Skip to content

isiZulu HL Grade 12 Paper 3 NSC June 2017 Memo

MemorandumisiZulu HLGrade 12201710 pages

Grade 12 isiZulu HL Paper 3 memorandum from the NSC June Exam 2017, 10 pages. Read online or get the free PDF download, question paper linked when available.

Free to read online, no sign-up needed

Answer online

Loading document…

Loading document…

NSC June Exam 2017

Questions in this paper

Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS ISIZULU ULIMI LWASEKHAYA (HL) IPHEPHA LESITHATHU (P3) 2017 IMEMORANDAMU AMAMAKI: 100 Le memorandamu inamakhasi ayi-11. Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P3 Downloaded from hlayiso.com 2 DBE/2017 SCE–Imemorandamu ISIQEPHU A: INDABA UMBUZO 1 QAPHELA: • Ngaso sonke isikhathi sebenzisa irubhrikhi uma umaka umbhalo wokuziqambela (Iphepha lesi-3, ISIQEPHU A). • Amamaki ukusuka ku: 0–50 ahlukaniswe ngokwamazinga amahlanu ngokwezinkomba. • Okubonwa ngakho okuqukethwe, ulimi kanye nesitayela, inkomba ngayinye kumazinga amahlanu ihlukaniswe amazinga amabili kuye ngokwabiwa kwamamaki. Kunezinga eliphezulu kanye neliphansi. • Isakhiwo sona asithinteki ekuhlukaniseni ngokwamazinga. Alikho izinga eliphezulu noma eliphansi. IRUBHRIKHI YOKUHLOLA I-ESEYI ULIMI LWASEKHAYA [AMAMAKI ANGAMA-50] Okungabonwa ngakho Okungavamile Okunekhono Okusendimeni Okuqalisayo Akwanelisi OKUQUKETHWE KANYE 28–30 22–24 16–18 10–12 4–6 NAMALUNGISELELO -Impendulo enembayo -Impendulo yakheke kahle -Impendulo -Impendulo -Impendulo ngaphezu -Imibono eshaya eyanelisayo ikhombisa enhlanhlathayo INGXENYE ENGENHLA (Izimpendulo kanye kobekulindelekile emhlolweni nehlabahlosile -Imibono inakho ukungahlangani -Imibono edidayo nemibono) -Imibono ekhaliphile, enokuvuthwa komqondo ukulandelana -Imibono engacacile nenganembi Ukuhlela imibono uyihlelela echukuluza ingqondo -Ihleleke kahle kakhulu nokushaya emhlolweni nekungeyona -Akuzwakali amalungiselelo, kanye nekhombisa kanye nokulandelana -Ihleleke eyokuzisungulela kunophindaphinda ukuqonda inhloso, ukuvuthwa komqondo (nokuxhumana) ngokusendimeni kanye -Kukhona -Akukho ukuhlela kanye izethameli kanye nesimo -Ihleleke ngobunyoninco kubandakanya isingeniso, nokulandelana okukhombisa nokulandelana kanye nokulandelana umzimba kanye (nokuxhumana) ukuhlela okuncane kwemibono AMAMAKI ANGAMA-30 (nokuxhumana) nesiphetho kubandakanya kanye kubandakanya isingeniso, umzimba nokulandelana isingeniso, umzimba kanye nesiphetho kwemibono kanye nesiphetho Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P3 Downloaded from hlayiso.com 3 DBE/2017 SCE–Imemorandamu 25–27 19–21 13–15 7–9 0–3 -Impendulo yinhle -Impendulo yakheke -Impendulo -Impendulo -Ayikho imizamo kakhulu kepha intula kahle eyanelisayo kodwa engashayi ekhombisa ukuphendula INGXENYE ENGEZANSI izimpawu ze-eseyi -Imibono ehambisanayo intula ukucacisa emhlolweni ngesihloko enembayo nendaba nehlabahlosile -Imibono iyalandelana -Imibono ithanda -Akuhambisani -Imibono ekhombisa -Ihleleke kahle kakhulu ngokusendimeni futhi ukuba nhlakanhlaka nesihloko futhi ukuvuthwa komqondo kanye nokulandelana iyamukeleka futhi iyadida akufanelene kanye nokukhalipha (nokuxhumana) -Kukhona okukhomba -Ukuhlela kanye -Akuqondene nesihloko -Ikhombisa ikhono kubandakanya isingeniso, ukuhlela kanye nokulandelana futhi kuphithene lokuhlela kanye umzimba kanye nokulandelana akukho nokulandelana nesiphetho (nokuxhumana) (nokuxhumana) kubandakanya kubandakanya isingeniso, umzimba isingeniso, umzimba kanye nesiphetho kanye nesiphetho Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P3 Downloaded from hlayiso.com 4 DBE/2017 SCE–Imemorandamu IRUBHRIKHI YOKUHLOLA I-ESEYI ULIMI LWASEKHAYA [AMAMAKI ANGAMA-50] (ayaqhubeka) Okungabonwa ngakho Okungavamile Okunekhono Okusendimeni Okuqalisayo Akwanelisi ULIMI, ISITAYELA KANYE 14–15 11–12 8–9 5–6 0-3 NOKULUNGISA -Ithoni, irejista, isitayela, -Ithoni, irejista, isitayela, -Ithoni, irejista, isitayela, -Ithoni, irejista, isitayela, -Ulimi aluqondakali AMAPHUTHA ulwazimagama ulwazimagama ulwazimagama ulwazimagama -Ithoni, irejista, isitayela kuhambisana kahle kakhulu kuhambisana kahle kuhambisana kahle kuhambisana kanye nolwazimagama INGXENYE ENGENHLA Ithoni, irejista, isitayela, nenhloso, izethameli kanye nenhloso, izethameli kanye nenhloso, izethameli ngokungagculisi aluhambisani nenhloso, ulwazimagama ayahambisana nesimo nesimo kanye nesimo nenhloso, izethameli izethameli kanye nesimo nenhloso/umthelela kanye -Ulimi lukhombisa -Ulimi lufanelekile kanye -Ukusetshenziswa kolimi kanye nesimo -Ulwazimagama luncane nesimo ukuzethemba, luyancomeka nokusetshenziswa ukudlulisa umqondo -Ukusetshenziswa kolimi kakhulu okwenza kube Ukukhethwa kwamagama, kakhulu kwethoni ngendlela -Ithoni ifanelekile ukudlulisa umqondo lukhuni ukuqonda ukusetshenziswa kolimi, -Ithoni ekhomba ukuphoqa efanelekile -Kusetshenziswe amasu akugculisi izimpawu zokuloba, uhlelo, kanye namasu obuciko -Kukhombisa ukungabi obuciko ukukhulisa -Ithoni nephimbo isipelingi obunembayo namaphutha ohlelweni okuqukethwe akugculisi -Akunamaphutha sanhlobo kanye nesipelingi -Kusetshenziswe amasu AMAMAKI AYI-15 ohlelweni kanye nesipelingi -Ibumbeke kahle kakhulu obuciko ngokungagculisi -Ikhombise ikhono ukukhulisa okuqukethwe eliphezulu lokubumba 13 10 7 4 -Ulimi lukhombisa -Ulimi luyahambisana futhi -Ukusetshenziswa kolimi -Ukusetshenziswa kolimi INGXENYE ENGENZANSI ukuzethemba, luyancomeka lufanelekile okusendimeni okungekho endimeni kakhulu -Ithoni iyahambisna futhi nokungahlangani -Imisho enhlobonhlobo -Akunamaphutha ohlelweni ifanelekile okumbalwa imbalwa noma ayikho kanye nesipelingi -Kunamaphutha ambalwa -Ithoni ifanelekile kanye -Ulwazimagama -Ikhombise ikhono ohlelo kanye nesipelingi nokusetshenziswa olunomkhawulo eliphezulu lokubumba -Ibumbeke kahle kwamasu obuciko okunomkhawulo ISAKHIWO 5 4 3 2 0–1 -Ukuthuthuka kwesihloko -Ukuthuthuka nokugeleza -Ukuthuthuka kwendaba -Amaphuzu ambalwa -Amaphuzu awatholakali Izimpawu zethekisthi, okunembayo kwendaba okulindelekile azwakalayo -Imisho kanye nezigaba ukuthuthuka kwezigaba kanye -Ukucacisa okunembayo -Ukulandelana -Imisho, izigaba -Imisho kanye nezigaba kunamaphutha nokwakhiwa kwemisho -Imisho, izigaba kwakheke -Imisho, izigaba kwakheke kahle kunamaphutha -I-eseyi ayinamqondo kahle kakhulu kuyalandelana futhi -I-eseyi isenawo -I-eseyi isenawo AMAMAKI AYISI-5 kuxubile umqondo umqondo noma inamaphutha Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P3 Downloaded from hlayiso.com 5 DBE/2017 SCE–Imemorandamu Amakhodi angasetshenziswa uma kumakwa AMAKHODI AMAMAKI SP – (dwebela)-isipelingi esingamukelekile. Q = 30 PND- Ukuphindaphinda L = 15 PH – uphawu lokubhala olungemukelekile. SK = 05 L – (dwebela)- ulimi olungemukelekile. 50 // – khombisa isigaba esisha. NK – inkathi engemukelekile. AP – i-aphostilofi engemukelekile. GL – amagama awalandelani ngokufanele. R – irejista. KM – akwenzi mqondo. ISIV. – isivumelwano esingavumelani. AK – akudingekile. ^ – kunegama elingekho. GN – igama elingcono. NQ- nqamula amagama ngendlela efanekelekile ekugcineni komugqa. / – ukwehlukanisa amagama – ukuhlanganisa amagama √ – ulimi oluhle OKULINDELEKILE MAYELANA NESAKHIWO SEMIBHALO (ISIQEPHU A) • Isingeniso: Siyaheha, sinamandla, siyisigaba esisodwa, singenisa indikimba, sinobude obemukelekile. • Umzimba: (i) Izigaba zinemiqondo ezwakalayo nenikezelanayo. (ii) Zihleleke kahle: Isigaba siqala ngomusho bese siba nemisho esekelayo. Masibe nomqondo ophelele. (iii) Umbhalo nombhalo uhambelana nenkathi okumele ubhalwe ngayo. • Isiphetho: (i) Siyisigaba esisodwa. (ii) Makuvele ukuthi umbhalo usuyagoqwa noma uyasongwa. (iii) Selungavela uvo lombhali ngalokho abhala ngakho okungaba ukuxwayisa/ukweluleka/ukuxolisa. OKULINDELEKILE MAYELANA NEZIHLOKO ZEZINDABA (ISIQEPHU A) 1.1 Ohlolwayo makakhombise ukuthi uyasiqonda isaga ukuthi sisho ukuthini. Incazelo yesaga: Nxa kuxabana umndeni yimela eceleni. Bazobuye bathelelane amanzi bese bephendukela wena. [50] 1.2 Ohlolwayo makaveze ukuthi kubalulekile ukuba azi izinhlobo zezifo ezingalapheki. Ohlolwayo kumele achaze ukuthi umuntu angaphila kanjani naleso sifo ngasinye esingalapheki. [50] 1.3 Ohlolwayo makabonakale ethinta izinhlangothi zombili ngokulinganayo: (Ubuhle nobubi) bese kuthi ekugcineni akhethe uhlangothi ahambisana nalo. Ubuhle: Ukukhombisa ukumhlonipha lowo muntu osuke esedlulile emhlabeni uma ukholelwa kukhona. Ukukhombisa ukuthi ubumthanda kanganani. Ububi: Ukuzila kuyabandlulula ezimweni ezahlukene. Kungakwenza isisulu sezinswelaboya. Kungalokhu kukukhumbuza othandiweyo wakho bese ungasheshi ukukhohlwa. Abanye abantu bayayisebenzisa ukuthakathana ngayo. [50] Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P3 Downloaded from hlayiso.com 6 DBE/2017 SCE–Imemorandamu 1.4 Ohlolwayo makube uyalazi ikhono azokhuluma ngalo. Ohlolwayo akaveze ukuthi walithuthukisa kanjani lelo khono ukuze ligcine selimenze waba yimpunyela. [50] 1.5 Ohlolwayo kumele athathe uhlangothi zisuka nje. Avumelane noma aphikisane nesihloko. Uma evumelana nesihloko akaveze ubuhle obulethwa ukudlala umculo wakuleli emsakazweni womphakathi isib. Umculo wakuleli ungadayiseka kalula ngoba abantu bazohlala bewulalela emsakazweni. Kanti uma ephikisana nesihloko kumele aveze ububi obulethwa ukudlala u-90% womculo emsakazweni womphakathi. Isib. Ukuphazamiseka kobudlelwano obuhle phakathi kwamazwe angaphandle kanye nelakuleli. [50] 1.6.1 Ohlolwayo makabukisise kahle isithombe bese enika indaba yakhe isihloko esihambisana nesithombe. Makungachazwa isithombe. Isib. sesihloko: Indandatho Yesithembiso. Nezinye izihloko ezihambisana nendandatho. [50] 1.6.2 Ohlolwayo makabukisise kahle isithombe bese enika indaba yakhe isihloko esihambisana nesithombe. Makungachazwa isithombe. Isib. sesihloko: Imibhikisho Idla Lubi Ezikhungweni Zemfundo Ephakeme Zakuleli . Nezinye izihloko ezinembayo. [50] 1.6.3 Ohlolwayo makabukisise kahle isithombe bese enika indaba yakhe isihloko esihambisana nesithombe. Makungachazwa isithombe. Isib. sesihloko: Injabulo Engaba Nayo Mhla Ngethweswa Iminyezane Empilweni. Nezinye izihloko ezinembayo. [50] AMAMAKI ESIQEPHU A: 50 Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P3 Downloaded from hlayiso.com 7 DBE/2017 SCE–Imemorandamu INCWADI YOBUNGANI/ IKHARIKHULAMU VITHAYE (I-CV)/ INCWADI YOMSEBENZI/I-AJENDA NAMAMINITHI OMHLANGANO/ UMBIKO OBEKELWE UMGOMO/I- INTHAVYU/INHLOLOKHONO IRUBHRIKHI YOKUHLOLA UMBHALO OMUDE ODLULISA UMYALEZO ULIMI LWASEKHAYA [AMAMAKI ANGAMA-25] Okungabonwa ngakho Okungavamile Okunekhono Okusendimeni Okuqalisayo Akwanelisi OKUQUKETHWE, 13–15 10–12 7–9 4–6 0–3 AMALUNGISELELO KANYE -Impendulo enembayo -Impendulo enhle kakhulu -Impendulo esendimeni -Impendulo esezingeni -Impendulo ikhombisa NEFOMATHI ngaphezu kobekulindelekile ekhombisa ulwazi ekhombisa ulwazi eliyisisekelo ekhombisa ukungabi nalo ulwazi -Amasu akhaliphile kanye lwezimpawu zohlobo lwezimpawu zohlobo ulwazi lwezimpawu zohlobo lwezimpawu zohlobo Impendulo kanye nemibono nokuvuthwa komqondo lombhalo lombhalo lombhalo lombhalo Ukuhlela imibono ukuze kube -Ulwazi olubanzi -Namathele esihlokweni -Ayinamathele kahle -Ukunamathela -Umqondo uyanhlanhlatha namalungiselelo lwezimpawu zohlobo -Akunamaphutha esihlokweni – inamaphutha kuyabonakala kodwa kunamaphutha amakhulu Inhloso, izethameli, izakhiwo lombhalo -Ukulandelana ambalwa kunamaphutha -Imibono ayilandelani nezimiso kanye nesimo -Umbhalo unamathele kokuqukethwe nemibono, -Ukulandelana kwemibono -Ukulandelana sanhlobo esihlokweni kuchazwe kahle futhi okuqukethwe kufanelekile kwamaphuzu okuqukethwe -Ukuchaza okumbalwa -Amasu akhombisa kusekela isihloko -Ukuchaza okumbalwa kubuye kungabonakali okusekela isihloko AMAMAKI AYI-15 ukuthelelana kanye -Ifomathi efanele kusekela isihloko -Ukuchaza okumbalwa -Akasebenzisanga nhlobo nokulandelana enamaphushana -Ifomathi efanelekile kodwa kusekela isihloko imithetho yefomathi -Acacisa ngokusobala kunamaphutha ambalwa -Usebenzise ngokunganele kanye nokusekela isihloko imithetho yefomathi -Ifomathi efanelekile -Kukhona okumbalwa necacile okubalulekile ULIMI, ISITAYELA KANYE 9–10 7–8 5–6 3–4 0–2 NOKULUNGISA AMAPHUTHA Ithoni, irejista, isitayela, Ithoni, irejista, isitayela, -Ithoni, irejista, isitayela, -Ithoni, irejista, isitayela, -Ithoni, irejista, isitayela ulwazimagama ulwazimagama ulwazimagama ulwazimagama kanye nolwazimagama Ithoni, irejista,isitayela, kuhambisana kahle kakhulu kuhambisana kahle kuyahambisana nenhloso, kunokungahambisani akuhambisani nenhloso, inhloso/umthelela, izethameli nenhloso, izethameli kanye nenhloso, izethameli kanye izethameli kanye nesimo nenhloso, izethameli kanye izethameli kanye nesimo kanye nesimo nesimo nesimo -Kunamaphutha ambalwa nesimo -Kugcwele amaphutha futhi Ukusetshenziswa kolimi kanye -Uhlelo lufanelekile futhi -Uhlelo lufanelekile futhi -Ulwazimagama -Uhlelo olungafanelekile kuyadida nezimiso lwakheke kahle kakhulu lwakheke kahle olusendimeni olunamaphutha amaningi -Ulwazimagama Ukukhethwa kwamagama -Akunamaphutha sanhlobo -Ulwazimagama oluhle -Amaphutha -Ulwazimagama olunganele aluhambisani nenhloso Izimpawu zokuloba kanye -Akunamaphutha awawuphazamisi umqondo -Umqondo ufiphele -Umqondo uyanhlanhlatha nesipelingi kakhulu AMAMAKI AYI-10 Amamaki azocazwa ngale ndlela: Q= 15 L= 10 Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P3 Downloaded from hlayiso.com 8 DBE/2017 SCE–Imemorandamu OKULINDELEKILE 2.1 INCWADI YOBUNGANI • Iba nekheli elilodwa lobhalayo. • Ikheli lihamba nosuku. (15 Ephreli 2016, 15 kuMbasa 2016) • Isibingelelo asiveze ubuhlobo noma umgagule ngegama isibonelo: Kanina/Dadewethu/Mfowethu/Nomfundo/Mfundo. • Isingeniso siba sifushane. Asikhombise ubuhlobo obukhona phakathi kwabo. • Umzimba- umayelana nokukhuthaza ukanina wakho ukuba angadikibali, hleze isigwebo siguquke emva kokubuyekezwa kwecala. • Isiphetho -kumele ohlowayo avalelise, umethembise ukuba nizomsekela kukho konke adinga usizo ngakho. • Valelisa ukhombise ubuhlobo isib. Yimina ukanina/udadewenu/umfowenu • Asifakwa isibongo isibonelo: uPhilisile/uPhilani 2.2 IKHARIKHULAMU VITHAYE (I-CV) KANYE NENCWADI EHAMBISANA NAYO • Iba nesihloko isib. Ikharikhulamu Vithaye kaNokubonga Nokukhanya Bhengu. • Zethule kahle zibekwa nje • Ulwazi olwethulayo ngawe kumele lucace, lushaye emhlolweni. • Yisho okuthile okwenza ufaneleke kulowo msebenzi owufunayo Sebenzisa lezi zihlokwana ezilandelayo: A. Imininingwane Emayelana Nawe. B. Ezemfundo: (i) Durban University of Technology- Diploma in Human Resource Management  Human Resource Modules  Course in Human Resource Hiring Practices  Course in Labour Relations Management  Course in Managing Training and Development C. Ulwazi Lomsebenzi  Ukusebenza njengevolontiya e-DUT emNyangweni wokwamukelwa kwabafundi.  Ukusebenza kuMasipala ukuthuthukisa amakhono entsha. D. Amagama Abantu Abangafakaza Ngawe. QAPHELA: Ohlolwayo makabhale i-CV ehambisana nencwadi ebhalwe ephepheni lokuhlolwa. Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P3 Downloaded from hlayiso.com 9 DBE/2017 SCE–Imemorandamu 2.3 INCWADI YOMSEBENZI • Iba namakheli amabili. Elobhalayo kanye nalelo lobhalelwayo. • Ikheli lokuqala liba nosuku. (02 kuNdasa 2016, 02 Mashi 2016) • Ikheli lesibili liqalisa ngokubhala isikhundla salowo obhalelwayo. Isibonelo:Sihlalo • Obhalelwayo makabingelelwe sakukhuluma. Isib. Mnumzane/Nkosazane/Nkosikazi • Isihloko obhala ngaso. Incwadi Yesikhalazo Mayelana Nendlela Okuthuthwa Ngayo Abafundi • Incwadi ayibe nesingeniso: Akuvele ukuthi isikhalazo simayelana nani. • Umzimba: Nikeza imiphumela engemihle eniyibonayo ngenxa yokuthuthwa kwezingane ngale ndlela • Isiphetho: Veza izincomo ezizolekelela ukuthi ukuthuthwa kwezingane kuhambe ngendlela efanele • Valelisa ukhombise ukuzithoba. Isib. Yimina ozithobayo uSithelo Zuma (Nkk./Nksz) 2.4 I-AJENDA NAMAMINITHI OMHLANGANO • Bhala ngokufingqiwe uhla lwalokho okuzokhulunywa ngakho. • Hlela uhla lwezihloko ze-ajenda ngale ndlela elandelayo: • I-AJENDA YOMHLANGANO WOKWETHULA ISABELO SEZIMALI o Ukuvula o Ukwamukela/Amazwi kaSihlalo okwamukela o Uhla lwabantu ababekhona o Uhla lwabantu abaxolisile o Ukufundwa kwamaminithi omhlangano odlule o Ezivuka emaminithini o Ezosuku: (i) Isabelo zimali zesikole zonyaka olandelayo (ii) Iziphakamiso kanye nezinqumo o Ezingxube o Umhlangano olandelayo o Ukuvala • Amaminithi abhalwa usebenzise inkathi edlule. • Kusetshenziswa umuntu wesithathu. • Khombisa lokhu : (i) Igama lesikole (ii) Usuku, indawo nesikhathi. • Makulandelwe izihlokwana eziku-ajenda ngenhla. Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P3 Downloaded from hlayiso.com 10 DBE/2017 SCE–Imemorandamu 2.5 UMBIKO OBEKELWE UMGOMO • Isibonelo sesihloko: Umbiko Omayelana Nokubheduka Kwezifo Ngenxa Yesimo Esidla Lubi Endaweni • Isingeniso/Inhloso/Isethulo: Umphakathi owakhele indawo yangakini unqume ukwakha isigungu esizokwenza ucwaningo mayelana nesomiso esesidale izifo eziningi endaweni. • Ohlolwayo makabhale amaphuzu azoveza ukuthi ucwaningo lwenziwe kuphi/kobani futhi lwenziwe kanjani. • Sebenzisa lokhu okulandelayo: o Inkathi edlule o Makusetshenziswe amagama kanye nemishwana efanelekile ehambisana nesimo okukhulunywa ngaso o Makusethenziswe ulimi olunezimiso, olungenabo ubungani o Umuntu wesithathu o Makunikezwe incazelo yocwaningo: o Izindlela zokuqoqa ulwazi o Ulwazi olutholakele o Isiphetho socwaningo o Iziphakamiso/Izincomo • Isiphetho sombiko: makuvele ukuthi umbiko ubhalwe ngubani, usayinwe kanye nosuku. 2.6 I-INTHAVYU/INHLOLOKHONO EBHALWAYO • Isihloko: I-inthavyu/inhlolokhono phakathi kuka … nesigungu emayelana nesicelo somsebenzi. • Ohlolwayo makabhale isethulo( kukuphi, kunini, kumayelana nani, igama lakho kanye namagama abantu abasesigungwini) • Ohlolwayo uyakhuthazwa ukubuza imibuzo ephusile, ihambisane nokumayelana nesikhala somsebenzi enkampanini yezobuchwepheshe. • Ohlolwayo akabhale amagama ezikhulumi ngasesandleni sokunxele sekhasi. • Ohlolwayo akeqe umugqa ukukhombisa isikhulumi esisha. • Obuzayo: kuba imibuzo emfushane futhi enembayo. • Ophendulayo: nguyena oxoxa kabanzi ephendula umbuzo nombuzo. • Isiphetho: obebuzwa anganikezwa ithuba lokuba asho noma yini afisa ukuyisho noma abonge. Akuvumelekile ukukopisha leli phepha

Study this subject

More from Grade 12 isiZulu HL

View all