You're offline
Skip to content
Memorandum

AGRIC SCIENCES P1 QP GR12 SEPT 2024 Xhosa Memo

Subject: Agricultural Management PracticesGrade 12202411 pages
Download

Loading document…

Loading document…

Document textSearch extracted text and jump to a page.
NATIONAL SENIOR CERTIFICATE IBANGA 12 SEPTEMBA 2024 ISAYENSI YEZOLIMO P1 ISIKHOKHELO SOKUMAKISHA AMANQAKU: 150 Esi sikhokelo sokumakisha sinamaphepha ali-10 . Hosted by www.ecexams.co.za.
2 ISAYENSI YEZOLIMO P1 (EC/SEPTEMBA 2024) ICANDELO A UMBUZO 1 1.1 1.1.1 C ✓✓ 1.1.2 D ✓✓ 1.1.3 C ✓✓ 1.1.4 A ✓✓ 1.1.5 D ✓✓ 1.1.6 B ✓✓ 1.1.7 D ✓✓ 1.1.8 A ✓✓ 1.1.9 C ✓✓ 1.1.10 A ✓✓ (10 x 2) (20) 1.2 1.2.1 A kuphela ✓✓ 1.2.2 Nanye✓✓ 1.2.3 A no B ✓✓ 1.2.4 B kuphela ✓✓ 1.2.5 A kuphela ✓✓ (5 x 2) (10) 1.3 1.3.1 yisolubility ✓✓ 1.3.2 yimetabolic ✓✓ 1.3.3 yiamniotic fluid ✓✓ 1.3.4 yiprolapse ✓✓ 1.3.5 yicolostrum ✓✓ (5 x 2) (10) 1.4 1.4.1 yibiological value ✓ 1.4.2 yiblowfly ✓ 1.4.3 yicryptorchidism ✓ 1.4.4 zidizygotic twins ✓ 1.4.5 yilactation ✓ (5 x 1) (5) AMANQAKU KUCANDELO A: 45 Akuvumelekanga ukufotokopa tyhila Hosted by www.ecexams.co.za.
(EC/LOETSE 2024) DISAENSE TSA TEMO P1 3 ICANDELO B UMBUZO 2: ISONDLO NOKUTYA KWEZILWANYANA 2.1 2.1.1 KLASIFICATION YEFARM ANIMALS yinon-ruminant ✓ (1) 2.1.2 Nombolo zeparts kwidayagram (a) C✓ (1) (b) F✓ (1) (c) B✓ (1) (d) D✓ (1) 2.2 2.2.1 Ukuchongwa kwe feed khomponenti eziklasifaywa njenge inorganic ziminerals ✓ (1) 2.2.2 Ukuchongwa kwezona zilungileyo iminerals (a) zicarbohydrates ✓ (1) (b) ziprotein ✓ (1) 2.2.3 Absorpshin prosesi that makes eyanza umsebenzi we carrier molecuoles yiactive absorption ✓ (1) 2.2.4 ivitamins/ imineral elements A yivitamin K ✓ (1) B yipica ✓ (1) C yiron ✓/copper/ vithamin B12 (1) 2.3 2.3.1 khaltyhulashin yedigestibility co-efficient Dry matter excreted = 50% of 6 kg 50 = 100 x 6 kg = 3 kg ✓ Coefficient of digestibility = Dry matter intake−Dry matter excreted x 100 ✓ Dry matter intake 15 𝑘𝑔 − 3 𝑘𝑔 = x 100 ✓ 15 𝑘𝑔 = 80 ✓ % ✓ (5) 2.3.2 ukucacisa ikhaltyhulashini • ukutya kucoleke kakhulu/ 80% ✓ • ukutya kunekhonsentrates ✓ • ukutya kune fibre encinci ✓ (Any 1 x 1) (1) Hosted by www.ecexams.co.za.
4 ISAYENSI YEZOLIMO P1 (EC/SEPTEMBA 2024) 2.3.3 Ifactors eziMBINI ezinokuncedisa ukucolwa kwehabile • ukulungiswa kwehabile ✓ • istage apho isityalo sithe sanqunyulwa ngayo ukwenza ihabile ✓ • ihabile yenziwe kwessiphi isityalo ✓ • ukongeza ngenon-protein nitrogen ✓ • ukongeza ngemolasses neprotein ✓ (Any 2 x 1) (2) 2.4 2.4.1 ieneji ku B yimetabolic energy ✓ (1) 2.4.2 Khaltyhulashin yeamount yenet eneji igusha enokuyifumana kukutya kwemini. (1) Net energy = gross energy – (faeces + urine and gases + heat) ✓ = 15 – (5 + 1,3 + 0,9) ✓ = 15 – 7,2 = 7,8 MJ/kg DM ✓ (3) 2.4.3 Ukucaciswa kwekhaltyhulashin kuMBUZO 2.4.2 • Emva kwe eneji value ye15,648 MJ/kg DM, kuphela 8,034 MJ/kg DM yeeneji iyabonakala kwianimal emva kwelosses. ✓ • Ngumyinge 52% wepotential eneji eyalahlekayo. ✓ • Kuphela yi48% kwipotential eneji value ekhoyo ukusetyenziswa yianimal . ✓ (Any 1 x 1) (1) Akuvumelekanga ukufotokopa tyhila Hosted by www.ecexams.co.za.
(EC/LOETSE 2024) DISAENSE TSA TEMO P1 5 2.5 2.5.1 Thelekisa phakathi kwetotal feed available nelivestock requirements emva kwenyanga ezintandathu Indlela yokumakisha • yicorrect title ✓ • yicorrectly calibrated and labelled y-axis (Total feeds and livestock requirements) ✓ • yicorrectly calibrated and labelled x-axis (iinyanga) ✓ • ziunits (tons) ✓ • yicorrect graph type ✓ • yiaccuracy (eplotwe ngokuchanekileyo) ✓ (6) 2.5.2 Isurplus kwinyanga kaDecember ngokwe kg Surplus = 30t x 1 000 ✓ = 30 000 kg ✓ (2) 2.5.3 icost-effective measures umfama angazisebenzisa ukumelana nesurplus yenyanga kaDecember • Yiensiling ✓ • Yenza hay / Bailing / Storage ✓ (Any 1 x 2) (2) [35] Hosted by www.ecexams.co.za.
6 ISAYENSI YEZOLIMO P1 (EC/SEPTEMBA 2024) UMBUZO 3: UKUVELISWA, UKUKHUSELWA KUNYE NOKULAWULWA KWEZILWANYANA 3.1 3.1.1 ifarming system ebonakaliswa kwiPICTURE B Yisubsistence farming ✓ (1) 3.1.2 Injongo zefarming system engentla Yondla ifamily kuphela , akhonto ishiyekayo ✓ (1) 3.1.3 ihypothesis yeproductivity yefarming system ekuPICTURE A phezulu ✓ (1) 3.1.4 Ukuchazwa ukuba ifactors ezingezantsi ziyenyusa njani imveliso kwiextensive farming (a) Ireproduction • ukukhethwa kwezilwanyana ezimpawu ezibhetele zokumithisa. ✓ • izilwanyana ezisuka kwimihlambi eyahlukeneyo ✓ (Any 1 x 1) (1) (b) Inutrition • ukungezwa kwesupplementary fedding xa amadlelo wendalo engoneli ✓ • icreep / iflush feeding • endlela elungileyo yokondla ✓ (Any 1 x 1) 3.2 Ifasilithi onokuykhuthaza yemfuyo 3.2.1 yiinfra-red lights/iheater/iair conditioner ✓ (Any 1 x 1) (1) 3.2.2 Yinsulation ✓ (1) 3.2.3 zifeeders ✓ (1) 3.3 3.3.1 Ukuchaza ihomoeothermic Ukugcinwa kwamaqondo obushushu yianimal. ✓ (2) 3.3.2 Indlela eNYE umfama akhusela ngayo izilwanyana zakhe kumaqondo obushushu agqithisileyo kwiextensive production system. • Tyala imithi ✓ • Yiba namanzi ✓ • Fuya izilwanyana ezikwaziyo ukumelana namaqondo aphezulu wobushushu . ✓ (Any 1 x 1) (1) 3.3.3 Unxulumano phakathi kokutya, amanzi nokuveliswa kwezilwanyana xa kushushu Xa kushushu ifarm animals zisela amanzi amaninzi, ✓zidla ukutya kancinci ✓ zivelise kancinci. ✓ (3) Akuvumelekanga ukufotokopa tyhila Hosted by www.ecexams.co.za.
(EC/LOETSE 2024) DISAENSE TSA TEMO P1 7 3.4 3.4.1 ifasilithi kwipicture yiholding pen ✓ (1) 3.4.2 Idesign features zibeMBINI xa usenza lefasilithi • yisolid sides ✓ • kungabikho ikona ezibukhali ✓ • amacala edonga makabemade kwaye omelele✓ (Any 2 x 1) (2) 3.4.3 Umsebenzi walefasilithi Gcina izilwanyana phambi kokuba zibanjwe ✓ (1) 3.5 3.5.1 Isifo sebele kwipicture yimastitis ✓ (1) 3.5.2 Klasification yesifo kiMBUZO 3.5.1. ugxile kwizifo ezisenzayo yibacterial disease ✓ (1) 3.5.3 Impawu isilwanyana esinokuzibonakalisa xa sibanjwe sesisifo • ubisi lujiyile lunezigaqa ✓ • amasuntswana wegazi ✓ • luyehla izinga lokuvelisa ubisi ✓ • ayifuni thole . ✓ • ibele liqinile, lidumbile, liyatshisa ✓ • yakhawuleza ipulse rate ✓ • yangxabalaza ingasondezi milenze ebeleni ✓ (Any 2 x 1) (2) 3.5.4 zibeMBINI iziphumo zentengiso • yehla imveliso yobisi ✓ • ziyafa ✓ • maxabiso aphezulu wokunyanga ✓ • imali ayenzeki ✓ (Any 2 x 1) (2) 3.6 3.6.1 Klasificashin yeeparasite kwiMIFANEKISO A no B A – yiexternal/ ecto- parasite ✓ C – yiinternal/ endo- parasite ✓ (2) 3.6.2 Izifo ezenziwa ziiparasite kuMFANEKISO A Mange ✓ Scab ✓ (Any 1 x 1) (1) Hosted by www.ecexams.co.za.
8 ISAYENSI YEZOLIMO P1 (EC/SEPTEMBA 2024) 3.6.3 Impawu zibeMBINI ezenziwe sisifo esixelwe kuMBUZO 3.6.2 • yarhawuzela kumnke noboya . ✓ • yidermatitis ✓ • msila awunaboya ✓ (Any 2 x 1) (2) 3.6.4 Ngasikhusela njani isimfimfithi esikuMFANEKISO B • tshintsha amadlelo . ✓ • lumnkele indawo ezimanzi/ areas around drinking spots should be kept dry. ✓ • biyela ifama. ✓ • fuya izilwanyana ezingachaphazeleki lula zizmfimfithi. ✓ (Any 2 x 1) (2) 3.7 3.7.1 zibeMBINI impawu zetyuwa emzimbeni, kwelibinza lingentla, ezinokuqapheleka kwizilwanyana zasefama • amathe amaninzi ✓ • ukuqunjelwa ✓ • kwandisa unxaano ✓ (Any 2 x 1) (2) 3.7.2 ibeNYE indlela yokukhusela ipoison yetyuwa. • nika izilwanyana ityuwa eyaneleyo ✓ • nika izilwanyana amanzi awoneleyo ✓ • Ukuba izilwanyana azinikwanga ityuwa ixesha elide, mazinganikwa okunye ukutya okunetyuwa ✓ • ilick mayibe kufutshane nendawo yamanzi✓ (Any 1 x 1) (1) 3.7.3 ubeMNYE umsebenzi karulumente ukukhusela izilwanyana • ukuqeqeshwa kwabalimi kumaziko emfundo aohakamileyo. ✓ • ukumiswa nkwemithetho elawula iimfuno zabafuyi ✓ • uphando nokulolongwa kwezilwanyana. ✓ • ukulawulwa kokuzala nokusetyenziwa kwamayeza emfuyo ngokusemthethweni. • ukulawulwa kwemveliso ezithunyelwa nezithengwa ngaphandle. ✓ • ukuqatshelwa nokulawulwa kwezifo ngabahloli benyama abathi babone izifo kwimfuyo. ✓ • ukuveliswa kwamayeza akhethekileyo emfuyo. ✓ • Zigcinwe endaweni phambi kokungeniswa ngaphakathi ✓ • Uphando olwenzwla ukuhoya nokukhuthaza iimfuno eziphambili zabafuyi. ✓ (Any 1 x 1) (1) [35] Akuvumelekanga ukufotokopa tyhila Hosted by www.ecexams.co.za.
(EC/LOETSE 2024) DISAENSE TSA TEMO P1 9 UMBUZO 4: UKUZALA KWEZILWANYANA 4.1 4.1.1 izilwanyana ezinereproductive system Cow ✓ (1) 4.1.2 indawo elabhelishwe u A no B B – Vagina ✓ E – Oviduct/ fallopian tube ✓ (2) 4.1.3 Unobumba onxulumene nalapho kwenzeka khona okulandelayo (a) F✓ (1) (b) C✓ (1) 4.2 4.2.1 ixesha kwioestrus cycle eliphawuleka ngokwenzeka kwe corpus luteum Met-oestrus/ Meta-oestrus ✓ (1) 4.2.2 ihomoni eyenza iovulation kulecycle Luteinising hormone/ LH ✓ (1) 4.2.3 ukuchazwa kweoestrus • Ioestrus lixesha kwireproduction apha efemale cow ibonakalisa umdla wokukhwelwa zinkunzi ✓ (Any 1 x 2) (2) 4.2.4 indlela eziMBINI zokubona inkomo edumbileyo • Chin-ball markers ✓ • Tail chalking ✓ • Pedometer ✓ • Heat mount detector ✓ (Any 2 x 1) (2) 4.3 4.3.1 isitayji semating esibonakaliswe kulomfanekiso Courtship ✓ (1) 4.3.2 ifactor zibeMBINI ezilawula imating behaviour • Genetics ✓ • Environmental factors ✓ • Physiological factors ✓ • Health ✓ • Previous experience ✓ (Any 2 x 1) (2) 4.4 4.4.1 isixhobo kuMFANEKISO A Electro-ejaculation probe ✓ (1) Hosted by www.ecexams.co.za.
10 ISAYENSI YEZOLIMO P1 (EC/SEPTEMBA 2024) 4.4.2 umsebenzi wesixhobo esixelwe kuMBUZO 4.4.1 Stimulate ejaculation ✓ (1) 4.4.3 amaqondo afunekayo kwisemen eqokelelweyo -196 °C ✓ (1) 4.4.4 umsebenzi wesemen dilutants (a) ikhusela ukutshintsha kwe PH ✓ (1) (b) Inika izakha mzimba kwi perm cells ✓ (1) (c) khusela ukukhula kwebacteria ✓ (1) 4.4.5 ukucacaiswa kwexesha elilungileyo xa kusenziwa iartificial insemination Inkomo ezibonakalisa impawu zeoestrus kusasa mazi inseminathwe emva kwemini ngkunjalo nezibonakaliswe emva kwemini mazi inseminethwe kusasa kusuku olulandelayo ✓ (2) 4.5 4.5.1 ukucaciswa kweprocedure kulediagram Cloning/ Nuclear transfer ✓ (1) 4.5.2 igama le animal C kwi procedure Surrogate sheep ✓ (1) 4.5.3 ukulungela kwale technique kwi subsistence farming ayikulungelanga ✓ (1) 4.5.4 xhasa lempendulo kuMbuzo 4.5.3 • Ibiza imali eninzi • ifuna iskill sengcaphephe (Any 1 x 1) (1) 4.6 4.6.1 prosesi eboniswe ngumfanekiso ongentla Parturition/ calving ✓ (1) 4.6.2 Igama lemeko enokuchaphazela leprosesi Dystocia ✓ (1) 4.6.3 zibeMBINI izizathu ezibangele oku kungentla kuMBUZO 4.6.2 • kugobe ingqiniba ✓ • intloko iphuma ecaleni ✓ • ukungaphumi komlenze omnye okanye yomobini ✓ • intloko enamanzi ✓ • amawele ✓ • isidalwa ✓ • lize ngomphambili ✓ (Any 2 x 1) (2) 4.6.4 Ipfayzisi zeoestrus ngokulandelelana E✓ D✓ B✓ C✓ A✓ (5) [35] EWONKE KWICANDELO B: 105 AMANQAKU EWONKE: 150 Akuvumelekanga ukufotokopa tyhila Hosted by www.ecexams.co.za.
(EC/LOETSE 2024) DISAENSE TSA TEMO P1 11 Hosted by www.ecexams.co.za.

Published documents with matching subject and grade metadata.

Matched using subject, grade, language, document type and exam metadata.

More from Grade 12 Agricultural Management Practices

Explore more published documents in this catalogue.

View all