Civil Technology Grade 11 Eastern Cape November 2018 QP

Downloaded from hlayiso.com NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT GRAAD 11 NOVEMBER 2018 SIVIELE TEGNOLOGIE: SIVIELE DIENSTE PUNTE: 200 TYD: 3 uur Hierdie vraestel bestaan uit 18 bladsye, insluitend 4 antwoordblaaie.

Downloaded from hlayiso.com 2 SIVIELE TEGNOLOGIE: SIVIELE DIENSTE (EC/NOVEMBER 2018) BENODIGDHEDE: 1. ANTWOORDEBOEK 2. Tekengereedskap 3. ʼn Nieprogrammeerbare sakrekenaar INSTRUKSIES EN INLIGTING 1. Hierdie vraestel bestaan uit SES vrae: TWEE vrae is generies en VIER vrae is vakspesifiek. 2. Beantwoord AL die vrae. 3. Beantwoord elke vraag as ʼn geheel. MOENIE onderafdelings van vrae skei NIE. 4. Begin die antwoord op ELKE vraag op ʼn NUWE bladsy. 5. MOENIE in die kantlyne van die ANTWOORDEBOEK skryf NIE. 6. Jy mag sketse gebruik om jou antwoorde te illustreer. 7. Skryf ALLE berekeninge en antwoorde in die ANTWOORDEBOEK of op die aangehegte ANTWOORDBLAAIE 8. Gebruik die puntetoekenning as ʼn riglyn vir die lengte van jou antwoorde. 9. Maak tekeninge en sketse met potlood, volledig gemaatskryf en netjies met beskrywende opskrifte en aantekeninge afgerond, in ooreenstemming met die SANS/SABS se Gebruikskode vir Boutekenepraktyk. 10. Vir die doel van hierdie vraestel moet die grootte van ʼn steen as 220 mm x 110 mm x 75 mm geneem word. 11. Gebruik jou eie oordeel waar afmetings en/of inligting ontbreek. 12. Beantwoord VRAAG 2.6, 3.1, 5.1 en 6.9 op die aangehegte ANTWOORDBLAAIE en gebruik tekeninstrumente, waar nodig. 13. Skryf jou NAAM op elke ANTWOORDBLAD en lewer dit saam met jou ANTWOORDEBOEK in. 14. Tekeninge in die vraestel is NIE volgens skaal NIE as gevolg van elektroniese oordrag. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com (EC/NOVEMBER 2018) SIVIELE TEGNOLOGIE: SIVIELE DIENSTE 3 VRAAG 1: VEILIGHEID EN MATERIAAL (GENERIES) 1.1 Beantwoord die volgende vrae ten opsigte van die veiligheidstoerusting in FIGUUR 1.1. FIGUUR 1.1 1.1.1 Wat word die veiligheidstoerusting in FIGUUR 1.1 genoem? (1) 1.1.2 Op watter tipe terrein is die dra van dié veiligheidstoerusting verpligtend? (1) 1.2 Beskryf die veiligheidsmaatreël wat op elk van die volgende faktore van toepassing is: 1.2.1 Loshangende klere (1) 1.2.2 Tipe skoene in ʼn werkswinkel (1) 1.2.3 Dra van skerp voorwerpe (1) 1.2.4 Gevaarlike bewegende dele van kraggereedskap (1) 1.2.5 Aantal operateurs wat ʼn masjien gebruik (1) 1.3 Wie is verantwoordelik vir die veiligheid van besoekers op ʼn konstruksieterrein? (1) 1.4 Noem enige VIER veiligheidsmaatreëls wat van toepassing is op die berging van ontvlambare vloeistowwe. (4 x 1) (4) 1.5 Ongewapende beton, gewapende beton en voorafgegiete beton word op konstruksieterreine gebruik. Identifiseer die tipe beton wat vir die volgende werk gebruik sal word: 1.5.1 Betonhangvloere (1) 1.5.2 Lateie bokant deuropeninge (1) 1.5.3 Fondamente vir enkelverdieping-geboue (1) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com 4 SIVIELE TEGNOLOGIE: SIVIELE DIENSTE (EC/NOVEMBER 2018) 1.6 Noem EEN gebruik van gidspleister. (1) 1.7 Noem TWEE redes waarom kalk by ʼn daghamengsel gevoeg kan word. (2 x 1) (2) 1.8 Motiveer kortliks waarom dennehout vir timmerwerk op ʼn konstruksieterrein gebruik word. (2) 1.9 Dui aan of die volgende stellings WAAR of ONWAAR is. Skryf slegs ‘waar’ of ‘onwaar’ langs die vraagnommer in die ANTWOORDEBOEK. 1.9.1 Bordprodukte is goedkoper as soliede hout. (1) 1.9.2 Bakstene word van sement vervaardig. (1) 1.9.3 Sierstene moet gepleister word. (1) 1.9.4 Sementblokke word met hol kerns gegiet om dit ligter te maak. (1) 1.10 Motiveer kortliks waarom opwasbakke van vlekvrye staal vervaardig word. (2) 1.11 Beskryf kortliks wat ʼn legering is. (3) 1.12 Noem EEN gebruik van termoverharde plastiek. (1 x 1) (1) [30] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com (EC/NOVEMBER 2018) SIVIELE TEGNOLOGIE: SIVIELE DIENSTE 5 VRAAG 2: TOERUSTING, GEREEDSKAP EN GRAFIKA (GENERIES) 2.1 Beantwoord die volgende vrae ten opsigte van die handgereedskapstuk in FIGUUR 2.1. 2.1.A FIGUUR 2.1 2.1.1 Wat word dié gereedskapstuk genoem? (1) 2.1.2 Beskryf die doel van deel 2.1.A. (2) 2.1.3 Motiveer kortliks waarom deel 2.1.A gereeld vervang moet word. (2) 2.2 Identifiseer die gereedskapstuk in FIGUUR 2.2 en noem DRIE versorgings- maatreëls daarvan. (4) FIGUUR 2.2 2.3 Identifiseer die gereedskapstuk in FIGUUR 2.3 en noem DRIE versorgings- maatreëls daarvan. (4) FIGUUR 2.3 2.4 Noem TWEE versorgingsmaatreëls vir ʼn betonmenger. (2 x 1) (2) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com 6 SIVIELE TEGNOLOGIE: SIVIELE DIENSTE (EC/NOVEMBER 2018) 2.5 Beantwoord die volgende vrae ten opsigte van die planaansig (‘plan elevation’) in FIGUUR 2.5. PROTEASTRAAT 2.5.B 2.5.A 2.5.C ERF 124 ERF 126 ERF 128 ERF 135 ERF 137 FIGUUR 2.5 2.5.1 Wat word die planaansig genoem? (1) 2.5.2 Wat is die erfnommer van die erf aan die westekant van erf 126? (1) 2.5.3 Wat word die lyne by 2.5.A genoem? (1) 2.5.4 Identifiseer die simbole by 2.5.B en 2.5.C. (2) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com (EC/NOVEMBER 2018) SIVIELE TEGNOLOGIE: SIVIELE DIENSTE 7 2.6 FIGUUR 2.6 op ANTWOORDBLAD A toon ʼn onvoltooide deursnee-aansig van ʼn eensteenmuur. Voltooi die deursnee-aansig op skaal 1 : 20 en toon die volgende dele met simbole en byskrifte: 2.6.1 ʼn Strookfondament van 700 x 250 mm met die bodemvlak van 400 mm (3) 2.6.2 ʼn Eensteenmuur met ʼn hoogte van 2 700 mm vanaf die vloervlak en 10 mm pleisterwerk aan die binne- en buitekant (5) 2.6.3 Die hardepuinvulling van 250 mm (1) 2.6.4 Die vogweerlaag (2) 2.6.5 Die blinderingslaag van 50 mm (1) 2.6.6 Die betonvloerblad van 90 mm (1) 2.6.7 ʼn Deuropening met ʼn hoogte van 2 100 mm (1) 2.6.8 ʼn Betonlatei met ʼn dikte van 70 mm bokant die deuropening (2) 2.6.9 ʼn Muurplaat van 114 x 38 mm (2) 2.6.10 Toon enige TWEE byskrifte. (2 x 1) (2) [40] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com 8 SIVIELE TEGNOLOGIE: SIVIELE DIENSTE (EC/NOVEMBER 2018) VRAAG 3: HOEVEELHEDE, VERBINDINGS EN GRAFIKA (GENERIES) 3.1 FIGUUR 3.1 toon die fondamentmuur van ʼn gebou. Die breedte van die muur is 220 mm en die hoogte 450 mm. 9 000 6 000 FIGUUR 3.1 Gebruik die hoeveelheidslys op ANTWOORDBLAD B en bereken die volgende: 3.1.1 Bereken die hartlyn van die fondamentmuur. (6) 3.1.2 Bereken die hoeveelheid stene benodig om die fondamentmuur te bou en maak voorsiening vir 5% steenbreekskade. (9) 3.2 Beskryf volledig die doel van die beskrywingskolom van die afmetingsblad vir hoeveelhede. (3) 3.3 Beskryf puntsgewys die aanwendingsproses vir kontaklym. (3) 3.4 Watter kleefstof bestaan uit hars en ʼn verharder? (1) 3.5 Noem TWEE eienskappe van mastiekdigtingsmiddel. (2 x 1) (2) 3.6 Maak netjiese sketse om die volgende simbole op ʼn vloerplan te illustreer: 3.6.1 Vetput (2) 3.6.2 Dreineerkraan (2) 3.6.3 Afgewerkte hout (2) [30] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com (EC/NOVEMBER 2018) SIVIELE TEGNOLOGIE: SIVIELE DIENSTE 9 VRAAG 4: VEILIGHEID, MATERIAAL, TOERUSTING EN VERBINDING (SPESIFIEK) 4.1 Noem TWEE oorsake van waterbesoedeling. (2 x 1) (2) 4.2 Beskryf kortliks die gesondheidsrisiko van rioolvuil. (2) 4.3 Motiveer kortliks waarom die werkarea waar soldeerwerk gedoen word, goed geventileer moet wees. (2) 4.4 Beskryf kortliks die verskil tussen die grootte van growwe aggregaat en fyn aggregaat. (2) 4.5 Verskeie metale word gelys om moontlik by die volgende eienskappe te pas. Kies die korrekte antwoord en skryf dit teenoor die vraagnommer in jou ANTWOORDEBOEK, byvoorbeeld 4.5.4 Koper. 4.5.1 ... is geskik om as rioleringspype te gebruik. (1) A Lood B Grys gietyster C Tin D Vlekvrye staal 4.5.2 ... is ideaal vir gebruik as warmwaterpype. (1) A Weekstaal B Aluminium C Koper D Tin 4.5.3 ... is geskik vir buitenshuise waterkrane. (1) A. Geelkoper B. Vlekvrye staal C. Brons D. Koper 4.6 Noem DRIE eienskappe van termoverhardende plastiek. (3 x 1) (3) 4.7 Watter handgereedskapstuk sal vir die volgende werk gebruik word? 4.7.1 Om plaatmetaal te sny (1) 4.7.2 Om klinknaelkoppe te vorm (1) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com 10 SIVIELE TEGNOLOGIE: SIVIELE DIENSTE (EC/NOVEMBER 2018) 4.8 Identifiseer die gereedskapstukke in FIGURE 4.8.1 en 4.8.2 en noem EEN gebruik van elk. (4) FIGUUR 4.8.1 FIGUUR 4.8.2 4.9 Dui aan of die volgende stellings WAAR of ONWAAR is. Skryf slegs ‘waar’ of ‘onwaar’ langs die vraagnommer in die ANTWOORDEBOEK. 4.9.1 Koperpyp word met ʼn blaasvlam verhit om dit te buig. (1) 4.9.2 Gegalvaniseerde staalpyp word met behulp van ʼn pypbuigveer gebuig. (1) 4.9.3 Politeenpype word met PVC-gom en -lasse gekoppel. (1) 4.10 Beantwoord die volgende vrae ten opsigte van die laskomponente in FIGUUR 4.10. 4.10.A 4.10.B FIGUUR 4.10 4.10.1 Wat word dié tipe pypkoppeling genoem? (1) 4.10.2 Noem die onderdele 4.10.A en 4.10.B. (2) 4.10.3 Watter tipe pyp word met dié tipe koppeling gekoppel? (1) 4.11 Maak ʼn netjiese skets van ʼn gegroefde naatlas vir plaatmetaal. (2) 4.12 Wat is die doel van die smeltmiddel (‘flux’) wanneer soldeerwerk gedoen word? (1) [30] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com (EC/NOVEMBER 2018) SIVIELE TEGNOLOGIE: SIVIELE DIENSTE 11 VRAAG 5: GRAFIKA EN KONSTRUKSIE IN SIVIELE DIENSTE (SPESIFIEK) 5.1 FIGUUR 5.1 op ANTWOORDBLAD C toon ʼn 45° afsnyding van ʼn silindriese pyp. Gebruik ANTWOORDBLAD C en ontwikkel en teken die ontvouing van die afsnyding van die silindriese pyp op skaal 1 : 1. (14) 5.2 Beantwoord die volgende vrae ten opsigte van die opwasbakinstallering in FIGUUR 5.2. 5.2.E 5.2.A 5.2.F 5.2.B 5.2.C 5.2.D FIGUUR 5.2 5.2.1 Wat word die pyp by 5.2.A genoem? (1) 5.2.2 Wat word die toegangsopening by deel 5.2.A genoem? (1) 5.2.3 Teen watter hoek is die pyp by 5.2.A gebuig? (1) 5.2.4 Wat word die pyp by 5.2.B genoem? (1) 5.2.5 Wat is die deursneegrootte van die pyp by 5.2.B? (1) 5.2.6 Teen watter hoek is die pyp by 5.2.C gebuig? (1) 5.2.7 Benoem dele 5.2.D tot 5.2.F. (3) 5.3 Maak ʼn netjiese deursnee-aansig skets om die konstruksie van ʼn reguit kapillêre soldeerlas vir koperpype te illustreer. (2) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com 12 SIVIELE TEGNOLOGIE: SIVIELE DIENSTE (EC/NOVEMBER 2018) 5.4 Kies die term uit KOLOM B wat by die beskrywing in KOLOM A pas. Skryf slegs die letter (A–C) langs die vraagnommer (5.4.1–5.4.3) in die ANTWOORDEBOEK neer, byvoorbeeld 5.4.4 F. KOLOM A KOLOM B 5.4.1 Vars beton word met klam sakke A Afwerking bedek 5.4.2 Bekisting vir vars beton B Betonplasing 5.4.3 Stampers word gebruik om beton in C Verdigting al die gate en hoeke te laat vloei D Nabehandeling E Laaghoutborde (3 x 1) (3) 5.5 Wat is die minimum dikte van die volgende betondele? 5.5.1 Huishoudelike vloerblaaie (1) 5.5.2 Mangatblad (1) [30] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com (EC/NOVEMBER 2018) SIVIELE TEGNOLOGIE: SIVIELE DIENSTE 13 VRAAG 6: KOUEWATER- EN WARMWATERTOEVOER, RIOLERING EN SANITÊRE TOEBEHORE (SPESIFIEK) 6.1 In watter omstandighede word van vlekvrye staalpype gebruik gemaak? (1) 6.2 Noem DRIE nadele van vlekvrye staalpype. (3 x 1) (3) 6.3 Noem DRIE voordele van hoëdigtheidspoliëtileenpype. (3 x 1) (3) 6.4 Beantwoord die volgende vrae ten opsigte van die klep in FIGUUR 6.4. 6.4.A 6.4.B 6.4.C FIGUUR 6.4 6.4.1 Wat word dié tipe klep in FIGUUR 6.4 genoem? (1) 6.4.2 Wat word deel 6.4.A genoem? (1) 6.4.3 Watter pylpunt dui die korrekte vloeirigting aan, pylpunt 6.4.B of 6.4.C? (1) 6.4.4 In watter omstandighede word van dié tipe klep gebruik gemaak? (1) 6.5 Maak netjiese sketse van die simbole vir die volgende: 6.5.1 Aftapkraan (2) 6.5.2 Vlotterklep (2) 6.5.3 Buitekraan (2) 6.5.4 Watermeter (2) 6.6 Wat is die doel van die termostaat in ʼn geiser? (1) 6.7 Watter onderdeel van die geiser laat toe dat lug in die pyp inbeweeg wanneer dit nodig is? (1) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com 14 SIVIELE TEGNOLOGIE: SIVIELE DIENSTE (EC/NOVEMBER 2018) 6.8 Beantwoord die volgende vrae ten opsigte van die warmwaterreservoirstelsel in FIGUUR 6.8. 6.8.A 6.8.F 6.8.B 6.8.E 6.8.C 6.8.D FIGUUR 6.8 6.8.1 Benoem die onderdele 6.8.A tot 6.8 F. (6) 6.8.2 Noem TWEE funksies van deel 6.8.F. (2 x 1) (2) 6.9 FIGUUR 6.9 op ANTWOORDBLAD D toon die kantaansig van die onvoltooide skematiese voorstelling van die sanitêre toebehore wat aan ʼn eenpyprioolstelsel gekoppel moet word. Voltooi op ANTWOORDBLAD D die volgende sanitêre pypwerk met behulp van netjiese lynsketse: 6.9.1 Afvoerstam en lugpyp Dui die lugpyp aan met behulp van ʼn netjiese byskrif. (2) 6.9.2 Sperders vir die muurmeublement (2) 6.9.3 Vuilwaterafvoerpype (2) 6.9.4 Drekwaterafvoerpyp (1) 6.10 Beskryf kortliks hoe die volgende faktore kan veroorsaak dat die waterslotte in sperders gebreek word: 6.10.1 Verspreiding (2) 6.10.2 Kompressie (2) [40] TOTAAL: 200 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com (EC/NOVEMBER 2018) SIVIELE TEGNOLOGIE: SIVIELE DIENSTE 15 SIVIELE TEGNOLOGIE ANTWOORDBLAD A GENERIES NAAM: 2.6 FIGUUR 2.6 op ANTWOORDBLAD A toon ʼn onvoltooide deursnee-aansig van ʼn eensteenmuur. Voltooi die deursnee-aansig op skaal 1 : 20. 2.6.1 Strookfondament 3 2.6.2 Eensteenmuur 5 2.6.3 Hardepuinvulling 1 2.6.4 Vogweerlaag 2 2.6.5 Blinderingslaag 1 2.6.6 Betonvloerblad 1 2.6.7 Deuropening 1 2.6.8 Betonlatei 2 2.6.9 Muurplaat 2 2.6.10 2 Byskrifte 2 TOTAAL 20 NGL Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com 16 SIVIELE TEGNOLOGIE: SIVIELE DIENSTE (EC/NOVEMBER 2018) SIVIELE TEGNOLOGIE ANTWOORDBLAD B GENERIES NAAM: VRAAG 3.1 A B C D 3.1.1 HARTLYN: (6) .......... x ................ m = ................ m .......... x ................ m = ................ m = ................ m Minus: ........ x ............ m = ................. m TOTALE HARTLYN = ................. m 3.1.2 AANTAL STENE: (9) OPPERVLAK: Totale muuroppervlak ...... ...... ....... ...... Dus: Totale muuroppervlak = ............... TOTALE STENE ....... 100 stene/ m2 vir eensteenmuur ........ ........... Dus: ................stene vir totale muur 5% BREEKSKADE TOTALE STENE: ................ + ............... = ................ totale aantal stene Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com (EC/NOVEMBER 2018) SIVIELE TEGNOLOGIE: SIVIELE DIENSTE 17 SIVIELE TEGNOLOGIE ANTWOORDBLAD C SIVIELE DIENSTE NAAM: 5.1 FIGUUR 5.1 op ANTWOORDBLAD C toon ʼn 45° afsnyding van ʼn silindriese pyp. Gebruik ANTWOORDBLAD C en ontwikkel en teken die ontvouing van die afsnyding van die silindriese pyp op skaal 1 : 1. (14) SYAANSIG BO-AANSIG Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com 18 SIVIELE TEGNOLOGIE: SIVIELE DIENSTE (EC/NOVEMBER 2018) SIVIELE TEGNOLOGIE ANTWOORDBLAD D SIVIELE DIENSTE NAAM: 6.9 FIGUUR 6.9 op ANTWOORDBLAD D toon die kantaansig van die onvoltooide skematiese voorstelling van die sanitêre toebehore wat gekoppel moet word aan ʼn eenpyprioolstelsel. Voltooi op ANTWOORDBLAD D die volgende sanitêre pypwerk met behulp van netjiese lynsketse: HWB SK B Afvoerstam + lugpyp Byskrif 2 Sperders 2 Vuilwaterafvoerpype 2 Drekwaterafvoerpyp 1 TOTAAL 7 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief