Accounting Grade 11 P1 Gauteng June 2023 QP (Afr)

Downloaded from hlayiso.com PROVINSIALE EKSAMEN JUNIE 2023 GRAAD 11 REKENINGKUNDE VRAESTEL 1 TYD: 2 uur PUNTE: 150 11 bladsye + 1 formuleblad en ʼn antwoordboek van 8 bladsye b.o.

Downloaded from hlayiso.com REKENINGKUNDE 2 VRAESTEL 1 GRAAD 11 INSTRUKSIES EN INLIGTING 1. Beantwoord ALLE vrae. 2. n Spesiale ANTWOORDBOEK word voorsien waarin alle vrae beantwoord moet word. 3. ʼn FORMULEBLAD vir finansiële aanwysers word verskaf aan die agterkant van die vraestel. Jy mag dit gebruik indien nodig. 4. Toon ALLE bewerkings aan om deelpunte te verdien. 5. Jy mag ʼn nie-programeerbare sakrekenaar gebruik. 6. Jy mag blou/swart ink gebruik om die vraestel te beantwoord. 7. Waar van toepassing, toon alle berekeninge tot EEN desimale punt. 8. Skryf netjies en leesbaar. 9. Gebruik die inligting in die tabel hieronder as ʼn riglyn wanneer die vraestel beantwoord word. Probeer om NIE daarvan af tye wyk NIE. VRAAG ONDERWERP PUNTE TYD IN MINUTE 1. Rekeningkundige Vergelyking 15 10 minute 2. Vennootskappe: Grootboekrekeninge 25 17 minute 3. Staat van Omvattende Inkomste 45 40 minute (Inkomstestaat) 4. Konsepte en Staat van Finansiële Posisie 40 35 minute (Balansstaat) 5. Finansiële Aanwysers 25 18 minute TOTAAL 150 120 minute b.o.

Downloaded from hlayiso.com REKENINGKUNDE 3 VRAESTEL 1 GRAAD 11 VRAAG 1: REKENINGKUNDIGE VERGELYKING (15 punte; 10 minute) GEVRA: Ontleed die volgende transaksies en toon die effek op die Rekeningkundige Vergelyking. (15) Let daarop dat die banksaldo te alle tye gunstig bly. 1.1 ʼn Vennoot, A. Matome, het sy kapitaalbydrae van R966 000 tot R1 222 000 verhoog. 1.2 Die onderneming het goedere gekoop van Kgomotso-handelaars ter waarde van R250 000 met behulp van ʼn EFT. 1.3 Die onderneming het ʼn faktuur van Nadeela-winkels ontvang vir skryfbehoeftes wat op krediet gekoop is, R6 700 1.4 Verkoop goedere op krediet ter waarde van R300 000. Die onderneming gebruik ʼn winsopslag van 50%. 1.5 Betaal R89 000 aan Tummy Bank vir die terugbetaling van lening. 15 b.o.

Downloaded from hlayiso.com REKENINGKUNDE 4 VRAESTEL 1 GRAAD 11 VRAAG 2: VENNOOTSKAPPE (25 punte; 17 minute) GEVRA: 2.1 Bereken die rente op kapitaal vir Martin Nike. (5) 2.2 Berei die Privaatrekening Nota van Marronnie Modes voor. (20) INLIGTING: A. Uittreksel uit die Voor-aansuiwerings Proefbalans van Marronnie Modes op 28 Februarie 2023: Balansstaatafdeling Debiet Krediet Kapitaal: Martin Nike (1 Maart 2022) 1 600 000 Kapitaal: Ronnie Jordan (1 Maart 2022) 800 000 Onttrekkings: Martin Nike 442 800 Onttrekkings: Ronnie Jordan 213 200 Privaatrekening: Martin Nike (1 Maart 2022) 21 600 Privaatrekening: Ronnie Jordan (1 Maart 2022) 30 800 B. Die netto wins vir die jaar is R1 180 400. C. Die vennootskapsooreenkoms bepaal die volgende:  Aan die begin van die finansiële jaar, is Martin Nike geregtig om ʼn maandelikse salaris van R16 000 te verdien en Ronnie Jordan verdien 25% meer as Martin Nike. Hulle salarisse is verhoog met 10% vanaf 1 Augustus 2022.  Ronnie Jordan ontvang die helfte van sy maandelikse salaris as ʼn bonus NA die salarisverhoging.  Die vennote ontvang rente op kapitaal teen 6% p.j. op hulle kapitaalsaldo aan die begin van die jaar. Die rentekoers is met 2% p.j. vanaf I Desember 2022 verhoog.  Die kapitaal se saldo's het nie gedurende die jaar verander nie.  Die oorblywende wins of verlies moet verdeel word in dieselfde verhouding as hulle kapitaalbydrae. b.o.

Downloaded from hlayiso.com REKENINGKUNDE 5 VRAESTEL 1 GRAAD 11 VRAAG 3: INKOMSTESTAAT (45 punte; 40 minute) Die volgende inligting was geneem uit die boeke van Ahmed Handelaars op 28 Februarie 2023, die laaste dag van die finansiële jaar. Die besigheid gebruik ʼn winspersentasie van 100% op kosprys. GEVRA: 3.1 Berei die Inkomstestaat (Staat van Omvattende Inkomste) van Ahmed Handelaar vir die jaar geëindig 28 Februarie 2023 voor. (40) 3.2 Berei die Nota vir Handels en ander ontvangbares voor. (5) INLIGTING: A. Uittreksel van die vooraansuiwerings proefbalans op 28 Februarie 2023: Debiet Krediet Grond en geboue 1 100 000 Voertuig (kosprys) 1 800 000 Toerusting (kosprys) 312 500 Opgehoopte waardevermindering op voertuie(1 Maart 495 500 2022) Opgehoopte waardevermindering op toerusting (1 Maart 62 250 2022) Lening: Mzanzi Bank (8% p.j.) ? Krediteurekontrole 148 600 Handelsvoorraad 371 900 Debiteurekontrole 178 400 Voorsiening vir oninbare skuld 17 000 Bank 179 950 Wisselgeld 10 00 Kleinkas 750 Verkope ? Koste van verkope 1 757 000 Korting toegestaan 13 350 Water en elektrisiteit 68 950 Versekering 162 500 Telefoon 61 950 Korting ontvang 19 600 Huurinkomste 89 650 Donasie 42 650 Skryfbehoeftes 128 150 Oninbare skuld 30 600 Bankkoste 8 000 Advertensie 139 050 Diverse uitgawes ? Oninbare skuld ingevorder 9 000 b.o.

Downloaded from hlayiso.com REKENINGKUNDE 6 VRAESTEL 1 GRAAD 11 B. ADDISIONELE INLIGTING: 1. Goedere met ʼn kosprys van R19 000, aan die plaaslike gemeenskap geskenk wat deur die vloed geraak is voordat die voorraad opname gedoen is. Geen inskrywing is gemaak nie. 2. Die eienaar neem skryfbehoeftes vir sy seun se gebruik. Die boekhouer het die volgende inskrywing gemaak: Debiet – Onttrekkings R2 500 Krediet – Handelsvoorraad R2 500 3. ʼn Fisiese voorraadopname op 28 Februarie toon dat die volgende items voorhande is:  Handelsvoorraad, R326 600  Skryfbehoeftes, R2 100 4. ʼn Debiteur, A. Hajaat, was insolvent verklaar. Haar boedel betaal 25 sent in elke rand. Die besigheid ontvang ʼn EFO van R9 000. Die transaksie was nie geboekstaaf nie. Die res van haar uitstaande saldo moet steeds afgeskryf word as oninbaar. 5. ʼn Stoorkamer is vanaf 1 Junie 2022 teen R11 000 per maand uitverhuur. Die huur is op 1 Desember 2022 met 7,5% per maand verhoog. Maak voorsiening vir die uitstaande huur. 6. Leningstaat: Saldo op 1 Maart 2022 800 000 Terugbetaling (R16 000 per maand, insluitend die rente) ? Rente gekapitaliseer ? Saldo op 28 Februarie 2023 691 000 7. Waardevermindering was soos volg bereken:  Voertuie: 161 250  Toerusting: R33 040 8. Die Bankstaat toon die volgende items aan wat nog nie in die betrokke Kontantjoernale aangeteken is nie:  EFO van H. Omar, ʼn debiteur, R2 000 wat voorheen afgeskryf is as oninbaar  Diensgelde, R365  Kredietkaartheffing, R140  OTM deposito fooie, R225  Rente op gunstige saldo, R 780 b.o.

Downloaded from hlayiso.com REKENINGKUNDE 7 VRAESTEL 1 GRAAD 11 9. Die besigheid het ʼn advertensiekontrak met Micky Advertensie Groep aangegaan. ʼn Jaarlikse premie van R64 800 vir die periode wat op 31 Julie 2023 eindig, is op 1 Augustus 2022 ten volle betaal. 10. Die telefoonrekening vir Februarie 2023 was ontvang met ʼn koste van R1 800. Die rekening sal op 3 Maart 2023 vereffen word. 11. Voorsiening vir oninbare skuld word verhoog tot R17 600. 12. Bedryfswins word bereken teen 20% van die verkope. 45 b.o.

Downloaded from hlayiso.com REKENINGKUNDE 8 VRAESTEL 1 GRAAD 11 VRAAG 4: VENNOOTSKAPPE KONSEPTE EN STAAT VAN FINANSIËLE POSISIE (40 punte; 35 minute) MacDee Handelaars is ʼn vennootskap, met vennote Mahlatse Dingwane en Dimpho Hlatshwayo. Hulle het jou gevra om hulle te help met die voorbereiding van die finansiële state soos op 31 Mei 2023. GEVRA: 4.1 Voltooi die Kapitaalnota. (5) 4.2 Berei die Staat van Finansiële Posisie (Balansstaat) voor, op 31 Mei 2023. (35) INLIGTING: A. Kapitaal saldo’s op 31 Mei 2023:  Mahlatse Dingwane R2 500 000  Dimpho Hlatshwayo R3 880 000 Let wel:  Mahlatse Dingwane verminder sy kapitaal met R500 000. Die transaksie was aangeteken.  Dimpho Hlatshwayo vermeerder haar kapitaal met R220 000. Die transaksie was nie aangeteken nie. B. Die totale Privaatrekening saldo’s is R400 000 (nadat alle toepaslike aansuiwerings in aanmerking geneem is). C. Die leningstaat ontvang van Tswane Bank toon die volgende: Saldo op 1 Junie 2022 7 320 000 Rente op kapitaal (Gekapitaliseer) 376 800 Terugbetaling van R50 400 per maand (lening plus rente) 604 800 Kapitale terugbetaling word verwag om dieselfde te bly gedurende die volgende finansiële jaar. b.o.

Downloaded from hlayiso.com REKENINGKUNDE 9 VRAESTEL 1 GRAAD 11 Die volgende saldo’s word geneem uit die Voor-aansuiwerings Proefbalans op 31 Mei 2023: Vaste bates teen drawaarde 14 112 000 Krediteurekontrole 1 120 000 Handels en ander ontvangbares 959 000 Handelsvoorraad 600 000 Verbruiksgoedere voorhande 92 000 Oortrokke Bank ? Wisselgeld en kleinkas 32 000 E. R22 000, wat een-derde van die vaste deposito is, verval op 31 Augustus 2022. F. Water en elektrisiteit van R3 600 is nog uitstaande. G. Huur vir Junie 2023 was vooruit ontvang. Die totale bedrag van huur ontvang is R260 000. H. ʼn Werknemer se salaris was uit die Salarisjoernaal vir Mei 2023 uitgelaat is. Betaling vir al die bydraes is nie gemaak nie. Die besonderhede is as volg: Bruto salaris Werkgewer se aftrekkings Netto salaris R30 000 R3 750 R26 250 WVF is 1% van die bruto salaris. Die besigheid dra op ʼn rand tot rand basis tot die WVF by en R1 600 vir die werknemer se mediese fonds. 40 b.o.

Downloaded from hlayiso.com REKENINGKUNDE 10 VRAESTEL 1 GRAAD 11 VRAAG 5: FINANSIËLE AANWYSERS (25 punte; 18 minute) 5.1 WAAR OF ONWAAR (4) Dui aan of die volgende stellings WAAR of ONWAAR is. Skryf slegs die woord 'Waar' of 'Onwaar' langs die vraagnommers (5.1.1 tot 5.1.4) in die ANTWOORDBOEK. 5.1.1 Likiditeit verwys na die vermoë van die onderneming om sy langtermynskuld te betaal. 5.1.2 Doeltreffendheid is die effektiewe bestuur van uitgawes. 5.1.3 Solvensieverhouding word bereken as totale bates tot bedryfslaste. 5.1.4 Vuurproefverhouding staan ook bekend as die vinnige verhouding. 5.2 THABETH HANDELAARS (21) Jy word voorsien van inligting rakende Thabeth Handelaars vir die jaar geëindig 31 Mei 2023. Die vennote is Thabo en Bethina. GEVRA: 5.2.1 Bereken die volgende vir 2023: (a) Vuurproefverhouding (3) (b) Skuld/Ekwiteitsverhouding (3) (c) Persentasie verdienste op gemiddelde eienaarsbelang (5) 5.2.2 Lewe kommentaar oor die likiditeit van die besigheid. Motiveer jou antwoord deur enige EEN finansiele aanwyser, met syfers aan te haal. (3) 5.2.3 Moet die vennote tevrede wees met hulle belegging in die besigheid? Verduidelik en haal syfers aan om jou antwoord te motiveer. (3) 5.2.4 Thabo stel voor dat hulle die besigheid moet uitbrei. Stem jy saam met sy besluit om ʼn bykomend lenig aan te gaan? Verduidelik deur EEN finansiële aanwyser met syfers aan te haal. (4) b.o.

Downloaded from hlayiso.com INLIGTING: A Finansiële Aanwysers 2023 2022 Persentasie winsopslag Bedryfskapitaalverhouding 2,19 : 1 1,5 : 1 Vuurproefverhouding ? 0,8 : 1 Omsetsnelhed van voorraad 24 keer 19 keer Skuld/Ekwiteitsverhouding ? 1:1 Solvensie verhouding 0,8 : 1 1,3 : 1 Rente op Vaste Deposito (Tala Bank) 15% 12% B Syfers uit die Finansiële State 2023 2022 Eienaarsbelang 995 100 803 000 Kapitaal: Thabo 600 000 500 000 Kapitaal: Bethina 300 000 250 000 Privaatrekening: Thabo 54 550 Kt 28 500 Kt Privaatrekening: Bethina 40 550 Kt 24 500 Kt Bedryfsbates 340 000 315 000 Handelsvoorraad 95 000 100 000 Handelsdebiteure 65 000 90 000 Kontant en kontantekwivalente 180 000 125 000 Handels krediteure 155 000 140 000 Lening: Yan Bank (16% p.a.) 700 000 900 000 Verkope vir die jaar (35 % op Krediet) 3 200 000 2 500 000 Koste van verkope 2 450 000 1 850 000 Netto wins 285 000 230 000 25 TOTAAL: 150 EINDE

Downloaded from hlayiso.com REKENINGKUNDE 12 VRAESTEL 1 GRAAD 11 FORMULEBLAD Bruto wins 100 Bruto wins 100 Netto wins 100    Verkope 1 Koste van verkope 1 Verkope 1 Bedryfsuitgawes 100 Bedryfswins 100   Verkope 1 Verkope 1 Totale verdienste deur vennoot 100 Netto wins 100   Gemiddelde vennotebel ang 1 Gemiddelde eienaarsbe lang 1 Bedryfsbates: Bedryfslaste Bedryfsbates – Voorraad: Bedryfslaste Handels- en ander debiteure + Kontant en kontantekwivalente: Bedryfslaste Gemiddelde debiteure 365 12 Gemiddelde krediteure 365 12  of  of Kredietverkope 1 1 Kredietaan kope of koste van verkope 1 1 Gemiddelde voorraad 365 12 Koste van verkope  of Koste van verkope 1 1 Gemiddelde voorraad Nie-Bedryfslaste: Vennotebelang Totale bates: Totale laste