Downloaded from hlayiso.com
GRAAD 12
SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS
ISIZULU ULIMI LWASEKHAYA (HL)
IPHEPHA LESIBILI (P2)
2017
AMAMAKI: 80
ISIKHATHI: Amahora ama-2½
Leli phepha linamakhasi angama-22.
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Skip to contentAll 2017 papers 





View all
%20June%202025%20Possible%20Answers--fb8e2fe1-962f-4ce7-8ece-e8248a6089c9/v1-2e81dcce6aebb4d1e1c1/card.webp)




isiZulu HL Grade 12 Paper 2 NSC June 2017 Question Paper
Grade 12 isiZulu HL Paper 2 question paper from the NSC June Exam 2017, 22 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.
Isizulu Hl · Grade 12 · NSC June Exam · 2017 · isizulu. Question paper, 22 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- isiZulu HL
- Grade
- Grade 12
- Language
- Isizulu
- Document type
- Question paper
- Year
- 2017
- Exam period
- NSC June Exam
- Paper
- 2
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 22
- File size
- 422.4 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 22
This exam
NSC June Exam 2017
- Paper 1Question paperMemo
- Paper 2Question paperMemo
- Paper 3Question paperMemo
Questions in this paper
- Question 2Ubuciko / Literature (Set Works)10 marks
- Question 3Ubuciko / Literature (Set Works)10 marks
- Question 4Ubuciko / Literature (Set Works)10 marks
- Question 5Ubuciko / Literature (Set Works)10 marks
- Question 7Ubuciko / Literature (Set Works)25 marks
- Question 9Ubuciko / Literature (Set Works)25 marks
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2 2 DBE/2017
SCE
IMIYALELO KANYE NOLWAZI KWABAHLOLWAYO
1. Fundisisa kahle imiyalelo ngaphambi kokuba uqale ukuphendula imibuzo.
2. Ungafundi imibuzo yonke yephepha. Qala ubheke uhla lokuqukethwe
olukhonjisiwe bese ukhetha imibhalo oyifundile kulo nyaka. Emva kwalokho,
funda imibuzo yaleyo mibhalo bese ukhetha imibuzo ozoyiphendula.
3. Leli phepha LINEZIQEPHU EZINTATHU:
ISIQEPHU A: Izinkondlo (30)
ISIQEPHU B: Inoveli (25)
ISIQEPHU C: Umdlalo (25)
4. Phendula imibuzo EMIHLANU isiyonke: ISIQEPHU A: Imibuzo EMITHATHU,
ISIQEPHU B: Umbuzo OWODWA, ISIQEPHU C: Umbuzo OWODWA
njengoba kukhonjisiwe ngezansi.
ISIQEPHU A: IZINKONDLO
IZINKONDLO EZIMISELWE – Phendula noma ngabe yimiphi imibuzo
EMIBILI.
INKONDLO ENGAMISELWE – UPHOQELEKILE ukuphendula lo mbuzo.
ISIQEPHU B: INOVELI
Phendula umbuzo OWODWA.
ISIQEPHU C: UMDLALO
Phendula umbuzo OWODWA.
5. INDLELA YOKUPHENDULA IMIBUZO YESIQEPHU B (INOVELI) KANYE
NEYESIQEPHU C (UMDLALO).
• Phendula KUPHELA imibuzo yenoveli kanye neyomdlalo owufundile.
• Phendula UMBUZO OWODWA OMUDE kanye NOWODWA
OMFUSHANE. Uma ukhetha ukuphendula umbuzo omude ESIQESHINI
B, kufanele uphendule umbuzo omfushane ESIQESHINI C. Uma ukhetha
ukuphendula umbuzo omfushane ESIQESHINI B, kufanele uphendule
umbuzo omude ESIQESHINI C. Sebenzisa uhla oluyinkomba
lokuphendulwa kwemibuzo ukuze lukwelekelele ekukhetheni imibuzo.
6. UBUDE OBULINDELEKILE BEZIMPENDULO
• Umbuzo omude ezinkondlweni mawuphendulwe ngamagama ayi-190
kuya kwangama-240.
• Imibuzo emide enovelini kanye nasemdlalweni mayiphendulwe
ngamagama angama-340 kuya kwangama-390.
• Ubude bezimpendulo zemibuzo emifushane buyolekelelwa amamaki
anikeziwe okuyiwona ayolawula ohlolwayo ukuthi kumele aphendule
kangakanani. Abafundi mabaqaphele ukuthi abathemelezi, kodwa
baphendula okubuziwe.
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2 3 DBE/2017
SCE
7. Landela ngokucophelela imiyalelo oyinikeziwe ekuqaleni kwaleso naleso
siqephu.
8. Qaphela ukuthi izinombolo ozisebenzise ezimpendulweni zakho
ziyahambisana nalezo ezisetshenziswe abahlolayo emibuzweni.
9. Qalisa ISIQEPHU NGASINYE ekhasini ELISHA.
10. Ukusetshenziswa kwesikhathi kungahlelwa ngale ndlela:
ISIQEPHU A: Imizuzu engama-40
ISIQEPHU B: Imizuzu engama-55
ISIQEPHU C: Imizuzu engama-55
11. Bhala ngobunono nangesandla esibonakalayo.
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2 4 DBE/2017
SCE
OKUQUKETHWE
Leli khasi liyolekelela abahlolwayo ukuba bakhethe imibuzo abazoyiphendula
ngaphandle kokufunda imibuzo yephepha lonke.
ISIQEPHU A: IZINKONDLO
Izinkondlo ezimiselwe: Phendula noma ngabe yimiphi imibuzo EMIBILI.
INOMBOLO YOMBUZO UMBUZO AMAMAKI INOMBOLO
YEKHASI
1. 'Yekanini Ukungazi' Umbuzo omude 10 6
2. 'Wawungazi' Umbuzo omfushane 10 8
3. 'Noma Sekunje' Umbuzo omfushane 10 9
4. 'Inhlonipho' Umbuzo omfushane 10 10
KANYE
Nenkondlo engamiselwe: Uphoqelekile ukuphendula lo mbuzo.
5. 'Mina Nawe Sothi, "We ba?" ' Umbuzo omfushane 10 11
QAPHELA: Phendula UMBUZO OWODWA OMUDE kanye NOWODWA OMFUSHANE.
Uma ukhetha ukuphendula umbuzo omude ESIQESHINI B, kufanele uphendule
umbuzo omfushane ESIQESHINI C. Phendula umbuzo OWODWA
ESIQESHINI B kanye NOWODWA ESIQESHINI C.
ISIQEPHU B: INOVELI
INOVELI: Phendula umbuzo OWODWA kule noveli.
6. Bengithi Lizokuna Umbuzo omude 25 12
7. Bengithi Lizokuna Umbuzo omfushane 25 12
8. Usumenyezelwe-ke Umcebo Umbuzo omude 25 14
9. Usumenyezelwe-ke Umcebo Umbuzo omfushane 25 14
10. Kunjalo-ke Umbuzo omude 25 16
11. Kunjalo-ke Umbuzo omfushane 25 16
ISIQEPHU C: UMDLALO
Phendula umbuzo OWODWA kule midlalo emiselwe.
12. Kudela Owaziyo Umbuzo omude 25 18
13. Kudela Owaziyo Umbuzo omfushane 25 18
14. Awuwelwa UMngeni Umbuzo omude 25 20
15. Awuwelwa UMngeni Umbuzo omfushane 25 20
QAPHELA: ESIQESHINI B no C phendula umbuzo OWODWA OMUDE kanye
nombuzo OWODWA OMFUSHANE. AWUVUMELEKILE ukuphendula
imibuzo EMIBILI emide noma imibuzo EMIBILI emifushane.
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2 5 DBE/2017
SCE
Uhla oluyinkomba yokuphendulwa kwemibuzo.
Emuva kokuphendula imibuzo yaleli phepha, sebenzisa lolu hla oluyinkomba
yokuphendulwa kwemibuzo olulandelayo ukuze ube nesiqiniseko sokuthi uyikhethe
ngokufanele imibuzo okulindeleke uyiphendule.
ISIQEPHU INOMBOLO INANI THIKA
YEMIBUZO LEMIBUZO ()
EPHENDULIWE
A: Izinkondlo
(Ezimiselwe) 1–4 2
A: Inkondlo
(Engamiselwe) 5 1
B: Inoveli
(Umbuzo omude NOMA 6–11 1
omfushane)
C: Umdlalo
(Umbuzo omude NOMA 12–15 1
omfushane)
QAPHELA: ESIQESHINI B no C, qinisekisa ukuthi uphendule umbuzo OWODWA
OMUDE kanye nombuzo OWODWA OMFUSHANE. Awuvumelekile
ukuphendula imibuzo EMIBILI emide noma imibuzo EMIBILI
emifushane.
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2 6 DBE/2017
SCE
ISIQEPHU A: IZINKONDLO
IZINKONDLO EZIMISELWE
Phendula noma yimiphi imibuzo EMIBILI kulena emine ebuziwe elandelayo.
UMBUZO 1 (UMBUZO OMUDE)
Fundisisa le nkondlo bese uphendula umbuzo olandelayo.
YEKANINI UKUNGAZI – PB Vilakazi
1 Kweyam' impilo yokungazi,
2 Ayequndekil' amehlo engaboni,
3 Kuboph' ufasimbe lwenkung' emqondweni,
4 Ngingaboni kuphuma nakushona kwelanga,
5 Konke kuyinal' engenakunqamuka,
6 Engenakushatshalaliswa nangamakloba
7 Ahangul' izikhotha zibhincele nxanye,
8 Zishintsh' imibala njengonwabu.
9 Kwakumnand' ukukhuluma ngokutetema,
10 Ngibik' ubuthakathaka ngokufehla,
11 Ngibik' indlala ngokudind' isililo,
12 Konke kujoj' inhliziyo kamama,
13 Angikhuselis' embelekweni ngijabule.
14 Kwakumnandi ngizikhomba ngizikhombile,
15 Izidingo ezazithokozisa mina ngedwa,
16 Ngingenakumcabangel' omuny' umuntu,
17 Ngob' engabalulekile njengami.
18 Emadlelweni ngangelusa ngokuthanda,
19 Ngibhushuzela ngemuva kwamathole,
20 Konke ngikwenza ngokuthanda,
21 Uma ngingathandi ngizigingqe phansi,
22 Ngibik' umkhuhlane ongayindawo,
23 Akhathazek' umama engaqondi.
24 Namuhla idamukil' inkungu,
25 Umqondo wokuzenzisa uhambile,
26 Unyamalale nobuncane bami,
27 Ngisele nemigoqo engancengi,
28 Engibondis' isijingi sokuxakeka,
29 Ngibasadondolozele kuphuk' udondolo,
30 Ukhakhayi lwephuz' ukuqina,
31 Ngibamb' insimb' eshisayo ngezandla,
32 Ngibhinc' izigege ezidilikayo,
33 Yizona njalo izithelo zombuso.
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2 7 DBE/2017
SCE
34 Sekungikhanyele njengekhwezi lokusa,
35 Ngemuva kokucimeza kokugcina kukamama,
36 Ukuth' umhlaba uyakhulelwa,
37 Angisenameluleki oyongiluleka njalo
38 Nalapho sengibulawa ngukuzibusa,
39 Zonk' izintaba zempilo ziqongile,
40 Amadolo ami asuth' amanzi,
41 Sengathi lezi zinduku ziyangigojela.
42 Ngiyophunyuka kanjani kulawa maketango
43 Angixhakathis' izandla nezinyawo?
44 Ngiyolwa kanjani ngingenazikhali?
45 Wo! Akusenani nanxa zinginetha,
46 Sengiyokwendlalel' izintuthwan' egodini.
Xoxa ngempumelelo yembongi ekusebenziseni ukubumbeka kwenkondlo
kwangaphandle kule nkondlo ethi 'Yekanini ukungazi'. Impendulo yakho mayibe ubude
obuphakathi kwamagama ayi-190 kuya kwangama-240.
Impendulo yakho mayibhekiswe kulokhu okulandelayo:
• Makuchazwe ukubumbeka kwenkondlo kwangaphandle.
• Makuphendulwe kunikezwe ukubumbeka kwenkondlo kwangaphandle nezibonelo
zakhona.
• Ukuveza uvo lwakho esiphethweni sempendulo.
• Impendulo mayihlelwe njenge-eseyi hhayi ngokwamaphuzu. [10]
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2 8 DBE/2017
SCE
UMBUZO 2 (UMBUZO OMFUSHANE)
Fundisisa le nkondlo bese uphendula imibuzo elandelayo.
WAWUNGAZI – BP Dlamini
1 Yek' usazigqaja,
2 Uhamba laph' uthanda khona.
3 Utetemuk' uchiz' ukotshi.
4 Yek' ugqigqizel' ugqagqamuka,
5 Ugqamuka kuhle kwamalangabi,
6 Uhambela phezul' uzithwele,
7 Wadilika kuhle kobonda.
8 Baph' owawungumshungu nabo?
9 Nibakhulu nakunoMdali
10 Ngab' ukhon' ongangaye?
11 Namuhla ulothil' uluphele,
12 Uthithibel' okwenkukhu,
13 Uyothile wayetha,
14 Wathobel' umthetho.
15 Wawungaz' ukuthi koba nje,
16 Namuhla usothulini,
17 Ulothisiwe wathotshiswa.
18 Ufunde kanzima,
19 Wafunda ngokubona,
20 Yeka usagqagqamuka uzigqaja.
2.1 Yisho ukuthi iluhlobo luni le nkondlo bese usekela impendulo yakho. (2)
2.2 Nikeza okungumehluko okwethulwa izimo zokukhuluma emgqeni wesi-3
kanye nowe-12. (2)
2.3 Chaza inhloso yembongi ekukhetheni igama elidwetshelwe emgqeni wesi-9. (2)
2.4 Ucabanga ukuthi ukusetshenziswa kwamagama adwetshelwe atholakala
ebinzeni lesi-5 kunamthelela muni ekuqondeni kwakho umoya waleli binza. (2)
2.5 Phawula ngekhono lembongi lokusebenzisa ifanangwaqa emgqeni wama-20. (2)
[10]
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2 9 DBE/2017
SCE
UMBUZO 3 (UMBUZO OMFUSHANE)
Fundisisa le nkondlo bese uphendula imibuzo elandelayo.
NOMA SEKUNJE – LF Mathenjwa
1 Ngibon' amakhand' ekhedamisile,
2 Ubuso bembethe usizi nokujabha,
3 Ukushabalala kwamathemba akubuzwa.
4 Imuva kalisabonwa,
5 Ikusasa liluvindi,
6 Kuzothiwan' uma kunje?
7 Amathemb' ayizolo ashabalele.
8 Izethembiso ziyagxotshwagxotshwa,
9 Isibindi simiswa ngelilodwa:
10 Qhubekani kuzolunga,
11 Umzabalazo awukapheli,
12 Silwela impilo engcono.
13 Njengobani olwa elambile?
14 Njengoban' odukuz' umnyama engaboni?
15 Likhethekile bala emasini,
16 Badansazile kwamakhelwane,
17 Basho ngelilodwa:
18 Qinan' isibindi sekuzolunga.
19 Ngabe ntombi usawakhumbula awakho?
20 Lon' usuku usalwazi na?
21 Kodwa ngingakulibala khona kanye?
22 Mhla sichwaza ngenhlokomo,
23 Inhliziy' ish' ukuphuma ngomlomo.
24 Phinde ngizophila noma sekunje.
3.1 Nikeza isizathu sokusetshenziswa kombuzombumbulu emgqeni wesi-6. (2)
3.2 Chaza kafushane umqondo oqukethwe umugqa we-15 kuya kowe-16. (2)
3.3 Ngabe ukukhethwa kwamagama asemgqeni wesi-7 kube namthelela muni
ekugqamiseni indikimba yale nkondlo? (2)
3.4 Chaza imbangela yokusetshenziswa kwethoni yenjabulo emgqeni wama-22
kuya kowama-23? (2)
3.5 Xoxa ngempumelelo yembongi ekusebenziseni umfanekisomqondo
osemgqeni wokuqala. (2)
[10]
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2 10 DBE/2017
SCE
UMBUZO 4 (UMBUZO OMFUSHANE)
Fundisisa le nkondlo bese uphendula imibuzo elandelayo.
INHLONIPHO – MK Hlongwane
1 Laf' elihle kakhulu!
2 Laf' elikaPhunga noMageba!
3 Yashona ngaph'inhlonipho?
4 Yadliwa inja iyinyama yini?
5 Waqophisana nami kwagcin'elakho,
6 Wangibuka phansi wangibuka phezulu
7 Qede washingishila wangishiya nginkemile.
8 Izeluleko zam' uzishay' indiva!
9 Wahamb' izindlela zobumnyama,
10 Wabuya ngesikabhadakazi,
11 Wadudana nabangan' ababi,
12 Ngakhuza kwanhlanga zimuka nomoya!
13 Ngakhuluma nawe wachiz' ukotshi,
14 Wangibuka wanginyokoloza,
15 Ngihloniphe mntanami
16 Ukuze nawe uhlonishwe.
17 Waqophisana nothish' esikoleni
18 Waphikisana nendalo nokuphila kuyo,
19 Wab' ukhanda limtshel' okwakhe,
20 Konakelephi sizwe sakithi?
21 Wazinikel' otshwaleni,
22 Walala ngabo wavuka ngabo,
23 Okuya ngasethunjini do!
24 Ngihloniphe bo!
25 Ngakukhuza wangibiza ngoMadala,
26 Ngathi ngikubek' isandla ngaphenduk' isiboshwa,
27 Indlela' ibuzwa kwabaphambili mntanami!
28 Ngeliny' ilang' uyokhal' ezimathonsi,
29 Ngobe ngingasekho mntanami!
30 Waba nguNdabuzekwayo emphakathini,
31 Waba inhlekisa ezweni
32 Qede ngahlebeka nami
33 Ngelinye ilanga eliyisilima
34 Uyoba ngumtshing' ubethwa ngubani!
4.1 Gagula uhlobo lwesigqi esitholakala ebinzeni loku-1 bese wesekela
impendulo yakho. (2)
4.2 Nikeza okufanayo okuqukethwe ibinza lesi-2 nelesi-5. (2)
4.3 Chaza ukuthi kube namthelela muni ekuqondeni kwakho leli binza
ukusetshenziswa kwemvumelwano siqalo emgqeni wama-25 nowama-26. (2)
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2 11 DBE/2017
SCE
4.4 Yini inhloso yembongi yokusebenzisa izimo zokukhuluma ezidwetshelwe kule
nkondlo. (2)
4.5 Phawula ngekhono lembongi ekusebenziseni ukuxhumana ebinzeni lesi-8. (2)
[10]
KANYE
INKONDLO ENGAMISELWE (Uphoqelekile ukuphendula lo mbuzo).
UMBUZO 5 (UMBUZO OMFUSHANE)
Fundisisa le nkondlo bese uphendula imibuzo elandelayo.
MINA NAWE SOTHI, 'We ba?' – HEA Made
1 Kuningi ukweduka komhlaba,
2 Kwabantu abafanele ukwazi
3 Isisusa sokubekwa kwabo.
4 Nguye abamazi njengoMenzi;
5 Oyobabuza ngenkambo yabo,
6 Bengasenakuphinda emva.
7 Bayoqalaza bathuthumele;
8 Amazwi akhe enjengameva.
9 Bayofis'intaba ibafulele,
10 Kepha intaba iyakubaleka,
11 Ngokuzihlangula ecaleni
12 Bayokhefuzela bejuluka
13 Sebekhonjwa eya emlilweni.
14 Shono, Mina Nawe Sothi, 'We Ba?'
[Icashunwe encwadini ethi: IMIBENGO, AT Kheswa no ETZ Mthiyane]
5.1 Shono ukuthi hlobo luni lwenkondlo lolu ngokwesakhiwo sayo bese wesekela
impendulo yakho. (2)
5.2 Chaza kafushane okushiwo imbongi emgqeni wesi-7 nowesi-8. (2)
5.3 Chaza ukuthi igama elibhalwe ngokugqamile emgqeni wesi-4 likwelekelele
kanjani ukugqamisa umyalezo wenkondlo. (2)
5.4 Yini inhloso yembongi ekusebenziseni i-enjambamenti emgqeni we-11 kuya
kowe-13? (2)
5.5 Uyavumelana yini nokushiwo imbongi emgqeni we-14? Sekela impendulo
yakho. (2)
[10]
AMAMAKI ESIQEPHU A: 30
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2 12 DBE/2017
SCE
ISIQEPHU B: INOVELI
Phendula umbuzo OWODWA ngencwadi oyifundile.
UMBUZO 6 (UMBUZO OMUDE)
BENGITHI LIZOKUNA – NG Sibiya
Xoxa ngokuphumelela kombhali ukuveza laba balingiswa ngobunjalo babo:
uMahlengi/uMhlengi, uNontobeko, uNgidi, uNkululeko kule noveli ethi, Bengithi
Lizokuna.
Impendulo yakho mayibe ubude obuphakathi kwamagama angama-340 kuya
kwangama-390.
Impendulo mayibhekiswe kulokhu okulandelayo:
• Ukuchaza ukuvezwa kwabalingiswa nezindlela abavezwa ngazo.
• Ukuphendula umbuzo ngokuxoxa, ukucaphuna nokwesekela ngokwencwadi
ngezindlela abalingiswa abavezwe ngazo.
• Ukuveza uvo lwakho mayelana nempumelelo yombhali ekuvezeni kwabalingiswa
bale noveli.
(Impendulo mayihlelwe njenge-eseyi, hhayi ngokwamaphuzu.) [25]
UMBUZO 7 (UMBUZO OMFUSHANE)
BENGITHI LIZOKUNA – NG Sibiya
Fundisisa lesi siqeshana senoveli bese uphendula imibuzo elandelayo.
ISIQESHANA A
Lwamqala phansi uvalo lwamuthi thwansu, nesikhwele savukuzeka manje.
Wezwakala enxapha yedwa ngenkathi eqonda endlini emva kokuba bevalelisane
ngaleyo ndlela nje engenamdlandla otheni benoMahlengi, ehamba eqanganisa
ngosizi olumenza angabi namali.
'Nx, ngizoyithathaphi kodwa imali madoda ngivele ngimlobole kusashisa nje 5
uMahlengi angaze angiphunyuke ngisale ngincela izithupha?' ebalisa ngenhliziyo
bakithi, sekumcacela ukuthi into ezomkhulula wukuthola imali ngokukhulu
ukushesha lokhu ukuze aphephe kule ngebhe esisho ukumbulala nya.
Yayisambulala nangenkathi eqethuke phezu kombhede ebambelele esiphundu elwa
nesu lokuthola imali. Emva kokunikina ikhanda lakhe elalizimuka, wazibona eselule 10
isandla wathatha ibhuku lezingcingo kule nqwaba yawo eyayilapha, ewaqoqe
ngenkathi ematasa nendaba yamathenda. Waliphenya, waze wafika engxenyeni
eyayinezinombolo zasePort Shepstone. Waphenya futhi esecinga isibongo
sakwaNgidi.
'Ngizokwazi ngani ukuthi nguyena muphi obeshiwo nguS'bu njengoba bebaningi 15
kangaka nje oNgidi ababhalwe lapha?' ezibuza efifiyela efunda lolu hla lwezibongo
zakwaNgidi ezazithi kazibe yikhasi lonke.
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2 13 DBE/2017
SCE
Ekugcineni wajumba amagama amahlanu, wawabhala phansi wathatha ukhiye
wemoto waphuma ngejubane eseqonde ezingcingweni ngaseposini. Wafike
wakhipha ikhadi, washaya inamba ayeyibhale ekuqaleni kohlu lwabantu bakwaNgidi 20
ayeluphethe.
'KukwaNgidi, sawubona,' kubingelela izwi ngenhlonipho.
'Hlomuka, sawubona. Ukhuluma nomuntu ongamazi. Kangizichaze-ke. Mina
nginguMandlakapheli Buthelezi,' esho ngesizotha.
'Yebo-ke Sokwalisa. Singamsiza ngani-ke uNgqengelele?' 25
'KunoHlomuka engifisa ukuxhumana naye, manje ngasuke ngadukelwa
yimininigwane yakhe.'
'Awu, baningi nje oHlomuka, uzomthola kanjani lo omfunayo?'
'Inkinga yileyo. Kodwa yena ungusomabhizisini, unepulazi namabhusha nama …'
'Kanti usho uManqoba?' ibuza ihleka kancane. 30
'Ngicabanga ukuthi nguyena.'
'Ikhona nje inombolo yakwaManqoba Cash and Carry. Kawubathinti ngani
bakuchushise?'
'Ngizoke ngizame lokho. Awu, wayilamula Hlomuka.' ebonga enconcoza.
'Kuhle-ke uma kunjalo,' kuvalelisa indoda yabantu ngesizotha. 35
Wake walugqolozela isikhathi eside ucingo uNdumiso. Ngesikade wadonsa umoya
kakhulu, wanikina ikhanda.
'Mh, uthando bakithi! Umuntu lumenzisa izinto ayesefungile ukuthi
usehlukene nazo,' esho enikina ikhanda futhi eshaya kancane eqonde emotweni
yakhe. 40
7.1 Siyini isizathu sesisusa sodweshu olutholakala phakathi kukaNdumiso
noMahlengi kulesi siqeshana? (2)
7.2 Isenzo sikaNdumiso kulesi siqeshana siyithuthukisa kanjani indikimba
yothando/yethemba kule noveli? (2)
7.3 Beka ngokufingqiwe izenzo zikaNdumiso ezibonisa ukuthi ungumlingiswa
othathela izinto phezulu. Bhekisa impendulo yakho kulesi siqeshana. (3)
7.4 Fingqa ngamaphuzu AMATHATHU izigameko ezaholela ekutheni agcine
ngokuboshwa uNdumiso. (3)
7.5 Isenzo sikaXolani sokushiya uLungile ngemumva kokusha komuzi wakhe
simveza njengomlingiswa onjani? Sekela impendulo yakho. (3)
7.6 Ucabanga ukuthi isenzo sikaMahlengi sokuthandana noNdumiso kanye
noXolani sasingaba namuphi umphumela empilweni yakhe ukube wagcina
ebanjiwe? Sekela impendulo yakho. (3)
7.7 Chaza ukuthi inkulumo ebhalwe ngokugqamile etholakala kulesi siqeshana
ukuthi ilubhebhethekisa kanjani udweshu kuNdumiso. (4)
7.8 Ucabanga ukuthi okwenziwa uXolani esingenisweni senoveli ukuthanda
uMahlengi embona okokuqala kuyakholakala yini? Sekela impendulo yakho. (2)
7.9 Phawula ngokuphumelela kombhali ekusebenziseni isu lokubikezela
enkulumeni kaNontobeko ngenkathi evuma ukuthandana noNkululeko. (3)
[25]
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2 14 DBE/2017
SCE
UMBUZO 8 (UMBUZO OMUDE)
USUMENYEZELWE-KE UMCEBO – MJ Mngadi
Xoxa ngokuphumelela kombhali ukuveza laba balingiswa ngobunjalo babo: uNomvula
(Mirriam), uGenyeza, uChule, uMeyili kule noveli ethi: Usumenyezelwe-ke Umcebo.
Impendulo yakho mayibe ubude obuphakathi kwamagama angama-340 kuya
kwangama-390.
Impendulo mayibhekiswe kulokhu okulandelayo:
• Ukuchaza ukuvezwa kwabalingiswa nezindlela abavezwa ngazo.
• Ukuphendula umbuzo ngokuxoxa, ukucaphuna nokwesekela ngokwencwadi
ngezindlela abalingiswa abavezwe ngazo.
• Ukuveza uvo lwakho mayelana nempumelelo yombhali ekuvezeni kwabalingiswa
bale noveli.
(Impendulo mayihlelwe njenge-eseyi, hhayi ngokwamaphuzu.) [25]
UMBUZO 9 (UMBUZO OMFUSHANE)
USUMENYEZELWE-KE UMCEBO – MJ Mngadi
Fundisisa lesi siqeshana senoveli bese uphendula imibuzo elandelayo.
ISIQESHANA B
'Aphi amafenisha? Uphi umshuwalense?' ethi lacu.
'Nawa mnewethu!' uNgubane ekhomba imifanekiso.
'Amaphepha lawa! Ngibuza amafenisha nomshuwalense!'
'Phela … phela …' engingiza uMadonsela.
'Amaphela awekho lapha!' Yaqhuma imvubu. Baphuma belakanyana abadayisi, 5
kwandiza amaphepha egcekeni. 'Niphinde futhi mankentshane ndini nibuye lapha,
nizongifunda kahle!' ebutha izincwadi eziphonsa ngaphandle kwegceke.
Wabathazela wabuyela endlini kuMirriam owayehlezi ethe khovololo. Wamgema
ngemvubu, wabuye wazikhuza, funa amale alahlekelwe wumcebo awulwelayo.
'Uyabona sithithithi ndini, uphinde ufake amankentshane lapha, uzongifunda uma 10
ngabe awungazi kahle.'
Waphuma waqalaza uHlulintombi. Wayezimele ngasothangweni ehleka
izincwasimende ezazincengana, eyamafanisha eyayibhaxabulwe kwadabuka
ibhulukwe icela ukulayishwa emotweni. Zashaya zachitha ngemoto.
'Hlulintombi uyindoda emadodeni. Ngizokunika umsebenzi manje.' 15
'Yebo mnewethu. Msebenzi muni?'
'Uma kufika amankentshane uphuthume uzongitshela. Ngizokukhokhela
amalandi amahlanu ngenkentshane nenkentshane olicebile. Siyezwana?'
'Kulungile mlungu wami.'
'Kodwa ungakhohlwa wukuthi uma uke waphazama imvubu lena izodla wena.' 20
Emkhomba ngayo qede ebathazela ephuma ngesango.
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2 15 DBE/2017
SCE
UHlulintombi woma yinsini embuka. 'Ha, ha, ha, sengicebile. INkosi impela,
nami sengizoncela umbele kulezi zishaqane zikaMirriam. Sengathi iNkosi
ingangisiza kufike amadoda ayikhulu ngosuku.' Waqalaza ngethemba lokuthi
ukhona owayengase aqhamuke ukuze asheshe awuqale umsebenzi. Phinde. 25
Nokho ngokuqhubeka kosuku enye imoto yaphelela maqondana nakwaDicey.
Zimbili izinsizwa ezehla zajamela isango zibuka umfanekiso wenja ikladulisa indoda
yejazi. Zenyuka izitebhisi, yagobozela ende ilandelwa ngesigqigqi igaxe umshini
wokuthwebula. Zema ongwengweni zaqalaza. Ngenhlanhla yazo eyishwa zambona
uHlulintombi zakhuleka. 30
'Ngadla mina kababa,' uHlulintombi ezihlangabeza. 'Nginganisiza ngani zikhulu
zami?' Zakhala ngoMirriam. 'Ngicela ningilandele.' Wazihola, wangqongqoza
emnyango wendlu kaMirriam owayesathe khovololo embhedeni ephelelwe
nangasozwaneni. UMirriam wathi abangene, bangena. Ebabuka bemile kwathi
akabaxoshe, kepha bamsinda. 35
'Nkosi yami.' ekhophoza, 'nezinto zokuhlala asinazo lapha ekhaya. Omunye
bafowethu akahlale esihlalweni, omunye acuphe embhedeni.' Babonga bahlala.
Wababingelela, bazethula. Kwakuyintatheli nomthwebuli wephephandaba Ilanga.
Yamfaka imibuzo intatheli yabhala.
'Usuwendile?' Ihleka kancane. Walandula. 'Kodwa ukhona esenithembisene 40
naye?'
9.1 Siyini isisusa sodweshu olutholakala kulesi siqeshana? (2)
9.2 Isenzo sikaHlulintombi kulesi siqeshana siyithuthukisa kanjani indikimba
yomcebo kule noveli? (2)
9.3 Beka ngokufingqiwe izenzo zikaMirriam ezibonisa ukuthi ungumlingiswa
oyisicaba. Bhekisa impendulo yakho kulesi siqeshana. (3)
9.4 Fingqa ngamaphuzu AMATHATHU izigameko ezaholela ekufeni
kukaMahuzu. (3)
9.5 Isenzo sikaSkiti sokutshela uMirriam ukuthi imali ayiwinile inamashwa
okufanele akhishwe simveza njengomlingiswa onjani? Sekela impendulo
yakho. (3)
9.6 Ucabanga ukuthi isenzo sikaSonosemali sokuba umngani kaGenyeza bese
eqashwa uChule ekubeni beyizimbangi sasingaba namuphi umphumela
empilweni yakhe ukube wagcina ebanjiwe? Sekela impendulo yakho. (3)
9.7 Chaza ukuthi inkulumo ebhalwe ngokugqamile etholakala kulesi siqeshana
ilubhebhethekisa kanjani udweshu empilweni kaMirriam. (4)
9.8 Ucabanga ukuthi okwenziwa umndeni wakwaDicey esingenisweni senoveli
okumayelana nethikithi le-Pick six kuyakholeka? Sekela impendulo yakho. (2)
9.9 Phawula ngokuphumelela kombhali ekusebenziseni isu lokubikezela
emaculweni kaGenyeza. (3)
[25]
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2 16 DBE/2017
SCE
UMBUZO 10 (UMBUZO OMUDE)
KUNJALO-KE – ME Wanda
Xoxa ngokuphumelela kombhali ukuveza laba balingiswa ngobunjalo babo: uDumazile,
uSithole, uMoloi, uMisi Hlophe kule noveli ethi: Kunjalo-ke.
Impendulo yakho mayibe ubude obuphakathi kwamagama angama-340 kuya
kwangama-390.
Impendulo mayibhekiswe kulokhu okulandelayo:
• Ukuchaza ukuvezwa kwabalingiswa nezindlela abavezwa ngazo.
• Ukuphendula umbuzo ngokuxoxa, ukucaphuna nokwesekela ngokwencwadi
ngezindlela abalingiswa abavezwe ngazo.
• Ukuveza uvo lwakho mayelana nempumelelo yombhali ekuvezeni kwabalingiswa
bale noveli.
(Impendulo mayihlelwe njenge-eseyi, hhayi ngokwamaphuzu.) [25]
UMBUZO 11 (UMBUZO OMFUSHANE)
KUNJALO-KE – MJ Wanda
Fundisisa lesi siqeshana senoveli bese uphendula imibuzo elandelayo.
ISIQESHANA C
'Hawu unesibindi! Atshele wena ukuthi uthandana ne-boy-friend yakho!
Uzomfundisa kanjani njengoba nguwena ozobenzisa i-Geography ekilasini labo?'
'Ngeke mina ngimfundise!'
'Uyolikhetha kanjani iphela emasini?'
'Kuyozikhanyela, nakwaMakhanya kwakhanya.' Omemu bameluleka-ke umisi 5
ukuba angavumeli kakhulu imizwa ibuse impilo yakhe. Bamtshela ukuthi lokhu
kuphambene nenkambiso yomsebenzi abawufundelayo. Kwabe sekukhala insimbi,
baqhubeka nomsebenzi wosuku.
Zahamba izinsuku kodwa isimo salokhu singesihle esikoleni. UDumazile waqala
ukungabi mnandi empilweni. Wazijwayeza ukuzigquma ngejezi lakhe elikhulu. 10
Umfaniswano wakhe wayengasathandi ukuwubopha awuthi nsi esiswini. Wawuthi
usahlezi ekilasini kanti kudala eshisa ubuthongo. UMisi Hlophe wasola kuqala
ukuthi uDumazile akaseyedwa, kodwa usezithwele. Wabikela uMemu Mpungose
ngokushesha. Amathishelakazi ahlanganisa amakhanda abhunga ngodaba
lukaDumazile. Athatha isinqumo sokuba abizwe uDumazile ukuze abuzwe ukuthi 15
usaphila kahle njena.
Wafika-ke uDumazile. Amathishelakazi axoxisana naye. Akahluphanga, wavuma
ukuthi usezithwele.
'Umthetho wabazali bakulesi sikole uthi kufanele thina sibikele uthishomkhulu,'
kusho uMemu Mpungose. Wathuka wacishe wawa phansi uDumazile ukuzwa lawo 20
mazwi. Wayewuqonda kahle lowo mthetho wabazali besikole sakhe. UMisi Hlophe
wayethule, emgqolozele ezinhlamvini zamehlo uDumazile.
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2 17 DBE/2017
SCE
'Bandla memu ngicela ningamtsheli uthishomkhulu.' Ahleke inhlinini uMisi
Hlophe. UMemu Mpungose benoMisi Hlophe baphuma baqonda ehhovisi
likathishanhloko. Bangena maqede bahlala phezu kodaba. 25
'Thishomkhulu, sizokubikela ukuthi omunye wabafundi ukhulelwe,' kusho uMemu
Mpungose. Athi dlengelele uthishomkhulu.
'Ngubani lowo mfundi?'
'NguDumazile Kheswa thishomkhulu.'
'Awu! Lo mntwana obeziphethe kahle kanjena uselimele?' 30
Athi ukuthula kancane uthishomkhulu, ancincize, bese ethi:
'Abazali bashaya phansi ngonyawo bathi abasalindele mfundi ozokhulelwa
kulesi sikole. Isikole sahlazeka kabi, saphuma emaphepheni ngonyaka owedlule;
abafundi bezitshela ukuthi sebezokhulelwa ngonoqhakala ngoba bejahe imali
yeqolo. Awulwazi usizi engaluthwalayo ngenkathi umfundi esebelethela ngaphakathi 35
kwamagceke esikole! Nani bomemu nangiyekelela nje ngithi lekelelani.'
'Thishomkhulu, ukukhulelwa akuyona ingozi, kodwa kungamabomu nje. Umuntu
osuke ekhulelwa usuke azi kahle ukuthi wenzani.
11.1 Siyini isisusa sodweshu olutholakala kulesi siqeshana? (2)
11.2 Isenzo sikaDumazile kulesi siqeshana siyithuthukisa kanjani indikimba
yesimilo kule noveli? (2)
11.3 Beka ngokufingqiwe izenzo zikaMisi Hlophe ezibonisa ukuthi ungumlingiswa
onethukuthelo. Bhekisa impendulo yakho kulesi siqeshana. (3)
11.4 Fingqa ngamaphuzu AMATHATHU izigameko ezaholela ekutheni
uMaNzimande agcine esehlukene noSithole. (3)
11.5 Isenzo sikaninazala kaDumazile onguMaShandu sokutshela ibandla
nomphakathi ukuthi umxolele uDumazile ezinsukwini zakhe zokugcina
simveza njengomlingiswa onjani? Sekela impendulo yakho. (3)
11.6 Ucabanga ukuthi isenzo sikaMajwara sokuqamba amanga ngoKheswa
sasingaba namuphi umphumela empilweni yakhe ukuba agcina evela obala
amanga akhe? Sekela impendulo yakho. (3)
11.7 Chaza ukuthi inkulumo ebhalwe ngokugqamile etholakala kulesi siqeshana
ilubhebhethekisa kanjani udweshu empilweni kaDumazile. (4)
11.8 Ucabanga ukuthi okwenziwa uthisha uMoloi esingenisweni senoveli
sokuthandana nengane yesikole kwamukelekile yini? Sekela impendulo
yakho. (2)
11.9 Phawula ngokuphumelela kombhali ekusebenziseni isu lokubikezela
enkulumeni kaMaShandu ngenkathi uMtalaselwa ethi umuntu ozomshada
nguDumazile. (3)
[25]
AMAMAKI ESIQEPHU B: 25
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2 18 DBE/2017
SCE
ISIQEPHU C: UMDLALO
Phendula umbuzo OWODWA ngencwadi oyifundile.
UMBUZO 12 (UMBUZO OMUDE)
KUDELA OWAZIYO – BP Maphumulo
Phawula ngesizinda salo mdlalo othi: Kudela Owaziyo.
Impendulo yakho mayibe ubude obuphakathi kwamagama angama–340 kuya
kwangama-390.
Impendulo mayibhekiswe kulokhu okulandelayo:
• Ukuchaza isizinda.
• Ukuphendula umbuzo ngokuphawula, ukucaphuna nokwesekela ngokwencwadi.
• Ukuveza uvo lwakho mayelana nesizinda salo mdlalo.
(Impendulo mayihlelwe njenge-eseyi, hhayi ngokwamaphuzu.) [25]
UMBUZO 13 (UMBUZO OMFUSHANE)
KUDELA OWAZIYO – BP Maphumulo
Fundisisa lesi siqeshana somdlalo bese uphendula imibuzo elandelayo.
ISIQESHANA D
(Kusihlwa, elawunji lendlu kaMdaluli, uMdaluli uhlezi kusofa ubhekene nomndeni
wakhe nawo othinsike kusofa omude. Bayaxoxa.)
MAMLANDULI: (ngezwi eliphakeme) Hhayi bo! Nansi indaba icishe isala lapha:
Sesizixoxe zonke kodwa yona kungathi iyalibaleka kanti
kubaluleke kabi ukuba isheshe ifinyelele ezindlebeni zikababa … 5
MDALULI: (umangele) Ngabe ndabani leyo okhuluma ngayo? Woza nazo
mkami.
MAMLANDULI: Yinhle indaba uma ngabe izwakala ngomnikaziwayo.
Lingakadekwa nje netafula lesidlo sakusihlwa, ake uqhube lolu
daba lwasemini Londiwe mntanami ebengithena ake ulubambe 10
usuyoze uluxoxe ngokwenaba nalo ekufikeni kukababa wekhaya.
LONDIWE: Hho! (esebambe isilevu) Ngifike neheheba lephepha lapha ekhaya
baba eliphethe yonke imininingwane ephathelene nemali
engiyikweletayo eKolishi lezobuChwepheshe sekubalwa konke
nerenti yendawo yokuhlala. 15
MDALULI: (uyabalisa) Wo hhe! Yaqala-ke inkathazo bantabakababa. Uthi
kusazokwehla ngamphimbo munye nje lokho kudla uma
sengifuhlelwa ngamacala ezimali engizikweletayo? Yini ngisole nje
sengathi kuzokwehla ngomgogodla?
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2 19 DBE/2017
SCE
LONDIWE: Angazi-ke lapho mina baba. Umqoqi-zimali uninqumele ugwayi 20
katiki bazali wathi uma kungaze kushaye usuku lwangoLwesihlanu
lokuphela kwale nyanga esanda kuqala ingakhokhiwe le nkece,
akukho namunye umfundi oyoke ahlalele ukubhala izivivinyo
zokugcina zalo nyaka zokuhlolwa. Uze walimisa waliqokothisa nje
nelokuthi noma futhi ingaze ikhokhwe kodwa ingapheleli, 25
imiphumela yokuhlolwa iyogodlwa ekupheleni konyaka ize idedelwe
ngoba umfundi esekhokhe ngokuphelele.
MDALULI: (Uphefumulela phezulu) Yehla imbila emsengeni madoda. Kodwa
yini lena engiyizwayo ngezindlebe zami? Sengathi luzongizimukisa
ikhanda isibili –ke lolu daba ongifikela nalo ndodakazi. Okusho 30
ukuthi phela ngiyehlukana nayo yonke le mali engiphume nayo
efemini ngosuku esagcina ngalo.
MAMLANDULI: Mhlawumbe njalo ebengeze waba kulesi simo sokwethuka akuso
njengamanje ubaba ukuba uvele wayolilanda leli heheba lephepha
mntanami ukuze azibonele. 35
(Nembala asuke ngawo lowo mzuzu uLondiwe esephuthuma
ukuyolilanda iheheba lephepha eliyisitatimende semali
ayikweletayo, maqedane aledlulisele kuyise. Uyise avule ikokosi
ahoshe izibuko azixhobele emehlweni maqedane aqale afifiyele
esebuka okubhaliwe). 40
MDALULI: (ababaze ngekhwela nangezwi eliphakeme) Hawu! Kanti
kukhulunywa ngemali eyisikweletu nje, yisizumbulu esingaka
semali madoda? Ngiyazisa Nkosi yami, kusukela manje umndeni
wami uzodla udaka.
13.1 Shono ukuthi yini ephazamisa isimo senhlalo kulo mndeni kaMemela
ngokwalesi siqeshana. (2)
13.2 Chaza okwenzeka enkundleni yokudlalela kulesi siqeshana ubhekise
kumlingiswa onguMdaluli. (2)
13.3 Fingqa inkulumo yomlingiswa onguLondiwe mayelana namazwi kamqoqi
zimali njengoba ebuye neheheba lephepha lesikweletu. (3)
13.4 Qhathanisa isimo phakathi komlingiswa onguMdaluli kanye nomlingiswa
onguManqina mayelana nesigameko sokulahlekelwa ngumsebenzi. (3)
13.5 Yini inhloso yombhali yokuveza umlingiswa onguMaMlanduli njengomlingiswa
ohloniphayo kulo mdlalo? (3)
13.6 Ucabanga ukuthi isigameko esifihlelwe uLondiwe nguMemela ngenkathi
esejele okokuqala sasingaba namuphi umphumela ebudlelwaneni babo
ukube wasibamba. (3)
13.7 Chaza imbangela yokuba umlingiswa onguLondiwe angenelele ezindabeni
zikaMemela. (4)
13.8 Uyavumelana nesitatimende sokuthi ipholavuthondaba liwudambisile lo
mdlalo? Sekela impendulo yakho. (2)
13.9 Uyazwelana nomlingiswa onguHlengiwe uma esezithole eseshadiswe
noChivenga engazi? Yikuphi owawungakwenza uma kwakunguwe ubhekene
nalesi simo? (3)
[25]
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2 20 DBE/2017
SCE
UMBUZO 14 (UMBUZO OMUDE)
AWUWELWA UMNGENI – M Gcumisa
Phawula ngesizinda salo mdlalo othi: Awuwelwa Umngeni.
Impendulo yakho mayibe ubude obuphakathi kwamagama angama–340 kuya
kwangama-390.
Impendulo mayibhekiswe kulokhu okulandelayo:
• Ukuchaza isizinda.
• Ukuphendula umbuzo ngophawula, ukucaphuna nokwesekela ngokwencwadi
• Ukuveza uvo lwakho mayelana nesizinda salo mdlalo.
(Impendulo mayihlelwe njenge-eseyi, hhayi ngokwamaphuzu.) [25]
UMBUZO 15 (UMBUZO OMFUSHANE)
AWUWELWA UMNGENI – M Gcumisa
Fundisisa lesi siqeshana somdlalo bese uphendula imibuzo elandelayo.
ISIQESHANA E
SALIMANI: Nibizwa yimina bantabakaMashwilansimbi. Nicolile nje
nangapholisa maseko. Ngibonga nobukhona bakho mfowethu
wasoDibini ngoba ngokuthumela kuwena bengilahlela nje.
Bengingenathemba lokuthi ubuyile eMshwathi.
MCAJANA: Ngwazi! 5
SALIMANI: Njengoba nibona nomfowethu wakwaVimbingwenya elapha nje
naye uhamba ngalo udaba nani enginibizele lona. Emini izolo
ngithole umbiko ophuthumayo uthunyelwe nguyena umfowethu
uMcondo lona ngezigijimi, ezongazisa ukuthi amabutho ami
ahlaselwe abantu bakaMgqabula entathakusa izolo agcina ngokuba 10
aboshwe.
MBONGOLO: Ini? (Ebabaza)
GUNDANE: Bebahlasela bekuphi laba bakithi?
SALIMANI: Enkundleni khona kwaMcondo.
NONDWENGU: Yimihlola! UMgqabula lona uyahlola.
SALIMANI: Ake uyilande mfowethu Mcondo. 15
MCONDO: Bafowethu, kunjengoba esho nje umfowethu. Ngokubikelwa kwami
njengoba iningi lamabutho esuke embizweni yakomkhulu anikela
kwaVimbingwenya nje, athe ezisinela ehuba namahubo engazelele
lutho kwamane kwathi nje memfu abantu bakaMgqabula
noMvomvozi noMehlwemamba babewathelekela njalo. 20
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2 21 DBE/2017
SCE
MCANJANA: Mameshana!
SIKHOVA: Kube bazithintile izinyosi zikaManyosi Nomanjebese kababa!
Zibagemeze zabagemeza ngezizenze zibabhonya nangemishiza.
Nomehlo lowo oyilamulile nokuba kungaphumi izidumbu.
MBONGOLO: UMgqabula lona unamagangangozi isibili. 25
MCONDO: Ngiphumile nami ngithi ngiyokhuza ngafika konke sekuthule.
Ekuthatheni kokusa ngivuswe amantombazane angitshela ukuthi
nampa onongqayi beshaqa abantu beNkosi. Ngitotobele ngakhona
nebala ngafika belayishwa uthuli ezimotweni zonongqayi.
Ngizamile ukubakhuza onongqayi laba ngithi abayeke ukubopha 30
abantu benkosi babavalele iNkosi ingazi. Bangehlule bahamba
nabo.
SALIMANI: Bafowethu nginibizele ukuba ningibonise-ke ngokumele kwenziwe
ngala magangangozi kaHulumeni.
MCANJANA: Nami bafowethu ningibona ngilapha nje ngisuswe yiso lesi sidumo 35
eMshwathi. Ngithe ngokuzwa kuthiwa nampa abantu bakaBaba
sebeyiziboshwa, kukhona noNomehlo kubo, ngaphangisa
ngabuyela ekhaya ngenhloso yokulumana indlebe neNkosi.
BHESWA: Ngwazi! (Ekhuleka phandle)
SALIMANI: Kwangathi uBheswa nje futhi lowo? Usezobika bani-ke manje? 40
Ucolile mfowethu. Ucole impela ngokuphangisa sizofakana
imilomo.
BHESWA: Ngwazi! Hlobolophatha! (Engama isithumbanja ephonseka
phakathi. Uyahefuzela. Azithi dalakaca laphaya emseleni eduze
komnyango aguqise okomfazi.) 45
BONKE: (Bagqolozele uBheswa)
SALIMANI: Bika Bheswa uphangise.
BHESWA: Wena kaMashwilansimbi ngingena sengathi ngifuqwa ngumoya
njena angizenzi Ngwazi! (Athi ukuhlaba ikhefu)
SALIMANI: Qhuba sizwe. 50
BHESWA: Nampa onongqayi abathathu laphaya esangweni. (Ahlahle amehlo)
SALIMANI: Yeka ukuthandabuza. (Ekhankatha) Qoba aqalazayo Bheswa,
ungichithela isikhathi.
BHESWA: Bathi Ngwazi bayaphuthuma bafisa ukubona iNkosi.
SALIMANI: Balande ubangenise. 55
BHESWA: (Athi lacu, aphume)
SALIMANI: Nakho-ke maNgwazi. Angingabazi ukuthi beze ngalo lolu daba
esilugqumuzayo.
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2 22 DBE/2017
SCE
MBONGOLO: Abangene sizwe.
MCANJANA: (Asukume ethule izikhumba ezintathu azendlale esililini 60
sikaMaLuzindela.)
BHESWA: Ngwazi! Hlobolophatha! (Emi phandle)
MCANJANA: (aphakame avele emnyango.) Ngenani madoda.
BHESWA: (Angene ehamba phambili. Elandelwa onogqayi abathathu.
UBheswa ukhothama ngasemnyango.) 65
MCANJANA: Zinzani (ekhomba ngonkomba) lapho ezikhumbeni madoda.
15.1 Shono ukuthi yini ephazamisa isimo senhlalo endaweni yenkosi uSalimani. (2)
15.2 Chaza okwenzeka enkundleni yokudlalela kulesi siqeshana ubhekise
kumlingiswa onguMcanjana yedwa. (2)
15.3 Fingqa inkulumo yomlingiswa onguMcondo etholakala kulesi siqeshana. (3)
15.4 Qhathanisa okungumehluko phakathi komlingiswa onguNomehlo kanye
noMphiliphili phambi kwenkosi uSalimani. (3)
15.5 Yini inhloso yombhali yokuveza umlingiswa onguSalimani njengomlingiswa
ohlakaniphile kulo mdlalo? (3)
15.6 Ucabanga ukuthi isigameko esifihlelwe uSalimani nguMphiliphili sobumbuka
sasingaba namuphi umphumela ukuba uMphiliphili wagcina engabanjwanga. (3)
15.7 Chaza imbangela yokwedluliselwa kwecala likaSalimani enkantolo
yaseMgungundlovu. (4)
15.8 Uyavumelana nesitatimende sokuthi lo mdlalo uyisenamisi? Sekela
impendulo yakho. (2)
15.9 Uyazwelana noMgqabula kule ngwijikhwebu abhekana nayo yokulahlwa icala
enkantolo enkulu? Yikuphi owawungakwenza uma kunguwe owawubhekene
nalesi simo? (3)
[25]
AMAMAKI ESIQEPHU C: 25
AMAMAKI ESEWONKE: 80
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha
Study this subject
Recommended for this subject

Question paper
isiZulu HL Grade 12 Paper 1 NSC June 2017 Question Paper

Question paper
isiZulu HL Grade 12 Paper 3 NSC June 2017 Question Paper

Question paper
isiZulu HL Grade 12 Paper 2 NSC November 2017 Question Paper

Question paper
isiZulu HL Grade 12 Paper 2 NSC June 2024 Question Paper

Question paper
isiZulu HL Grade 12 Paper 2 NSC June 2022 Question Paper

Question paper
isiZulu HL Grade 12 Paper 2 NSC June 2019 Question Paper
More from Grade 12 isiZulu HL

Annual teaching plan
Gr 12 IsiZulu HL ATP 2023 24
%20June%202025%20Possible%20Answers--fb8e2fe1-962f-4ce7-8ece-e8248a6089c9/v1-2e81dcce6aebb4d1e1c1/card.webp)
Memorandum
isiZulu HL Grade 12 Paper 1 Gauteng June 2025 Memo

Memorandum
isiZulu HL Grade 12 Paper 1 NSC June 2025 Memo

Memorandum
isiZulu HL Grade 12 Paper 2 NSC June 2025 Memo

Memorandum
isiZulu HL Grade 12 Paper 3 NSC June 2025 Memo

Memorandum