Agricultural Sciences Grade 12 Paper 2 NSC November 2017 Memo

Downloaded from hlayiso.com NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT GRAAD 12 LANDBOUWETENSKAPPE V2 NOVEMBER 2017 NASIENRIGLYNE TOTAAL: 150 Hierdie nasienriglyne bestaan uit 10 bladsye. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Landbouwetenskappe/V2 2 DBE/November 2017 NSS – Nasienriglyne AFDELING A VRAAG 1 1.1 1.1.1 C  1.1.2 B 1.1.3 C  1.1.4 B  1.1.5 A  1.1.6 D  1.1.7 A  1.1.8 A  1.1.9 D  1.1.10 A/B  (10 x 2) (20) 1.2 1.2.1 D  1.2.2 G  1.2.3 A  1.2.4 F  1.2.5 H  (5 x 2) (10) 1.3 1.3.1 Balansstaat  1.3.2 Sekuriteit/waarborg/kolateraal  1.3.3 Oorerfbaarheid  1.3.4 Onvolledige dominansie  1.3.5 Monohibriede kruising  (5 x 2) (10) 1.4 1.4.1 Navorsing/opname  1.4.2 Arbeid  1.4.3 Atavisme  1.4.4 Genetiese ingenieurswese/modifikasie/manipulering/GM  1.4.5 Stil maak  (5 x 1) (5) TOTAAL AFDELING A: 45 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Landbouwetenskappe/V2 3 DBE/November 2017 NSS – Nasienriglyne AFDELING B VRAAG 2: LANDBOUBESTUUR EN BEMARKING 2.1 Entrepreneurskap 2.1.1 Identifikasie van die sukses faktore vir entrepreneurskap A - Organisatoriese/koördinerings vaardighede  B - Tegniese/operasioneel kennis  C - Innoverend/kreatief/vissie/insig  D - Volharding/deursettingsvermoë  (4) 2.1.2 DRIE hulpbronne nodig om 'n boerdery-onderneming te begin • Finansieële  • Menslike  • Fisiese  (3) 2.2 Ontwikkeling van markte 2.2.1 Identifikasie van TWEE funksies van bemarking • Verpakking  • Stoor/berging  • Vervoer  (Enige 2) (2) 2.2.2 Identifikasie van die tipe bemarking Vryebemarking  (1) 2.2.3 Rede Die boer verkoop direk aan die verbruiker en groothandelaar/ geen beheer/regulatoriese maatreëls  (1) 2.2.4 TWEE probleme van vryebemarking • Kompetisie/mededinging  • Hoë bemarkingskoste/bemarking van produkte/tyd gespandeer is duur  • Beperkte bedingingsmagte  • Oorproduksie/risiko as gevolg van produksie besluite  • Die bemarking en die tyd gespandeer is duur  • Prys wisseling/fluktuasies  • Geen beheer/regulasies/regulering nie  (Enige 2) (2) 2.3 Prosesse van bemarking 2.3.1 Identifikasie van die geïllustreerde proses Bemarkings/vraag-aanbod ketting  (1) 2.3.2 Identifikasie van die verbruiker wat die meeste betaal Verbruiker C  (1) 2.3.3 TWEE redes vir die hoër prys • Prosesseringskostes  • Vervoer kostes  • Winsmarges/middelman  • Stoor onkoste (Enige 2) (2) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Landbouwetenskappe/V2 4 DBE/November 2017 NSS – Nasienriglyne 2.3.4 TWEE faktore wat bemarking tydens vervoer belemmer • Bederfbaarheid/bederf van die produk  • Ongelukke/fisiese beskadiging  • Swak padnetwerk beperk toegang tot markte  • Diefstal  • Lywig in verhouding met die volume van produkte  • Afstand van markte/wye verspreiding  • Kostes  • Weersomstandighede/vertragings  (Enige 2) (2) 2.4 Identifikasie van die bemarkings benadering 2.4.1 Nismark  (1) 2.4.2 Multigesegmenteerde bemarking  (1) 2.5 Staafgrafiek van suikerrietproduksie 2.5.1 Staafgrafiek van die vraag en aanbod van suikerriet vanaf 2013 tot 2016 Die vraag en aanbod van suikerriet vanaf 2013 tot 2016 250 Aanbod Vraag Hoeveelheid (mijoen ton) 200 150 100 50 0 2013 2014 2015 2016 Tyd (jare) Kriteria/rubriek/nasienriglyne • Korrekte opskrif  • X-as: Korrek gekalibreer met byskrif (Tyd)  • Y-as: Korrek gekalibreer met byskrif (Hoeveelheid)  • Korrekte eenhede (miljoen ton en jare)  • Staafgrafiek  • Akkuraatheid  (6) 2.5.2 TWEE faktore wat die prys oor hierdie periode beïnvloed • Aanbod  • Vraag  (2) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Landbouwetenskappe/V2 5 DBE/November 2017 NSS – Nasienriglyne 2.6 Besigheidsplan 2.6.1 Definisie van 'n besigheidsplan 'n Dokument  wat die besigheid beskryf wat entrepreneur wil begin  (2) 2.6.2 TWEE redes vir die opstel van 'n besigheidsplan • Toets die uitvoerbaarheid en ekonomiese lewensvatbaarheid  • Bepaal die finansieële behoeftes/vir begrotings doeleindes  • Leiding i.t.v die daaglikse werking van die onderneming  • Voorsien probleme/foute  • Skets/omskryf die rolle/verantwoordelikhede van betrokkenes  • Riglyn in die besluitnemingsproses  • Identifiseer geleenthede  • Voorsien inligting van interne/eksterne besigheidsomgewing/ kompitisie/mededingers  • Beplanning vir die kapitaalbehoeftes/verseker finansiering  • Voorsien analises van die besigheid en die aktiwiteite  • Tydsraamwerke vir die afhandeling van take  (Enige 2) (2) 2.6.3 TWEE probleme met die opstel van 'n besigheidsplan • Onvoldoende navorsing  • Laat gapings/vaag/voorsien te veel inligting  • Onrealistiese aannames/projeksies  • Steek swakhede/risiko’s weg  • Foute in die begroting/kontantvloei  • Verkeerde formaat  (Enige 2) (2) [35] VRAAG 3 : PRODUKSIEFAKTORE 3.1 Analisering van die advertensie 3.1.1 Indikasie van die posisie vir plasing in WERK 1 Posisie van 'n plaasbestuurder/bestuurder  (1) 3.1.2 TWEE redes vir WERK 1 • Kwalifikasie word benodig vir die werk  • Analitiese- en konseptuele vaardighede word benodig vir die werk  • Finansiële bestuurs vaardighede word benodig vir die werk  (Enige 2) (2) 3.1.3 Vaardighede van WERK 1 (a) Analitiese en konseptuele vaardighede  (1) (b) Finansiële vaardighede  (1) (c) Interpersoonlike vaardighede  (1) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Landbouwetenskappe/V2 6 DBE/November 2017 NSS – Nasienriglyne 3.1.4 Tipe tydelike werker vir WERK 2 Seisoenswerker  (1) 3.1.5 Rede Moet 'n stroper kan hanteer, wat slegs seisoenaal is  (1) 3.2 HIV infeksies van plaaswerkers oor 'n periode van dertienjaar 3.2.1 Tendens van HIV infeksies oor die jare Infeksies styg vanaf 1998 tot 'n piek in 2007  en vanaf 2007 tot 2010 verlaag die infeksies  (2) 3.2.2 Moontlike maatreëls vir die tendens na 2007 • Bewusmakingsaksies/opvoedkundige programme  • Toegang tot behandeling seksueel oordraagbare siektes  • Beskikbaarstelling van kondome  • Skep van ondersteuningsgroepe  • Weerhouding van geslagsgemeenskap (Enige 3) (3) 3.2.3 DRIE gevolge van HIV op die produktiwiteit van plaaswerkers • Werkers word siek en produksie verlaag/kan spertye nie nakom  • Gebrek aan lewenskrag om die werk te verrig/ bemoeilik beplanning  • Afwesighede van geaffekteerde werkers  • Verlies aan vaardighede en ondervinding  • Negatiewe invloed op gesonde werkers  (Enige 3) (3) 3.3 Maatstawwe om arbeidsprobleme te verminder 3.3.1 Meganisasie/voorsien verlof/rustyd/voedingsprogramme/ verlang addisionele werksmag  (1) 3.3.2 Voorsien opleiding/her-opleiding/vaardighede  (1) 3.4 Scenario oor kapitaal 3.4.1 Tipe kapitaal vanuit die scenario • Roerende  • Vaste  • Vlottend  (Enige 1) (1) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Landbouwetenskappe/V2 7 DBE/November 2017 NSS – Nasienriglyne 3.4.2 Berekening van bedrag wat per jaar terug betaal moet word • R340 000 – R180 000 = R160 000  • R160 000 x 11,5% = R18 400  • R160 00 + R 18 400 = R 178 400  (3) 3.4.3 Totale inkomste van die onderneming oor DRIE maande • Verkoop eiers = R12 000 x 4 = R48 000 x 3 = R144 000  • Totale inkomste = R144 000 + R105 000 = R249 000  (2) 3.4.4 TWEE redes waarom die lening terug betaal kan word • Die boer maak ‘n wins/surplus/van R70 600  • Die verwagte inkomste oor drie maande is R 249 000  • Kan lening van R178 400 drie maande betaal word  (Enige 2) (2) 3.5 Strategiese bestuur 3.5.1 TWEE redes vir die ontwikkeling van 'n besigheidsplan • Maak onderneming meer winsgewend/mededingend  • Bestuurder kan aanpassing maak om verandering/uitdagings wat in die toekoms mag opduik, te kan hanteer  (2) 3.5.2 Stappe van strategiese bestuur A - Ontwikkel 'n besigheidstrategie/beplanning  B - Missie  C - Visie  D - Doelstellings en mikpunte  (4) 3.6 Scenario oor grond as produksiefaktor 3.6.1 Metode om die produktiwiteit van grond te verhoog Geen/ zero bewerking/Waterbestuur (1) 3.6.2 EEN aanpassing maatreël om grondproduktiwiteit te verhoog • Geen/zero bewerking  • Gebruik wetenskaplike metodes  • Konsolideer onekonomiese eenhede/areas  • Besproeiing  • Verhoog grond vrugbaarheid  (Enige 2) (2) 3.6.3 Metode om produksie in die toekoms te verhoog Teel van droogte bestande kultivars/GM/ontwikkel hibriede/basters  (1) [35] VRAAG 4: BASIESE LANDBOUGENETIKA 4.1 Illustrasie van onvolledige dominansie 4.1.1 Tipe dominansie Onvolledige dominansie  (1) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Landbouwetenskappe/V2 8 DBE/November 2017 NSS – Nasienriglyne 4.1.2 Motivering vir die tipe dominansie • Nageslag erf geen van die kleur van die ouers/ (Geen ouer is dominant nie)  • Nageslag is nie swart of wit nie/grys/intermediêr  (2) 4.1.3 Voltooi die ontbrekende gedeeltes (a) WW  (b) BB  (c) W  (e) B  (g) BW/WB  (5) 4.2 GMO-gewasse 4.2.1 TWEE voordele van GM gewasse • Meer produktief/hoër opbrengste/verhoog die kommersieële waarde  • Bestand teen peste/siektes/verminder die gebruik van skadelike chemikalië  (2) 4.2.2 Genetiese modifisering van die mielieplant • DNA word vanuit bakterium (Bacillus thuringiensis) onttrek en  • oorgedra na die mielieplant  • wat weerstand teen die mieliesstronkboorder verkry  (3) 4.2.3 Negatiewe effek van GM gewasse op die omgewing • Moontlike ontstaan van superonkruide  • Moontlikheid om weerstandbiedende insekte te ontwikkel  • Voordelige insekte word gedood  • Verlaag biodiversiteit  (Enige 2) (2) 4.3 Skematiese voorstelling van lynteling 4.3.1 TWEE gemeenskaplike voorouers vir individue S en D • 13  • 5 • 7 (Enige 2) (2) 4.3.2 Voordele van opgradering vir veeboere • 'n Nuwe ras word geleidelik in die kudde ingevoer  • Aanvanklik is daar vinnige resultate (50% verbetering in die eerste generasie)  • Abnormaliteite/ongewenste eienskappe kom minder voor  • Ekonomiese manier om stoetkudde daar te stel  • Benodig minder kennis/kundigheid  (Enige 2) (2) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Landbouwetenskappe/V2 9 DBE/November 2017 NSS – Nasienriglyne 4.4 Scenario oor variasie 4.4.1 Die genetiese verskynsel Variasie  (1) 4.4.2 TWEE moontlike eksterne oorsake van die verskynsel • Siektes/peste  • Voeding/nutriënte  • Klimaat/temperatuur/reënval  • Omgewing/topografie/grond  (Enige 2) (2) 4.4.3 Belangrikheid van die verskynsel • Help met die seleksie van ouers met die verlangde eienskappe  (1) • Ontwikkel nuwe kultivars/gewasse/variteite  4.5 Teelstelsels 4.5.1 Gepaste teelstelsel Kruisteling  (1) 4.5.2 Rede vir die antwoord Daar is twee rasse by betrokke/Nguni koeie en Hereford bulle  (1) 4.5.3 Voordele van hierdie teelstelsel • Lei tot 'n verhoging in heterose • Basterkrag/ verbeterde prestasie  • Nageslag produseer swaarder speenkalwers  • Nageslag is gehard en bestand teen siektes  (2) • Verhoog genetiese variasie  (Enige 2) 4.5.4 TWEE nadele van inteling • Lei tot inteel agteruitgang  • Verhoog die voorkoms van letale gene  • Lei tot die voorkoms van misvormde/gebreklike nageslag  • Veroorsaak die verlies van genetiese variasie  (Enige 2) (2) 4.6 Beraamde teelwaarde 4.6.1 TWEE eienskappe waarvoor geselekteer word • Geboortemassa  • Slaggewig  (2) 4.6.2 TWEE redes vir die antwoord • Akkuraatheids persentasie is hoog in beide eienskappe  • Eienskappe is hoogs/meer herhaarbaar  • Oorerfbaarheid is hoog in beide eienskappe  (Enige 2) (2) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Landbouwetenskappe/V2 10 DBE/November 2017 NSS – Nasienriglyne 4.6.3 TWEE redes waarop teelwaarde belangrik is • Die voorspelling van die prestasie van 'n spesifieke eienskap in die nageslag  • Eienskappe word geselekteer op grond van prestasie  • Help om die tempo van genetiese vordering te bepaal (Enige 2) (2) [35] TOTAAL AFDELING B: 105 GROOTTOTAAL: 150 Kopiereg voorbehou