Information Technology PAT GR 12 2016 Afr

Downloaded from hlayiso.com INLIGTINGSTEGNOLOGIE RIGLYNE VIR PRAKTIESE ASSESSERINGSTAKE Graad 12 2016 Hierdie riglyne bestaan uit 38 bladsye. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Inligtingstegnologie 2 DBE/PAT 2015 NSS INLEIDING Die 16 Kurrikulum-en-assesseringsbeleidsverklaring-vakke wat 'n praktiese komponent bevat, sluit almal 'n praktiese assesseringstaak (PAT) in. Hierdie vakke is: • LANDBOU: Landboubestuurswetenskappe, Landboutegnologie • KUNS: Dansstudies, Ontwerp, Dramatiese Kunste, Musiek, Visuele Kunste • WETENSKAPPE: Rekenaartoepassingstegnologie, Inligtingstegnologie • DIENSTE: Verbruikerstudies, Gasvryheidstudies, Toerisme • TEGNOLOGIE: Siviele Tegnologie, Elektriese Tegnologie, Meganiese Tegnologie en Ingenieursgrafika- en ontwerp 'n Praktiese assesseringstaak (PAT) is 'n verpligte komponent van die finale promosiepunt vir alle kandidate ingeskryf vir vakke wat 'n praktiese komponent het en tel 25% (100 punte) van die eksamenpunt aan die einde van die jaar. Die PAT word oor die eerste drie kwartale van die skooljaar geïmplementeer. Dit word in verskillende fases of 'n reeks kleiner aktiwiteite afgebreek wat saam die PAT opmaak. Die PAT bied leerders die geleentheid om op 'n gereelde basis gedurende die skooljaar geassesseer te word en dit maak ook voorsiening vir die assessering van vaardighede wat nie in 'n geskrewe formaat, byvoorbeeld toetse of eksamens, geassesseer kan word nie. Dit is dus belangrik dat skole seker maak dat al die leerders die praktiese assesseringstake binne die toegelate tydperk voltooi om te verseker dat leerders aan die einde van die jaar hulle uitslae ontvang. Die beplanning en uitvoering van die PAT verskil van vak tot vak. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Inligtingstegnologie 3 DBE/PAT 2015 NSS Wat is die PAT? Die Praktiese Assesseringstaak (PAT) is 'n sagteware-ontwikkelingsprojek wat jou die geleentheid gee om jou sagteware-ontwikkelings- en programmeringsvaardighede te demonstreer. Die doel van die PAT is: • Om breedvoerig met inhoudskennis te werk en jou programmerings- en organisasievermoë te verbeter • Om hoërorde- en kritiese denkvermoë te implementeer, strategieë te formuleer en probleme op verskillende vlakke op te los • Om goeie werkspraktyk te ontwikkel om jou op die werklike wêreld voor te berei, soos: o Tydbestuur o Deeglike navorsing en beplanning o Deursettingsvermoë om dit wat jy in jou plan uiteensit, te bereik en daarin te presteer o Aanbieding en bemarking van jou produk Jy sal kennis en begrip van die sagteware-ontwikkelingsiklus moet toon deur analise, ontwerp, kodering en toetsing van jou projek. Jy sal effektiewe gebruik van sagteware-ontwerphulpmiddels en -tegnieke wat jy bestudeer het, moet toon. Ten einde goeie resultate vir jou finale produk te behaal, moet jy: • 'n Breedvoerige en metodiese verslag verskaf, wat duidelik die navorsing en ondersoek wat oor die doel en omvang van die projek gedoen is, uiteensit • 'n Moontlike oplossing vir die taak wat geïdentifiseer is, verskaf • 'n Moontlike ontwerp van hoe die produk gaan lyk, verskaf Die PAT is in drie fases verdeel, soos hieronder verduidelik. • Fase 1: Omskryf die projektaak en -oplossing en verskaf relevante navorsingsmetodes • Fase 2: 'n Moontlike ontwerp van die projek • Fase 3: 'n Werkende, volledig gedokumenteerde Delphi-/Java-program wat die beplande oplossing implementeer LET WEL: Indieningsdatums: Die werklike datums sal deur jou vakonderwyser bepaal word. Fase 1: Nie later as een week voor die einde van Kwartaal 1 nie Fase 2: Nie later as een week voor die einde van Kwartaal 2 nie Fase 3: Nie later as drie weke voor die aanvang van die graad 12 finale eksamen nie LEERDERS MOET STRENG BY DIE VASGESTELDE SPERDATUMS HOU. LET WEL: Daar sal van jou verwag word om in 'n onderhoud jou program te demonstreer en te bespreek. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Inligtingstegnologie 4 DBE/PAT 2015 NSS Puntetoekenning Die PAT tel 25% van jou finale punt vir Inligtingstegnologie. Dit is dus baie belangrik dat jy poog om werk van 'n hoë standaard te lewer. Fase Ontwikkelingsfase Maksimum Punt Fase 1 Navorsing en Analise 30 Fase 2 Ontwerp 40 Vlak 1: Kodering en toetsing (80) Fase 3 100 Vlak 2: Hoër-orde-oplossings (20) Algemeen Finale produk en indruk 10 Totaal: 180 LET WEL: • Die PAT-punt is 'n verpligte komponent van die finale sertifiseringspunt vir alle kandidate wat vir Inligtingstegnologie geregistreer is. • Jou PAT sal ekstern deur vakkundiges gemodereer word en die kwaliteit van die werk sal deur UMALUSI geverifieer word. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Inligtingstegnologie 5 DBE/PAT 2015 NSS Die onderwerp Gesondheid Goeie gesondheid is belangrik vir almal. Rekenaarstelsels word benodig deur alle organisasies wat na mense se gesondheid omsien. Daar word van jou verwag om 'n rekenaarprogram te beplan en te ontwikkel vir enige organisasie, instelling of maatskappy in verband met mense se gesondheid. Voorbeelde en idees wat verband hou met die onderwerp gesondheid: • Gimnasiums, byvoorbeeld registrasie van lede, oefenprogramme wat geskik is vir lede, fiksheidstoetse en -resultate, ensovoorts • Dieetkundige instellings, byvoorbeeld registrasie van lede, analise van hulle huidige dieet, dieetprogramme, rekords van vordering, ensovoorts • Apteke/Voorraadopnamestelsels vir medisyne byvoorbeeld 'n databasis van medisyne, dokters, pasiënte en mediese fondse, dei aankoop en verkoop van voorraad, voorskrifmedisyne, ensovoorts • Hospitaalstelsels, byvoorbeeld ongevalle – registrasie van pasiënte, diagnose, dokter wat pasiënt behandel het, saal en kamer waarin pasiënt opgeneem is, ensovoorts • Fisioterapeute, byvoorbeeld registrasie van pasiënte, evaluasie, oefenprogram, vorderingsverslae, ensovoorts Kies 'n toepassing/omgewing wat met gesondheid verband hou en doen navorsing oor die inligtingstelselvereistes. Jy is nie beperk tot die lys funksies hierbo nie, maar moet data en funksies (dienste) op so 'n wyse kies dat dit 'n bruikbare en goed afgeronde toepassing kan skep wat verband hou met gesondheid. Spesifieke vereistes: • Die projek moet die belangrikste ontwikkelingshulpmiddels insluit, byvoorbeeld 'n databasis en programmeringstaal-konstrukte wat goed geïntegreer is. • Sluit al die aspekte in wat in die PAT-vereistes (sien bladsy 8) en Fase 3 se nasienriglyne (Bylae A) genoem word. Algemene programmeringsaspekte wat in jou projek geassesseer sal word: • Programmeringstyl • Grafiese gebruikerskoppelvlak (GGK/'GUI') • Gebruik van goeie mens-rekenaar-interaksie- en sagteware-ingenieurswese-beginsels • Toevoer-/Afvoerbestuur • Funksionaliteit van die program • Vlak van deskundige programmering • Robuustheid van die program, insluitend die gebruik van defensiewe programmeringstegnieke • Of die projek die oorspronklike doelstellings en mikpunte bereik • Interne dokumentasie om dele van die program te verduidelik LET WEL: Jou finale program moet uit een enkele projek, met logies verwante dele, bestaan. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Inligtingstegnologie 6 DBE/PAT 2015 NSS Oorsig FASE 1 – ANALISE Tydens hierdie fase moet jy bewys dat jy 'n goeie en deeglike gebruikersbehoefte-analise gedoen het om te bepaal wat gebruikers van die stelsel wil hê dat die stelsel moet kan doen. Die volgende kan as 'n riglyn gebruik word: • Gebruik die scenario om die taak te identifiseer en die doel, inhoud en omvang van die taak uiteen te sit. • Bepaal die kliënte/gebruikers en hulle vereistes. • Doen die nodige navorsing, byvoorbeeld onderhoude, opnames, fotografiese materiaal, ensovoorts. • Verskaf 'n metodiese verslag, gebaseer op die navorsing/ondersoek wat uitgevoer is. • Verskaf 'n lys van verwysings en die bewyse van navorsing. • Stel gedetailleerde vereistes op en spesifiseer hoe jou oplossing aan die vereistes sal voldoen. LET WEL: Die gebruiker is die teikengehoor en bepaal dus die behoeftes en vereistes van die program. FASE 2 – ONTWERP Die doel van Fase 2 is om te bepaal hoe die program/stelsel aan die vereistes sal voldoen. 'n Goed beplande oplossing moet voorsien word. Die volgende moet gedoen word: • Maak gebruikervereistes duidelik deur spesifiek aan te dui hoe jou program/oplossing elke vereiste sal nakom. • Verskaf 'n duidelike TVA-diagram ('IPO chart') om die toevoer-, verwerking- en afvoer- vereistes van die stelsel vir ten minste DRIE van die hoofkoppelvlakke aan te dui. • Gebruik ten minste nog EEN sagteware-ontwerphulpmiddel om die vereiste duidelik te maak. LET WEL: Die volgende hulpmiddels kan in die ontwerpproses gebruik word: o TOE-kaarte, ERD-diagramme o Vloeikaarte, UML-diagramme (klasdiagramme en gebruik-geval-diagramme) • Toon die ontwerp van die databasis, insluitend die tabelle, verwantskappe, veldname, -tipes en -groottes • Dui die logiese vloei van die program en navigasie tussen skerms duidelik aan. • Toon die GGK ('GUI')-ontwerp deur MRI ('HCI')-beginsels te volg vir ten minste DRIE verskillende skerms, buiten inleidende skerms. • Gee ten minste TWEE voorbeelde van hoe jy die toevoer van geldige data vir die stelsel sal verseker, deur die GGK ('GUI')-koppelvlakke wat jy verskaf het, te gebruik. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Inligtingstegnologie 7 DBE/PAT 2015 NSS FASE 3 – KODERING EN TOETSING Die doel van Fase 3 is om die ontwerp te implementeer deur die kode te skryf en die program te toets. Die volgende moet gedoen word: Vlak 1-vereistes: Kodering en Toetsing • Skryf die programmeringskode om die ontwerp te implementeer en die program te voltooi. • Gebruik toepaslike strukture om aan die vereistes van die algoritme te voldoen. • Gebruik veelvuldig-geneste lusse en voorwaardelike strukture. • Die gebruik van ten minste EEN tekslêer is verpligtend. Gebruik ander datastrukture waar toepaslik. • Gebruik lokale en globale veranderlikes. • Gebruik OOP-beginsels, hergebruik kode, gebruik funksies, prosedures, metodes en objekte. • Gebruik relevante prosedures en komponente vir validering. • Lig gedeeltes van die kode toe deur kommentaar by te voeg. • Skryf projeknotas om navigasie in die program te vergemaklik; verskaf hulpmiddel- teksleidrade. Hierdie projeknotas moet beskryf hoe interaksie met die program moet plaasvind. Die notas moet ook enige bekende programfoute ('bugs') en probleme beskryf. Projeknotas kan as deel van die hulpfunksie ('help function') van die program geskryf word. • Ontwikkel 'n goeie GGK ('GUI'), en hernoem relevante komponente. • Voer data in met gebruik van die effektiefste metode, byvoorbeeld 'n tekslêer, databasis, sleutelbord, komponente. • Verwerk met gebruik van die mees toepaslike metodes. • Genereer die afvoer van data met gebruik van korrekte komponente en strukture, met formatering waar nodig. • Kompileer 'n komplekse kode/string met gebruik van stringhanteringtegnieke. • Verseker gladde interaksie tussen rame/vorms/'tabs'. • Gebruik ten minste TWEE verskillende dinamiese komponente. • Manipuleer die databasis korrek en skep korrekte navrae ('queries'). • Demonstreer jou program en beantwoord vrae oor die program en die kode tydens 'n onderhoudsessie. Vlak 2-vereistes: Hoërorde-oplossings • Vertoon 'n skets/animasie/grafiek/kaart of tydhouer ('timer'). • Speel 'n video/rafel ('thread')/mobiele netwerktoepassing ('app') of tydgebaseerde simulasie. • Maak seker dat daar ten minste DRIE berekenings is, waarvan EEN kompleks moet wees. • Sluit 'n verskeidenheid van ten minste 3 SQL-stellings en programmeringskode vir lêernavrae en instandhouding in, soos die gebruik van aggregaatfunksies, berekende velde, invoeg van data, uitvee van data en opdatering van data. • Sluit komplekse programmeringskode in, soos dinamiese geparameteriseerde navrae, met ander woorde die toekenning van parameters tydens looptyd. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Inligtingstegnologie 8 DBE/PAT 2015 NSS PAT-vereistes Die projek moet die volgende insluit: • Databasismanipulasie deur programmeringstaalkonstrukte • 'n Multivorm-/multiskerm-GGK ('GUI') met goeie funksionaliteit en bruikbaarheid, gebaseer op goeie MRI ('HCI')-beginsels • Die gebruik van 'n tekslêer vir toevoer-/afvoerdoeleindes, byvoorbeeld om datastrukture te vul en verslae te skep Databasis Die databasis moet: • Ten minste TWEE gekoppelde tabelle (verwante tabelle) bevat • Voldoende volumes data en 'n verskeidenheid tipes velde gebruik (ongeveer 10 rekords) • Met behulp van kodekonstrukte toegang en manipulasie deur die program moontlik maak • Met behulp van SQL-stelling toegang en manipulasie deur die program moontlik maak Tekslêers Jou toepassing moet 'n tekslêer(s) gebruik vir toevoer en/of afvoer. Die data uit die tekslêer kan gebruik word om: • Berekeninge en manipulasie in kombinasie met data uit die databasis te doen • Bestaande data op te dateer • Rekords in 'n databasis in te voeg/op te dateer EN/OF • Verslae te skep deur na 'n tekslêer te skryf. • Kan as 'n hulplêer ('help file') gebruik word. GGK ('GUI') Die grafiese gebruikerskoppelvlak (GGK) moet ten minste die volgende hê: • DRIE vorms/skerms en • TWEE komponente (verskillende tipes) wat dinamies geskep word LET WEL: Die punt wat jy vir jou projek kry, sal grootliks beïnvloed word deur die kwaliteit van die programmeringskode wat die data suksesvol manipuleer om sodoende op die bes moontlike wyse by die gebruikersvereistes te hou. Kwantiteit kan nie verskeidenheid, doeltreffendheid en kwaliteit vervang nie. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Inligtingstegnologie 9 DBE/PAT 2015 NSS Wat jy nodig het om die PAT te kan doen Om die PAT te kan doen, het jy die volgende nodig: • Java/Delphi-programmeringsagteware, wat 'n GGK ('GUI') IDE (geïntegreede ontwikkelings- omgewing) insluit • 'n Kantoorpakket ('office suite') met die volgende sagteware: o Woordverwerkingsagteware o Databasis-sagteware • Toegang tot die Internet om data en inligting te kry • Toegang tot ander bronne, soos gedrukte media (byvoorbeeld tydskrifte, koerante, brosjures, handboeke) of ander elektroniese materiaal (byvoorbeeld e-boeke, e-artikels) • Toegang tot fasiliteite om hardekopieë na elektroniese dokumente om te skakel, byvoorbeeld 'n skandeerder, digitale kamera • Stoormedia om jou werk elektronies te stoor en te rugsteun, byvoorbeeld 'n geheuestokkie, herskryfbare CD/DVD Wanpraktyk Omdat die PAT 'n individuele projek is wat deel is van jou finale promosiepunt, mag jy NIE: • Hulp kry van ander sonder om erkenning aan hulle te gee nie • Ander toelaat om programmeringskode vir jou te doen nie • Werk inlewer wat nie jou eie is nie • Jou werk met ander leerders deel nie • Werk insluit wat direk uit boeke, vanaf die Internet of uit ander bronne gekopieer is sonder om daaraan erkenning te gee nie Die aksies hierbo is wanpraktyk waarvoor 'n straf toegepas sal word, afhangende van die erns van die oortreding. LET WEL: Indien jy werk uit ander bronne gebruik, mag dit nie 30% van die werk wat jy inlewer, oorskry nie. Nienakoming Jy sal tot drie weke voor die aanvang van die finale eksamen aan die einde van die jaar tyd gegun word om uitstaande werk in te lewer of jou PAT-projek voor te lê. Indien jy sou versuim om aan die Praktiese Assesseringstaak se vereistes te voldoen, sal 'n nul ('0') aan jou toegeken word vir die PAT-komponent van IT. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Inligtingstegnologie 10 DBE/PAT 2015 NSS Instruksies vir Fase 1 Jy moet die probleem/taak wat gedoen moet word, goed verstaan. Doen goed navorsing/ ondersoek die onderwerp goed sodat jy 'n goeie idee het van wat verwag word van die sagteware wat jy moet ontwikkel. Kies 'n spesifieke toepassing om die spesifikasies wat in hierdie dokument beskryf word, toe te pas. Gebruik relevante navorsingstrategieë, byvoorbeeld onderhoude, vraelyste, fotografiese materiaal en die Internet. Analiseer die behoeftes of toepassingsvereistes noukeurig om te bepaal wat die programmeringoplossing moet doen en voorsien. Die produk van hierdie fase is 'n duidelike verduideliking van wat die probleem/taak is en wat die oplossing moet kan doen met betrekking tot die behoeftes van die gebruiker (maatskappy)/taak en hulle gestelde doelstellings. DEFINIEER DIE TAAK Skryf 'n kort beskrywing ( ongeveer 150 woorde) in jou eie woorde om die probleem/taak in breë trekke te beskryf, asook hoe die projek die probleem gaan oplos. Met ander woorde, die beskrywing moet geskryf word om jou keuse van scenario te verduidelik binne die onderwerp gesondheid. Jou oplossing moet beklemtoon dat: • Jy die vereistes van die taak wat jy gekies het, verstaan • Jou oplossing die behoeftes van die taak sal oplos Die beskrywing moet 'n algehele beeld gee van wat die doel en omvang van die projek is, maar nie die besonderhede nie. DOEN NAVORSING Die navorsingstadium is waar jy feite insamel omtrent die aard van die program wat jy gaan ontwikkel. Daar moet 'n minimum van TWEE verskillende navorsingsmetodes wees. Jou navorsing moet jou help om die tipe program wat jy gaan ontwikkel, uit te klaar, 'n paar bruikbare voorbeelde voorsien wat jou kan lei en dit moet verduidelik hoekom die spesifieke tipe program vir hierdie projek geskik is. Die uitkoms/opsomming van die navorsing is 'n verslag (ongeveer 600 woorde): Die verslag moet in duidelike, ondubbelsinnige taal geskryf word en moet die volgende aspekte insluit: • Sleutelareas wat met die onderwerp verband hou • 'n Opsomming van resultate wat uit die navorsing verkry is • Die omvang en beperkings Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Inligtingstegnologie 11 DBE/PAT 2015 NSS Verskaf bewyse van navorsing: Alle/Die meeste materiaal wat in die navorsing gebruik is, moet ingedien word. Verwysings: 'n Lys van verwysings moet verskaf word om die navorsing wat gedoen is, te staaf. Gebruikervereistes: Die doel is om die gebruiker-, data- en verwerkingsvereistes van die stelsel af te lei en vas te stel, met inagneming van die menslike aspekte (byvoorbeeld 'n geskikte gebruikerskoppelvlak) en die fisiese omgewing (byvoorbeeld hardewarevereistes). Identifiseer die voornemende gebruiker(s) en identifiseer gebruikerbehoeftes en aanvaarbare beperkings. • Gebruik 'n tabel of 'n gebruik-geval-diagram ('use case diagram') om die rol, aktiwiteit, vereistes en beperkings van elke gebruiker van die program te verduidelik. • Verskaf bewyse van 'n gebruiker-aanvaardingstoets vir gebruikers van die program. LEWER IN Lewer 'n dokument in wat die volgende bevat: • Die projekbeskrywing (ongeveer 150 woorde) • 'n Verslag (ongeveer 600 woorde) wat die volgende bevat: o 'n Opsomming wat die navorsing/ondersoek/analise omskryf o 'n Gevolgtrekking • Verwysings • Gedetailleerde inligting oor die gebruikervereistes, wat die rol, aktiwiteite en beperkings van elke gebruik aantoon • Bewyse van navorsing Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Inligtingstegnologie 12 DBE/PAT 2015 NSS Instruksies vir Fase 2 Dit is hier waar jy die besonderhede beplan en inligting voorsien oor HOE jy te werk sal gaan om die probleem op te los. Die doel is om 'n algehele ontwerp wat aan die vereistes voldoen, te spesifiseer en te dokumenteer deur sagteware-ontwerphulpmiddels, soos TVA-diagramme ('IPO diagrams'), TOG- tabelle ('TOE charts'), vloeidiagramme, EV-diagramme ('ER diagrams'), 'UML'-diagramme (gebruik-geval- en klasdiagramme), duidelike geannoteer, te gebruik. Die uitkoms is 'n plan wat 'n hoëvlak-oorsig bied van hoe die oplossing saamgestel sal word deur geannoteerde diagramme (of 'n toepaslike alternatief) te gebruik. Die plan moet die belangrikste blokke/aspekte binne die voorgestelde oplossing toon. Spesifiseer en dokumenteer: • Die probleemoplossingsmetode • Die funksies van die onderskeie dele van die program/stelsel • Die onderlinge verwantskappe tussen die verskillende dele van die program/stelsel • Die algoritmes, datatipes en datastrukture, asook enige ander vereistes van die oplossing • Die doeltreffendheid van die voorgestelde oplossing om aan die vereistes van die probleem te voldoen ONTWERP DIE DATABASIS Die doel is om 'n relasionele databasis te ontwerp wat as 'n databron kan dien, asook om data in die databasis met gebruik van programmeringsinstruksies te manipuleer. Die databasis moet data aan die program voorsien om verwerk te word en verslae skep. Die Delphi/Java-program moet die inhoud van databasistabelle kan manipuleer, byvoorbeeld die opdateer/redigeer/uitvee/byvoeg van data, resultate van navrae voorsien, verslae voorsien, ensovoorts. ONTWERP DIE GRAFIESE GEBRUIKERSKOPPELVLAK (GGK/'GUI') Die doelwit is om 'n GGK ('GUI')-ontwerp te skep wat goeie mens-rekenaar-koppelvlak ('HCI') -beginsels in ag neem, wat foute as gevolg van ongeldige toevoer voorkom en wat die hoeveelheid inligting wat 'n gebruiker moet intik, tot die minimum beperk. Gebruik 'HCI'-ontwerpbeginsels en ontwerp 'n GGK ('GUI') wat die volgende in ag neem: • Die gebruiker, tipe gebruiker en konteks van die gebruiker • Gebruiker se vereistes, bruikbaarheid ('usability') • Dialoog – moet toepaslik, eenvoudig en duidelik wees • Gebruik en aanbieding van ikone – goed gekies en relevant, goed geplaas en doelgerig gebruik • Kleur – toepaslike gebruik en kombinasie van kleure • Terugvoer – netjies, duidelik en goed aangebied Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Inligtingstegnologie 13 DBE/PAT 2015 NSS • Nuttige foutboodskappe • Uitgange ('exits') – duidelik aangedui, korrek geplaas • Kortpaaie ('shortcuts') • Vloei van inligting op die skerm – bo na onder en links na regs • Sinvolle gebruik van spasie op die skerm Voorsien voorbeelde van beplande datavaslegging- en datatoevoer-ontwerpe (skermkopieë van 'n prototipe van die projek mag gebruik word, maar moet beskrywende notas bevat) en van beplande afvoer-ontwerpe. ONTWERP DIE OPLOSSING (VLOEI, ALGORITMES, DATATIPES/-STRUKTURE, ENSOVOORTS) Gebruik toepaslike ontwerphulpmiddele om die oplossing in geheel te ontwerp met inagneming van al die onderskeie dele en die onderlinge verwantskappe tussen die verskillende dele van die program/stelsel: • Beskrywing van die modulêre struktuur van die program/stelsel • Definisie van datavereistes: o Strukture o Lêerorganisasie en -verwerking (byvoorbeeld tekslêers) o Validering wat benodig word • Identifikasie van prosesse en toepaslike algoritmes vir datatransformasie • Diagramme/Definisies en besonderhede van klasse, objekte, hulle attribute en metodes • Beskrywing van maatreëls om sekuriteit en integriteit van data te verseker LEWER IN Lewer 'n dokument in wat die volgende voorsien: • 'n Beplande databasisontwerp • 'n GGK ('GUI')-ontwerp • 'n Lys van datastrukture en die gebruik daarvan in die program • Sagtewarehulpmiddels wat gebruik is. Die TVA-ontwerp ('IPO design') is verpligtend, PLUS EEN ander hulpmiddel uit die gegewe lys • Valideringstegnieke • Algehele oplossingsontwerp Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Inligtingstegnologie 14 DBE/PAT 2015 NSS Instruksies vir Fase 3 Dit is hier waar jy jou ontwerp implementeer deur toepaslike sagtewarehulpmiddele (programmeringstaal, databasissagteware, GOO ('IDE'), ensovoorts) en -tegnieke te gebruik om 'n oplossing vir die probleem te skep. Nadat jy jou projek voltooi het, sal jy ook die program demonstreer en vrae oor jou program, die proses en die kode beantwoord. ONTWERP DIE DATABASIS Implementeer die ontwerp en skep die databasis deur toepaslike tegnieke toe te pas. Maak seker dat die databasis korrek met die program koppel en op 'n betekenisvolle en effektiewe wyse, wat die oplossing ondersteun, met die program saamwerk. ONTWERP DIE GGK ('GUI') Implementeer die ontwerp deur die GGK te ontwikkel en toepaslike komponente te gebruik wat gemaklike gebruik en navigasie sal verseker. Dit moet vir die gebruik aangenaam wees om die program te gebruik. SKRYF DIE KODE Gebruik die beplanningsdokumente van Fase 1 en Fase 2 om die kode vir al die eenhede/dele te skryf. Gebruik goeie programmeringstegnieke en -strukture. Implementeer effektiewe algoritmes en goeie defensiewe programmeringstegnieke om 'n robuuste program te produseer. Dokumenteer die kode sodat ander mense in staat sal wees om die program te interpreteer en te verstaan wat individuele stukke kode doen. Die databasis moet in die program ingebou ('imbedded') wees. DOKUMENTEER DIE PROGRAM Gebruik enige toepaslike fasiliteit van die programmeringstaal en skryf projeknotas wat vir die gebruiker toeganklik is, om te verduidelik hoe om die program te gebruik. Die notas moet ook enige bekende programfoute ('bugs') of probleme beskryf. Voeg kommentaar by om gedeeltes van die kode te verduidelik. TOETS DIE PROGRAM/STELSEL Toets die program/stelsel deur duidelik gedefinieerde, tipiese data, foutiewe data en grensdata (ekstreme/uiterste data) te gebruik. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Inligtingstegnologie 15 DBE/PAT 2015 NSS LEWER IN Lewer in: • Die voltooide Delphi/Java-projek, wat die kommentaar en projeknotas insluit • Die verklaring van hulp ontvang (Bylae C) • Die verklaring van egtheid (Bylae D) ONDERHOUD Demonstreer die program vir evaluering. Riglyne vir die demonstrasie van die projek: • Die onderwyser sal datums en tye vir die demonstrasies skeduleer. Ongeveer 15 minute per projek sal toegelaat word. • Jy moet alle dokumentasie voor die demonstrasie inlewer – ten minste een week vooraf. • Die demonstrasie moet elektronies op 'n rekenaar gedoen word. • Vir evalueringsdoeleindes moet jy jou rekenaarprogram uitvoer en al die kenmerke van die program aan jou onderwyser wys. • Die onderwyser kan van jou verwag om toetsprosedures uit te voer om seker te maak dat die hele program reg werk. • Die onderwyser mag tydens die demonstrasie die nasienblad vir Fase 3 as 'n riglyn gebruik en punte dienooreenkomstig toeken. • As deel van die demonstrasie sal die onderwyser lukraak dele van die programkode in die projek identifiseer en jou vra om die doel en werking daarvan te verduidelik. Dit word gedoen om seker te maak dat jy die kode self geskryf het. 'n Soortgelyke prosedure sal tydens moderering gevolg word. Indien jy nie die kode wat in die projek gebruik is, kan verduidelik nie, kan geen punte vir die projek toegeken word nie. • Jy moet die elektroniese kopie van die projek wat jy gedemonstreer het, inlewer. Die onderwyser sal hierdie kopie gebruik om enige uitstaande punte toe te ken om sodoende die punt te finaliseer. GEVOLGTREKKING Na voltooiing van die praktiese assesseringstaak moet leerders in staat wees om hulle begrip van die bedryf te demonstreer; hulle kennis, vaardighede, waardes en redenasievermoëns te versterk, en ook betrekkinge buite die klaskamer te vestig en uitdagings in die wêreld daar buite aan te durf. Die PAT ontwikkel verder leerders se lewensvaardighede en gee hulle die geleentheid om by hulle eie leerervarings betrokke te wees. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Inligtingstegnologie Downloaded from hlayiso.com 16 DBE/PAT 2016 NSS Bylae A: Assesseringsinstrumente Fase 1: Naam van leerder: Scenario 4 3 2 1 0 (ongeveer 150 woorde) • Taak is duidelik gestel • Taak is duidelik • Doel en gehoor nie • Vaag, onseker oor die doel • Totaal (doel en gehoor). gestel (doel en baie duidelik nie. van die program. onvoldoende of • Deeglike begrip van gehoor). • Tekortkominge in • Minimale begrip van wat nie van wat die probleem/taak • Goeie begrip van begrip en dekking van die probleem behels en toepassing nie. Scenario behels. wat die vereiste aspekte. minimale dekking van • Swak of geen 4 (Kort beskrywing) • Verduidelik 'n moontlike probleem/taak aspekte. hantering van oplossing vir die behels. aspekte nie. probleem/taak. • Omtrent alle aspekte gedek. Bewys van navorsing 6 5 4 2 0 Voorbeelde: • Twee of meer relevante • Twee of meer • Twee of meer • Een relevante voorbeeld is • Geen bewys • Dokumente (pryslys/ voorbeelde is gegee. relevante relevante voorbeelde gegee. van navorsing kwitansie, ensovoorts) • Uitstekende struktuur. voorbeelde is gegee. is gegee. • Aanvaarbare struktuur. nie. • Skermkopieë • Ondersteun die • Goeie struktuur. • Bevredigende • Geen skermskote, • Onderhoud opsomming. • Ondersteun die struktuur. drukstukke ensovoorts. 6 • Vraelyste • Uitstekende opsomming. • Ondersteun die • Sluit slegs enkele aspekte aanbieding. • Goeie aanbieding. opsomming. in wat in • Bevredigende navorsingsafdeling aanbieding. uiteengesit is. Verslag oor navorsing 6 4 2 1 0 (ongeveer 600 woorde) • Uitgebreide navorsing • 'n Groot hoeveelheid • Aanvaarbare • Beperkte navorsing is • Geen bewys is gedoen. navorsing is gedoen. hoeveelheid navorsing gedoen. van navorsing • Duidelike interpretasie • Duidelike is gedoen. • Vaag, te min dekking van nie. van elke navorsings- verduidelikings van • Die meeste van die sleutelareas. • Geen metode wat gebruik is. alle sleutelaspekte. sleutelareas is • Kort, onvolledige sleutelareas • Verduidelikings van alle • Goeie verduideliking bespreek. opsomming. bespreek nie of Verslag: sleutelaspekte. van wat die program • Aanvaarbare • Toon minimale begrip. verkeerd en 6 Opsomming van navorsing • Uitstekende, duidelike moet doen. opsomming. irrelevant of nie rigting vir projek, • Toon deeglike • Toon redelike begrip. gedoen nie. byvoorbeeld duidelike begrip. definisie van omvang • Samevatting. van die program. • Samevatting Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Inligtingstegnologie Downloaded from hlayiso.com 17 DBE/PAT 2016 NSS Verwysings 3 2 1 0 Alle betrokke navorsing • Alle verwysings (ten • Alle verwysings (ten • Sommige (slegs 2) • Geen minste 3) deur die minste 3), maar nie verwysings is ingesluit of verwysings is met gebruik van die verkeerde styl ingesluit nie. 3 Harvard/APA-styl te gebruik Harvard/APA-styl nie Gebruikervereistes 7 5 3 1 0 • Rol, aktiwiteit, • Enkele tekortkominge • Tekortkominge in die • Ernstige tekortkominge in • Nie gedoen nie vereistes en in die bespreking van bespreking van rol, die bespreking van rol, of verkeerd of Rol, aktiwiteit, vereistes beperkings van ten rol, aktiwiteit, vereistes aktiwiteit, vereistes en aktiwiteit, vereistes en irrelevant. en beperkings van die minste 2 verskillende en beperkings van ten beperkings beperkings van gebruikers tipes gebruikers van minste 2 verskillende gebruikers, gebruikers, byvoorbeeld die stelsel is tipes gebruikers van byvoorbeeld afdelings die meeste afdelings (In tabelformaat of 'n bespreek. die stelsel. is uitgelaat. uitgelaat of verkeerde 7 gebruik-geval-diagram) • Goed gedokumenteer, • Goed gedokumenteer, • Slegs 1 tipe gebruiker inligting. netjies en saaklik. maar kan effens van die stelsel • Slegs 1 gebruiker van die verbeter. bespreek. stelsel is bespreek. • Nie goed • Swak gedokumenteer – gedokumenteer nie, nie aanvaarbaar nie. maar steeds aanvaarbaar. Aanbieding 4 3 2 1 0 Tydbestuur – Fase 1 • Hou by sperdatum, • Een dag laat, maar • Een dag laat en • Een dag laat en afdelings • Meer as een alle werk is gedoen. volledig. amper volledig. nie gedoen nie of dag laat, of nie 4 onvolledig. gedoen nie. Totaal 30 Kommentaar/Terugvoering: __________________________________________________________________________________________________________________________________________ __________________________________________________________________________________________________________________________________________ Onderwyser se naam: ______________________________________ Onderwyser se handtekening: _________________ Datum: _____________________________ Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Inligtingstegnologie Downloaded from hlayiso.com 18 DBE/PAT 2016 NSS Fase 2: Naam van leerder: Databasis-ontwerp 3 2 1 0 Keuse van velde • Goeie keuse van velde. • Die meeste velde dra by • Die meeste velde dra • Geen databasis nie of • Alle velde dra by tot die tot die oplossing. nie by tot oplossing nie. verkeerd of nie oplossing. OF OF relevant nie. 3 • Geen onnodige velde nie. • EEN onnodige veld. • Meer as een onnodige veld. Veldtipes en -grootte • Alle velde goed gekies • Die meeste velde goed • Swak keuse van velde, • Geen databasis nie. met betrekking tot tipe en gekies; enkele swak veldtipes en groottes in 3 grootte. keuses by veldtipes en die meeste gevalle. -grootte. Geskiktheid – Tabelle & • Ten minste twee • Ten minste twee • Slegs een tabel/slegs • Slegs 1 tabel/slegs die verwantskappe genormaliseerde tabelle tabelle. die velde genoem – velde genoem – geen vir oplossing. • Korrekte gebruik van geen verwantskappe verwantskappe nie. • Geskikte velde vir verwantskappe nie. • Geen/verkeerde verwantskap(pe) tussen tussen tabelle. • Korrekte primêre primêre sleutel. 3 tabelle. • Sleutels verkeerd sleutel. OF • Sleutels korrek gebruik in sommige • Geen databasis nie. gespesifiseer in alle gevalle. tabelle. Rol van databasis (DB) • Beskryf duidelik hoe die • Manipulasie en • Manipulasie nie goed • Geen databasis of Beskryf hoe die DB gemanipuleer sal databasis gemanipuleer interaksie meestal goed gemotiveer nie of verkeerd of nie word, byvoorbeeld binne 'n datastel, sal word in die program beskryf en redelik meestal nie geskik om relevant of geskik vir toegang tot velde en rekords, en hoe dit tot die gemotiveer. vereistes na te kom nie. die toepassing nie. 3 navigasie in rekords, ensovoorts. oplossing sal bydra. • Meestal geskik om Rol van manipulasie in program • Alle manipulasie duidelik vereistes na te kom. beskryf/gemotiveer. gemotiveer. GGK ('GUI')-ontwerp 3 2 1 0 'HCI'-beginsels • Goed ontwerpte GUI wat • Aanvaarbaar. • Beperkte inagneming • Swak GUI-ontwerp al 6 aspekte vir ten • GUI-ontwerp voldoen van vereistes • Minder as drie van die Neem GUI-ontwerp die volgende in ag: minste 3 van die aan ten minste vier • Ten minste 3 vereistes vereistes in ag • Doel van program & gebruiker vereistes vir ten minste vir ten minste 3 van die geneem. hoofkoppelvlakke in ag • Standaard GUI-ontwerpbeginsels neem, die inleidende drie van die hoofkoppelvlakke, die hoofkoppelvlakke, die inleidende skerms 3 • Maklike gebruik, logiese vloei skerms uitgesluit. inleidende skerms uitgesluit. • Navigasie duidelik aangedui uitgesluit. • Vriendelike dialoog • Hulp Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Inligtingstegnologie Downloaded from hlayiso.com 19 DBE/PAT 2016 NSS Komponente 3 2 1 0 Komponente • Die mees toepaslike komponente • Toepaslike komponente in • Toepaslike komponente is • Meestal in alle gevalle gebruik. meeste gevalle gebruik. gebruik in 'n paar gevalle. ontoepaslike • Uitstekende uitleg. • Bevredigende uitleg. • Uitleg nie bevredigend nie. komponente gebruik. 3 • Alle keuses duidelik gestaaf. • Sommige keuses gestaaf. • Meestal nie gestaaf nie. OF • Keuses nie gestaaf nie. Datastrukture gebruik 3 2 1 0 (databasis uitgesluit) • Uitstekende verskeidenheid van • Verskeidenheid van • Verskeidenheid van • Nie beskryf of Keuse van die mees toepaslike toepaslike datastrukture. toepaslike datastrukture. gestaaf nie datastrukture, datastrukture. • Een of twee datastrukture • Meer as twee datastrukture OF byvoorbeeld skikkings, • Alle keuses dra duidelik by tot die kon met meer toepaslike kon met meer toepaslike • Geen 3 tekslêers, ensovoorts oplossing, is duidelik gestaaf en strukture vervang word. strukture vervang word. verskeidenheid nie. (Hoe data gestoor word) word op 'n relevante manier • Die meeste keuses • Enkele keuses gestaaf. gebruik. gestaaf. Sagtewarehulpmiddels: 3 2 1 0 TVA ('IPO')-ontwerp • Beskryf alle toevoer duidelik: • Die meeste toevoer is • Slegs sommige toevoer • Geen o Formaat van toevoer, beskryf. beskryf. toevoervereistes Toevoer byvoorbeeld tipe, grootte. • Geringe tekortkominge in • Beperkte beskrywings. beskryf nie (Hoe toevoer verkry en o Bron van toevoer, byvoorbeeld beskrywings. OF 3 bestuur sal word) vanaf die sleutelbord, tekslêer, • Verkeerd skikking of databasis. o GGK-komponent is gebruik. Verwerking • Alle verwerkings/manipulasie • Die meeste verwerkings/ • Slegs sommige • Verwerking/ (Hoe verwerking bestuur duidelik beskryf met betrekking manipulasie beskryf. verwerkings/manipulasie manipulasie nie sal word – insluitend tot hoe data verwerk/ • Geringe tekortkominge. beskryf. beskryf nie. 3 databasismanipulasie) gemanipuleer moet word • Meestal beperk, onvolledig • Verkeerd of (algoritmes, formules, gevalideer, of verkeerd beskryf. irrelevant. ensovoorts). • Beskryf alle afvoere duidelik: • Die meeste afvoere • Slegs sommige afvoere is • Afvoervereistes nie o Formaat van afvoer, duidelik beskryf. beskryf. beskryf nie. Afvoer byvoorbeeld tipe, grootte • Geringe tekortkominge. • Meestal beperk, onvolledig • Verkeerd of (Hoe afvoer bestuur sal o Bron van afvoer, byvoorbeeld of verkeerde beskrywings. irrelevant. 3 word) of die waardes na 'n tekslêer, skikking, databasis geskryf of GGK vertoon sal word o GGK-komponent is gebruik Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Inligtingstegnologie Downloaded from hlayiso.com 20 DBE/PAT 2016 NSS (Enige EEN ander sagteware- 3 2 1 0 ontwerp-hulpmiddel) • Uitstekende gebruik van • Hulpmiddel • Hulpmiddel nie duidelik • Geen hulpmiddel Taak-objek-gebeurtenis-kaart saamgestel met saamgestel nie. nie, verkeerde ('TOE'), gebruik-geval- hulpmiddel wat die program duidelik definieer. tekortkominge. gebruik van diagramme, klasdiagramme hulpmiddel, nie 3 of entiteit-verwantskap- relevant tot diagramme ('ERD') toepassing nie. Validering/Fouthantering 3 2 1 0 • Beskryf duidelik toepaslike, • Tegnieke, validasie/ • Tegnieke, validasie/ • Validasie/ betekenisvolle, effektiewe ... fouthantering meestal fouthantering slegs in sekere • Fouthantering nie o Tegnieke om TVA integriteit toepaslik en gevalle toepaslik en beskryf nie of glad (Hoe integriteit van toevoer, te verseker betekenisvol vir TVA. betekenisvol vir TVA. nie toepaslik nie. verwerking en afvoer hanteer o Validasie/fouthantering vir • Slegs een of twee keer 3 sal word) relevante TVA beskryf. o Foutboodskappe geassosieer met validasie/fouthantering Algeheel 4 3 2 0 Aanbieding en tydbestuur • By sperdatum gehou. • Goeie aanbieding. • Goeie aanbieding. • Het nie Fase 2 • Uitstekende aanbieding. • Alle werk gedoen. • Sommige aspekte ingelewer nie. • Alle werk voltooi. • Een dag laat. onvolledig. 4 • Nie by sperdatum gehou nie. • Nie toegewyd nie. Totaal 40 Kommentaar/terugvoering: ________________________________________________________________________________________________________________________________________ ________________________________________________________________________________________________________________________________________ Onderwyser se naam: ______________________________________ Onderwyser se handtekening: _________________ Datum: ___________________________ Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Inligtingstegnologie Downloaded from hlayiso.com 21 DBE/PAT 2016 NSS Fase 3: Vlak 1 – Implementering Naam van leerder: Programaspekte 4 3 2 1 0 • Alle oplossing-algoritmes wat • Toepaslike oplossing- • Die meeste • Meestal • Totaal gebruik word in die oplos van algoritmes gebruik en oplossing-algoritmes ontoereikende ontoereikende Algoritmes effektief met een of wat gebruik is, is oplossing- oplossing- die probleem is die Wat doen dit? toepaslikste en effektiefste, twee geringe toepaslik en algoritmes of is algoritmes. tekortkominge. effektief. nie effektief nie. Oplossing is nie 4 Los die algoritme die byvoorbeeld geneste If Else- taak op? stelling effektief gebruik i.p.v. effektief nie. veelvuldige If-stellings en werk korrek. Dit verbeter die projek. • Gebruik toepaslike en die • Gebruik toepaslike en • Toepaslike en • Ontoepaslike of • Totaal Beheerstrukture effektiefste beheerstrukture die effektiefste effektiewe gebruik oneffektiewe ontoepaslik of om die probleem in alle beheerstrukture om die van beheerstrukture gebruik van oneffektief. (Voorwaardes, 4 gevalle op te los. probleem in alle gevalle in die meeste beheerstrukture in herhaling, ensovoorts) op te los, met geringe gevalle. sommige gevalle. tekortkominge. • Die toepaslikste en effektiefste • Die toepaslikste en • Toepaslike en • Toepaslike en • Totaal datastrukture, korrek gebruik effektiefste effektiewe effektiewe ontoepaslik of Datastrukture (bv. skikkings, tekslêers, datastrukture, korrek datastrukture in die datastrukture in oneffektief, of nie (Gebruikergedefinieerd, gebruik om probleem in meeste gevalle. sommige gevalle. gebruik nie. 4 ensovoorts) om probleem in DB uitgesluit) alle gevalle op te los – alle gevalle op te los. • Ten minste een tekslêer. geringe tekortkominge. • Uitstekende/Vaardige • Meestal goeie, vaardige • 'n Mate van • Beperkte • Geen Interaktiwiteit/ interaksie tussen interaksie tussen interaksie tussen interaktiwiteit nie. interaksie tussen modules, Datavloei met parameteroordrag in ten modules, met modules, met modules/dele/ 4 (Gebruikergedefinieerde minste twee gevalle. parameteroordrag in parameteroordrag in eenhede. parameteroordrag) ten minste twee een geval. gevalle. • Uitstekende verskeidenheid, • Goeie verskeidenheid, • Toepaslik en • Toepaslik en • Totaal die toepaslikste, effektiefste toepaslik en effektief effektief gebruik in effektief gebruik in ontoepaslik of toevoerstrategieë (databasis, gebruik in alle gevalle, die meeste gevalle. sommige gevalle. oneffektief. Toevoer tekslêers, gebruikerstoevoer) met geringe Beperkte Baie beperkte 4 gebruik in alle gevalle. tekortkominge. verskeidenheid toevoer (geen (byvoorbeeld slegs verskeidenheid twee tipes) nie/ slegs 1 tipe) • Geen logikafoute nie. • Een geringe logikafout. • Twee logikafoute. • Baie logikafoute. • Baie logikafoute. Verwerking • Al die resultate van verwerking • Een verkeerde • Sommige resultate • Baie resultate • Al die resultate is 4 is korrek. resultaat. is verkeerd. verkeerd. verkeerd. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Inligtingstegnologie Downloaded from hlayiso.com 22 DBE/PAT 2016 NSS • In alle gevalle: • In alle gevalle: • In die meeste gevalle: • In sommige • Geen afvoer o Die mees toepaslike o Die mees toepaslike o Toepaslike beeld. gevalle: of beeld, goed beeld, goed o Bevredigende uitleg. o Moeilik om afvoer onleesbaar/m geformateer/leesbaar/ geformateer/leesbaar/ te lees. aak nie sin gestruktureerd, gestruktureerd/ o Onreëlmatige nie. Afvoer verstaanbaar, maar uitleg. 4 byvoorbeeld opskrifte herhaal op volgende met geringe bladsy/skerm waar tekortkominge in een toepaslik. geval. o Uitstekende uitleg. o Goeie uitleg. • Alles moontlik gedoen om • Goeie gebruik van • Redelike graad van • Minimale • Geen poging 'n robuuste program te defensiewe foutkontrole, met 'n foutkontrole of om te valideer Defensiewe skep deur toepaslike programmering, waar paar basiese foute defensiewe nie. programmering; defensiewe nodig, maar met enkele steeds teenwoordig. programmering 4 Datavalidering programmeringstegnieke aspekte waarop sigbaar. korrek te gebruik, waar verbeter kan word. nodig. Databasisontwerp en 4 3 2 1 0 'HLL'-interaksie • Gebruik 'n relevante • Gebruik van 'n • Gebruik van 'n • Gebruik van 'n • Geen databasis met ten minste relevante databasis met relevante databasis relevante interaksies of twee tabelle en een ten minste twee tabelle met ten minste twee databasis. manipulasies verwantskap. en een verwantskap. tabelle en een • Een tabel. nie of geen • Korrekte velde, datatipes • Korrekte velde, verwantskap. • Min interaksie met databasis nie. en -groottes. datatipes en -groottes. • Aanvaarbare velde, 'HLL'. Databasisontwerp en • Uitstekende, gladde • Goeie, gladde interaksie datatipes en -groottes. 4 manipulasie binne interaksie met 'HLL'. met 'HLL'. • Aanvaarbare 'HLL' (hoëvlaktaal) • Goed gekose • Goed manipulasie deur interaksie met 'HLL'. manipulasie deur 'HLL'- 'HLL'-kode wat bydra tot • Aanvaarbare kode wat bydra tot die die oplossing. manipulasie deur oplossing. 'HLL'-kode wat bydra tot die oplossing. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Inligtingstegnologie Downloaded from hlayiso.com 23 DBE/PAT 2016 NSS Manipulasie van databasis deur kodekonstrukte te gebruik 2 1 0 Die databasis moet ingebed ('embedded') wees 2 Korrek met geen tekortkominge nie 2 Werk met geringe tekortkominge. Voeg 'n nuwe rekord in tabel in Nie gedoen nie of verkeerd. Verwyder 'n rekord uit tabel 2 Redigeer ('Edit') geselekteerde velde in 'n rekord 2 Vertoon ('View') alle velde en rekords; Vertoon geselekteerde velde/rekords 2 Ten minste twee gekombineerde funksies soos minimum, maximum, sum en 2 average Ten minste een navraag wat twee tabelle betrek 2 Navigeer deur rekords in 'n datastel, van die eerste, na die volgende, na die vorige 2 rekords deur metodes te gebruik Filter/sorteer/soek (ten minste een) 2 GGK ('GUI') 4 3 2 1 0 Gemak van gebruik/ Uitstekend – al vier Goed – een aspek Aanvaarbaar – twee Beperk – meer as Swak GGK- 'HCI'-beginsels aspekte is nagekom uitgelaat of nie aspekte uitgelaat of nie twee aspekte ontwerp. Min of en korrek gebruik. goed gebruik nie. goed gebruik nie. uitgelaat of nie goed geen aandag Skerms goed beplan en ontwerp gebruik nie. aan 'HCI'- • Uitstekende kommunikasie beginsels gegee (skermnotas, terugvoering, nie. hulp, ensovoorts) 4 • Mees toepaslike komponente • Leesbare/verstaanbare afvoer • Uitstekende gebruik van effekte/kleur/ikone/kortpaaie ('shortcuts'), 'tool tip'-teks, ensovoorts Ten minste twee Ten minste een Dinamiese Dinamiese Geen dinamiese verskillende dinamies dinamies komponent(e) komponent(e) komponente nie. geïnstansieerde geïnstansieerde betekenisvol gebruik, gebruik wat korrek Dinamiese komponente 4 komponente, albei komponent, maar werk nie korrek werk, maar nie betekenisvol en korrek betekenisvol en nie. betekenisvol nie. gebruik. korrek gebruik. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Inligtingstegnologie Downloaded from hlayiso.com 24 DBE/PAT 2016 NSS Dokumentasie 4 3 2 1 0 • Kode het duidelike notas om • Kode het duidelike notas • Kode het duidelike • Kode het notas om • Geen alle nodige dele te om al die nodige dele te notas om die meeste sekere dele te kommentaar of verduidelik. verduidelik. nodige dele te verduidelik. geen projeknotas Kommentaar/ • Verduideliking toon goeie verduidelik. • Verduideliking toon nie. Notas • Verduideliking toon uitstekende insig. insig. • Verduideliking toon 'n min insig. 4 (Verduideliking van • Projeknotas gebruik en is mate van insig. • Onvoldoende program en kode) • Uitgebreide programnotas van uitstekende standaard. van baie goeie gehalte. • Projeknotas gebruik en projeknotas • Verduidelik duidelik hoe die is van gemiddelde gebruik. program werk. gehalte. Reikwydte/Omvang 3 2 1 0 van veranderlikes Gepaste en effektiewe Gebruik van lokale en Beperkte getal Geen veranderlikes gebruik van lokale en globale veranderlikes, veranderlikes – slegs gebruik nie of die 3 globale veranderlikes – maar nie altyd toepaslik lokaal of slegs verkeerde gebruik verbeter program. gebruik nie. globaal. van veranderlikes. Manipulasie van 3 2 1 0 stringsprosesse Kombineer veelvuldige Standaard – kombineer Eenvoudig – slegs 'n Geen stringmetodes om ten minste twee enkele manipulasie stringmetodes komplekse manipulasies te stringmetodes. (gebruik slegs een gebruik nie. doen, byvoorbeeld stringmetode). genereer kode/sleutel, 3 onttrek dele uit verskeie DB-velde/-veranderlikes met 'n kombinasie van verskeie string-metodes en/of berekeninge Modulêre programmering 3 2 1 0 (Hergebruik van kode) Hergebruik van kode – Hergebruik van kode – Hergebruik van kode Geen bewys van goeie gebruik van funksies/prosedures/ nie toepaslik nie of modulêre funksies/prosedures/ metodes/objekte/ met geen programmering nie. 3 metodes/objekte/ parameter goed gebruik. parameteroordrag of parameteroordrag. Beperkte gebruik van dit werk nie korrek parameteroordrag. nie. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Inligtingstegnologie Downloaded from hlayiso.com 25 DBE/PAT 2016 NSS Algeheel 4 3 2 1 0 • Oorskry vereistes in • Oorskry vereistes in • Geringe oorskryding • Voldoen aan • Voldoen nie aan Fase 1 genoem by Fase 1 genoem. van vereistes; minimum vereistes. minimum vereistes verre. • Minder uitgebreid, sommige • Basiese program. nie. • Uitgebreide alle elemente programelemente • Basiese reikwydte/ • Minder as basies. Voldoen die program aan program, alle funksioneer soos funksioneer soos omvang. • Beperkte reikwydte/ gespesifiseer. gespesifiseer in 4 die vereistes? elemente • Baie beperkte insig. omvang. funksioneer soos • Toon insig in die Fase 1. gespesifiseer. meeste aspekte. • Toon insig in een of • Toon insig in alle twee aspekte. aspekte. Aanbieding 1 0 Het by sperdatum gehou; alle werk goed Het nie by sperdatum gehou nie of nie ingelewer nie. Tydsbestuur – Fase 3 1 gedoen. Totaal (implementering): 80 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Inligtingstegnologie Downloaded from hlayiso.com 26 DBE/PAT 2016 NSS Hoërorde-programmering: Die tabel hieronder bepaal die kompleksiteitsvlak van die program om tussen programme op verskillende vlakke te kan diskrimineer. Fase 3: Vlak 2 – Hoërorde-programmeringsvaardighede Naam van leerder: Aspekte 4 3 2 1 0 Speel 'n video/draad • Werk reg, is relevant en toepaslik. • Werk maar kan • Werk met geringe • Werk met groot • Geen poging ('thread')/netwerk- • Voeg waarde toe tot die oplossing. verbeter word. tekortkominge. tekortkominge. aangewend nie. mobiele toep/ 'n • Relevant en toepaslik. • Relevant en toepaslik. • Relevant en tydgebaseerde toepaslik. 4 nabootsing of enige vorm van komplekse kode reg. Geleende kode is toelaatbaar. • Nie slegs versiering nie, uitstekende • Goeie uitleg en • Bevredigende uitleg en • 'n Poging is • Geen poging Vertoon 'n tekening/ uitleg en plasings. toepaslike plasings. plasings. aangewend, met aangewend nie. animasie/grafiek/ kaart • Werk reg, voeg waarde toe tot die • Werk, maar kan • Werk met geringe groot 4 of tydhouer ('timer') oplossing. verbeter word. tekortkominge. tekortkominge. • Relevant en toepaslik. • Relevant en toepaslik. • Relevant en toepaslik. • Drie korrekte berekeninge insluitend • Drie korrekte • Twee korrekte • Een korrekte • Geen Berekeninge berekeninge. berekeninge. berekening. berekeninge nie. 4 een komplekse berekening. • Drie verskillende korrekte SQL- • Drie verskillende • Twee verskillende • Een korrekte • Geen SQL- stellings gebruik, waarvan een data korrekte SQL-stellings korrekte SQL-stellings SQL-stelling wat stellings nie of SQL-stellings 4 uit twee tabelle moet gebruik. wat een of twee wat een of twee tabelle een of twee almal verkeerd. tabelle gebruik. gebruik. tabelle gebruik. • Ten minste 10 rekords per tabel. • Standaard, merkbare • Beperkte dat - betrek • Slegs een rekord • Geen data in • Nie-triviale toevoer/afvoer en hoeveelheid data. slegs databerging/- in tabel. tabelle nie. verwerking, byvoorbeeld data onttrek onttrekking en • Komplekse kode • Geen poging tot moet verder verwerk moontlike triviale gebruik met komplekse kode • Kompleks nie-triviale verwerking deur (getransformeer) word om gewenste ernstige nie. Databasis programkode gebruik, pakket, feitelik geen eie resultate te verkry, toeken van tekortkominge. CRUD-bewerkings maar kon nie verbeter kode - beperkte gebruik uitgesluit navraagparameter-waardes tydens nie.. 4 looptyd; modulêre benadering, van programmerings- Komplekse kode en taal. byvoorbeeld gebruik datavolume • Komplekse kode prosedures/funksies/ aparte eenhede • Dinamiese navrae met parameters gebruik met geringe (parameters gestel tydens looptyd, tekortkominge. ingebed deur leerder in programmeringstaal-stellings). Totaal (Hoër-orde programmeringsvaardighede) 20 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Inligtingstegnologie Downloaded from hlayiso.com 27 DBE/PAT 2016 NSS Algemeen: Finale produk en indruk Naam van leerder: Ma Aspekte 5 4 3 2 1 0 rk • Elke fase van • Moes geringe kwessies • Moes 'n aantal • Meer as 50% van die • Enkele van die ontwikkeling vloei logies en doelwitte uit vorige kwessies en doelwitte oorspronklike vereistes oorspronklike uit die vorige fase. fases weer ondersoek. uit vorige fases weer is nie nagekom nie. vereistes is Geen vereistes • Het nie afgewyk van • Ten minste 80% van ondersoek. • Baie van die nagekom. Vloei van oorspronklike omvang vereistes is nagekom. • Meer as 50% van die oorspronklike aspekte nagekom nie ontwikkeling ('scope') nie. Die • Sommige aspekte wat vereistes is nagekom. moes verander of moes oorspronklike doelwit oorspronklik beplan is, • Sommige aspekte op- of afgeskaal word. en al die vereistes wat is nie gedoen nie. moes verander word of in Fase 1 genoem is, is moes op- of afgeskaal bereik. word. • Bruikbaar en kan as 'n • Kan met geringe • Kan met aansienlike • Nie gereed om as 'n • Nie gereed om as 'n werklike toepassing aanpassings as 'n aanpassings as 'n werklike toepassing werklike toepassing geïmplementeer word. werklike toepassing werklike toepassing geïmplementeer te word geïmplementeer te • Vergelyk goed met geïmplementeer word. geïmplementeer word. nie, maar het potensiaal. word nie. outeursreg • Vergelyk gunstig met • Vergelyk minder goed • Vergelyk nie goed met • Het beperkte ('proprietary')- outeursreg met outeursreg outeursreg ('proprietary') professionele sagteware. ('proprietary')- ('proprietary')- -sagteware nie. eienskappe, Geen vereistes • Het professionele sagteware. sagteware. • Het beperkte byvoorbeeld help- eienskappe, • Het professionele • Het professionele professionele funksies, goed Professionele byvoorbeeld hulp- eienskappe vir amper eienskappe vir 'n eienskappe, byvoorbeeld ontwerpte GGK- nagekom nie projek funksies, goed alle aspekte, bevredigende aantal hulpfunksies, goed uitleg, geen ontwerpte GGK-uitleg, byvoorbeeld hulp- aspekte, byvoorbeeld ontwerpte GGK-uitleg, onverwagte foute geen onverwagte foute funksies, goed hulpfunksies, goed geen onverwagte foute nie. Gebruikers- nie, gebruikers- ontwerpte GGK-uitleg, ontwerpte GGK-uitleg, nie. Gebruikers- vriendelike terugvoer vriendelike terugvoering geen onverwagte foute geen onverwagte foute vriendelike terugvoering op beperkte aspekte op alle aspekte en nie, gebruikers- nie, gebruikers- op beperkte aspekte en en eienskappe. eienskappe. vriendelike terugvoering vriendelike terugvoering eienskappe. op die meeste aspekte op sommige aspekte en en eienskappe. eienskappe. • Alle fases van • Omtrent alle fases van • Ten minste twee fases • Een fase van • Geen van die fases Geen vereistes ontwikkeling is volledig ontwikkeling is voltooi van ontwikkeling is ontwikkeling is voltooi en van ontwikkeling is en goed ontwerp en en goed ontwerp en voltooi en goed ontwerp goed ontwerp en voltooi en goed Volledigheid uitgevoer. uitgevoer. en uitgevoer. uitgevoer. ontwerp nie. nagekom nie • Alle stadiums en fases • Omtrent alle stadiums • Ten minste twee • Een stadium en fase is • Geen van die goed gedokumenteer. en fases is goed stadiums en fases is goed gedokumenteer. stadiums is goed gedokumenteer. goed gedokumenteer. gedokumenteer nie. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Inligtingstegnologie Downloaded from hlayiso.com 28 DBE/PAT 2016 NSS • Alle fases is betyds • Feitlik alle fases is • Ten minste twee • Ten minste een fase • Geen van die fases is ingelewer en is goed betyds ingelewer en fases is betyds is betyds ingelewer betyds ingelewer nie. ontwerp. is goed ontwerp. ingelewer en is goed en is goed ontwerp. Nie goed ontwerp nie. • Werk is gereeld • Werk is gereeld ontwerp. • Werk is nie gereeld • Werk is nie gereeld Geen vereistes gedoen. Het gedoen. Het • Werk is met gedoen nie. Het gedoen nie. Het geen uitsonderlike toewyding en trots tussenposes beperkte toewyding toewyding en trots in Houding en toewyding toewyding en trots getoon in werk wat gedoen. Het 'n mate en trots in werk wat werk wat gedoen is, nagekom nie getoon in werk wat tydens elke fase van toewyding en gedoen is, getoon. getoon nie. tydens elke fase gedoen is. trots in werk wat • Het beperkte groei in • Het geen groei in gedoen is. • Het besliste groei in gedoen is, getoon. kennis en kennis en vaardighede • Het uitsonderlike groei kennis en • Het 'n mate van vaardighede getoon. getoon nie. in kennis en vaardighede getoon. groei in kennis en vaardighede getoon. vaardighede getoon. Maksimum: 20/2 = 10 Aanpassing % Mondeling/Onderhoud 100% van totale punt 90% van totale punt 75% van totale punt 60% van totale punt 50% van totale punt Verduidelik • Verduidelik alle • Verduidelik • Nie in staat om • Nie in staat om die • Nie in staat om enige geselekteerde kode geselekteerde kode geselekteerde kode sommige van die meeste van die geselekteerde kode te duidelik en met met geringe geselekteerde kode geselekteerde kode verduidelik nie. tekortkominge. te verduidelik nie. te verduidelik nie. • Geen insig nie. % selfvertroue. • Toon uitstekende • Toon insig. • Toon beperkte insig. • Kom insig kort. insig. Finale projekpunt: Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Inligtingstegnologie Downloaded from hlayiso.com 29 DBE/PAT 2016 NSS Assesseringsopsomming Fase Fokus Maksimum Punt Punt behaal Fase 1 Analise 30 Fase 2 Ontwerp 40 Fase 3 Kodering en implementering 80 Hoër-orde Fase 3 20 programmeringsvaardighede Algemeen Finale produk en indruk 10 Totaal 180 Aanpassing % Finale punt (Totaal x Aanpassing %) Verklaring van Egtheid Ek verklaar hiermee dat die werk wat geassesseer is, slegs dié van die leerder is (behalwe waar daar duidelike erkenning gegee is en verslag gelewer is van enige bydraende advies/hulp wat aan die leerder gegee is) en onder toesig/gekontroleerde toestande gedoen is om te verseker dat geen plagiaat gepleeg is nie, dat die werk nie van iemand anders gekopieer is of voorheen deur enigeen vir assessering ingelewer is nie. Kommentaar/terugvoering: __________________________________________________________________________________________________________________________________________ __________________________________________________________________________________________________________________________________________ Onderwyser se naam: ______________________________________ Onderwyser se handtekening: _________________ Datum: _____________________________ Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Inligtingstegnologie 30 DBE/PAT 2015 NSS Bylae B Anatomie van 'n verslag Hierdie dokument lig jou in omtrent die spesifieke vereistes van die verslag. As jy hierdie riglyne volg, sal jy verseker wees van 'n suksesvolle verslag. Daar word van jou verwag om 'n stylblad te gebruik sodat jou verslag netjies is en ook die regte struktuur het. Kyk na kolom 1 hieronder vir voorstelle oor formatering. (Jy kan 'n inhoudsopgawe outomaties skep as jy die formatering wat in kolom 1 uitgelig is, gebruik). Titel van verslag TITELBLADSY Jou naam en graad Inleweringsdatum <title> Oorsig van die verslag se belangrikste inligting en voorstelle OPSOMMING <heading> INHOUDSOPGAWE Lys van genommerde afdelings in die verslag en hulle <table of contents> bladsynommers Opdrag, die scenario en oorsig oor die struktuur van die INLEIDING verslag <heading1> Opskrifte en subopskrifte wat die inhoud van elke afdeling INHOUD weergee. Sluit inligting in oor belangrike idees oor die onderwerp en 'n bespreking van programme wat met die scenario verbandhou. Opskrifte <heading1> Subopskrifte <heading2> Noem die gevolgtrekkings wat gemaak kan word uit die GEVOLTREKKING inligting wat ingesamel is. Maak aanbevelings oor die rigting wat in die projek gevolg gaan word. <heading1> Lys met verwysingsmateriaal/bronnelys wat tydens navorsing LYS MET vir verslag geraadpleeg is. Gebruik die 'Simplified Harvard'- VERWYSINGS/ styl/APA-styl. BRONNELYS <heading1> Prente en inligting wat jou navorsing ondersteun, maar nie BYLAE noodsaaklik is in jou verduideliking nie. <heading1> Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Inligtingstegnologie 31 DBE/PAT 2015 NSS Bylae C Leerder se verklaring – Fase ____ Ek verstaan dat werk wat ek vir assessering ingee, my eie werk moet wees. Het jy hulp/inligting van enigeen gekry om hierdie werk te lewer? Nee Ja (verskaf besonderhede hieronder) Hulp/Inligting Aard van die hulp/inligting (verskaf bewyse): ontvang van (persoon): ____________________________ ___ / ___ / 2016 HANDTEKENING VAN LEERDER DATUM Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Inligtingstegnologie 32 DBE/PAT 2015 NSS Bylae D Verklaring van egtheid Leerder se naam ID-nommer Graad 12 Jaar 2016 Vak Inligtingstegnologie Praktiese Assesseringstaak (PAT) Onderwyser Ek verklaar hiermee dat die inhoud van hierdie assesseringstaak my eie, oorspronklike werk is (behalwe waar daar duidelike erkenning en toepaslike verwysing na die werk van ander is) en dat dit nie onwettig (deur plagiaat) bekom is, van iemand anders gekopieer is, of voorheen vir assessering deur enige persoon ingedien is nie. _____________________________ ___ / ___ / 2016 HANDTEKENING VAN LEERDER DATUM Kopiereg voorbehou

Downloaded from hlayiso.com Inligtingstegnologie 33 DBE/PAT 2015 NSS Riglyne vir onderwysers om die leerders leiding te gee Wat word daar van die leerders verwag om te doen en te lewer? Daar word van die leerder verwag om onder toepaslike toesig: • 'n Area van belangstelling binne die onderwerp/scenario te kies • 'n Vraag te formuleer waarop gefokus kan word en wat ondersoek/nagevors kan word • Die projek te beplan, na te vors en uit te voer • 'n Verslag vir 'n spesifieke gehoor te lewer • Bewys te lewer van al die fases van die projek vir assessering Hoe sal die leerders te werk gaan? Die leerder sal: • 'n Individuele projek beplan en voltooi deur 'n verskeidenheid programmering- en sagteware- ingenieursvaardighede en -strategieë toe te pas om die doelwitte, soos in die PAT-vereistes uiteengesit is, te bereik • Vrae identifiseer om te vra • Inligting uit 'n verskeidenheid bronne bekom, krities uitsoek en gebruik, data verwerk en analiseer, dit binne verband toepas en insig toon met sinvolle aansluiting, verband en kompleksiteit ten opsigte van die onderwerp en die vraag waarop gefokus word • 'n Verskeidenheid vaardighede kies en gebruik, insluitend ontwerphulpmiddels en algoritmes, probleme oplos, krities, kreatief en aanpasbaar besluite neem, om 'n sagteware-oplossing te lewer • Uitkomste evalueer, beide in verband met PAT-vereistes en eie leer en werkverrigting • Toepaslike kommunikasievaardighede en media gebruik om bewyse in 'n gepaste formaat aan te bied Vaardighede wat vereis word Die leerder moet in staat wees om: • Navorsing oor die onderwerp te doen en bevindinge behoorlik te dokumenteer, insluitend verwysings soos gespesifiseer in Fase 1 se nasienblad • 'n Volledige analise van gebruikervereistes te doen wat 'n volledige beskrywing van die rol, aktiwiteite, vereistes en beperkinge van ten minste TWEE verskillende gebruikers van die beplande stelsel insluit • Inligting bymekaar sit om by die inhoud en doel te pas • Besluitneming- en probleemoplossingsvaardighede toe te pas • Beplanning-, navorsing-, kritiese denke-, analise-, sintese-, evaluering- en aanbiedingsvaardighede uit te brei • Selfvertroue te ontwikkel in die toepassing van inhoud, programmering en sagteware- ingenieurwese-beginsels en -tegnieke wat hulle bestudeer het • Vaardighede skeppend te ontwikkel en toe te pas deur inisiatief en ondernemingsgees te toon • Raad en ondersteuning te vra, wanneer nodig Kopiereg voorbehou

Downloaded from hlayiso.com Inligtingstegnologie 34 DBE/PAT 2015 NSS Wat moet die leerder vooraf geleer word? Die elemente wat geleer word, sluit in: • Toepassingsagteware en IKT-vaardighede wat die samestelling van die verslag en die ontwikkeling van die projek wat navorsing, analise en uitvoer dek, sal verbeter • Oplossingsontwikkelingsinhoud en -vaardighede, insluitend die vermoë om 'n taak te definieer • Projekbestuursvaardighede, insluitend tyd-, bronne- en taakbestuur • Die formaat en struktuur van aanvaarde vorme van 'n navorsingsverslag wat die uittreksel, inleiding, bespreking met al die bronne wat aangehaal is, samevatting en verwysings insluit Wanpraktyk Leerders mag NIE: • Hulp/Leiding van ander kry sonder om erkenning aan hulle te gee nie (voltooi Bylae C vir ELKE fase) • Ander toelaat om die programmeringkode van hulle projek te doen nie • Werk inlewer wat nie hulle eie is nie • Werk aan ander leerders leen nie • Ander leerders toelaat om toegang te kry tot, of gebruik te maak van, hulle eie onafhanklik nagevorste bronmateriaal nie (dit beteken nie dat kandidate nie hulle boeke vir ander kandidate mag leen nie, maar kandidate mag nie plagiaat met ander leerders se werk te pleeg nie) • Werk insluit wat direk uit boeke, vanaf die Internet of uit ander bronne gekopieer is, sonder om erkenning en dank te gee nie • Werk inlewer wat deur 'n ander persoon getik of verwerk is nie Hierdie aksies kom neer op wanpraktyk, waarvoor straf toegepas sal word. Indien wanpraktyk geïdentifiseer is, moet die assesseringsgesag in kennis gestel word en besonderhede van enige werk wat nie die leerder se eie is nie, moet aangeteken word. Leerder se verklaring van egtheid van die PAT Vir elke fase voltooi leerders 'n verklaring (Bylae C) vir die werk wat tydens daardie spesifieke fase gedoen is. Alle toepaslike raad/hulp wat aan die leerders gegee is, moet as deel van die fase se dokumentasie aangeteken word. Nadat die PAT voltooi is, moet leerders die verklaring van egtheid (Bylae D) onderteken om te bevestig dat die werk wat hulle ingegee het, hulle eie is. Kopiereg voorbehou

Downloaded from hlayiso.com Inligtingstegnologie 35 DBE/PAT 2015 NSS Rol van die onderwyser Die onderwyser sal die inligtingsbestuursinhoud, -vaardighede en -strategieë onderrig voordat die projek gedoen word. Terwyl die onderwyser die projek bestuur en toesig oor die leerders hou, sal die onderwyser: • 'n Aanvanklike beplanningsoorsig hou om die onderwerp/scenario, vereistes, doelwitte en ontwikkeling van die projek te bespreek • Duidelikheid gee oor die vraag waarop gefokus moet word (leerders moet die leiding wat gegee word, aanteken as deel van die Fase 1-dokumente, byvoorbeeld, waar van toepassing, teken eie oorspronklike vraag aan met duidelike bewys van leiding gegee en die finale vraag) • Gereelde terugvoering aan leerders gee, byvoorbeeld om 'n fokusvraag te formuleer wat geskik en hanteerbaar is • Die werk van die leerders aan die einde van elke fase assesseer deur die gestandaardiseerde assesseringsinstrument te gebruik en terugvoering wat gegee is, aan te teken • Elke leerder se assessering bevestig, deur die assesseringsinstrument vir elke fase te onderteken, insluitend die finale verklaring dat die bewyse wat vir assessering ingegee is, die werk van die leerder is sonder enige hulp • Die evaluering bevestig op grond van deurlopende waarneming en terugvoering, sowel as 'n ondervragingsessie (onderhoud) om 'n finale beoordeling te verskaf ten opsigte van onafhanklike werk, insig en probleemoplossing • Die assessering van die leerders se werk doen deur enige gestandaardiseerde en interne modereringsprosedure wat vereis word, te volg Die onderwyser sal die potensiële projek (taakdefinisie en -omvang) teen die volgende kontrolelys assesseer: • Is die fokusarea geskik vir die projek? • Laat die fokusvraag die leerder toe om toegang tot hoëvlak-konsepte en -vaardighede in die assesseringsdoelwitte te verkry en te ondersoek, met ander woorde beplan, navors, analiseer, evalueer en verduidelik eerder as om slegs te beskryf en te vertel? • Is die fokusvraag en voorgestelde aksie duidelik en gefokus op 'n kwessie wat bestuur kan word binne die tydgleuf en beskikbare bronne? • Dui die fokusvraag en voorgestelde aksie aan dat die leerder in staat sal wees om die onderwerp te ondersoek en na te vors en die taak onafhanklik uit te voer binne geskikte etiese of metodologiese riglyne? • Sal die leerder dit waarskynlik moeilik vind om die taak en kwessies wat met die fokusvraag geassosieer word, te verstaan? Die onderwyser sal die egtheid van die PAT bevestig: • Die onderwyser moet op die assesseringsinstrument bevestig dat die werk wat geassesseer is, alleenlik die betrokke leerder se werk is en dat dit onder toesig/gekontroleerde toestande gedoen is. • Die onderwyser moet die assesseringsinstrument van elke fase onderteken Kopiereg voorbehou

Downloaded from hlayiso.com Inligtingstegnologie 36 DBE/PAT 2015 NSS Toesig/Gekontroleerde toestande Die PAT moet op so 'n manier bestuur word dat dit moontlik is om te kan bevestig dat die werk wat geassesseer is, alleenlik die werk van die betrokke leerder is. Bestuur van die PAT Die onderwyser moet sy/haar werk skeduleer volgens die tyd wat aan die PAT toegeken is in die KABV-dokument vir Inligtingstegnologie (onderrigplan vir Graad 12). Daar is verskillende moontlike benaderings om die PAT te bestuur: Opsie 1: • Die onderwyser kan weekliks 'n deel van die tyd aan die PAT afstaan terwyl daar terselfdertyd voortgegaan word met normale onderrig om die graad 12-kurrikulum deur die res van die week te voltooi. • As hy/sy hierdie opsie kies, behoort hy/sy teen die einde van die eerste kwartaal met die PAT-proses te begin om een fase per kwartaal te voltooi. Opsie 2: • Die onderwyser kan 'n aaneenlopende tydperk aan die PAT wy, byvoorbeeld die laaste week/weke van elke kwartaal en ook een fase per kwartaal voltooi. Bewyse van assessering Bewyse wat voorgelê word vir assessering moet aandui hoe die individuele leerder aan die assesseringsdoelwitte en -kriteria voldoen het en die beplanning, terugvoering en vordering van die projek insluit. Die bewyse van assessering sal die volgende insluit: • Die projek as produk, insluitend 'n geskrewe verslag van ongeveer 600 woorde (slegs inhoud, sonder die dekblad, inhoudsopgawe, verwysings en grafika), ontwerpdokumente, finale program (ten volle gedokumenteer) en ander bewyse (vir elke fase) • Die voltooide assesseringsinstrument van die leerder (vir elke fase) Onderhoud Riglyne vir die evaluering van die projek: • Skeduleer datums en tye vir demonstrasies – laat omtrent 15 minute per projek toe. • Neem al die dokumentasie in voordat die demonstrasie plaasvind – ten minste een week voor die tyd – en evalueer die dokumentasie voor die demonstrasiesessie. • Leerders moet hulle projekte elektronies op die rekenaar demonstreer. Kopiereg voorbehou

Downloaded from hlayiso.com Inligtingstegnologie 37 DBE/PAT 2015 NSS • Tydens die demonstrasiesessie moet leerders toetsprosedures uitvoer om te wys dat die hele program reg werk. • Gebruik die nasienblad vir Fase 3 as 'n riglyn en ken punte daarvolgens toe tydens die demonstrasie. • Identifiseer stukke programmeringskode in die projek lukraak as deel van die evaluering en vra die leerder om die doel en werking van die lukraak-geselekteerde kode te verduidelik. Dit word gedoen om te verseker dat die leerder self die kode gedoen het. 'n Soortgelyke tipe prosedure sal tydens moderering gevolg word. As 'n leerder nie die kode in die projek kan verduidelik nie, sal 'n punt van nul aan die projek toegeken word. • Maak seker dat die leerder die elektroniese kopie van die projek wat gedemonstreer is, inlewer. Gebruik hierdie kopie om enige uitstaande punte toe te ken om die punt te finaliseer. Vereistes (Nasionale Protokol vir Assessering Graad R–12, Hoofstuk 3) Komponente van die Praktiese Assesseringstaak moet: • Bestaan uit assesseringstake wat saam deel uitmaak van die leerder se PAT-punt soos beoog is in Hoofstuk 4 van die Kurrikulum-en-assesseringsbeleidsverklaring vir IT • 'n Punt insluit wat vir elke assesseringstaak (fase) toegeken is, asook 'n konsoliderende punt • Gelei word deur die assesseringskomponente soos gespesifiseer in Hoofstuk 4 van die Kurrikulum-en-assesseringsbeleidsverklaring vir IT • Beskikbaar wees vir monitering en moderering • Deur die onderwyser geëvalueer, gekontroleer en gestaaf word voordat dit as die leerder se bewys van werkverrigting voorgelê word Nienakoming (Nasionale Protokol vir Assessering Graad R–12, Hoofstuk 3) Die afwesigheid van 'n PAT-punt in IT, sonder 'n geldige rede, sal veroorsaak dat die leerder nie 'n finale punt vir die vak kry nie. Die leerder sal tot drie weke voor die aanvang van die finale eksamen aan die einde van die jaar gegun word om uitstaande werk in te lewer of om aan te meld vir die PAT. Indien die leerder nie daarin sou slaag om aan die uitstaande vereistes van die PAT te voldoen nie, sal nul ('0') aan die leerder toegeken word vir die PAT-komponent van IT. In die geval van 'n leerder wat nie aan die vereistes van die PAT voldoen nie, maar waar daar 'n geldige rede gegee word, sal: • Hy of sy 'n ander geleentheid gegun word om geassesseer te word in die take wat toegeken is, gebaseer op 'n besluit wat deur die hoof van die assesseringsliggaam geneem is. • Die leerder, binne drie weke voor die aanvang van die finale eksamen aan die einde van die jaar die uitstaande werk inlewer of vir die PAT aanmeld. • Indien die leerder nie daarin slaag om aan die uitstaande vereistes van die PAT te voldoen nie, sal die punt van die PAT-komponent weggelaat word en die finale punt sal aangepas word vir promosiedoeleindes met betrekking tot die voltooide take. Kopiereg voorbehou

Downloaded from hlayiso.com Inligtingstegnologie 38 DBE/PAT 2015 NSS Geldige redes in hierdie konteks sluit die volgende in: • Siekte, bevestig deur 'n geldige mediese sertifikaat, wat deur 'n geregistreerde mediese praktisyn uitgereik is • Menslikheidsredes wat die dood van 'n onmiddellike familielid insluit, bevestig deur 'n doodsertifikaat • Wanneer die leerder in 'n hofsaak moet verskyn, wat deur geskrewe bewyse bevestig moet word • Enige ander rede wat as geldig aanvaar kan word deur die hoof van die assesseringsliggaam of sy/haar verteenwoordiger Kopiereg voorbehou