NATIONAL
SENIOR CERTIFICATE
IBANGA 12
SEPTEMBA 2024
ISAYENSI YEZOLIMO P1
ISIKHOKHELO SOKUMAKISHA
AMANQAKU: 150
Esi sikhokelo sokumakisha sinamaphepha ali-10
.
Hosted by www.ecexams.co.za.
You're offline
Skip to contentMemorandum 











View all





AGRIC SCIENCES P1 QP GR12 SEPT 2024 Xhosa Memo
Agricultural Management Practices · Grade 12 · Eastern Cape Mock Exam · 2024. Memorandum, 11 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- Agricultural Management Practices
- Grade
- Grade 12
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2024
- Exam period
- Eastern Cape Mock Exam
- Paper
- 1
- Pages
- 11
- File size
- 558.9 KB
Loading document…
Loading document…
1 of 11
Document textSearch extracted text and jump to a page.
2 ISAYENSI YEZOLIMO P1 (EC/SEPTEMBA 2024)
ICANDELO A
UMBUZO 1
1.1 1.1.1 C ✓✓
1.1.2 D ✓✓
1.1.3 C ✓✓
1.1.4 A ✓✓
1.1.5 D ✓✓
1.1.6 B ✓✓
1.1.7 D ✓✓
1.1.8 A ✓✓
1.1.9 C ✓✓
1.1.10 A ✓✓ (10 x 2) (20)
1.2 1.2.1 A kuphela ✓✓
1.2.2 Nanye✓✓
1.2.3 A no B ✓✓
1.2.4 B kuphela ✓✓
1.2.5 A kuphela ✓✓ (5 x 2) (10)
1.3 1.3.1 yisolubility ✓✓
1.3.2 yimetabolic ✓✓
1.3.3 yiamniotic fluid ✓✓
1.3.4 yiprolapse ✓✓
1.3.5 yicolostrum ✓✓ (5 x 2) (10)
1.4 1.4.1 yibiological value ✓
1.4.2 yiblowfly ✓
1.4.3 yicryptorchidism ✓
1.4.4 zidizygotic twins ✓
1.4.5 yilactation ✓ (5 x 1) (5)
AMANQAKU KUCANDELO A: 45
Akuvumelekanga ukufotokopa tyhila
Hosted by www.ecexams.co.za.
(EC/LOETSE 2024) DISAENSE TSA TEMO P1 3
ICANDELO B
UMBUZO 2: ISONDLO NOKUTYA KWEZILWANYANA
2.1 2.1.1 KLASIFICATION YEFARM ANIMALS
yinon-ruminant ✓ (1)
2.1.2 Nombolo zeparts kwidayagram
(a) C✓ (1)
(b) F✓ (1)
(c) B✓ (1)
(d) D✓ (1)
2.2 2.2.1 Ukuchongwa kwe feed khomponenti eziklasifaywa njenge
inorganic
ziminerals ✓ (1)
2.2.2 Ukuchongwa kwezona zilungileyo iminerals
(a) zicarbohydrates ✓ (1)
(b) ziprotein ✓ (1)
2.2.3 Absorpshin prosesi that makes eyanza umsebenzi we carrier
molecuoles
yiactive absorption ✓ (1)
2.2.4 ivitamins/ imineral elements
A yivitamin K ✓ (1)
B yipica ✓ (1)
C yiron ✓/copper/ vithamin B12 (1)
2.3 2.3.1 khaltyhulashin yedigestibility co-efficient
Dry matter excreted = 50% of 6 kg
50
= 100 x 6 kg
= 3 kg ✓
Coefficient of digestibility =
Dry matter intake−Dry matter excreted
x 100 ✓
Dry matter intake
15 𝑘𝑔 − 3 𝑘𝑔
= x 100 ✓
15 𝑘𝑔
= 80 ✓ % ✓ (5)
2.3.2 ukucacisa ikhaltyhulashini
• ukutya kucoleke kakhulu/ 80% ✓
• ukutya kunekhonsentrates ✓
• ukutya kune fibre encinci ✓ (Any 1 x 1) (1)
Hosted by www.ecexams.co.za.
4 ISAYENSI YEZOLIMO P1 (EC/SEPTEMBA 2024)
2.3.3 Ifactors eziMBINI ezinokuncedisa ukucolwa kwehabile
• ukulungiswa kwehabile ✓
• istage apho isityalo sithe sanqunyulwa ngayo ukwenza ihabile ✓
• ihabile yenziwe kwessiphi isityalo ✓
• ukongeza ngenon-protein nitrogen ✓
• ukongeza ngemolasses neprotein ✓ (Any 2 x 1) (2)
2.4 2.4.1 ieneji ku B
yimetabolic energy ✓ (1)
2.4.2 Khaltyhulashin yeamount yenet eneji igusha enokuyifumana
kukutya kwemini. (1)
Net energy = gross energy – (faeces + urine and gases + heat) ✓
= 15 – (5 + 1,3 + 0,9) ✓
= 15 – 7,2
= 7,8 MJ/kg DM ✓ (3)
2.4.3 Ukucaciswa kwekhaltyhulashin kuMBUZO 2.4.2
• Emva kwe eneji value ye15,648 MJ/kg DM, kuphela 8,034 MJ/kg
DM yeeneji iyabonakala kwianimal emva kwelosses. ✓
• Ngumyinge 52% wepotential eneji eyalahlekayo. ✓
• Kuphela yi48% kwipotential eneji value ekhoyo ukusetyenziswa
yianimal . ✓
(Any 1 x 1) (1)
Akuvumelekanga ukufotokopa tyhila
Hosted by www.ecexams.co.za.
(EC/LOETSE 2024) DISAENSE TSA TEMO P1 5
2.5 2.5.1 Thelekisa phakathi kwetotal feed available nelivestock requirements
emva kwenyanga ezintandathu
Indlela yokumakisha
• yicorrect title ✓
• yicorrectly calibrated and labelled y-axis (Total feeds and livestock
requirements) ✓
• yicorrectly calibrated and labelled x-axis (iinyanga) ✓
• ziunits (tons) ✓
• yicorrect graph type ✓
• yiaccuracy (eplotwe ngokuchanekileyo) ✓ (6)
2.5.2 Isurplus kwinyanga kaDecember ngokwe kg
Surplus = 30t x 1 000 ✓
= 30 000 kg ✓ (2)
2.5.3 icost-effective measures umfama angazisebenzisa ukumelana
nesurplus yenyanga kaDecember
• Yiensiling ✓
• Yenza hay / Bailing / Storage ✓ (Any 1 x 2) (2)
[35]
Hosted by www.ecexams.co.za.
6 ISAYENSI YEZOLIMO P1 (EC/SEPTEMBA 2024)
UMBUZO 3: UKUVELISWA, UKUKHUSELWA KUNYE NOKULAWULWA
KWEZILWANYANA
3.1 3.1.1 ifarming system ebonakaliswa kwiPICTURE B
Yisubsistence farming ✓ (1)
3.1.2 Injongo zefarming system engentla
Yondla ifamily kuphela , akhonto ishiyekayo ✓ (1)
3.1.3 ihypothesis yeproductivity yefarming system ekuPICTURE A
phezulu ✓ (1)
3.1.4 Ukuchazwa ukuba ifactors ezingezantsi ziyenyusa njani imveliso
kwiextensive farming
(a) Ireproduction
• ukukhethwa kwezilwanyana ezimpawu ezibhetele
zokumithisa. ✓
• izilwanyana ezisuka kwimihlambi eyahlukeneyo ✓
(Any 1 x 1) (1)
(b) Inutrition
• ukungezwa kwesupplementary fedding xa amadlelo
wendalo engoneli ✓
• icreep / iflush feeding
• endlela elungileyo yokondla ✓ (Any 1 x 1)
3.2 Ifasilithi onokuykhuthaza yemfuyo
3.2.1 yiinfra-red lights/iheater/iair conditioner ✓ (Any 1 x 1) (1)
3.2.2 Yinsulation ✓ (1)
3.2.3 zifeeders ✓ (1)
3.3 3.3.1 Ukuchaza ihomoeothermic
Ukugcinwa kwamaqondo obushushu yianimal. ✓ (2)
3.3.2 Indlela eNYE umfama akhusela ngayo izilwanyana zakhe
kumaqondo obushushu agqithisileyo kwiextensive production
system.
• Tyala imithi ✓
• Yiba namanzi ✓
• Fuya izilwanyana ezikwaziyo ukumelana namaqondo aphezulu
wobushushu . ✓
(Any 1 x 1) (1)
3.3.3 Unxulumano phakathi kokutya, amanzi nokuveliswa
kwezilwanyana xa kushushu
Xa kushushu ifarm animals zisela amanzi amaninzi, ✓zidla ukutya
kancinci ✓ zivelise kancinci. ✓ (3)
Akuvumelekanga ukufotokopa tyhila
Hosted by www.ecexams.co.za.
(EC/LOETSE 2024) DISAENSE TSA TEMO P1 7
3.4 3.4.1 ifasilithi kwipicture
yiholding pen ✓ (1)
3.4.2 Idesign features zibeMBINI xa usenza lefasilithi
• yisolid sides ✓
• kungabikho ikona ezibukhali ✓
• amacala edonga makabemade kwaye omelele✓
(Any 2 x 1) (2)
3.4.3 Umsebenzi walefasilithi
Gcina izilwanyana phambi kokuba zibanjwe ✓ (1)
3.5 3.5.1 Isifo sebele kwipicture
yimastitis ✓ (1)
3.5.2 Klasification yesifo kiMBUZO 3.5.1. ugxile kwizifo ezisenzayo
yibacterial disease ✓ (1)
3.5.3 Impawu isilwanyana esinokuzibonakalisa xa sibanjwe sesisifo
• ubisi lujiyile lunezigaqa ✓
• amasuntswana wegazi ✓
• luyehla izinga lokuvelisa ubisi ✓
• ayifuni thole . ✓
• ibele liqinile, lidumbile, liyatshisa ✓
• yakhawuleza ipulse rate ✓
• yangxabalaza ingasondezi milenze ebeleni ✓ (Any 2 x 1)
(2)
3.5.4 zibeMBINI iziphumo zentengiso
• yehla imveliso yobisi ✓
• ziyafa ✓
• maxabiso aphezulu wokunyanga ✓
• imali ayenzeki ✓ (Any 2 x 1) (2)
3.6 3.6.1 Klasificashin yeeparasite kwiMIFANEKISO A no B
A – yiexternal/ ecto- parasite ✓
C – yiinternal/ endo- parasite ✓ (2)
3.6.2 Izifo ezenziwa ziiparasite kuMFANEKISO A
Mange ✓
Scab ✓ (Any 1 x 1) (1)
Hosted by www.ecexams.co.za.
8 ISAYENSI YEZOLIMO P1 (EC/SEPTEMBA 2024)
3.6.3 Impawu zibeMBINI ezenziwe sisifo esixelwe kuMBUZO 3.6.2
• yarhawuzela kumnke noboya . ✓
• yidermatitis ✓
• msila awunaboya ✓ (Any 2 x 1) (2)
3.6.4 Ngasikhusela njani isimfimfithi esikuMFANEKISO B
• tshintsha amadlelo . ✓
• lumnkele indawo ezimanzi/ areas around drinking spots should be
kept dry. ✓
• biyela ifama. ✓
• fuya izilwanyana ezingachaphazeleki lula zizmfimfithi. ✓
(Any 2 x 1) (2)
3.7 3.7.1 zibeMBINI impawu zetyuwa emzimbeni, kwelibinza lingentla,
ezinokuqapheleka kwizilwanyana zasefama
• amathe amaninzi ✓
• ukuqunjelwa ✓
• kwandisa unxaano ✓ (Any 2 x 1) (2)
3.7.2 ibeNYE indlela yokukhusela ipoison yetyuwa.
• nika izilwanyana ityuwa eyaneleyo ✓
• nika izilwanyana amanzi awoneleyo ✓
• Ukuba izilwanyana azinikwanga ityuwa ixesha elide,
mazinganikwa okunye ukutya okunetyuwa ✓
• ilick mayibe kufutshane nendawo yamanzi✓ (Any 1 x 1) (1)
3.7.3 ubeMNYE umsebenzi karulumente ukukhusela izilwanyana
• ukuqeqeshwa kwabalimi kumaziko emfundo aohakamileyo. ✓
• ukumiswa nkwemithetho elawula iimfuno zabafuyi ✓
• uphando nokulolongwa kwezilwanyana. ✓
• ukulawulwa kokuzala nokusetyenziwa kwamayeza emfuyo
ngokusemthethweni.
• ukulawulwa kwemveliso ezithunyelwa nezithengwa
ngaphandle. ✓
• ukuqatshelwa nokulawulwa kwezifo ngabahloli benyama abathi
babone izifo kwimfuyo. ✓
• ukuveliswa kwamayeza akhethekileyo emfuyo. ✓
• Zigcinwe endaweni phambi kokungeniswa ngaphakathi ✓
• Uphando olwenzwla ukuhoya nokukhuthaza iimfuno eziphambili
zabafuyi. ✓
(Any 1 x 1) (1)
[35]
Akuvumelekanga ukufotokopa tyhila
Hosted by www.ecexams.co.za.
(EC/LOETSE 2024) DISAENSE TSA TEMO P1 9
UMBUZO 4: UKUZALA KWEZILWANYANA
4.1 4.1.1 izilwanyana ezinereproductive system
Cow ✓ (1)
4.1.2 indawo elabhelishwe u A no B
B – Vagina ✓
E – Oviduct/ fallopian tube ✓ (2)
4.1.3 Unobumba onxulumene nalapho kwenzeka khona okulandelayo
(a) F✓ (1)
(b) C✓ (1)
4.2 4.2.1 ixesha kwioestrus cycle eliphawuleka ngokwenzeka kwe corpus
luteum
Met-oestrus/ Meta-oestrus ✓ (1)
4.2.2 ihomoni eyenza iovulation kulecycle
Luteinising hormone/ LH ✓ (1)
4.2.3 ukuchazwa kweoestrus
• Ioestrus lixesha kwireproduction apha efemale cow ibonakalisa
umdla wokukhwelwa zinkunzi ✓
(Any 1 x 2) (2)
4.2.4 indlela eziMBINI zokubona inkomo edumbileyo
• Chin-ball markers ✓
• Tail chalking ✓
• Pedometer ✓
• Heat mount detector ✓ (Any 2 x 1) (2)
4.3 4.3.1 isitayji semating esibonakaliswe kulomfanekiso
Courtship ✓ (1)
4.3.2 ifactor zibeMBINI ezilawula imating behaviour
• Genetics ✓
• Environmental factors ✓
• Physiological factors ✓
• Health ✓
• Previous experience ✓ (Any 2 x 1) (2)
4.4 4.4.1 isixhobo kuMFANEKISO A
Electro-ejaculation probe ✓ (1)
Hosted by www.ecexams.co.za.
10 ISAYENSI YEZOLIMO P1 (EC/SEPTEMBA 2024)
4.4.2 umsebenzi wesixhobo esixelwe kuMBUZO 4.4.1
Stimulate ejaculation ✓ (1)
4.4.3 amaqondo afunekayo kwisemen eqokelelweyo
-196 °C ✓ (1)
4.4.4 umsebenzi wesemen dilutants
(a) ikhusela ukutshintsha kwe PH ✓ (1)
(b) Inika izakha mzimba kwi perm cells ✓ (1)
(c) khusela ukukhula kwebacteria ✓ (1)
4.4.5 ukucacaiswa kwexesha elilungileyo xa kusenziwa iartificial
insemination
Inkomo ezibonakalisa impawu zeoestrus kusasa mazi inseminathwe
emva kwemini ngkunjalo nezibonakaliswe emva kwemini mazi
inseminethwe kusasa kusuku olulandelayo ✓ (2)
4.5 4.5.1 ukucaciswa kweprocedure kulediagram
Cloning/ Nuclear transfer ✓ (1)
4.5.2 igama le animal C kwi procedure
Surrogate sheep ✓ (1)
4.5.3 ukulungela kwale technique kwi subsistence farming
ayikulungelanga ✓ (1)
4.5.4 xhasa lempendulo kuMbuzo 4.5.3
• Ibiza imali eninzi
• ifuna iskill sengcaphephe (Any 1 x 1) (1)
4.6 4.6.1 prosesi eboniswe ngumfanekiso ongentla
Parturition/ calving ✓ (1)
4.6.2 Igama lemeko enokuchaphazela leprosesi
Dystocia ✓ (1)
4.6.3 zibeMBINI izizathu ezibangele oku kungentla kuMBUZO 4.6.2
• kugobe ingqiniba ✓
• intloko iphuma ecaleni ✓
• ukungaphumi komlenze omnye okanye yomobini ✓
• intloko enamanzi ✓
• amawele ✓
• isidalwa ✓
• lize ngomphambili ✓ (Any 2 x 1) (2)
4.6.4 Ipfayzisi zeoestrus ngokulandelelana
E✓
D✓
B✓
C✓
A✓ (5)
[35]
EWONKE KWICANDELO B: 105
AMANQAKU EWONKE: 150
Akuvumelekanga ukufotokopa tyhila
Hosted by www.ecexams.co.za.
(EC/LOETSE 2024) DISAENSE TSA TEMO P1 11
Hosted by www.ecexams.co.za.
Recommended for this subject
Published documents with matching subject and grade metadata.

Memorandum
Agricultural Management Practices Nov 2025 MG Eng

Memorandum
Agricultural Management Practices Nov 2025 MG Afr

Memorandum
AGR SCIENCES P2 GR12 MEMO SEPT2024 English

Memorandum
Agricultural Management Practices May June 2024 MG Afr

Memorandum
Agricultural Management Practices Nov 2020 Memo Eng hlayiso.com

Memorandum
Agricultural Management Practices Nov 2020 Memo Afr hlayiso.com
Related documents
Matched using subject, grade, language, document type and exam metadata.

Question paper
AGRIC SCIENCES P1 QP GR12 SEPT 2024 Xhosa

Question paper
AGR SCIENCES P2 GR12 QP SEPT2024 IsiXhosa

Question paper
Agricultural Management Practices Nov 2024 Afr

Question paper
Agricultural Management Practices Nov 2024 Eng

Question paper
Agricultural Management Practices Nov 2024 MG Afr

Question paper
Agricultural Management Practices Nov 2024 MG Afr.docx
More from Grade 12 Agricultural Management Practices
Explore more published documents in this catalogue.

Annual teaching plan
Gr 12 Agric Man Prac ATP 2023 24

Question paper
Agricultural Management Practices Nov 2025 Afr

Question paper
Agricultural Management Practices Nov 2025 Eng

Question paper
Agricultural Management Practices May June 2024 Afr

Question paper
Agricultural Management Practices May June 2024 Eng

Question paper