SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS/
NATIONAL SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS
ISIZULU ULIMI LWASEKHAYA (HL)
IPHEPHA LOKUQALA (P1)
UNHLABA/UNHLANGULANA 2024
UMHLAHLANDELA WOKUMAKA
AMAMAKI: 70
Lo mhlahlandlela wokumaka unamakhasi ayisi-9.
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Skip to contentAll 2024 papers 





View all
%20June%202025%20Question%20Paper--51c827b8-016c-4021-a345-cbe82046b794/v1-0648853016e76cd656bb/card.webp)




isiZulu HL Grade 12 Paper 1 NSC June 2024 Memo
Grade 12 isiZulu HL Paper 1 memorandum from the NSC June Exam 2024, 9 pages. Read online or get the free PDF download, question paper linked when available.
Isizulu Hl · Grade 12 · NSC June Exam · 2024 · isizulu. Memorandum, 9 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- isiZulu HL
- Grade
- Grade 12
- Language
- Isizulu
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2024
- Exam period
- NSC June Exam
- Paper
- 1
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 9
- File size
- 310.8 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 9
This exam
NSC June Exam 2024
- Paper 1Question paperMemo
- Paper 2Question paperMemo
- Paper 3Question paper
Document textSearch extracted text and jump to a page.
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1 2 DBE/UNhlaba/UNhlangulana 2024
SC/NSC – Umhlahlandlela wokumaka
ISIQEPHU A: ISIVIVINYO SOKUQONDISISA
UMBUZO 1
INDLELA YOKUMAKA:
1. Ngenxa yokuthi sigxila emqondweni wempendulo; ukungabhaleki kahle
kwamagama namaphutha olimi sikushaya indiva/asikunaki ngaphandle uma
kuthinta umqondo wempendulo yonke. Amaphutha kumele omakayo
awatshengise ngezimpawu ezisetshenziswayo uma kunamaphutha.
2. Uma umfundi esebenzise amagama angekho olimini ahlolwa ngalo lawo
magama ngeke anakwe uma ngabe impendulo ayibhalile inomqondo
ophelele. Uma kunegama elithathelwe kolunye ulimi embhalweni onikeziwe
noma kudingeka ukuthi impendulo inike lona lokho kuyovumeleka.
3. Imibuzo edinga izimpendulo ezinjengo YEBO/CHA/ANGIVUMI/NGIYAVUMA
azinikwa amamaki kodwa indlela umfundi asekela ngayo ethola amamaki.
4. Imibuzo edinga izimpendulo ezinjengo IQINISO/AKUSILO IQINISO/
UMBONO/IQINISO azinikwa amamaki kodwa indlela umfundi asekela ngayo
ethola amamaki.
5. Uma impendulo iyigama elilodwa kodwa umfundi abhale umusho wonke;
umfundi uthola amamaki uma edwebele impendulo noma eyikhombise
ngandlela thize.
6. Uma impendulo idinga amaphuzu amabili/amathathu kodwa umfundi wabhala
angaphezulu kwalokho kumakwa amaphuzu amabili/amathathu okuqala
okunye kungabe kusanakwa.
7. Umfundi uyanikwa amamaki uma esebenzise ulimi lwesigodi empendulweni
yakhe.
8. Emibuzweni lapho umfundi ekhetha impendulo kwazinikiwe; uyawathola
amamaki uma ebhale impendulo ephelele kanje:
A. UThoko/A (okuwuhlamvu oluphelele)
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1 3 DBE/UNhlaba/UNhlangulana 2024
SC/NSC – Umhlahlandlela wokumaka
UMBUZO 1: UKUFUNDELA UKUQONDISISA
UMBHALO A (OFUNDWAYO)
1.1 Abantu abayi ngangxanye bengemanzi. ✓ (1)
1.2 • Kungamele uzivocavoce.✓
• Ukudla ukudla okunempilo. ✓
• Ukugqoka izingubo ezifanela umzimba wakho. ✓
[Okubili kwalokhu] (2)
1.3 Lezi zigaba zikhuluma ngezinto ezingefani, ukuzithanda nokungazithandi. ✓
Isigaba sesi-3 sikhuluma ngabantu abasebenzisa amazwi amabi, ukuhleba
noma abathuka inhlamba✓ kanti isigaba sesi-4 sikhuluma ngezinsizwa
ezisebenzisa ulimi olukhethekile nolunobugagu uma zeshela izintombi. ✓ (3)
1.4 Abantu abathandanayo bangakhulumisana kahle, baphathane kahle futhi
bangazikhulumi izindaba zabo kwabanye abantu ukukhombisa
ukuzithanda.✓✓ (2)
1.5 C/idlabha. ✓ (1)
1.6 Umbhali uhlose ukweluleka ngezinto ezinhle ezidalwa ukuzithanda. Uthi
umuntu ozithandayo uqala ngaye uqobo kepha ohlulekayo ukuzinakekela
wenza izinto ezimbi kwabanye abantu njengokuthi abathuke. Uxwayisa
nangokusebenzisa amagama ayinhlamba ukuthi akufanele. Ubuye aluleke
abantu ngokuthi ukuzicwala ube muhle akuyona yodwa indlela okhombisa
ngayo ukuthi uyazithanda.✓✓✓
(Nezinye izimpendulo ezinembayo ziyokwamukeleka) (3)
1.7 Umuntu oyisoka angabonakala uma eshela intombi asebenzise ulimi
olukhethekile aphinde akhulumisane kahle nalowo ameshelayo. ✓✓
(Nezinye izimpendulo ezinembayo ziyokwamukeleka) (2)
1.8 Bangakwenza ukuthi ugcine usuzibandakanya ezenzweni zobugebengu
ezingagcina zikufake ejele/Ungagcina usuyeke nesikole ungahloniphi
nabazali. ✓✓
(Nezinye izimpendulo ezinembayo ziyokwamukeleka) (2)
1.9 Umbhali uqonde ukuthi umuntu othanda ukuzihlalela yedwa usuke ekhombisa
ukuzithanda ngoba efuna ukwenza izinto azithandayo kungekho
omphazamisayo.✓✓ (2)
1.10 Umbhali uyiphethe kahle indaba yakhe ngoba lesi simo sokukhuluma
sisetshenziselwe ukuveza ukuthi kubalulekile ukuthi abantu bahloniphane
kungakhathalekile ukuthi amazinga abo ngokokukhula noma
ngokokuphumelela, anjani. ✓✓ (2)
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1 4 DBE/UNhlaba/UNhlangulana 2024
SC/NSC – Umhlahlandlela wokumaka
UMBHALO B (OBUKWAYO)
1.11 Okwenzeka esithombeni soku-1 kunomuntu wesilisa ogqoke kahle, ugaxe
ingubo/isikhafu, abanye ababuqamama bayaqhubeka nokuzihambela.✓✓ (2)
1.12 Esithombeni sesi-2 owesifazane ugqoke kahle, uphuza itiye, uphethe isoso
ukuze angazitheli ngoba ezithanda✓ kanti esithombeni sesi-3 owesilisa
obukeka engagqokile kahle nangokuphelele uyasizwa ngokuphuziswa
amanzi.✓ (2)
1.13 Yomibili le mibhalo iyefana ngoba ikhuluma ngokusiza umphakathi.
Embhalweni A kunengxenye ekhuluma ngabangani abenza izinto ezinhle
njengokusiza emphakathini.✓✓ Embhalweni B kunowesifazane onikeza
owesilisa ohlezi phansi odinga usizo oluthile. ✓✓ (4)
1.14 Samukelekile isenzo esenziwa yilona wesifazane ngoba ukhombisa ukuba
nothando ngoba usiza lo muntu wesilisa okubonakala edinga usizo kulesi
sithombe sesi-4 futhi kungenye yendlela ekhombisa ukuzithanda nokungafuni
ukubona abanye abantu behlupheka.✓✓
NOMA
Asamukelekile isenzo esenziwa owesifazane esithombeni sesi-4 ngoba
ukusiza abantu ohlangana nabo emigwaqeni ongazi ukuthi kungani belapho.
Kungagqugquzela ukuba abantu babe yizinxibi, bangafuni ukuba basebenzise
izikhwepha zabo. ✓✓ (2)
[30]
AMAMAKI ESIQEPHU A: 30
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1 5 DBE/UNhlaba/UNhlangulana 2024
SC/NSC – Umhlahlandlela wokumaka
ISIQEPHU B: UKUFINGQA
UMBUZO 2: UKUFINGQA ISIQESHANA NGAMAGAMA AKHO
UMBHALO C
Amaphuzu acashuniwe Amaphuzu owabeke ngamagama
akho
1 Ungazilungiselela ngokuthi ufake isola 1 Zithengele isola ekhaya lakho
endlini ezosebenza uma kuhamba ezosebenza uma kucisha ugesi.
ugesi.
2 Kungaba kuhle ukuthi ube nesitofu 2 Kungakusiza ukuthi uzitholele isitofu
esisebenzisa igesi. esisebenzisa igesi kuphela.
3 Ungasebenzisa izigubhu zeziphuzo 3 Faka amanzi ezigujini eziningi
ezibandayo nezejusi ezingena lutho ukuze ube namaqhwa okugcina
uzifake amanzi bese uzifaka ukudla kwakho kuvikelekile
esiqandisini esinamandla ukuze zibe ekuboleni futhi kusesimeni
ngamaqhwa . esifanele.
4 Thola amathoshi namalambu 4 Thenga izibani ezahlukene
asebenzisa amabhethri ukukhanyisa ezisebenza ngamabhethri ukuze
umuzi wakho. ikhaya lakho lihlale likhanya.
5 Yenza imizamo yokuthi uthole 5 Yiba nejeneretha ezokwelekelela
amajeneretha azosebenza uma uma kwenzeka kuhamba ugesi
kuhambe ugesi. ungalindele.
6 Abanye abantu nosomabhizinisi 6 Qinisekisa ukuthi emotweni ohamba
abanezimoto abahlukani namashaja ngayo kuhlala kukhona
omakhalekhukhwini ezimotweni. okukwelekelela ngokuthi
umakhalekhukhwini wakho
ungaphelelwa amandla
okungawenza ugcine usucishile.
7 Ngokwenkampani i-Eskom Energy 7 U-Eskom weluleka ngokuthengwa
calculator kufanele uthenge izinto kwezinto ezingawusebenzisi
ezingawudli ugesi. kakhulu ugesi.
Zithengele isola ekhaya lakho ezosebenza uma kucisha ugesi. Kungakusiza ukuthi
uzitholele isitofu esisebenzisa igesi kuphela. Faka amanzi ezigujini eziningi ukuze ube
namaqhwa okugcina ukudla kwakho kuvikelekile ekuboleni kusesimeni esifanele.
Thenga izibani ezahlukene ezisebenza ngamabhethri ukuze ikhaya lakho lihlale
likhanya. Yiba nejeneretha ezokwelekelela uma kwenzeka kuhamba ugesi ungalindele.
Qinisekisa ukuthi emotweni ohamba ngayo kuhlala kukhona okukwelekelela ngokuthi
umakhalekhukhwini wakho ungaphelelwa amandla okungawenza ugcine usucishile.
U-Eskom weluleka ngokuthengwa kwezinto ezingawusebenzisi kakhulu ugesi.
[Inani lamagama: 70]
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1 6 DBE/UNhlaba/UNhlangulana 2024
SC/NSC – Umhlahlandlela wokumaka
Indlela yokumaka ukufingqa
Ukumaka lo mbuzo kweyame ekusebenziseni amaphuzu anembayo nahambisana
nomyalelo.
• Ukwabiwa kwamamaki:
o Amamaki ayisi-7 awamaphuzu ayisi-7 (imaki elilodwa lihambisana nephuzu
elilodwa).
o Amamaki ama-3 awolimi.
o Amamaki esewonke: 10.
• Ukucozululwa kwamamaki olimi uma abahlolwayo besebenzise amagama
abo:
o 1–3 amaphuzu anembayo: nikeza imaki eli-1 olimini.
o 4–5 amaphuzu anembayo: nikeza amamaki ama-2 olimini.
o 6–7 amaphuzu anembayo: nikeza amamaki ama-3 olimini.
• Ukucozululwa kwamamaki olimi uma ohlolwayo engacaphunanga njengoba
kunjalo:
o 6–7 acashuniwe, awekho amamaki olimi.
o 1–5 acashuniwe, nikeza imaki elilodwa lolimi.
• Ukubalwa kwamagama:
o Abamakayo kumele baqinisekise inani lamagama asetshenzisiwe.
o Alikho imaki okumele liphucwe ohlolwayo ngokuhluleka ukuveza inani
lamagama awasebenzisile noma ukuveza inani okungesilo lamagama
awasebenzisile.
o Uma ohlolwayo eqile enanini lamagama amiselwe (70), kumele kufundwe
amagama kuze kufike ekugcineni kwalowo musho eqe ngawo.
AMAMAKI ESIQEPHU B: 10
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1 7 DBE/UNhlaba/UNhlangulana 2024
SC/NSC – Umhlahlandlela wokumaka
ISIQEPHU C: IZAKHIWO NEZIMISO ZOKUSETSHENZISWA KOLIMI
INDLELA YOKUMAKA:
• Isipelingi:
o Impendulo eyigama elilodwa mayinikezwe iphuzu noma ngabe isipelingi
sinamaphutha, ngaphandle uma lelo phutha liguqula umqondo wempendulo.
o Uma impendulo idinga umusho ophelele, umfundi akanikwa imaki uma
impendulo yakhe inamaphutha kwizakhiwo zolimi okubuzwe ngalo.
o Lapho kubuzwe khona isifinyezo, impendulo mayibe nezimpawu zokuloba
ezifanelekile.
Isib: Umnumzane – Mnu.
• Izakhiwo zemisho mazibhalwe ngokufanelekile kulandelwa uhlelo nezakhiwo zolimi
futhi zibhalwe zibe imisho ephelele/ngokomyalelo onikeziwe.
• Emibuzweni lapho umfundi ekhetha impendulo kwazinikiwe; uyawathola amamaki
uma ebhale impendulo ewuhlamvu noma ephelele kanje:
C/Imizuzwana engama-60 (okuwuhlamvu oluphelele)
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1 8 DBE/UNhlaba/UNhlangulana 2024
SC/NSC – Umhlahlandlela wokumaka
UMBUZO 3: UKUHLAZIYA ISIKHANGISI
3.1 Hlala ubanda qa umzimba wonke. ✓ (1)
3.2 U-ice cream✓, ama-milkshake✓ nepudding. ✓
[Okubili kwalokhu] (2)
3.3 Kusetshenziswe ifonti enkulu ukuheha abathengi abathanda ukudla imikhiqizo
yobisi ekhangiswayo.✓ Kwasetshenziswe ifonti ephakathi nendawo
ukunikeza imininingwane yekheli nenombolo yocingo ongayisebenzisa
ukuthola khona le mikhiqizo.✓ Kubuye kwasetshenziswa ifonti encane
ukwenzela ukufihla izithako ezisetshenzisiwe kulabo abangaqhudelana naye
kulolu hlobo lwemikhiqizo ingozi engenzeka uma udla kakhulu u-ice cream/
ukufihla okwenziwa u-ice cream emzimbeni uma uwudla kakhulu. ✓ (3)
3.4 Sisetshenziselwe ukugqamisa indlela enambitheka ngayo/emnandi ngayo le
mikhiqizo yobisi ekhangiswayo.✓✓ (2)
3.5 Kusetshenziswe isithombe sesithelo sama-strawberry ukugqamisa ukuthi lo
mkhiqizo ka-ice cream okhangiswayo wenziwe ngama-strawberry. ✓✓ (2)
[10]
UMBUZO 4: UKUHUMUSHWA KWEKHATHUNI
4.1 Igama u- 'cwaka' lisetshenziselwe ukucacisa/ukukhanyisa indlela okwakuthule
ngayo. (1)
4.2 Efreyimini yesi–2 ikhombisa umuzwa wokwethuka/wokumangala ngenxa
yomsindo ewuzwa ngaphandle kanti efreyimini yesi-7 ikhombisa umuzwa
wokujabula nowokudangala nokujabha ngenkathi isinikeza uMhleli izithombe
ngoba ibicabanga ukuthi isizothola imali. (2)
4.3 Umdwebi uhlose ukusifundisa/ukusikhombisa/ukusiqaphelisa ukuthi
esikhathini samanje abantu abasenabo ubuntu. Intombazane ithwebula
izithombe ngenhloso yokuzenzela imali kunokuthi ishayele abezimo
eziphuthumayo ukuze bazonikeza usizo.
(Nezinye izimpendulo ezinembayo) (2)
4.4 B/Ukulandelana kwezehlakalo. (1)
4.5 Ngicabanga ukuthi la mazwi akhulunywa uNana asefreyimini yesi-6 aveza
ukuthi kwesinye isikhathi abacosheli bezindaba abazitholeli ulwazi kodwa
kunamalunga omphakathi abasizayo ngalokho okusuke kwenzeka
emphakathini. (2)
4.6 Umdwebi wale khathuni uphumelele kahle ukwedlulisa uteku ngoba uNana
ubethi uthatha izithombe zomlilo ovuthayo ngenhloso yokuzenzela imali
kodwa wenza iphutha wabhekisa ikhamera ebusweni bakhe. Ngakho-ke
umdwebi uxwayisa abantu ukuthi uma bethwebula izithombe ngenhloso
yokuzenzela imali bengahlosile ukusiza bangazithola sebefana noNana okule
khathuni.✓ (2)
[10]
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1 9 DBE/UNhlaba/UNhlangulana 2024
SC/NSC – Umhlahlandlela wokumaka
UMBUZO 5: IZAKHIWO NEZIMISO ZOKUSETSHENZISWA KOLIMI
5.1 Umubi ✓
Umubi we muntu othanda izindaba.✓
(Neminye imisho enembayo iyokwamukeleka) (2)
5.2 Yingakho-ke ✓ (1)
5.3 Umzimba uzoluleka/uyoluleka uthi thwi kamnandi. ✓ (1)
5.4 B/indlela esabizo ✓ (1)
5.5 Sizetshenziselwe ukugqugquzela ukuba abantu bakhuthale bangaphiki
nobuthongo ngoba bethi bumnandi/ ukuxwayisa ukuthi uma ulibele ubuthongo
ngeke uphumelele empilweni. ✓ (1)
5.6 Mina ngifuna lelo bhayisikili.✓✓
(Neminye imisho enembayo iyokwamukelwa) (2)
5.7 • Esibi esingeke savinjwa muntu. (umushwana okhonzile ochazayo.) ✓
• Lapho umuntu eyolala umphumulela wafuthi.
(umushwana okhonzile okhanyisayo.) ✓ (2)
[10]
AMAMAKI ESIQEPHU C: 30
AMAMAKI ESEWONKE: 70
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha
Study this subject
Recommended for this subject

Memorandum
isiZulu HL Grade 12 Paper 2 NSC June 2024 Memo

Memorandum
isiZulu HL Grade 12 Paper 1 NSC June 2023 Memo

Memorandum
isiZulu HL Grade 12 Paper 1 NSC June 2019 Memo

Memorandum
isiZulu HL Grade 12 Paper 1 NSC June 2018 Memo

Memorandum
isiZulu HL Grade 12 Paper 1 NSC June 2017 Memo

Memorandum
isiZulu HL Grade 12 Paper 1 NSC June 2016 Memo
More from Grade 12 isiZulu HL

Annual teaching plan
Gr 12 IsiZulu HL ATP 2023 24
%20June%202025%20Question%20Paper--51c827b8-016c-4021-a345-cbe82046b794/v1-0648853016e76cd656bb/card.webp)
Question paper
isiZulu HL Grade 12 Paper 1 Gauteng June 2025 Question Paper

Question paper
isiZulu HL Grade 12 Paper 1 NSC June 2025 Question Paper

Question paper
isiZulu HL Grade 12 Paper 2 NSC June 2025 Question Paper

Question paper
isiZulu HL Grade 12 Paper 3 NSC June 2025 Question Paper

Question paper