Downloaded from hlayiso.com
SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS
ISIZULU ULIMI LWASEKHAYA (HL)
IPHEPHA LOKUQALA (P1)
2018
IMEMORANDAMU
AMAMAKI: 70
Leli phepha linamakhasi ayisi-8.
Akuvumelekile ukukopisha le memorandamu Pheqa ikhasi
Skip to contentAll 2018 papers 





View all
%20June%202025%20Question%20Paper--51c827b8-016c-4021-a345-cbe82046b794/v1-0648853016e76cd656bb/card.webp)




isiZulu HL Grade 12 Paper 1 NSC June 2018 Memo
Grade 12 isiZulu HL Paper 1 memorandum from the NSC June Exam 2018, 8 pages. Read online or get the free PDF download, question paper linked when available.
Isizulu Hl · Grade 12 · NSC June Exam · 2018 · isizulu. Memorandum, 8 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- isiZulu HL
- Grade
- Grade 12
- Language
- Isizulu
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2018
- Exam period
- NSC June Exam
- Paper
- 1
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 8
- File size
- 327.6 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 8
This exam
NSC June Exam 2018
- Paper 1Question paperMemo
- Paper 2Question paperMemo
- Paper 3Memo
Questions in this paper
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
Isizulu Ulimi Lwasekhaya (HL) P1 2 DBE 2018
SCE – Imemorandamu
ISIQEPHU A: ISIVIVINYO SOKUQONDISISA
UMBUZO 1
INDLELA YOKUMAKA:
1. Ngenxa yokuthi sigxila emqondweni wempendulo; ukungabhaleki kahle
kwamagama namaphutha olimi sikushaya indiva/asikunaki ngaphandle uma
kuthinta umqondo wempendulo yonke. Amaphutha kumele omakayo
awatshengise ngezimpawu ezisetshenziswayo uma kunamaphutha.
2. Uma umfundi esebenzise amagama angekho olimini ahlolwa ngalo, lawo
magama ngeke anakwe uma ngabe impendulo ayibhalile inomqondo ophelele.
Uma kunegama elithathelwe kolunye ulimi embhalweni onikeziwe noma
kudingeka ukuthi impendulo inike lona lokho kuyovumeleka.
3. Imibuzo edinga izimpendulo ezinjengo YEBO/CHA/ANGIVUMI/NGIYAVUMA
azinikwa amamaki kodwa indlela umfundi asekela ngayo ethola amamaki.
4. Imibuzo edinga izimpendulo ezinjengo IQINISO/AKUSILO IQINISO/
UMBONO/IQINISO azinikwa amamaki kodwa indlela umfundi asekela ngayo
ethola amamaki.
5. Uma impendulo iyigama elilodwa kodwa umfundi abhale umusho wonke;
umfundi uthola amamaki uma edwebele impendulo noma eyikhombise
ngandlela thize.
6. Uma impendulo idinga amaphuzu amabili/amathathu kodwa umfundi wabhala
angaphezulu kwalokho kumakwa amaphuzu amabili/amathathu okuqala
okunye kungabe kusanakwa.
7. Umfundi uyanikwa amamaki uma esebenzise ulimi lwesigodi empendulweni
yakhe.
8. Emibuzweni lapho umfundi ekhetha impendulo kwazinikiwe, makwamukelwe
uhlamvu oluhambisana nempendulo enembayo NOMA/OKANYE impendulo
ebhalwe ngokuphelele.
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
Isizulu Ulimi Lwasekhaya (HL) P1 3 DBE 2018
SCE – Imemorandamu
ISIQEPHU A: ISIVIVINYO SOKUQONDISISA
UMBUZO 1: UKUFUNDELA UKUQONDISISA
1.1 UMBHALO A (OFUNDWAYO)
1.1.1 Yingoba umsebenzi wokuphatha uza nezinselelo eziningi ezidinga
umuntu ovuthiwe ngokomqondo futhi ongelona igwala.√√ (2)
1.1.2 Okubalulekile ekubeni umphathi ukuthi kumele wazi ukuthi
awuphathi abantu kuphela kepha uphatha nezinto ezisetshenziswa
yilabo bantu obaphethe.√√ (2)
1.1.3 • Umphathi wezwe/ umphathi wesifundazwe.√
• Umphathi wesikole.√
• Abaphathi basemakhaya okungaba obaba noma omama.√
• Inkosi ephethe isizwe.√ (4)
1.1.4 D/Ukudubulana (1)
1.1.5 Inhloso ukuthi izingcithabuchopho zibona kunomehluko phakathi
kokuphatha nokuhola abantu kanti abaphathi abaningi
bayakuhlanganisa lokhu.√ Ukuphatha abantu kusho
ukubaqhoqhobala ungabaniki ithuba lokuphefumula lapho
kudingeka khona.√ Ukuhola kusho ukuhlahla indlela ukuze abantu
obaphethe bezokwazi ukwenza izinto ngendlela efanele
bekhululekile. √ (3)
1.1.6 Amazwi abhalwe ngokugqamile ayahambelana nokuqukethwe
yisiqephu ngoba ukuphatha kuyanikezelana. Uma umuntu ephethe
naye kusuke kukhona abasuke bemphethe.√√ (2)
1.1.7 Umqondo oqukethwe yilesi sigaba owokuthi uma kukhethwa
umphathi kufanele kubhekwe amakhono afanele okuphatha
kungamane kuthathwe igama lomuntu okuhlanganwa nalo ngaleso
sikhathi.√ √ (2)
1.1.8 Kungokufanelekile ngoba abanye abaphathi abamnyama babevele
benawo amakhono okuphatha kodwa bengalitholi ithuba
lokuphatha.√√
(Nezinye izimpendulo ezinembayo)
NOMA
Kungokungafanelekile ngoba abanye abaphathi abamnyama
banikwa izikhundla zokuphatha ngokwebala kepha bebe
bengenawo amakhono okuphatha lezo zikhundla.√√
(Nezinye izimpendulo ezinembayo) (2)
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
Isizulu Ulimi Lwasekhaya (HL) P1 4 DBE 2018
SCE – Imemorandamu
1.1.9 Ukubangwa kwezikhundla kuze kubulawane akwamukelekile.
Ngakho-ke kumele abantu bafundiseke ngokuphatha kanye
nangokuba ngumholi. Izikhungo zokuqeqesha ngamakhono
okuphatha nobuholi zingaba isixazululo.√√
(Nezinye izimpendulo ezinembayo) (2)
KANYE NO
1.2 UMBHALO B (OBUKWAYO)
1.2.1 Okwenzeka esithombeni sokuqala ukuba khona komuntu
ongumholi okhombisa okuthile ukuthi kumele kwenziwe kanjani/
okhombisa ukuthi uma kusukwa la kumele kuyiwe kuphi.√
(Nezinye izimpendulo.) (1)
1.2.2 Umehluko ophakathi kuka-3.1A kanye 3.1B ukuthi baphethe
abasebenzi abenza izinto ezingafani.√ uSekela Thishomkhulu 3.1
A uphethe abaphathi bezifundo kanye nothisha abangezansi
kwakhe kanti uSekela Thishomkhulu√++++ 3.1 B yena uphethe
abasebenzi abangomabhalane kanye nabahlanzi bamagceke.√ (3)
1.2.3 Isigaba sesi-6 UMBHALO A ukhuluma ngokuba umphathi ngenxa
yokubekwa abanye abantu, ukuzalelwa ukuba umphathi kanye
nokuba ube usomathuba√√ kanti isithombe sesi-3 UMBHALO B
sikhombisa ukuthi ukuphatha ngokobukhosi kuwukhondolo noma
kuhamba ngokuzalelwa kulesi sibongo√√ (4)
1.2.4 Isithombe sesithathu sigqamisa ukuthi ukubuswa kwesizwe
kungokwabantu besilisa okuyinkolelo engaguki ngoba lokhu
kusenzeka ezindaweni eziningi. Baseyingcosana abesifazane
ababekiwe njengamakhosi alawula isizwe. (2)
AMAMAKI ESIQEPHU A: 30
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
Isizulu Ulimi Lwasekhaya (HL) P1 5 DBE 2018
SCE – Imemorandamu
ISIQEPHU B: UKUFINGQA
UMBUZO 2: UKUFINGQA ISIQESHANA NGAMAGAMA AKHO
UMBHALO C
Amaphuzu acashuniwe Amaphuzu owabeke ngamagama akho
1 'Izihlahla zihlobisa umhlaba ube 1 Izihlahla zenza izwe liqhakaze libe
muhle uhlobe ngemibala egqamile lihle ngemibala eyahlukene edonsa
yekhethelo.' amehlo.
2 'Zihlanza umoya ongcolile zibuye 2 Zelekelela ekwenzeni ukuba umoya
zikhiqize ohlanzekile ophefunyulwa uhlanzeke ukulungele
izidalwa ezahlukene.' ukuphefunyulwa ngabantu
nezilwane.
3 'Izihlahla zivikela ukuguguleka 3 Izihlahla zivimba ukuba umhlabathi
komhlabathi.' ungahambi namanzi.
4 'Abelaphi bendabuko basebenzisa 4 Ziyasetshenziswa njengamakhambi
zona belu izihlahla ukwenza esintu ukwelapha izifo
amakhambi okwelapha izifo ezahlukahlukene
ezinhlobonhlobo.'
5 'Izilwane zasendle zethembele 5 Izihlahla ziwukudla ziphinde zibe yikhaya
kakhulu ezihlahleni, ukuthola ukudla ezilwaneni zasendle uma kushisa ilanga.
kanye nompheme wokukhosela uma
kushisa ilanga.'
6 'Izihlahla ziyibhizinisi elingenisa imali 6 Abalimi abonolwazi olunzulu
kubalimi asebemnkantshubomvu lwezihlahla nalabo abasafufusa,
kanye nabasafufusa.' izihlahla ziwumnotho kubo ngoba
bayazidayisa ukuze benze imali.
7 'Ziwumpheme wokukhosela abantu 7 Izihlahla zibawumthunzi uma libalele
esimeni esingesihle sezulu.' kanti uma lina abantu bakhosela
ngaphansi kwazo.
UMBHALO C
UKUFINGQA NGESIGABA
Izihlahla zenza izwe liqhakaze libe lihle ngemibala eyahlukene edonsa amehlo.
Ziyalekelela ekwenzeni ukuba umoya uhlanzeke ukulungele ukuphefunyulwa ngabantu
nezilwane. Izihlahla zivimba ukuba umhlabathi ungahambi namanzi. Zibalulekile
kakhulu ngoba ziyasetshenziswa izinyanga ezelapha ngamakhambi esintu ukwelapha
izifo ezahlukahlukene. Izihlahla ziwukudla ziphinde zibe yikhaya ezilwaneni zasendle
uma kushisa ilanga. Kulabo abangabalimi abasaqala nasebenolwazi olunzulu
ngezinhlobonhlobo zezihlahla, izihlahla ziyingxenye yomnotho ngoba bayazidayisa
ukuze benze imali. Izihlahla zibawumthunzi uma libalele kanti uma lina izulu abantu
bakhosela ngaphansi kwazo ukuze banganethwa.
[Inani lamagama angama-75]
AMAMAKI ESIQEPHU B: 10
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
Isizulu Ulimi Lwasekhaya (HL) P1 6 DBE 2018
SCE – Imemorandamu
ANNEXURE A
Indlela yokumaka ukufingqa
Ukumaka lo mbuzo wokufingqa kweyeme ekusebenziseni amaphuzu anembayo
nahambisana nomyalelo.
• Ukwabiwa kwamamaki:
o Amamaki ayisi-7 awamaphuzu ayisi-7 (imaki elilodwa lihambisana nephuzu
elilodwa).
o Amamaki ama-3 awolimi.
o Amamaki esewonke: 10.
• Ukucozululwa kwamamaki olimi uma ohlolwayo engacaphunanga njengoba
kunjalo.
o 1–3 amaphuzu anembayo: nikeza imaki eli-1 olimini.
o 4–5 amaphuzu anembayo: nikeza amamaki ama-2 olimini.
o 6–7 amaphuzu anembayo: nikeza amamaki ama-3 olimini.
• Ukucozululwa kwamamaki olimi uma ohlolwayo ecaphune njengoba kunjalo:
o 6-7 acashuniwe, awekho amamaki olimi.
o 1-5 acashuniwe, nikeza imaki elilodwa lolimi.
• Ukubalwa kwamagama:
o Abamakayo kumele baqinisekise inani lamagama asetshenzisiwe.
o Alikho imaki okumele liphucwe ohlolwayo ngokuhluleka ukuveza inani
lamagama awasebenzisile noma ukuveza inani okungesilo lamagama
awasebenzisile.
o Uma ohlolwayo eqile enanini lamagama amiselwe, kumele kufundwe amagama
kuze kufike ekugcineni kwalowo musho eqe ngawo.
QAPHELA: Izinkomba zamaphuzu acashuniwe (C) bese kuthi ahunyushiwe (H).
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
Isizulu Ulimi Lwasekhaya (HL) P1 7 DBE 2018
SCE – Imemorandamu
ISIQEPHU C: IZAKHIWO NEZIMISO ZOKUSETSHENZISWA KOLIMI
INDLELA YOKUMAKA ISIQEPHU C
• Isipelingi
o Impendulo edinga igama elilodwa kumele imakwe nakuba isipelingi
sinamaphutha ngaphandle uma lelo phutha liguqula umqondo wegama.
o Empendulweni lapho kudingeka kube umusho ophelele, amaphutha
esipelingi kumele ohlolwayo angalitholi imaki uma nje lelo phutha
lisezakhiweni nezimiso zokusetshenziswa kolimi.
o Uma kuwumbuzo odinga ukufinyeza igama, izimpawu zokuloba kumele
zisetshenziswe ngendlela efanele.
• Izakhiwo zemisho kumele zilandele uhlelo lolimi olufanele ngokwemisho
enikiwe/ngokomyalelo.
• Emibuzweni lapho kumele kukhethwe impendulo eyodwa enembayo kwezimbalwa
azinikiwe, kuyokwamukelwa zombili izimpendulo okungaba uhlamvu kuphela
oluhambisana nempendulo enembayo KANYE/NOMA impendulo ebhalwe
ngokugcwele nayo iyokwamukelwa.
UMBUZO 3: UKUHUMUSHA ISIKHANGISI
3.1 Kubalulekile ngoba kukhombisa ukuthi lo mkhiqizo usunesikhathi
wabakhona√ futhi uyabasebenzela abantu.√ (2)
3.2 Ihlanza ikhazimulise ikhaya ngaphandle kokugqilazeka ukuze oyisebenzisayo
akwazi ukuthola isikhathi sokwenza nezinye izinto azithandayo.√√ (2)
3.3 Lesi sitatimende sichaza ukuthi ukuhlanza indlu usebenzisa i-Plush Supreme
kwehlisa umthwalo emahlombe/ukukhathazeka√bese ukuthokozela
ukuhlanza indlu ngoba kunomkhiqizo ozokwelekelela ukususa ukungcola
ngaphandle kokufaka amandla amaningi.√ (2)
3.4 Kuzoba nomthelela omuhle kubathengi besilisa abaningi ngoba bazokubona
ukubaluleka kokusebenza nezingane zabo belekelelana ukuhlanza indlu√
lokho bese kuthuthukisa ukuhlalisana nobudlelwane obuhle emndenini.√
(Nezinye izimpendulo ezinembayo.) (2)
3.5 Umkhangisi uheha abathengi ngokukhombisa ngezinhlobo ezahlukene
zePlush Supreme esikhangisini sakhe. Ihlanza indlu, amawindi, iphansi
lendlu, nezindonga kanye nokunye.√√ (2)
[10]
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
Isizulu Ulimi Lwasekhaya (HL) P1 8 DBE 2018
SCE – Imemorandamu
UMBUZO 4: UKUHUMUSHA IKHATHUNI
4.1 Iqhude limele ubaba noma umnumzane wekhaya√ kanti isikhukhukazi simele
umama wekhaya.√ (2)
4.2 Yingoba lo mlingiswa oyiqhude uzibona enamandla kulula ukuhlukumeza lo
wesifazane ngoba emncane futhi engenamandla okuzivikela noma
okuzilwela. √√ (2)
4.3 Inkolelo engaguquki etholakala kule khathuni eyokuthi abantu besilisa yibona
abahlale bezibona benamandla adlula abesifazane/abantu besifazane
bakhuliswe ngokuthi kumele bahlale bethobela noma yini eyenziwa umuntu
wesilisa noma ngabe bayahlukunyezwa/ Inkolelo engaquki isetshenziswe
yaveza amandla ngokobulili, iqhude limele umuntu wesilisa futhi onamandla
kanti isikhukhukazi simele umuntu wesifazane ongakwazi ukuzimela noma
othobela noma yini uma enze iphutha akanikwa ithuba lokuchaza.√√ (2)
4.4 Umyalezo oqukethwe ukuchanyiselwa kwendlovu ukuthi indlovu ikhula ibe
yisilwane esinamandla. Kanjalo uma umuntu wesifazane ehlukunyezwa
kuyenzeka ukuthi ngelinye ilanga abe namandla adlula lo muntu obekade
emhlukumeza.√√ (2)
4.5 Le nkulumo ikhombisa ukuthi lo wesifazane usekhathele ukuhlukunyezwa
futhi usezowalwela amalungelo akhe ukuzivikela kulo wesilisa
omhlukumezayo. Lokhu angakwenza ngokuba ayobika udaba lwakhe
emaphoyiseni noma ayolibika kulabo ababhekele ukuhlalisana kwemindeni./
izokhula le ngane bese iyamvikela kulona wesilisa ongumhlukumezi√√ (2)
[10]
UMBUZO 5: IZAKHIWO NEZIMISO ZOKUSETSHENZISWA KOLIMI
5.1 Siqukethe umqondo wokuzenza.√ (1)
5.2 njll.√ (1)
5.3 Ungaqala ngokuxhumana nabanye abantu ubabonise nomsebenzi owenzayo
uma ufuna ukuzisebenza. / Ungaqala ngokuxhumana nabanye abantu uma (2)
ufuna ukuzisebenza ubabonise nomsebenzi owenzayo.√√
5.4 Obungaphikiswa√
Bukhona ubufakazi obungaphikiswa uma kwenziwe kahle uphenyo.√
(Neminye imisho enembayo iyokwamukelwa) (2)
5.5 B/Ukuba neqhinga. (1)
5.6 Liyachaza.√ (1)
5.7 Umuntu olivila angelindele ukuthola utho.√
Kuzomele usukume uyofuna umsebenzi uma ufuna imali ngoba akunsimba
yazuza ibuzi ngokuhlala.√ (2)
(Neminye imisho enembayo iyokwamukelwa) [10]
AMAMAKI ESIQEPHU C: 30
AMAMAKI ESEWONKE: 70
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha
Study this subject
Recommended for this subject

Memorandum
isiZulu HL Grade 12 Paper 2 NSC June 2018 Memo

Memorandum
isiZulu HL Grade 12 Paper 3 NSC June 2018 Memo

Memorandum
isiZulu HL Grade 12 Paper 1 NSC November 2018 Memo

Memorandum
isiZulu HL Grade 12 Paper 1 NSC Supplementary 2018 Memo

Memorandum
isiZulu HL Grade 12 Paper 1 NSC June 2024 Memo

Memorandum
isiZulu HL Grade 12 Paper 1 NSC June 2023 Memo
More from Grade 12 isiZulu HL

Annual teaching plan
Gr 12 IsiZulu HL ATP 2023 24
%20June%202025%20Question%20Paper--51c827b8-016c-4021-a345-cbe82046b794/v1-0648853016e76cd656bb/card.webp)
Question paper
isiZulu HL Grade 12 Paper 1 Gauteng June 2025 Question Paper

Question paper
isiZulu HL Grade 12 Paper 1 NSC June 2025 Question Paper

Question paper
isiZulu HL Grade 12 Paper 2 NSC June 2025 Question Paper

Question paper
isiZulu HL Grade 12 Paper 3 NSC June 2025 Question Paper

Question paper