SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS/
NATIONAL SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS
ISIZULU ULIMI LWASEKHAYA (HL)
IPHEPHA LOKUQALA (P1)
NHLABA/NHLANGULANA 2025
UMHLAHLANDLELA WOKUMAKA
AMAMAKI: 70
Lo mhlahlandlela wokumaka unamakhasi ayisi-8.
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Skip to contentAll 2025 papers 





View all
isiZulu HL Grade 12 Paper 1 NSC June 2025 Memo
Grade 12 isiZulu HL Paper 1 memorandum from the NSC June Exam 2025, 8 pages. Read online or get the free PDF download, question paper linked when available.
Isizulu Hl · Grade 12 · NSC June Exam · 2025 · isizulu. Memorandum, 8 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- isiZulu HL
- Grade
- Grade 12
- Language
- Isizulu
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2025
- Exam period
- NSC June Exam
- Paper
- 1
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 8
- File size
- 624.7 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 8
This exam
NSC June Exam 2025
- Paper 1Question paperMemo
- Paper 2Question paperMemo
- Paper 3Question paperMemo
Questions in this paper
- Question 1Ukufunda nokubukela / Reading and Viewing (non-literary)30 marks
- Question 3Ukufunda nokubukela / Reading and Viewing (non-literary)10 marks
- Question 4Ukufunda nokubukela / Reading and Viewing (non-literary)10 marks
- Question 5Ulimi: izakhiwo nemithetho / Language Structures and Conventions25 marks
Document textSearch extracted text and jump to a page.
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1 2 DBE/Nhlaba/Nhlangulana 2025
SC/NSC – Umhlahlandlela wokumaka
ISIQEPHU A: ISIVIVINYO SOKUQONDISISA
UMBUZO 1
INDLELA YOKUMAKA:
1. Ngenxa yokuthi sigxila emqondweni wempendulo; ukungabhaleki kahle
kwamagama namaphutha olimi sikushaya indiva/asikunaki ngaphandle uma
kuthinta umqondo wempendulo yonke. Amaphutha kumele omakayo
awatshengise ngezimpawu ezisetshenziswayo uma kunamaphutha.
2. Uma umfundi esebenzise amagama angekho olimini ahlolwa ngalo lawo
magama ngeke anakwe uma ngabe impendulo ayibhalile inomqondo
ophelele. Uma kunegama elithathelwe kolunye ulimi embhalweni onikeziwe
noma kudingeka ukuthi impendulo inike lona lokho kuyovumeleka.
3. Imibuzo edinga izimpendulo ezinjengo YEBO/CHA/ANGIVUMI/
NGIYAVUMA azinikwa amamaki kodwa indlela umfundi asekela ngayo ethola
amamaki.
4. Imibuzo edinga izimpendulo ezinjengo IQINISO/AKUSILO
IQINISO/UMBONO/IQINISO azinikwa amamaki kodwa indlela umfundi
asekela ngayo ethola amamaki.
5. Uma impendulo iyigama elilodwa kodwa umfundi abhale umusho wonke;
umfundi uthola amamaki uma edwebele impendulo noma eyikhombise
ngandlela thize.
6. Uma impendulo idinga amaphuzu amabili/amathathu kodwa umfundi wabhala
angaphezulu kwalokho kumakwa amaphuzu amabili/amathathu okuqala
okunye kungabe kusanakwa.
7. Umfundi uyanikwa amamaki uma esebenzise ulimi lwesigodi empendulweni
yakhe.
8. Emibuzweni lapho umfundi ekhetha impendulo kwazinikiwe; uyawathola
amamaki uma ebhale impendulo ephelele kanje:
A. UThoko/A (okuwuhlamvu oluphelele)
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1 3 DBE/Nhlaba/Nhlangulana 2025
SC/NSC – Umhlahlandlela wokumaka
UMBUZO 1: UKUFUNDELA UKUQONDISISA
UMBHALO A (OFUNDWAYO)
1.1 Uma kuxabane amalungu omndeni abadala babamba umhlangano kubizwe
amalungu omndeni axabene achaze, asho okubaphethe kabi bese
kuyaxolelwana. (2)
1.2 Izindaba zomndeni eziyichilo nezingxabano zigcina sezaziwa ngabantu bonke
ngoba zisatshalaliswa yonke indawo, ezinkantolo, ezigcawini zamakhosi,
emasontweni, ezinkundleni zokuxhumana nakomabonakude. (2)
1.3 Singenze ngaqonda ukuthi abantu abalinganayo ngamandla abahlali
ngokuthula endaweni eyodwa, omunye kufanele ahambe. Lesi simo
sokukhuluma sihambelana kahle ngoba lapha kulesi sigaba kunezingane
ezihlala ziphinde zizibekele imithetho endaweni yabazali okungesiyona eyazo
esikhundleni sokuhamba ziyoziphembela eyazo imizi. (2)
1.4 Lezi zigaba zombili zikhuluma ngosizo olufanayo olutholakala ngaphandle
kwamalungu omndeni. Esigabeni sesi-3 ilungu lomndeni lamukela usizo
olulunikwa ngabangani okugcina kuxabanise umndeni kanjalo nasesigabeni
sesi-5 ilungu lomndeni elehluleka ukuxazulula izinkinga ligcina lihambe
layothola usizo kubantu abahlolayo, abagcina bekhomba ukuthi leyo nkinga
idalwa ngamanye amalungu omndeni bese umndeni uxabane, ungaphinde
ungenelane. (3)
1.5 D/Umfantu. (1)
1.6 Zozimbili lezi zigaba ziqukethe umqondo ofanayo wenzondo. Esigabeni
sesi-6 kuba nelungu lomndeni elizonda omunye wakwabo lincame ukuthatha
umuntu wangaphandle ngisho nalapho kuvela amathuba omsebenzi.
Esigabeni sesi-7 abazali abashadile baba nenzondo baxabane phambi
kwezingane, bathukane ngisho naphambi kwabanye abantu kugcine
kuphazamiseka impilo yezingane. (3)
1.7 • Ngicabanga ukuthi ukuxoxisana komndeni kungalekelela kakhulu
ngokwazi ukuthi ukuthuthuka kwelungu lomndeni kuchaza ukuthi wonke
umndeni uphumelele.
• Umndeni wonke mawusizane, ophumelele makangababukeli phansi
abanye kepha abatakule abasize uma kungenzeka badinga usizo
lwakhe.
(Nezinye izimpendulo ezinembayo ziyokwamukelwa) (2)
1.8 Umbhali uwasebenzise kahle la magama abhalwe ngokugqamile ngoba
agqamisa ukuthi abangesiwona amalungu omndeni mabangagxambukeli
ezindabeni zomndeni. Ekugcineni abomndeni bayayixazulula inkinga
abanayo inqobo nje uma bebikele abadala noma izihlobo zabo. Uma futhi
ibahlula indaba baye baxazululelwe ngabantu abakufundele
okungoSonhlalakahle.
(Nezinye izimpendulo ezinembayo ziyokwamukelwa) (3)
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1 4 DBE/Nhlaba/Nhlangulana 2025
SC/NSC – Umhlahlandlela wokumaka
1.9 Uma ngingabhekana naleli hlazo lokungezwani komndeni wami ngingazama
ukuxazulula ngokuthi labo abangezwani ngihlale nabo phansi, ngizame
ukubabonisa ukuthi bayeke ukuxabana ukuze babone ubuhle bokuba
ngumndeni. / Ngingazama nokubakhumbuza izimfundiso ezinhle
esazithola kubazali bethu abangabe bengasekho emhlabeni kanye
nesazithola kusontosikole.
(Nezinye izimpendulo ezinembayo ziyokwamukelwa) (2)
UMBHALO B (OBUKWAYO)
1.10 Okwenzeka esithombeni sesi-2 ngibona incwadi ebhalwe ukuthi incwadi yefa
futhi kukhona abantu ababili okubonakala sengathi bayaxabana. (2)
1.11 Okungumehluko okwenzeka esithombeni sokuqala ukuthi abantu abadala
bayaphikisana phambi kwezingane endlini yokuphumula. Kanti esithombeni
sesithathu sibona abantu abadala abane, abathathu bamile bayakhombana
oyedwa wesifazane ubheke phezulu eceleni akabanakile.
(Nezinye izimpendulo ezinembayo ziyokwamukelwa.) (2)
1.12 Umqondo oqukethwe yisigaba sesi-4 esikuMBHALO A kanye nokwenzeka
esithombe sesi-2 esikuMBHALO B kuyafana. Isigaba sesi-4 esikuMBHALO A
sikhuluma ngomsindo osuka uma uSokhaya esedlulile emhlabeni bese kuthi
labo abasele baqale babange ifa.Kuyafana nalokho okubonakala
esithombeni sesi-2 esikuMBHALO B ngoba kukhona ipheshana elibhalwe
ngabameli futhi kulo kubhalwe incwadi yefa, ngezansi kwalo kukhona abantu
ababili owesifazane nowesilisa okubukeka sengathi bayaxabana. (4)
1.13 Esithombeni sesi-4 sibona kukhona umuntu wesilisa nowesifazane
okubukeka sengathi banobudlelwano obuhle. Laba bantu bahleli phambi
komuntu wesifazane obhala ephepheni elisoqwembeni, okusho ukuthi
kuxoxwa ngomoya wokuzwana okukhulunywa ngakho lapha.
(Nezinye izimpendulo ezinembayo ziyokwamukelwa) (2)
AMAMAKI ESIQEPHU A: 30
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1 5 DBE/Nhlaba/Nhlangulana 2025
SC/NSC – Umhlahlandlela wokumaka
ISIQEPHU B: UKUFINGQA
UMBUZO 2: UKUFINGQA ISIQESHANA NGAMAGAMA AKHO
UMBHALO C
Amaphuzu acashuniwe Amaphuzu owabeke ngamagama
akho
1 Phendula kusenesikhathi usho ukuthi 1 Batshele kuseyisikhathi
uzophumelela noma awuzukuphumelela abakumemile ukuthi uzophumelela
ukuze uhlinzekwe, ungathuli nje noma awuzukuphumelela ukuze
ubonakale usutheleka. bakulungiselele ungatholakali
usufika.
2 Hlonipha umcimbi ngokugqoka 2 Yembatha ngendlela ocelwe ngayo
njengoba uceliwe ukuze ungaphoxi ubonise ukuthi uyawuhlonipha
ezithombeni ezithwetshulwayo. umcimbi nezithombe
ezithwetshulwayo zikhange.
3 Abamenyiwe mabangezi nezingane 3 Shiya izingane nabangani uma
kanye nabangani babo abangamenyiwe bengabizwanga noma ngabe
noma ngabe basondelene kangakanani bayazana nokumemile.
nomnini womcimbi.
4 Phatha isipho noma ngabe sincane 4 Khumbula ukuza nesipho
kangakanani uma umenyiwe. akukhathalekile ukuthi singakanani.
5 Musa-ke ukuphaka uqongise isitsha, 5 Izimenywa maziphake kahle
ukudla kubeyintaba uze ungaboni ngale zibacabangele abanye,
kwesitsha. zingagcwalisi izitsha ngokweqile
abanye abantu bengakaphaki.
6 Ungashaqi ufake ukudla neziphuzo 6 Dlana uphuze iziphuzo futhi
esikhwameni noma emotweni ungazithatheli uhambe nazo
ungakuphiwanga umninimcimbi. ungaphiwanga.
7 Zihlelele wazi ukuthi uzoya ngani futhi 7 Yazi ukuthi uzofika kanjani
uzobuya kanjani ngemuva komcimbi. emcimbini, ungahluphi okumemile
ngokuhlala kuze kuhlwe
ungahlelanga ukuthi uzobuyela
kanjani ekhaya.
Batshele kuseyisikhathi abakumemile ukuthi uzophumelela noma awuzukuphumelela
ukuze bakulungiselele ungatholakali usufika. Yembatha ngendlela ocelwe ngayo
ubonise ukuthi uyawuhlonipha umcimbi nezithombe ezithwetshulwayo zikhange.
Shiya izingane nabangani uma bengabizwanga noma ngabe bayazana nokumemile.
Khumbula ukuza nesipho akukhathalekile ukuthi singakanani. Izimenywa maziphake
kahle zibacabangele abanye, zingagcwalisi izitsha ngokweqile abanye abantu
bengakaphaki. Dlana uphuze iziphuzo futhi ungazithatheli uhambe nazo
ungaphiwanga. Yazi ukuthi uzofika kanjani emcimbini, ungahluphi okumemile
ngokuhlala kuze kuhlwe ungahlelanga ukuthi uzobuyela kanjani ekhaya.
[Inani lamagama =70]
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1 6 DBE/Nhlaba/Nhlangulana 2025
SC/NSC – Umhlahlandlela wokumaka
Indlela yokumaka ukufingqa
Ukumaka lo mbuzo kweyame ekusebenziseni amaphuzu anembayo nahambisana
nomyalelo.
• Ukwabiwa kwamamaki:
o Amamaki ayisi-7 awamaphuzu ayisi-7 (imaki elilodwa lihambisana nephuzu
elilodwa).
o Amamaki ama-3 awolimi.
o Amamaki esewonke: 10.
• Ukucozululwa kwamamaki olimi uma abahlolwayo besebenzise amagama
abo:
o 1–3 amaphuzu anembayo: nikeza imaki eli-1 olimini.
o 4–5 amaphuzu anembayo: nikeza amamaki ama-2 olimini.
o 6–7 amaphuzu anembayo: nikeza amamaki ama-3 olimini.
• Ukucozululwa kwamamaki olimi uma ohlolwayo engacaphunanga njengoba
kunjalo:
o 6–7 acashuniwe, awekho amamaki olimi.
o 1–5 acashuniwe, nikeza imaki elilodwa lolimi.
• Ukubalwa kwamagama:
o Abamakayo kumele baqinisekise inani lamagama asetshenzisiwe.
o Alikho imaki okumele liphucwe ohlolwayo ngokuhluleka ukuveza inani
lamagama awasebenzisile noma ukuveza inani okungesilo lamagama
awasebenzisile.
o Uma ohlolwayo eqile enanini lamagama amiselwe (70), kumele kufundwe
amagama kuze kufike ekugcineni kwalowo musho eqe ngawo.
AMAMAKI ESIQEPHU B: 10
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1 7 DBE/Nhlaba/Nhlangulana 2025
SC/NSC – Umhlahlandlela wokumaka
ISIQEPHU C: IZAKHIWO NEZIMISO ZOKUSETSHENZISWA KOLIMI
INDLELA YOKUMAKA:
• Isipelingi:
o Impendulo eyigama elilodwa mayinikezwe iphuzu noma ngabe isipelingi
sinamaphutha, ngaphandle uma lelo phutha liguqula umqondo wempendulo.
o Uma impendulo idinga umusho ophelele, umfundi akanikwa imaki uma
impendulo yakhe inamaphutha kuzakhiwo zolimi okubuzwe ngalo.
o Lapho kubuzwe khona isifinyezo, impendulo mayibe nezimpawu zokuloba
ezifanelekile.
Isb: Umnumzane – Mnu.
• Izakhiwo zemisho mazibhalwe ngokufanelekile kulandelwa uhlelo nezakhiwo zolimi
futhi zibhalwe zibe imisho ephelele/ngokomyalelo onikeziwe.
• Emibuzweni lapho umfundi ekhetha impendulo kwazinikiwe; uyawathola amamaki
uma ebhale impendulo ewuhlamvu noma ephelele kanje:
C/Imizuzwana engama-60 (okuwuhlamvu oluphelele)
UMBUZO 3
3.1 Ukuba yingxenye yalaba abancintisanayo kumele ugcwalise ifomu
lokungenela. (1)
3.2 La malogo asetshenziselwe ukuveza ukuthi lo mcimbi uxhaswe yi-SABC,
Art&Culture neMedilution. (1)
3.3 Kulesi sikhangisi kusetshenziswe amawebhusayithi, www.Indoni.net ukwazisa
ukuthi ungangena kule nkundla ukuze uthole kabanzi ngalo mncintiswano /
www,webticket.co.za ukwazisa ukuthi ungalithola kuphi ithikithi lokuyobukela (2)
umncintiswano.
3.4 Inhloso yokusebenzisa lezi zithombe ukuzama ukunxenxa intsha ukuba ibone
ukuthakasa kwezintombi namabhungu aziphethe kahle. / Lezi zithombe
zisetshenziselwe ukubonisa amagugu / imvunulo eyahlukahlukene yabantu
abamnyama bakuleli. (2)
3.5 Ungathola elakho ithikithi. (2)
3.6 Umkhangisi ulusebenzise kahle ulimi olunxenxayo, 'Phuthuma'/'Walala
Wasala' ukugqugquzela abantu ukuba abathenge amathikithi ngokushesha
bangasaleli emuva. (2)
[10]
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1 8 DBE/Nhlaba/Nhlangulana 2025
SC/NSC – Umhlahlandlela wokumaka
UMBUZO 4: UKUHUMUSHA IKHATHUNI
4.1 Laba balingiswa basendaweni yokuphumula endlini njengoba kunosofa
nelambu elikhanyisayo. (1)
4.2 D/uyacabanga. (1)
4.3 Umdwebi wale khathuni uzama ukufundisa/ukuxwayisa abantu abasha
abazinikele kakhulu ophuzweni oludakayo ukuthi kunobungozi obungakanani.
Ngakho-ke abazame ukugwema ukusebenzisa iziphuzo ezidakayo.
(Nezinye izimpendulo ezinembayo ziyokwamukelwa.) (2)
4.4 Angazi uthuswa yini
Ngakutshela ukuthi ngangiyinja/ (2)
4.5 Ukuma komzimba / inkulumomzimba kaSimangele ikhombisa ukuthi
wethukile njengoba ebambelele etafuleni ngezandla zombili, wakhipha ngisho
amehlo, wahlala sakuqhiyama. (2)
4.6 Inkulumo kaThemba kule khathuni ayihambisani nalokhu avele eyikho.
Utshela uSimangele ukuthi wayeyinja kepha kule khathuni namanje
usabonakala njengenja, okukhomba ukuthi uyamkhohlisa. (2)
[10]
UMBUZO 5: IZAKHIWO NEZIMISO ZOKUSETSHENZISWA KOLIMI
5.1 Ukusebenza kanzima kunomvuzo omkhulu.
[Neminye imisho enembayo iyokwamukeleka] (2)
5.2 Lisetshenziselwe ukucacisa/ukugcizelela indlela asuke embheke ngayo/
umbheke kakhulu akasacwayizi nokucwayiza/amehlo asebheke kuye
yedwa. (1)
5.3 5.3.1 Abantu bayagconana.
5.3.2 Lapho amaqembu ebhola edlala enkundleni yezemidlalo. (2)
5.4 D/Iyachaza (1)
5.5 Umvuzo wokungafundi uma kubhalwa isivivinyo kuba ukungaphumeleli.
[Neminye imisho enembayo iyokwamukeleka] (2)
5.6 Babulawa yindlala / ngumphangazane / ngumashayandawonye ngenxa
yokungabi nakudla.
[Neminye imisho enembayo iyokwamukeleka] (1)
5.7 Ngomlilo utshani obulele buyavuswa. /
Ngomlilo buyavuswa utshani obulele. (1)
[10]
AMAMAKI ESIQEPHU C: 30
AMAMAKI ESEWONKE: 70
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha
Study this subject
Recommended for this subject

Memorandum
isiZulu HL Grade 12 Paper 1 NSC June 2024 Memo

Memorandum
isiZulu HL Grade 12 Paper 1 NSC June 2023 Memo

Memorandum
isiZulu HL Grade 12 Paper 1 NSC June 2019 Memo

Memorandum
isiZulu HL Grade 12 Paper 1 NSC June 2018 Memo

Memorandum
isiZulu HL Grade 12 Paper 1 NSC June 2017 Memo

Memorandum

%20June%202025%20Question%20Paper--51c827b8-016c-4021-a345-cbe82046b794/v1-0648853016e76cd656bb/card.webp)

