Accounting Grade 12 Gauteng Mock 2017 Question Paper (Afr)

Downloaded from hlayiso.com GAUTENGSE DEPARTEMENT VAN ONDERWYS VOORBEREIDENDE EKSAMEN 2017 10710 REKENINGKUNDE TYD: 3 uur PUNTE: 300 21 bladsye 3 b.o.

Downloaded from hlayiso.com REKENINGKUNDE 2 10710 / 17 GAUTENGSE DEPARTEMENT VAN ONDERWYS VOORBEREIDENDE EKSAMEN – 2017 REKENINGKUNDE TYD: 3 uur PUNTE: 300 INSTRUKSIES EN INLIGTING Lees die volgende instruksies sorgvuldig deur en volg dit noukeurig. 1. Beantwoord AL die vrae. 2. ʼn Spesiale ANTWOORDBOEK word verskaf waarin jy AL die vrae moet beantwoord. 3. Toon ALLE bewerkings om deelpunte te verdien. 4. Jy mag ʼn nie-programmeerbare sakrekenaar gebruik. 5. Jy mag ʼn donker potlood of blou / swart ink gebruik om die vrae te beantwoord. 6. Waar van toepassing, moet berekeninge tot EEN desimale punt getoon word. 7. Skryf netjies en leesbaar . b.o.

Downloaded from hlayiso.com REKENINGKUNDE 3 10710 / 17 8. Gebruik die inligting in die tabel hieronder as ʼn gids wanneer jy die vraestel beantwoord. Probeer om NIE hiervan af te wyk NIE. VRAAG 1: 35 punte; 20 minute Onderwerp van die vraag: Hierdie vraag integreer: Finansiële Rekeningkunde Bank en Debiteure Rekonsiliasie Versoening Bestuurshulpbronne Interne kontrole prosesse Etiek VRAAG 2: 40 punte; 25 minute Onderwerp van die vraag: Hierdie vraag integreer: Bestuursrekeningkunde Vervaardiging Konsepte Produksiekostestaat Gelykbreekpunt VRAAG 3: 65 punte; 40 minute Onderwerp van die vraag: Hierdie vraag integreer: Finansiële Rekeningkunde Konsepte Maatskappy Finansiële State Inkomstestaat en Ouditverslag Balansstaat Bestuursrekeningkunde Vaste deposito’s VRAAG 4: 70 punte; 45 minute Onderwerp van die vraag: Hierdie vraag integreer: Finansiële Rekeningkunde Konsepte Kontantvloeistaat en Kontantvloeistaat Vertolking van inligting Ontleding en vertolking van finansieringsaktiwiteite Bestuur van hulpbronne Interne Kontrole VRAAG 5: 45 punte; 25 minute Onderwerp van die vraag: Hierdie vraag integreer: Finansiële Rekeningkunde BTW Voorraadwaardasie Bestuur van Hulpbronne Voorraadwaardasie Interne Kontrole VRAAG 6: 45 punte; 25 minute Onderwerp van die vraag: Hierdie vraag integreer: Bestuursrekeningkunde Kontantbegroting BTW en Begrotings Berekeninge Bestuur van Hulpbronne Internebeheer-prosesse en etiek b.o.

Downloaded from hlayiso.com REKENINGKUNDE 4 10710 / 17 VRAAG 1: VERSOENING (35 punte; 20 minute) Zoxolo Handelaars doen rekonsiliasie elke maand as deel van die interne beheer proses. GEVRA: 1.1 BANKVERSOENING 1.1.1 Verskaf EEN rede waarom Bankversoening belangrik is vir ʼn besigheid. (2) 1.1.2 Verwys na Inligting A. • Watter tjek is verkeerdelik in die Bankversoeningstaat van Augustus 2017 opgeteken? Gee EEN rede vir jou keuse. (2) • Wys die regstelling van die fout deur die tabel in die antwoordboek te voltooi. Hierdie tjek is aan ʼn krediteur uitgereik. (4) • Bereken die korrekte saldo volgens die Bankrekening in die Algemene Grootboek nadat die bostaande fout in aanmerking geneem is. Dui aan of die saldo gunstig of ongunstig is. (7) 1.2 DEBITEUREVERSOENING EN OUDERDOMSANALISE Verwys na Inligting B, C EN D. 1.2.1 Toon die veranderinge wat gemaak moet word aan die Debiteurekontrole rekening en aan die Debiteurelys om die verskille wat gekry word reg te stel. (7) 1.2.2 Zoxolo voel dat die debiteure nie effektief beheer word nie. • Verskaf EEN rede hoekom jy dink hy voel so. Doen ʼn berekening om jou antwoord te staaf. (5) • Noem TWEE aksies wat Zoxolo Handelaars kan neem om debiteure aan te moedig om hul rekeninge volgens die terme te vereffen. (2) 1.3 ETIEK EN INTERNEKONTROLE Jy word van inligting voorsien oor die volgende fakture: (a) Faktuur BT101 was vir goedere wat een van die werkers bestel het vir persoonlike gebruik. Die goedere is met ʼn besigheidstjek betaal. (b) Faktuur BT109 was vir goedere wat bestel is namens die eienaar vir eie gebruik. 1.3.1 Verduidelik EEN maatreël wat die besigheid in plek moet stel om die onetiese praktyk wat in Faktuur BT 101 voorkom, stop te sit. (2) 1.3.2 Verwys na Faktuur BT109. Gee EEN geval waar hierdie transaksie eties sal wees en een waar dit oneties sal wees. (4) b.o.

Downloaded from hlayiso.com REKENINGKUNDE 5 10710 / 17 INLIGTING: A. BANKVERSOENING OP 31 AUGUSTUS 2017 R Gunstige Saldo volgens die Bankstaat 12 000 Uitstaande deposito’s 7 300 Bedrag verkeerdelik gedebiteer deur bank 1 400 Uitstaande tjeks: Nr: 900 (gedateer 7 Februarie 2017) 1 980 Nr: 1421 (gedateer 28 Augustus 2017) 10 200 Nr: 1425 (gedateer 10 September 2017) 7 354 Saldo’s volgens Bankrekening in die Algemene ? Grootboek B. INLIGTING VOORDAT DIE VERSKILLE IN AANMERKING GEMEEN IS OP 31 AUGUSTUS 2017 R Saldo volgens Debiteurekontrole-rekening 83 750 Saldo volgens Debiteure Grootboek: 88 550 Dali – kredietlimiet R15 000 23 250 Derek – kredietlimiet R35 000 33 700 Divya – kredietlimiet R40 000 31 600 Verskil ? C. ADDISIONELE INLIGTING Die Versoening tussen die Debiteurekontrole rekening en die Debiteurelys het die volgende verskille aan die lig gebring: (i) ʼn Afslag op beskadigde goedere aan Derek vir R2 400, was aan die verkeerde kant van sy rekening aangeteken. (ii) Rente van R150, was gehef op die agterstallige rekening van Divya. (iii) ʼn Tjek vir R10 000 wat ontvang is van Dali is deur die bank teruggestuur weens onvoldoende fondse. Geen inskrywings is gemaak nie. D. DEBITEUERE-OUDERDOMSANALISE Debiteure-ouderdomsontleding skedule vir Augustus 2017 nadat die bogenoemde transaksies in ag geneem is. TOTAAL HUIDIGE 30 DAE 60 DAE 90 DAE R98 750 R16 850 R18 150 R36 300 R27 450 Debiteure Krediettermyn: 30 dae. 35 b.o.

Downloaded from hlayiso.com REKENINGKUNDE 6 10710 / 17 VRAAG 2: VERVAARDIGING (40 punte 25 minute) KONSEPTE GEVRA: 2.1 Kies ʼn Kosterekening uit die lys verskaf vir elk van die volgende kostes hieronder. Skryf net jou antwoord langs die vraagnommer (2.1.1 – 2.1.4) in die ANTWOORDBOEK. Fabrieksbokoste; Administratiewe koste; Direkte Arbeidskoste; Direkte materiaalkoste; Verkoops- en verspreidingskoste 2.1.1 Lone betaal aan werkers in die produksieproses 2.1.2 Die lone betaal aan personeel vir die skoonmaak van die fabriek 2.1.3 Die telefoon en faks wat gebruik word in die kantoor 2.1.4 Vervoerkoste van grondstowwe gelewer aan die fabriek (4) 2.2 DIE NUTTY DELIGHT FABRIEKSWINKEL Die Nutty Delight Fabriekswinkel vervaardig neutlekkers. Die besigheid word besit en bestuur deur Romi Goni. GEVRA: 2.2.1 Bereken die waarde van die direkte materiaal wat aan die fabriek uitgereik is vir die jaar eindigend 30 Junie 2017. (9) 2.2.2 Stel die Produksiekostestaat vir die jaar geëindig 30 Junie 2017 op. (14) 2.2.3 Nutty Delight Fabriekswinkel koop hoofsaaklik vanaf oorsese verskaffers. Na ʼn ondersoek is dit bevind dat die meeste van die neute wat gebruik word, vanaf plaaslike verskaffers gekoop kan word. Verduidelik EEN moontlike rede hoekom ʼn plaaslike verskaffer gebruik moet word. (2) 2.2.4 Romi Goni beplan om meer wins te maak deur koste te besnoei. Romi is van plan om die duur neute te vervang met goedkoper grondboontjies maar nog steeds die lekkergoed teen R40 per eenheid te verkoop. Moet Romi hierdie plan implementeer? Verskaf en verduidelik EEN geldige rede vir jou besluit. (3) b.o.

Downloaded from hlayiso.com REKENINGKUNDE 7 10710 / 17 INLIGTING: A. Saldo 30 Junie 2017 30 Junie 2016 Direktemateriaal-voorraad R310 000 R325 000 Goedere-in-bewerking-voorraad R94 000 ? Klaarprodukte R201 000 R285 000 B. Eenheidskoste vir die jaar 2017 2016 Kosprys van elke klaarproduk R21,25 geproduseer gedurende die jaar Aantal eenhede geproduseer en verkoop 80 000 60 000 C. Die volgende totale verskyn in die Algemene Grootboek: • Fabrieksbokoste, R280 750 • Administratiewe koste, R296 000 • Verkoops- en verspreidingskoste, R280 000 • Verkope, R3 200 000 D. Direkte Materiaal Grondstowwe is gedurende die jaar op krediet vir R1 093 400 gekoop. Kasjoeneute word ingevoer. ʼn Faktuur vir die aankoop van kasjoeneute is nie aangeteken nie. Die besonderhede is soos volg: • Kosprys van kasjoeneute is $1 375. Een Amerikaanse dollar is gelyk aan R16,00. • Invoerbelasting is 10 %. • Vervoerkoste betaal, R7 400 E. Salarisse en Lone Salarisse en lone beloop R400 000 vir die finansiële jaar. 65% hiervan is vir lone betaal aan werknemers wat direk met die vervaardiging van die neutelekkergoed werk. F. Elektrisiteit Betalings vir elektrisiteit, R50 000, is verdeel tussen die fabriek, administrasie, en die verkope en verspreidingsdepartemente in die verhouding van 5 : 1 : 2. Die bedrag toegeken aan elektrisiteit is nog nie aangeteken nie. b.o.

Downloaded from hlayiso.com REKENINGKUNDE 8 10710 / 17 2.3 JADEN WINKELS Jaden Winkels vervaardig en verpak geskenkpakke. Die finansiële jaar eindig op 28 Februarie. GEVRA: 2.3.1 Bereken die gelykbreekpunt vir 2017. (5) 2.3.2 Verduidelik of die eienaar bekommerd moet wees. Verskaf syfers. (3) INLIGTING: A. Die besigheid het 4 600 geskenkpakke gedurende die jaar vervaardig en verkoop. B. Die verkoopprys van elke geskenkpak is R693,00 C. Die volgende koste is geïdentifiseer gedurende 2017: Koste Totaal Eenheidsprys R R Primêre koste 3 726 000 207,00 Direktemateriaalkoste 2 214 000 123,00 Direkte arbeidskoste 1 512 000 84,00 Fabrieksbokoste 1 026 000 57,00 Verkoops en verspreidingskoste 1 733 400 96,30 Administrasiekoste 594 000 49,50 40 b.o.

Downloaded from hlayiso.com REKENINGKUNDE 9 10710 / 17 VRAAG 3: MAATSKAPPY FINANSIËLE STATE EN OUDITVERSLAG (65 punte; 40 minute) 3.1 MAATSKAPPYKONSEPTE Kies ʼn verduideliking in KOLOM B om by ʼn begrip in KOLOM A te pas. Skryf net die letter (A – E) langs die vraagnommer (3.1.1 – 3.1.5) in die ANTWOORDBOEK. KOLOM A KOLOM B Dit is ʼn jaarlikse dokument wat die prestasie 3.1.1 Inkomstestaat A van die maatskappy en die belangrike besluite wat geneem word, verduidelik. Dit weerspieël die fondse wat in ʼn maatskappy ingekom het, deur middel van 3.1.2 Balansstaat B sy bedryfsaktiwiteite, beleggings of finansieringsaktiwiteite (of benut word). Dit weerspieël die wins of verlies verdien as 3.1.3 Kontantvloeistaat C gevolg van die bedrywighede van die maatskappy vir ʼn jaar. Dit is ʼn mening wat gelig word dat daar op Direkteurs- 3.1.4 D die finansiële state staatgemaak kan word Verslag of nie. Onafhanklike Dit reflekteer die bates, laste en ekwiteite 3.1.5 E Ouditeursverslag van ʼn maatskappy. (5) 3.2 AMARA BEPERK Die volgende inligting hou verband met Amara Beperk. Die finansiële jaar eindig op 28 Februarie 2017. GEVRA: 3.2.1 Verwys na inligting B. Bereken die Netto Wins ná Belasting. (10) 3.2.2 Stel die volgende notas tot die Balansstaat (Staat van Finansiële posisie) vir die jaar geëindig 28 Februarie 2017 op. • Gewone Aandelekapitaal (9) • Behoue Inkomste (10) 3.2.3 Stel die Balansstaat (Staat van Finansiële Posisie) op vir die jaar geëindig 28 Februarie 2017. (31) b.o.

Downloaded from hlayiso.com REKENINGKUNDE 10 10710 / 17 INLIGTING: A. Uittreksel van ʼn lys van Saldo’s/Totale op 28 Februarie 2017 Balansstaatrekeninge-afdeling R Gewone Aandelekapitaal ? Behoue Inkomste (1 Maart 2016) 540 000 Grond en Geboue 6 002 000 Toerusting (1 Maart 2016) 700 000 Opgelope Waardevermindering op Toerusting (1 Maart 2016) 263 750 Vaste Deposito: GP Bank 260 000 Handels en ander ontvangbares 696 000 Wisselgeld 12 000 Lening: GP Bank 1 140 000 Krediteure-Kontrole 294 600 Oortrokke Bank 52 000 SAID: Inkomstebelasting 300 000 Nominale Rekening-Afdeling Huurinkomste 177 600 Dividende op gewone aandele 96 000 B. Netto wins vir die jaar Die Interne Ouditeur het bevind dat die volgende aansuiwerings nie in berekening gebring is toe die Netto Wins voor Belasting van R1 024 400 bereken was nie. • Die telefoonrekening van R3 000 vir Februarie is nog nie betaal nie. • ʼn Versekeringsbedrag van R4 500 is vooruitbetaal. • Huurinkomste vir Maart en April 2017 was alreeds ontvang. Die huur is op 1 September 2016 verhoog met 10% . Die Huurinkomste- rekening het ʼn bedrag van R177 600 getoon in die Algemene Grootboek. • Skryfbehoeftes van R500 was op 28 Februarie 2017 voorhande. Die Inkomstebelasting word bereken op 28% op die netto wins voor belasting. b.o.

Downloaded from hlayiso.com REKENINGKUNDE 11 10710 / 17 C. Aandele en dividende (i) Gemagtigde aandelekapitaal bestaan uit 400 000 gewone aandele. (ii) Op 1 Maart 2016: Was 160 000 aandele uitgereik ten waarde van R4 000 000. (iii) On 31 Augustus 2016: Die direkteure besluit om 50 000 aandele terug te koop van die familie van ʼn afgestorwe aandeelhouer, teen R30 per aandeel. Die aandele is NIE geregtig op die finale dividend NIE. (iv) On 1 Januarie 2017: 100 000 aandele uitgereik teen R17,50 elk. (v) Die direkteure het op 28 Februarie 2017 ʼn finale dividend van 80 sent per aandeel verklaar. D. Vaste Bates (i) Toerusting is vir R250 000 gekoop op 1 Desember 2016. Geen toerusting is gedurende die jaar verkoop nie. (ii) Die waardevermindering rekening was met ʼn totale bedrag van R76 250 gedebiteer vir die jaar. E. Niebedryfslaste Die leningstaat van GP Bank reflekteer die volgende: Saldo aan die begin van die finansiële jaar R1 500 000 Terugbetalings gedurende die jaar R? Rente gekapitaliseer R157 500 Saldo aan einde van finansiële jaar R1 140 000 Die kapitale terugbetaling van die lening vir die volgende finansiële jaar bly dieselfde as die huidige finansiële jaar. 65 b.o.

Downloaded from hlayiso.com REKENINGKUNDE 12 10710 / 17 VRAAG 4: KONTANTVLOEISTAAT EN VERTOLKING VAN INLIGTING (70 punte; 45 minute) 4.1 KONSEPTE Kies die korrekte antwoord uit die opsies gegee om die stellings te voltooi. Skryf slegs die antwoord neer langs die vraagnommer (4.1.1 – 4.1.3) in die ANTWOORDBOEK. Solvensie; Hefboom; Likiditeit; Winsgewendheid 4.1.1 Die vermoë van die onderneming om sy korttermyn verpligtinge na te kom (Skuld) (1) 4.1.2 Totale bates : Totale laste (1) 4.1.3 Die mate waartoe die besigheid gebruik maak van lenings (geleende kapitaal) (1) b.o.

Downloaded from hlayiso.com REKENINGKUNDE 13 10710 / 17 4.2 NKOSI BEPERK Nkosi Beperk voorsien jou met uittreksels van hul finansiële state vir die jaar geëindig 28 Februarie 2017. GEVRA: Berei die Kontantvloeistaat voor vir die jaar geëindig op 28 Februarie 2017. (Waar van toepassing, wys die berekenings in hakkies vir gedeelte punte.) (32) INLIGTING: A. Uittreksel uit die Inkomstestaat R Waardevermindering 19 974 Inkomstebelasting 198 240 B. Uittreksel uit die Balansstaat (Staat van Finansiële Posisie) op 28 Februarie 2017 28 Feb 2017 29 Feb 2016 BATES Nie Bedryfsbates 1 331 328 1 205 760 Vaste/Tasbare Bates 1 175 328 977 760 Finansiële Bates 156 000 228 000 Kontant en kontantekwivalente 985 390 30 Ekwiteit en Laste Aandeelhouersbelang 2 999 880 1 302 120 Gewone-Aandelekapitaal 2 850 000 1 200 000 Behoue Inkomste 149 880 102 120 Niebedryfslaste 420 000 1 284 000 Oortrokke Bankrekening 0 80 130 Aandeelhouers vir dividende 312 000 16 800 SAID Inkomstebelasting 12 450 4 800 C. Lening en rente op lening Die leningstaat van Invest Bank op 28 Februarie 2017 reflekteer die volgende: Saldo aan die begin van die finansiële jaar R 1 284 000 Terugbetaling gedurende die jaar (rente ingesluit) 1 008 000 Rente gekapitaliseer ? Saldo aan die einde van die finansiële jaar 420 000 b.o.

Downloaded from hlayiso.com REKENINGKUNDE 14 10710 / 17 D. Aandelekapitaal en Dividende • Op 1 Maart 2016 het die besigheid 100 000 aandele uitgereik teen ʼn gemiddelde prys van R12 per aandeel. • Die besigheid het ʼn interim dividend van 120 sent per aandeel op 31 Mei 2016 betaal. • Op 1 September 2016 het die besigheid nuwe aandele uitgereik. • Op 28 Februarie 2017 het die besigheid 10 000 aandele teen R23 per aandeel teruggekoop. Dit is R3 meer as die gemiddelde prys. • ʼn Finale dividend is verklaar op 28 Februarie 2017. E. Vaste Bates • Toerusting is teen drawaarde verkoop. Die inligting vir hierdie toerusting is soos volg: Kosprys 48 000 Opgehoopte waardevermindering tot datum van verkope R24 684 Datum verkoop 1 April 2016 Verkoopsprys ? b.o.

Downloaded from hlayiso.com REKENINGKUNDE 15 10710 / 17 4.3 FINANSIËLE AANWYSERS VAN TWEE MAATSKAPPYE Jou vriend is ʼn bestaande aandeelhouer in twee maatskappye wat selfone en data verkoop. Sy voorsien jou van inligting oor albei maatskappye. GEVRA: 4.3.1 Bereken die volgende finansiële aanwysers: • Netto batewaarde van Talk Bpk. (3) • Skuld- Ekwiteit-Verhouding van Data Bpk. (3) 4.3.2 Jou vriend is van mening dat die likiditeitsposisie van Talk Bpk. beter is as die van Data Bpk. Haal TWEE finansiële aanwysers aan (met syfers) om haar mening te verduidelik. (6) 4.3.3 Data Bpk. betaal ʼn groot gedeelte van hul lening af gedurende die finansiële jaar. Haal TWEE finansiële aanwysers met relevante syfers aan om te motiveer waarom dit nie ʼn goeie besluit deur die direkteure was nie. (7) 4.3.4 Sal die aandeelhouers tevrede wees met die prys waarteen die aandele uitgereik is aan beide maatskappye? Verduidelik deur relevante finansiële aanwysers en syfers vir elke maatskappy aan te haal. (6) 4.3.5 Jou vriend besit 30 000 aandele in elkeen van die maatskappye. • Bereken hoeveel dividende sy verdien van elke maatskappy. (2) • Vergelyk en lewer kommentaar op die dividend uitbetalingsbeleid van die twee maatskappye. Voorsien berekeninge in jou verduideliking. (4) • Verduidelik EEN rede vir die dividend uitbetalings van elke maatskappy. (4) b.o.

Downloaded from hlayiso.com REKENINGKUNDE 16 10710 / 17 INLIGTING: A. Uittreksel uit die Balansstaat (Staat van Finansiële Posisie) op 28 Februarie 2017 DATA BPK. TALK BPK. Aandeelhouersekwiteit 1 011 150 2 116 800 Gewone Aandele kapitaal 808 000 1 593 000 Behoue inkomste 203 150 523 800 Nie-Bedryfslaste 202 230 1270 080 B. Finansiële aanwysers DATA BPK. TALK BPK. Bedryfskapitaalverhouding 3,6 : 1 2,4 : 1 Vuurproefverhouding 0,6 : 1 1,2 : 1 Handelsvoorraadomsetsnelheid 4 keer 8 keer Skuld-ekwiteitsverhouding ? 0,6 : 1 % opbrengs op gewone-aandelebelang 25,4% 14,5% % opbrengs op kapitaal aangewend 18,4% 10,2% % rentekoers op lening 10,5% 10,5% Markprys per aandeel op die JEB 710 sent 910 sent Netto batewaarde per aandeel 535 sent ? Dividende per aandeel 230 sent 245 sent Verdienste per aandeel 350 sent 285 sent C. Beide maatskappye het dieselfde aantal aandele wat uitgereik is aan die einde van die huidige finansiële jaar; 189 000 aandele. D. Addisionele inligting • Data Bpk. het ekstra aandele teen 450 sent per aandeel uitgereik. • Talk Bpk. het ekstra aandele teen 1 200 sent per aandeel uitgereik. 70 b.o.

Downloaded from hlayiso.com REKENINGKUNDE 17 10710 / 17 VRAAG 5: VOORRAADWAARDASIE EN PROBLEEMOPLOSSING (45 punte; 25 minute) 5.1 HOED BYKOMSTIGHEDE Hoed Bykomstighede verkoop modehoede. GEVRA: 5.1.1 Bereken die aantal hoede voorhande op 28 Februarie 2017, die einde van die finansiële jaar. (3) 5.1.2 Bereken die volgende met behulp van die geweegde gemiddelde metode: • Waarde van die finale voorraad voorhande op 28 Februarie 2017 (7) • Bruto wins (5) 5.1.3 Die eienaar wil wissel tussen die geweegde gemiddelde metode en die eerste-in-eerste-uit metode (EIEU) van voorraadwaardasie, afhangende van die een wat die hoogste wins sal hê. • Bereken die volgende deur die EIEU metode te gebruik:  Waarde van die slotvoorraad voorhande op 28 Februarie 2017 (5)  Bruto wins persentasie op koste van verkope (6) • Verskaf TWEE redes waarom die afwisseling tussen die twee metodes van waardering van voorraad nie voldoen aan die vereistes van die Internasionale Finansiële Verslagdoening- standaarde (IFRS) nie. (4) b.o.

Downloaded from hlayiso.com REKENINGKUNDE 18 10710 / 17 INLIGTING: A. Voorraad op hande en Besonderhede Verkope vir die jaar Aankope vir die jaar Een- Een- Aantal Totaal Aantal Totaal heids- heids Items R Items R prys Prys Begin voorraad 1 Maart 2016 100 R40 4 000 100 R150 15 000 Aankope 500 38 000 410 61 500 April 2016 100 R50 5 000 100 R150 15 000 Julie 2016 150 R60 9 000 150 R150 22 500 November 2016 200 R90 18 000 160 R150 24 000 Februarie 2017 50 R120 6 000 0 R150 0 B. Die bestelling van hoede wat in Maart 2017 ontvang gaan word is 250 hoede teen R140 elk. Die besigheid is van plan om al die hoede teen R200 elk te verkoop. 5.2 GYM TRIM Gym Trim is ʼn tak van Vitality Sportsgroothandelaars. Voorraad word waardeer volgens die EIEU-metode. Die volgende syfers is aan die eienaar van Gym Trim gegee maar hy is nie gelukkig nie omdat die werklike syfers volgens die voorraadopname en die syfers wat in die Handelsvoorraadrekords in die boeke verskyn, nie ooreenstem nie. GEVRA: 5.2.1 Bereken die aantal dae vir voorraad voorhande vir Gymsakke. Gymsakke word verkoop teen ʼn winsgrens van 25% op kosprys. Die gemiddelde voorraad is R153 600. (6) 5.2.2 Identifiseer EEN ander probleem oor die manier hoe die produk bestuur word. Haal syfers aan om jou antwoord te staaf. In elk van die gevalle gee praktiese advies. (9) VOORRAADITEMS Sweetbande Handdoeke Gymsakke Beginvoorraad per eenheid 120 80 150 Aankope in eenhede 5 600 960 1 200 Verkope in eenhede vir die jaar 4 800 840 930 Eindvoorraad in eenhede 810 200 420 Verkoopsprys per eenhede R45 R125 R350 Periodieke voorraad voorhande 50 dae 70 dae ? Kontant gedurende die jaar R216 000 100 000 R325 500 gedeponeer 45 b.o.

Downloaded from hlayiso.com REKENINGKUNDE 19 10710 / 17 VRAAG 6: BTW EN BEGROTINGS (45 punte; 25 minute) 6.1 BTW Voltooi die volgende sinne deur met die ontbrekende woorde of syfers langs die vraagnommer (6.1.1 – 6.1.4) in die ANTWOORDBOEK neer te skryf. 6.1.1 Die BTW wat gehef word deur die besigheid wanneer dit goedere verkoop of dienste lewer staan bekend as ... belasting. (1) 6.1.2 ʼn Kredietsaldo in die BTW Kontrolerekening dui aan dat BTW is ... SAID deur die besigheid. (1) 6.1.3 Goedere word gekoop vir R36 900, BTW uitgesluit. Die bedrag vir BTW op hierdie goedere is R... . (2) 6.1.4 Goedere word verkoop vir R7 410 BTW ingesluit. Die bedrag vir BTW ingesluit in die verkoopprys van hierdie goedere is R... . (2) 6.2 KONTANTBEGROTING Jy word voorsien van ʼn onvoltooide Kontantbegroting en addisionele inligting in verband met Soweto Handelaars. Die finansiële jaar eindig op 31 Desember. GEVRA: 6.2.1 Voorsien EEN rede waarom dit belangrik is vir ʼn besigheid om ʼn Kontantbegroting op te stel. (2) 6.2.2 Voltooi die Debiteure-invorderingskedule. (7) 6.2.3 Bereken die ontbrekende syfers vir kontantoorskot / tekort en bank saldo’s (A – E) op die Kontantbegroting. (16) 6.2.4 • Lewer kortliks kommentaar op die bank saldo’s. Haal syfers aan. • Verduidelik TWEE merkwaardige maatreëls wat hulle gebruik het om die kontantvloei te verbeter. Haal syfers aan. (8) 6.2.5 Verwys na inligting F. Die eienaar voel dat daar ʼn probleem is rakende sommige van die inkomste- en uitgawe-items. Stel in elke geval voor hoe om die interne beheer van die betrokke items te verbeter . (6) b.o.

Downloaded from hlayiso.com REKENINGKUNDE 20 10710 / 17 INLIGTING: A. Debiteure en verkope • Die eienaar het besluit om goedere op krediet te verkoop van 1 November 2017 af. • 40% van totale verkope sal na verwagting kredietverkope wees. • Daar word verwag dat debiteure soos volg sal betaal: o 25% van debiteure sal in dieselfde maand as verkope, onderhewig aan ʼn 5% korting, betaal. o 68% van debiteure sal in die maand wat op die maand van verkope volg, betaal. o 7% van die skuld word na verwagting afgeskryf. B. Aankoop van voorraad en winsopslag • Alle goedere word verkoop teen ʼn winsopslag van 50% op kosprys. • Goedere word maandeliks vervang om ʼn vastevoorraad-basis te handhaaf. • Goedere word soos volg aangekoop: 25% vir kontant en 75% op krediet. • Krediteure word ten volle betaal in die maand wat op die maand van aankope volg. C. Salarisse Maandelikse salarisse vir al 11 werknemers sal verhoog word met effek vanaf 1 November 2017. Die verhoging is soos volg: • Die bestuurder sal ʼn verhoging van 35% op sy huidige maandelikse salaris van R12 000 ontvang vanaf 1 November 2017. • Die tien winkelassistente wat ʼn gelyke salaris verdien, sal elk op die 1 November 2017 ʼn verhoging van R520 per maand ontvang. • ʼn Addisionele winkelassistent gaan vanaf 1 Desember 2017 in diens geneem word teen dieselfde verhoogde salaris as die ander winkelassistente. D. Lening en Rente • ʼn Korttermynlening van R800 000 is op 31 Augustus 2017 aangegaan. • Dit moet terugbetaal word in vier gelyke paaiemente elke drie maande. Die eerste betaling moet op 30 November 2017 gemaak word. • Rente teen (15% p.j.) word maandeliks per tjek betaal. b.o.

Downloaded from hlayiso.com REKENINGKUNDE 21 10710 / 17 E. KONTANTBEGROTING VIR DIE TYDPERK 1 OKTOBER 2017 TO 31 DESEMBER 2017 OKT NOV DES ONTVANGSTE R R R Kontantverkope 288 000 216 000 252 000 Kontant ontvang van Debiteure 0 34 200 ? Huurinkomste 8 400 10 080 0 Verkope van gedeelte van 1 000 000 winkelperseel Kapitaalbydrae 370 000 TOTALE ONTVANGSTE 666 400 1 260 280 ? BETALINGS Betaling aan Krediteure 135 000 A 180 000 Kontantaankope 48 000 60 000 70 000 Salarisse 64 000 B 79 120 Onttrekkings 40 000 60 000 60 000 Advertensie 2 880 3 600 8 400 Water-en-elektrisiteit 15 000 15 000 15 000 Telkom en selfoonkoste 26 000 28 000 30 000 Voertuig terugbetalingspaaiement 100 000 15 000 Betaling van lening 200 000 Rente op lening 10 000 10 000 C Afleweringsvoertuig-uitgawes 8 940 9 208 9 484 Diverse Bedryfsuitgawes 40 000 40 000 40 000 TOTALE BETALINGS 389 820 743 208 ? Kontantsurplus (Tekort) 276 500 517 072 (124 684) Bank : Beginsaldo (195 308) 81 192 D Bank: Eindsaldo 81 192 598 264 E F. OKTOBER 2017 BEGROOT WERKLIK Kontantverkope 288 000 260 000 Huurinkomste 8 400 2 000 Aflewerings voertuig uitgawes 8 940 17 600 45 TOTAAL: 300 EINDE