Sesotho HL Grade 12 Paper 3 NSC June 2024 Memo

SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS/ NATIONAL SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS SESOTHO PUO YA LAPENG (HL) PAMPIRI YA BORARO (P3) MOTSHEANONG/PHUPJANE 2024 TATAISO YA HO TSHWAYA MATSHWAO: 100 Tataiso ena ya ho tshwaya e na le maqephe a 12. Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello Phetla

Sesotho Puo ya Lapeng (HL)/P3 2 DBE/Motsheanong/Phupjane 2024 SC/NSC – Tataiso ya ho tshwaya KAROLO YA A: MOQOQO Dintlha tsa tataiso tsa meqoqo 1.1 Dieta tsa tla tsa ntlotlolla letsatsing leo. Mofuteng ona wa moqoqo, mongodi o pheta pale kapa o pheta diketsahalo tse etsahetseng. O ka ngolwa ho tswa lehlakoreng lefe kapa lefe. Dikahare tse ka lebellwang e ka ba tsena tse latelang: • Moqoqong ona mohlahlobuwa a ka qoqa ka mathata a mo hlahetseng ka lebaka la dieta. • A ka hlalosa maikutlo a hae ka se ileng sa etsahala le hore o ile a etsa jwang. [50] 1.2 Mekgwa eo tlhekefetso e iponahatsang ka yona setjhabeng. Moqoqong o hlalosang mongodi o hlalosa ho hong ho dumella mmadi ho itemohela sehlooho se hlaloswang ka tsela e hlakileng. Dikahare tse ka lebellwang e ka ba tsena tse latelang: • Mohlahlobuwa a ka hlalosa mefuta ya tlhekefetso le matshwao a yona ho mohlekefetsuwa. • A ka fana ka keletso ho mahlatsipa. [50] 1.3 Ke ne ke qala ho utlwa hore ho ratwa ke ntho e monate hakaalo. Mofuteng ona wa moqoqo mohlahlobuwa o tebisa maikutlo le ho hlalosa sehlooho ka botebo. Dikahare tse ka lebellwang e ka ba tsena tse latelang: • Mohlahlobuwa a ka qoqa ka diketsahalo tse neng di bontsha hore ho ratwa ke ntho e ntle. • A ka hlalosa maikutlo a hae ka ho ratwa. [50] 1.4 Inshorense e ka thusa hape e ka ba kotsi setjhabeng. Mofuteng ona wa moqoqo mohlahlobuwa o tshehetsa mahlakore a mabedi a taba mme qetellong a hlahise ntlhakemo ya hae. Dikahare tse ka lebellwang e ka ba tsena tse latelang: • Mohlahlobuwa a tshohle ka bohlokwa ba inshorense maphelong a batho. • A boele hape a tshohle ka dimpe tsa inshorense maphelong a batho. [50] 1.5 Ebe ke ketso e nepahetseng ya hore ha lelapa le nka leeto le lelelele matsatsing a phomolo ditho tsohle tsa lelapa di tsamaye ka sepalangwang se le seng? Moqoqong ona mohlahlobuwa o kgetha lehlakore la hae mme a le tshehetse ka dintlha tse utlwahalang. Dikahare tse ka lebellwang e ka ba tsena tse latelang: • Mohlahlobuwa ya tshehetsang lehlakore a ka qoqa ka kotsi e ka hlahelang lelapa lohle ha le tsamaya mmoho. • Ya hananang le sehlooho a ka bontsha bohlokwa ba hore lelapa le tsamaye kaofela ha le nka leeto matsatsing a phomolo. [50] Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello Phetla

Sesotho Puo ya Lapeng (HL)/P3 3 DBE/Motsheanong/Phupjane 2024 SC/NSC – Tataiso ya ho tshwaya 1.6– Setshwantsho sa 1.6, 1.7 le sa 1.8 1.8 • Moqoqong ona mohlahlobuwa o boha setshwantsho, mme o iqapela sehlooho ka mohopolo wa sehlooho o qholotswang maikutlong a hae. Dikahare tse ka lebellwang e ka ba tsena tse latelang: • Moqoqo ona o ka ngolwa ho tswa lehlakoreng lefe kapa lefe, ho latela [50] moelelo oo a o fumanang ka setshwantsho. MATSHWAO OHLE A KAROLO YA A: 50 TATAISO HO MOTSHWAI Ho tshwaya tema ya boiqapelo Moqoqo o lokela hore o bonahale hore o tshwauwe wa ba wa abelwa matshwao ka tshwanelo. Matshwao a abilweng bakeng sa moqoqo, a lokela a be a le bopaki ba hore o tshwauwe ka nepo. Ho fapana le kgutsufatso, moo ho nang le dipehelo tsa mantswe tse notlehileng, moqoqo wona ke mosebetsi wa boiqapelo. Haeba moqoqo o phalla malebana le boiqapelo ebile o hapa mmadi, ha se toka ho tsepamisa maikutlo ho bolelele feela ho sa tsotellwe dikahare. Molao o ka sehloohong ke wa hore: Ha ho na dikotlo tse ding tse ka eketswang kaha ruburiki ka boyona e na le dikotlo tsa yona. Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello Phetla

Sesotho Puo ya Lapeng (HL)/P3 4 DBE/Motsheanong/Phupjane 2024 SC/NSC – Tataiso ya ho tshwaya MEFUTA YA MEQOQO Mefuta ya Ditema Ditema tsa Phetelo/o Ditema tsa Dinnete Ngangisano/ o sa nkeng lehlakore (Ditema tse susumetsang.) hlalosang Sebopeho sa ka ntle • Sehlooho • Sehlooho • Sehlooho • Selelekela • Dihloohwana • Selelekela • Mmele • Selelekela • Mmele • Phethelo • Mmele • Phethelo • Phethelo Sebopeho sa Mohato/Setepe Ketane Mokolokotwane seratswana Moralo wa mantlha o Dipolelo tse hlahang di latelana Mathathama a dingangisano/dinnete tse phaelletsweng ho tshehetsa hatellang hodima ditsela tse di hokahantswe ke polelo e tlang ntlha e itseng. itseng tsa ho etsa dintho le pele. tsa phetelo tse itshetlehileng • Polelo ya mohopolo Botsitso hodima tlhahlamano ya wa sehlooho Ho tshehetsa mahlakore ka bobedi ka dingangisano tse lekalekanang diketsahalo ho latela nako. • Dipolelo tsa mabapi/kgahlanong le ntlhakgolo, e le ho fana ka tekatekano • Polelo ya tlatsetso lehlakoreng ka leng. mohopolo wa sehlooho • Dipolelo tsa Ngangisano: tlatsetso ho bontsha Selelekela – ntlhakemo e hlake tlhahlamano ya diketsahalo. Mmele: • Polelo ya mohopolo wa sehlooho • Dingangisano tse latelwang ke ditlhaloso Phethelo: • Dikgothaletso • Kgutsufatso/phethelo • Ntlhakemo e hlahelle O sa nkeng lehlakore: Selelekela – ntlhakemo e hlake Mmele: • Polelo ya mohopolo wa sehlooho • Dipolelo tse tshehetsang • Dintlha tse kgahlanong le sehlooho hammoho le mabaka. Phethelo: • Dikgothaletso • Kgutsufatso/phethelo • Ntlhakemo e hlahelle Makgetha • Di re qoqela ka pale e • Fana ka tsebo kapa • Di ikemiseditse ho hohela/ho okaoketsa maikutlo kapa (Matshwao) mabapi le motho/batho, tlhahisoleseding ya nnete. diketso sebaka le nako ya tsa mmadi. diketsahalo. • Di na le mopheti kapa mongodi wa pale. Makgetha a puo • Puo ya semmuso kapa • Puo ya semmuso • Puo e tobang taba e a sebediswa. eo e seng ya semmuso • Lekgathe lejwale le a • Puo ya bonono, e kang ya mekgabisopuo. • Lekgathe lefetile le sebediswa. • E hlaha eka e tseba matswalo le ditabatabelo tsa rona kahoo sebediswa haholo. • Puo e sa bontsheng di sebedisa monyetla oo ho okaoketsa maikutlo a babadi. • Mahokedi a kang maikutlo a mongodi • E hlahisa dikgopolotaba eka ke taba. kamora, yaba, pele ho moo, • Jakone (puo e • ditshwantsho & tshebediso ya mmala. pele, kahoo, jj. sebediswang lekaleng le • Dingangisano tse sekametseng lehlakoreng le le leng. ikgethileng la tsa mosebetsi.) • Sehalo sa semmuso ELA TLHOKO: • Sebedisa ruburiki ena e latelang ka nako tsohle ha o lekanyetsa meqoqo. • Matshwao a 0–50 a arotswe ho ya ka dikgato tse 5 tsa ditlhaloso tsa phihlello. • Lekgetheng la Dikahare, Puo le Setaele, tlhaloso e nngwe le e nngwe ya phihlello e arotswe habedi ho hlahisa boemo bo hodimo le boemo bo tlase; boemo bo bong le bo bong bo na le tlhaloso ya bona. • Lekgetha la Sebopeho lona ha le a arolwa ka bokgoni bo nang le boemo bo hodimo le bo tlase. Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello Phetla

Sesotho Puo ya Lapeng (HL)/P3 5 DBE/Motsheanong/Phupjane 2024 SC/NSC – Tataiso ya ho tshwaya KAROLO YA A: RUBURIKI YA HO LEKANYETSA MOQOQO – (MATSHWAO A 50) SESOTHO PUO YA LAPENG (HL) – SLKT Makgetha a ho Phihlello e babatsehang Phihlello e supang bokgoni Phihlello e mahareng Phihlello ya motheo feela Phihlello e haellang lekanyetsa DIKAHARE LE 28–30 22–24 16–18 10–12 4–6 MORALO -nehelano e bontshang kutlwisiso e -nehelano e ralehileng hantle haholo -nehelano ke e kgotsofatsang ditlhokeho; -nehelano e momahane mona le mane; -nehelano e tswile lekoteng Nehelano ya sehlooho: babatsehang ya sehlooho e supang bokgoni -mehopolo e tsamaellana le sehlooho ka -mehopolo e momahane ka tsela e -mehopolo ke e seng ya boiqapelo, mme hohang; Boemo bo hodimo tlhophiso ya mehopolo bo ikgethang botlalo, e a kgahlisa, mme e na le bopaki ba kgotsofatsang le e kgodisang; e sa hlakang; -mehopolo ke e sa tsepamang e le dintlha, kelohloko ya -mehopolo e bontsha boqhetseke, e mehopolo e sutsitseng -o hlophisitswe ka tsela e utlwisisehang mme -ho na le bopaki bo seng bokae ba dubakaneng; baamohedi ba ditaba, phephetsa monahano, mme ke e sutsitseng -o hlophisitswe hantle haholo, mme o o momahane ka tshwanelo ho kenyeditswe tlhophiso le momahano ya nehelano. -ha e utlwahale, mme dintlha di a maikemisetso le -e hlophisitswe ka tsela e momahane ka tshwanelo ho kenyelleditswe selelekela, mmele le qetelo. phetakakwa; maemo ikgethang/babatsehang, mme e momahane selelekela, mmele le qetelo. -ha e a hlophiswa ka tshwanelo le ka tshwanelo ho kenyelleditswe selelekela, momahano ha e yo. mmele le qetelo. 25–27 19–21 13–15 7–9 0–3 -mosebetsi o tswileng matsoho leha o -Nehelano e radilweng hantle; -nehelano e a kgotsofatsa leha e sa hlaka -nehelano boholo e tswile lekoteng -boiteko ha bo yo ba ho arabela haellwa ke dintlha tse ikgethang tsa moqoqo -mehopolo ke e loketseng mme ke e mona le mane -mehopolo ha e a momahana ka sehlooho o babatsehang; thahasellisang -mehopolo e momahane le ho kgodisa ka tshwanelo, mme e a lahlehisa -mehopolo e tswile lekoteng ka ho Boemo bo tlase -mehopolo ke e sutsitseng mme e bontsha -o hlophisitswe hantle ka tsela e bontshang tsela e mahareng -nehelano e na le bopaki bo fokolang phethahala, ha e a nepahala boqhetseke; bokgoni, mme o momahane ka tshwanelo ho -ho na le tlhopiso le momahano e itseng ho haholo ba tlhophiso le momahano. -nehelano ha e a tsepama -o hlophisitswe hantle haholo ka tsela e kenyeditswe selelekela, mmele le qetelo. kenyelleditswe selelekela, mmele le qetelo. sehloohong, mme e dubakane. ikgethang, mme o momahane ka tshwanelo ho kenyeditswe selelekela, mmele le qetelo. MATSHWAO A: 30 PUO, SETAELE LE 14–15 11–12 8–9 5–6 0–3 TOKISO YA DIPHOSO -sehalo, rejisetara, setaele tlotlontswe di -sehalo, rejisetara, setaele le tlotlontswe di -sehalo, rejisetara, setaele le tlotlontswe di -sehalo, rejisetara, setaele le tlotlontswe -puo e sebedisitsweng ha se e Sehalo, rejisetara, loketse sepheo ka tsela e babatsehang, loketse sepheo, baamohedi ba ditaba mmoho loketse sepheo, baamohedi ba ditaba mmoho ha di a lokela sepheo, baamohedii ba utlwisisehang Boemo bo hodimo setaele, tlotlontswe ke baamohedi ba ditaba mmoho le maemo; le maemo haholo; le maemo ditaba mmoho le maemo -sehalo, rejisetara, setaele le tse lokelang -tshebediso ya hae ya puo e a ikgetha, mme -tshebediso ya puo e matla mme ho -tshebediso ya puo ke e loketseng, mme e -puo e sebedisitswe feela ka tsela ya tlotlontswe ha di a lokela sepheo/tshusumetso le e bontsha boitshepo ka tsela e tsotehang sebedisitswe sehalo se loketseng ka nako fetisa moelelo ka tshwanelo motheo baamohedi ba ditaba, sepheo le maemo -o sebedisitse sehalo se sefutho mme se tsohle; -puo ya bonono ke e loketseng, mme e -sehalo mmoho le moelelo o hlahiswang maemo Kgetho ya mantswe susumetsang ka tsela e ikgethang -boholo ba mosebetsi ha o na diphoso tsa sebedisitswe ka tshwanelo ke tema ke tse sa lokelang -tshebediso ya tlotlontswe e Tshebediso ya puo le -o batla o hloka diphoso tsa puo le tsa tshebediso ya puo le mopeleto; -sehalo se sebedisitswe ka tshwanelo: -ho sebedisitswe tlotlontswe ya motheo haellang haholo hoo nehelano e tlwaelo, matshwao a ho mopeleto; -o radilwe hantle haholo. -o radilwe ka tsela e mahareng feela feela sa utlwisiseheng bala le mopeleto -o radilwe ka bokgoni bo tsotehang haholo. 13 10 7 4 Boemo bo tlase -tshebediso ya puo ke e matla mme e -tshebediso ya puo ke e nepahetseng, mme e -tshebediso ya puo ke e kgotsofatsang leha -puo ke ya motheo feela, mme e loketseng maemo susumetsang sehalo sa tema ho na le ho se tsamaellane mona le mane sebedisitswe ka tsela e haellang -o batla o hloka diphoso tsa puo le tsa -sehalo ke se matla mme se loketseng; -Ka kakaretso sehalo ke se loketseng leha -popeho ya dipolelo ke e tshwanang e se mopeleto; -ho na le diphoso tse seng kae tsa puo le tsa puo ya bonono e le e haellang nang motswako -o radilwe ka bokgoni bo tsotehang. mopeleto; -tlotlontswe e haella haholo feela MATSHWAO A: 15 -o radilwe hantle. SEBOPEHO 5 4 3 2 0–1 Makgetha a tema: -kgodiso ya sehlooho ke e babatsehang -mehopolo ke e hodisang sehlooho ka -mehopolo ke e loketseng e hodisang -e meng ya mehopolo ke e utlwahalang -mehopolo ya bohlokwa e a haella popeho ya dipolelo le -katoloso ya mehopolo ya sehlooho ke e tshwanelo sehlooho ka tsela e mahareng -dipolelo le diratswana di na le diphoso -dipolelo le diratswana tse kgodiso ya diratswana. ikgethang -momahano e bopilweng ke e supang bokgoni; -dipolelo le diratswana di bopilwe hantle; -moqoqo o a utlwisiseha leha o le diphoso hlahisitsweng ke tse fosahetseng -dipolelo le diratswana di bopilwe ka tsela e -dipolelo le diratswana di bopilwe hantle haholo -moqoqo o ntse o hlahisa moelelo. tse itseng -moqoqo ha o na moelelo o MATSHWAO A: 5 ikgethang lebeletsweng Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello Phetla

Sesotho Puo ya Lapeng (HL)/P3 6 DBE/Motsheanong/Phupjane 2024 SC/NSC – Tataiso ya ho tshwaya SENOTLOLO SA HO TSHWAYA: Makgetha a tekanyetso Matshwao Senotlolo Dikahare le Moralo 30 DM = Puo le Setaele le Tokiso ya diphoso 15 PST = Sebopeho 05 Seb = Matshwao ohle 50 Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello Phetla

Sesotho Puo ya Lapeng (HL)/P3 7 DBE/Motsheanong/Phupjane 2024 SC/NSC – Tataiso ya ho tshwaya KAROLO YA B: DITEMA TSA KGOKAHANO POTSO YA 2 2.1 IMEILI Sebopeho • Mongodi le mongollwa ba lokela ho ba le diaterese tsa imeili. • Diaterese tsa batho ba bang ba ka romellwang molaetsa oo, di ba le sebaka sa tsona ka tlasa ya ya romellwang molaetsa. Sebaka seo se hlahiswa ka ditlhaku tsa Cc, mme diaterese tsa imeili tsa batho bao di a hlahella. • Ho ka boela ha ba le batho ba bang hape ba ka romellwang molaetsa oo empa diaterese tsa diimeile tsa bona di sa hlahelle moo molaetseng, mme sebaka seo se hlahiswa ka ditlhaku tsa Bcc. • Ka mora sebaka sa diaterese ho ba le sebaka sa ho ngola sehlooho sa molaetsa. Sehlooho sa molaetsa wa imeili se lokela ho ngolwa hantle, se hlake, se utlwisisehe. Dikahare tse ka lebellwang: Mohlahlobuwa o ngola imeili e yang bankeng ka sepheo sa ho kopa karete e nngwe ya banka. [25] 2.2 LENGOLO LA SEMMUSO Sebopeho • Diaterese di pedi; • Aterese ya mongodi wa lengolo e ngolwa ho tloha mahareng a leqephe ho leba ka letsohong le letona, e nto latelwa ke letsatsi, kgwedi le selemo, feela jwalo ka lengolo la setlwaedi; • Aterese ya ya ngollwang (moamohedi) e ngolwa ka letsohong le letshehadi. Aterese ya moamohedi e etellwe pele ke maemo a tshebetso a ya ngollwang, ebe ho latela aterese ya hae ka botlalo; • Tlasa aterese ho ngolwe tumediso (Monghadi, Mofumahadi kapa Mofumahatsana le Mohlomphehi) ka botlalo. • Tlasa tumediso ho ngolwa mola wa sehlooho – o totobatsang sepheo sa lengolo leo; • Kamora mola wa sehlooho ho ngolwa seratswana sa selelekela seo e leng ntshetsopele ya ditaba; • Ho feta mona seratswana se seng le se seng ke se matlafatsang mehopolo e fapaneng ya taba eo ho buuwang ka yona. Ho siuwe mola pakeng tsa diratswana; • Qetelo le yona ke ya puo ya semmuso, mme e ka ngolwa e le 'Ka botshepehi', 'Wa tsena', 'Ka boikokobetso', jj. • Ya ngolang lengolo o lokela ho saena pele, a nto ngola lebitso la hae ka botlalo ka tlase. Dikahare tse ka lebellwang: Mohlahlobuwa o ngola lengolo lena ho thoholetsa Letona ka tshehetso ya lona ho baithuti ba itlhommeng pele diphethong tsa naha. [25] Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello Phetla

Sesotho Puo ya Lapeng (HL)/P3 8 DBE/Motsheanong/Phupjane 2024 SC/NSC – Tataiso ya ho tshwaya 2.3 RAPOROTO Ena ke tlaleho e tlalehang ka ketsahalo ya ngwana a ileng a wela nokeng. Sebopeho • Sebaka, nako le letsatsi la ketsahalo, • Mabitso a motho ya amehang ketsahalong eo ho tlalehwang ka yona. • Tlhaloso ya ketsahalo eo, • Dikgato tse nkuweng ka mora ketsahalo eo, • Batho ba bang ba boneng ketsahalo eo, • Mabitso a motho ya fanang ka tlaleho. Dikahare tse ka lebellwang: Mohlahlobuwa a tlalehe ka ketsahalo eo a e boneng ha ngwana a wela nokeng. [25] 2.4 TEKOLOKAKARETSO Sebopeho • E ngolwa ho hlaha ntlhakemong ya mongodi mme o sebedisa maemedi a motho wa pele kapa a mmui. • Ntlhakemong ya hae mongodi a hlahise mahlakore ka bobedi, tse ntle le tse mpe tsa seo a ngolang ka sona; Dikahare tse ka lebellwang: • Mohlahlobuwa a bue ka botle ba buka eo. • Mohlahlobuwa a bue ka bobe bo ka tliswang ke buka ena. • A ntano phethela ka dintlafatso tse ka etswang bukeng eo. [25] 2.5 PUISANO Sebopeho: • E ngolwa e le ho puo ya mmui; • Matshwao a di-a-bulwa-di-a-kwala ('…') ha a sebediswe; • Lebitso la sebui le ngolwe ka letsohong le letshehadi la leqephe, le bile le latelwa ke letshwao la kgutlopedi (jk. Moleboheng:); • Polelo e nngwe le e nngwe e lokela ho ba le karabelo ya polelo e sa tswa buuwa; • Sehalo le puo e sebediswang di tla itshetleha kamanong ya dibui; • Ho tlolwe mola dipakeng tsa sebui ka seng ho etsa hore mosebetsi o balehe habonolo esita le ho ba makgethe. Dikahare tse ka lebellwang: Mohlahlobuwa o ngola puisano e dipakeng tsa Dineo le seletsi sa mmino, DJ Bobs se hlolehileng ho iponahatsa moketjaneng wa letsatsi la tswalo la Dineo empa se lefilwe. [25] Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello Phetla

Sesotho Puo ya Lapeng (HL)/P3 9 DBE/Motsheanong/Phupjane 2024 SC/NSC – Tataiso ya ho tshwaya 2.6 PUO Sebopeho • Pulo e ka ba polelo kapa polediso ya bohlale, e tla hohela le ho qahamisa ditsebe tsa bamamedi; • Dintlha di hlophiswe ka boqhetseke hore puo e phalle; • Dipolelo e be tse kgutshwane, tse kenyeleditseng bonono ho natefisa; • Puo e phalle: ho be le selelekela, mmele wa dintlha tse momahaneng le qetelo e monate; • Dintlha e be tse kgolwehang. Dikahare tse ka lebellwang: Mohlahlobuwa a ngole puo eo a tlang ho nehelana ka yona phuthehong letsatsing leo ho amohelwang moruti ka lona. [25] MATSHWAO OHLE A KAROLO YA B: 50 MATSHWAO OHLE A PAMPIRI ENA: 100 Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello Phetla

Sesotho Puo ya Lapeng (HL)/P3 10 DBE/Motsheanong/Phupjane 2024 SC/NSC – Tataiso ya ho tshwaya KAROLO YA B: DITEMA TSA KGOKAHANO Ho tshwaya tema ya boiqapelo Tema ya kgokahano ha e a tshwanela hore e hloke disimbolo tsa ho tshwaya ho bontsha hore e badilwe ya ba ya abelwa matshwao ka nepo. Matshwao a abilweng bakeng sa tema ya kgokahano, a lokela a be le bopaki ba hore e tshwauwe ka tshwanelo. Ho fapana le kgutsufatso, moo ho nang le dipehelo tsa mantswe tse notlehileng, tema ya kgokahano yona ke mosebetsi wa boiqapelo. Haeba tema e phalla malebana le boiqapelo ebile e hapa mmadi, ha se toka ho tsepamisa maikutlo ho bolelele feela ho sa tsotellwe dikahare. Molao o ka sehloohong ke wa hore: Ha ho na dikotlo tse ding ka eketswang kaha ruburiki ka boyona e na le dikotlo tsa yona. ELA TLHOKO: • Sebedisa ruburiki ena e latelang ka nako tsohle ha o lekanyetsa ditema tsa kgokahano. • Matshwao a 0–25 a arotswe ho ya ka dikgato tse 5 tsa ditlhaloso tsa phihlello. Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello Phetla

Sesotho Puo ya Lapeng (HL)/P3 11 DBE/Motsheanong/Phupjane 2024 SC/NSC – Tataiso ya ho tshwaya RUBURIKI YA HO LEKANYETSA TEMA YA KGOKAHANO – SESOTHO PUO YA LAPENG [MATSHWAO A 25] Makgetha a ho Phihlello e Phihlello e supang Phihlello e mahareng Phihlello ya motheo Phihlello e haellang lekanyetsa babatsehang bokgoni feela DIKAHARE, MORALO 13–15 10–12 7–9 4–6 0–3 LE SEBOPEHO -Nehelano e -Nehelano e ntle haholo -Nehelano e lekaneng e -Nehelano ya motheo e -Nehelano e totobatsa babatsehang ya e bontshang tsebo e ntle bontshang tsebo ya bontshang tsebo ya kgaello ya tsebo ya (Nehelano le mehopolo) sehlooho e supang ya makgetha a mofuta makgetha a mofuta ona makgetha a itseng feela makgetha a mofuta ona bokgoni bo ikgethang ona wa tema wa tema a mofuta ona wa tema wa tema Ho rala, ho hlophisa -Mehopolo e matla e -Nehelano ha e kgere e -Nehelano e na le -Nehelano ha e a -Moelelo o nyotobetswa mehopolo sutsitseng tsepame sehloohong tsepamo e itseng feela tsepama sehloohong ka ke ho kgera ho hoholo -Tsebo e batsi ya -Mehopolo le dikahare ke sehloohong mme ho na ho phethahala mme e a -Mehopolo le dikahare ha Kelohloko ya makgetha a mofuta ona tse momahaneng, tse le ho kgera ho itseng kgera di na momahano maikemisetso, wa tema hlalositsweng ka botebo, -Mehopolo le dikahare di -Mehopolo le dikahare ha -Ke dintlha tse mmalwa baamohedi ba ditaba le -Nehelano ha e kgere e mme dintlha di tshehetsa na le momahano e se ka mehla di haholo tse tshehetsang matshwao/makgetha a tsepame sehloohong sehlooho amohelehang momahaneng sehlooho tema le maemo -Mehopolo le dikahare ke -Sebopeho ke se -Ke dintlha tse itseng -Sehlooho se tshehetswa -Ha ho na boiteko bo tse momahaneng loketseng se nang le feela tse tshehetsang ke dintlha tse itseng feela entsweng ho sebedisa -Dintlha tsohle di diphoso tse mmalwa sehlooho -Sebopeho se foofo sebopeho se tshehetsa sehlooho, feela. -Ka kakaretso sebopeho feela, mme se na le nepahetseng mme di hlalositswe ka ke se loketseng empa se bohlotsa bo boholo botebo nang le diphoso tse -Sebopeho ke se itseng MATSHWAO A: 15 nepahetseng PUO, SETAELE LE 9–10 7–8 5–6 3–4 0–2 TOKISO YA DIPHOSO -Sehalo, rejistara, -Sehalo, rejistara, -Sehalo, rejistara, -Sehalo, rejistara, -Sehalo, rejistara, setaele le tlotlontswe di setaele le tlotlontswe di setaele le tlotlontswe di setaele le tlotlontswe di setaele le tlotlontswe ha Sehalo, rejistara, setaele, loketse maikemisetso, loketse maikemisetso, loketse maikemisetso, loketse maikemisetso, di dumellane le maikemisetso, baamohedi ba ditaba le baamohedi ba ditaba le baamohedi ba ditaba le baamohedi ba ditaba le maikemisetso, baamohedi ba ditaba le maemo ka tsela e maemo hantle maemo maemo hanyane baamohedi ba ditaba le maemo. babatsehang -Ka kakaretso tshebediso -Nehelano e na le -Tshebediso ya puo e maemo -Tshebediso ya puo e ya puo ke e nepahetseng diphoso tse itseng tsa fosahetse ebile e tletse -Nehelano e tletse Tshebediso ya puo, nepahetse ebile e e bileng e bopehile tshebediso ya puo diphoso tse ngata diphoso e dubakane tlwaelo ya tshebediso ya bopehile hantle haholo hantle -Tshebediso ya -Tshebediso e seng kae -Tlotlontswe ha e puo, kgetho ya mantswe, -Nehelano ha e na -Tshebediso ya tlotlontswe ke e lekaneng ya tlotlontswe dumellane le maemo matshwao a puo le diphoso tlotlontswe e ntle haholo -Diphoso ha se tse -Moelelo o -Diphoso di nyotobeditse mopeleto. -Nehelano boholo ha e nyotobetsang moelelo nyotobeditswe moelelo haholo. na diphoso MATSHWAO A: 10 Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello Phetla

Sesotho Puo ya Lapeng (HL)/P3 12 DBE/Motsheanong/Phupjane 2024 SC/NSC – Tataiso ya ho tshwaya SENOTLOLO SA HO TSHWAYA: Makgetha a Tekanyetso Matshwao Senotlolo Dikahare, Moralo le Sebopeho 15 DMS. = Puo, Setaele le Tokiso ya diphoso 10 PST = Matshwao ohle 25 Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello