige 3 x 1) (3) 3.2 3.2.1 Identifisering van vrugte A – Druiwe √ B – Avokadopere √ C – Sitrusvrugte √ D – Dennebome √ (4) 3.2.2 Klimaatsvereistes van piesangs Warm klimaat / kan nie koel of koue winters hanteer nie / groei goed tussen optimum temperature 22 ºC en 31 ºC √ (Enige 1 x 1) (1) 3.2.3 Vitamienes wat in piesangs voorkom Vitamiene B √ Vitamiene C √ (2) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com 6 LANDBOUWETENSKAPPE V2 (EC/ NOVEMBER 2018) 3.3 3.3.1 Voedingstof voorsien Proteïene √ (1) 3.3.2 Hoeveelheid hooi vervaardig vanaf lusern wat op 35 hektaar deur ʼn melkboer vanaf 2005 tot 2010 verbou was. Jare van produksie Bale lusern geproduseer (kg) 2005/6 500 2006/7 1 000 2007/8 1 200 2008/9 2 950 2009/10 3 600 Merkriglyne vir die tabel  Korrekte opskrif √  Waardes vir 𝑦-as korrek genommer (Lusern geproduseer) √  Waardes vir 𝑥-as korrek genommer (Jare in produksie) √  Eenhede aangedui in tabel (kg) √  Tabel geteken √ (5) 3.3.3 Neiging Lusern-produksie neem toe √ met tyd √ (2) 3.3.4 Hoeveelheid bale geproduseer op 105 ha 1 000 kg x 105 ha √ = 3 000 √ kg √ (3) 35 ha 3.4 3.4.1 Wetgewing wat indringerplante beheer Wet op die Bewaring van Landbouhulpbronne, 1983 / CARA Regulasies 15 en 16 √ (1) 3.4.2 Redes om beskermde bome te plant  Bome raak skaars of bedreig a.g.v. swaar gebruik √  Speel ‘n rol in die funksionering van die omgewing √  Bome is kultureel of geestelik belangrik √ (3) 3.4.3 Voorbeelde van beskermde woudbome  Egte geelhoutboom/Podocarpus Latifolius √  Rooistinkhoutboom/Prunus Africana √ (2) [35] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com (EC/NOVEMBER 2018) LANDBOUWETENSKAPPE V2 7 VRAAG 4: VOLHOUBARE NATUURLIKE HULPBRONBENUTTING EN BIOLOGIESE KONSEPTE 4.1 4.1.1 Verskynsel in die foto Gronderosie √ (1) 4.1.2 Impak van gronderosie op die omgewing  Afname in bewerkbare grond √  Verlies aan grondkwaliteit √  Verslikking van damme (Enige 2 x 1) (2) 4.1.3 Voorkomingsmaatreëls vir gronderosie  Laat plantegroei in weivelde toe om te herstel √  Saai grondbedekking √  Beoefen geen bewerking/geen ploeg √  Kontoerploeg teen hellings  Verminder ploeg voor dit reën (Enige 3 x 1) (3) 4.1.4 Oorsake van gronderosie  Oorbeweiding √  Monokultuur √  Swak bewerkingspraktyke √  Verlies/skade aan vleilande  Ploeg van marginale grond (Enige 3 x 1) (3) 4.1.5 Effekte van die verkeerde verwydering van landbouafval op die grond  Verrottende gewas oorblyfsels loog voedingstowwe in die grond in √  Begraafde giftige afval loog in die grond in √  Metaal en glas is nie-bioafbreekbaar √ (3) 4.2 4.2.1 Bron van water Akwifer √ (1) 4.2.2 Klassifikasie van ʼn hulpbron Hernubaar √ (1) 4.2.3 Bestuurstrategieë van die Nasionale Waterwet  Stel ʼn nasionale moniteringspan saam √  Verdeel die land in 19 waterbestuur-areas √  Registreer en lisensieer die gebruik van water by die Departement van Waterwese √ (3) 4.3 4.3.1 Tipes seldeling in voorstellings A en B A – Mitose √ B – Meiose √ (2) 4.3.2 Regverdiging A – Twee dogterselle gevorm. √ (1) B – Vier dogterselle gevorm. √ (1) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com 8 LANDBOUWETENSKAPPE V2 (EC/ NOVEMBER 2018) 4.3.3 Selle in diagram B gevorm Geslagselle / gamete √ (1) 4.3.4 Selverdeling wat diploïede selle vorm Diagram A / Mitose √ (1) 4.3.5 Gevolge vir lewe sonder meiose  Geslagselle/gamete sal nie vorm nie √  Geen genetiese variasie van die spesie √  Konstante aantal chromosome van geslag tot geslag sal nie verseker wees nie √  Onvrugbaarheid (Enige 3 x 1) (3) 4.4 4.4.1 Pas van die selfunksies A – Nukleus √ B – Ribosome √ C – Selmembraan √ D – Sitoplasma √ E – Mitochondria √ (5) 4.4.2 Definisie van meersellige en eensellige organismes Meersellige organismes – organismes wat uit baie selle bestaan √ Voorbeeld – Plante/ diere / fungi √ (2) Eensellige organismes – organismes wat uit een sel bestaan √ Voorbeeld – amoeba / bakterieë / archaea / protosoë √ (2) [35] TOTAAL AFDELING B: 105 GROOTTOTAAL: 150 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief