Skip to content

isiZulu HL Grade 12 Paper 1 NSC June 2018 Memo

MemorandumisiZulu HLGrade 1220188 pages

Grade 12 isiZulu HL Paper 1 memorandum from the NSC June Exam 2018, 8 pages. Read online or get the free PDF download, question paper linked when available.

Free to read online, no sign-up needed

Answer online

Loading document…

Loading document…

NSC June Exam 2018

Questions in this paper

Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS ISIZULU ULIMI LWASEKHAYA (HL) IPHEPHA LOKUQALA (P1) 2018 IMEMORANDAMU AMAMAKI: 70 Leli phepha linamakhasi ayisi-8. Akuvumelekile ukukopisha le memorandamu Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com Isizulu Ulimi Lwasekhaya (HL) P1 2 DBE 2018 SCE – Imemorandamu ISIQEPHU A: ISIVIVINYO SOKUQONDISISA UMBUZO 1 INDLELA YOKUMAKA: 1. Ngenxa yokuthi sigxila emqondweni wempendulo; ukungabhaleki kahle kwamagama namaphutha olimi sikushaya indiva/asikunaki ngaphandle uma kuthinta umqondo wempendulo yonke. Amaphutha kumele omakayo awatshengise ngezimpawu ezisetshenziswayo uma kunamaphutha. 2. Uma umfundi esebenzise amagama angekho olimini ahlolwa ngalo, lawo magama ngeke anakwe uma ngabe impendulo ayibhalile inomqondo ophelele. Uma kunegama elithathelwe kolunye ulimi embhalweni onikeziwe noma kudingeka ukuthi impendulo inike lona lokho kuyovumeleka. 3. Imibuzo edinga izimpendulo ezinjengo YEBO/CHA/ANGIVUMI/NGIYAVUMA azinikwa amamaki kodwa indlela umfundi asekela ngayo ethola amamaki. 4. Imibuzo edinga izimpendulo ezinjengo IQINISO/AKUSILO IQINISO/ UMBONO/IQINISO azinikwa amamaki kodwa indlela umfundi asekela ngayo ethola amamaki. 5. Uma impendulo iyigama elilodwa kodwa umfundi abhale umusho wonke; umfundi uthola amamaki uma edwebele impendulo noma eyikhombise ngandlela thize. 6. Uma impendulo idinga amaphuzu amabili/amathathu kodwa umfundi wabhala angaphezulu kwalokho kumakwa amaphuzu amabili/amathathu okuqala okunye kungabe kusanakwa. 7. Umfundi uyanikwa amamaki uma esebenzise ulimi lwesigodi empendulweni yakhe. 8. Emibuzweni lapho umfundi ekhetha impendulo kwazinikiwe, makwamukelwe uhlamvu oluhambisana nempendulo enembayo NOMA/OKANYE impendulo ebhalwe ngokuphelele. Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com Isizulu Ulimi Lwasekhaya (HL) P1 3 DBE 2018 SCE – Imemorandamu ISIQEPHU A: ISIVIVINYO SOKUQONDISISA UMBUZO 1: UKUFUNDELA UKUQONDISISA 1.1 UMBHALO A (OFUNDWAYO) 1.1.1 Yingoba umsebenzi wokuphatha uza nezinselelo eziningi ezidinga umuntu ovuthiwe ngokomqondo futhi ongelona igwala.√√ (2) 1.1.2 Okubalulekile ekubeni umphathi ukuthi kumele wazi ukuthi awuphathi abantu kuphela kepha uphatha nezinto ezisetshenziswa yilabo bantu obaphethe.√√ (2) 1.1.3 • Umphathi wezwe/ umphathi wesifundazwe.√ • Umphathi wesikole.√ • Abaphathi basemakhaya okungaba obaba noma omama.√ • Inkosi ephethe isizwe.√ (4) 1.1.4 D/Ukudubulana (1) 1.1.5 Inhloso ukuthi izingcithabuchopho zibona kunomehluko phakathi kokuphatha nokuhola abantu kanti abaphathi abaningi bayakuhlanganisa lokhu.√ Ukuphatha abantu kusho ukubaqhoqhobala ungabaniki ithuba lokuphefumula lapho kudingeka khona.√ Ukuhola kusho ukuhlahla indlela ukuze abantu obaphethe bezokwazi ukwenza izinto ngendlela efanele bekhululekile. √ (3) 1.1.6 Amazwi abhalwe ngokugqamile ayahambelana nokuqukethwe yisiqephu ngoba ukuphatha kuyanikezelana. Uma umuntu ephethe naye kusuke kukhona abasuke bemphethe.√√ (2) 1.1.7 Umqondo oqukethwe yilesi sigaba owokuthi uma kukhethwa umphathi kufanele kubhekwe amakhono afanele okuphatha kungamane kuthathwe igama lomuntu okuhlanganwa nalo ngaleso sikhathi.√ √ (2) 1.1.8 Kungokufanelekile ngoba abanye abaphathi abamnyama babevele benawo amakhono okuphatha kodwa bengalitholi ithuba lokuphatha.√√ (Nezinye izimpendulo ezinembayo) NOMA Kungokungafanelekile ngoba abanye abaphathi abamnyama banikwa izikhundla zokuphatha ngokwebala kepha bebe bengenawo amakhono okuphatha lezo zikhundla.√√ (Nezinye izimpendulo ezinembayo) (2) Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com Isizulu Ulimi Lwasekhaya (HL) P1 4 DBE 2018 SCE – Imemorandamu 1.1.9 Ukubangwa kwezikhundla kuze kubulawane akwamukelekile. Ngakho-ke kumele abantu bafundiseke ngokuphatha kanye nangokuba ngumholi. Izikhungo zokuqeqesha ngamakhono okuphatha nobuholi zingaba isixazululo.√√ (Nezinye izimpendulo ezinembayo) (2) KANYE NO 1.2 UMBHALO B (OBUKWAYO) 1.2.1 Okwenzeka esithombeni sokuqala ukuba khona komuntu ongumholi okhombisa okuthile ukuthi kumele kwenziwe kanjani/ okhombisa ukuthi uma kusukwa la kumele kuyiwe kuphi.√ (Nezinye izimpendulo.) (1) 1.2.2 Umehluko ophakathi kuka-3.1A kanye 3.1B ukuthi baphethe abasebenzi abenza izinto ezingafani.√ uSekela Thishomkhulu 3.1 A uphethe abaphathi bezifundo kanye nothisha abangezansi kwakhe kanti uSekela Thishomkhulu√++++ 3.1 B yena uphethe abasebenzi abangomabhalane kanye nabahlanzi bamagceke.√ (3) 1.2.3 Isigaba sesi-6 UMBHALO A ukhuluma ngokuba umphathi ngenxa yokubekwa abanye abantu, ukuzalelwa ukuba umphathi kanye nokuba ube usomathuba√√ kanti isithombe sesi-3 UMBHALO B sikhombisa ukuthi ukuphatha ngokobukhosi kuwukhondolo noma kuhamba ngokuzalelwa kulesi sibongo√√ (4) 1.2.4 Isithombe sesithathu sigqamisa ukuthi ukubuswa kwesizwe kungokwabantu besilisa okuyinkolelo engaguki ngoba lokhu kusenzeka ezindaweni eziningi. Baseyingcosana abesifazane ababekiwe njengamakhosi alawula isizwe. (2) AMAMAKI ESIQEPHU A: 30 Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com Isizulu Ulimi Lwasekhaya (HL) P1 5 DBE 2018 SCE – Imemorandamu ISIQEPHU B: UKUFINGQA UMBUZO 2: UKUFINGQA ISIQESHANA NGAMAGAMA AKHO UMBHALO C Amaphuzu acashuniwe Amaphuzu owabeke ngamagama akho 1 'Izihlahla zihlobisa umhlaba ube 1 Izihlahla zenza izwe liqhakaze libe muhle uhlobe ngemibala egqamile lihle ngemibala eyahlukene edonsa yekhethelo.' amehlo. 2 'Zihlanza umoya ongcolile zibuye 2 Zelekelela ekwenzeni ukuba umoya zikhiqize ohlanzekile ophefunyulwa uhlanzeke ukulungele izidalwa ezahlukene.' ukuphefunyulwa ngabantu nezilwane. 3 'Izihlahla zivikela ukuguguleka 3 Izihlahla zivimba ukuba umhlabathi komhlabathi.' ungahambi namanzi. 4 'Abelaphi bendabuko basebenzisa 4 Ziyasetshenziswa njengamakhambi zona belu izihlahla ukwenza esintu ukwelapha izifo amakhambi okwelapha izifo ezahlukahlukene ezinhlobonhlobo.' 5 'Izilwane zasendle zethembele 5 Izihlahla ziwukudla ziphinde zibe yikhaya kakhulu ezihlahleni, ukuthola ukudla ezilwaneni zasendle uma kushisa ilanga. kanye nompheme wokukhosela uma kushisa ilanga.' 6 'Izihlahla ziyibhizinisi elingenisa imali 6 Abalimi abonolwazi olunzulu kubalimi asebemnkantshubomvu lwezihlahla nalabo abasafufusa, kanye nabasafufusa.' izihlahla ziwumnotho kubo ngoba bayazidayisa ukuze benze imali. 7 'Ziwumpheme wokukhosela abantu 7 Izihlahla zibawumthunzi uma libalele esimeni esingesihle sezulu.' kanti uma lina abantu bakhosela ngaphansi kwazo. UMBHALO C UKUFINGQA NGESIGABA Izihlahla zenza izwe liqhakaze libe lihle ngemibala eyahlukene edonsa amehlo. Ziyalekelela ekwenzeni ukuba umoya uhlanzeke ukulungele ukuphefunyulwa ngabantu nezilwane. Izihlahla zivimba ukuba umhlabathi ungahambi namanzi. Zibalulekile kakhulu ngoba ziyasetshenziswa izinyanga ezelapha ngamakhambi esintu ukwelapha izifo ezahlukahlukene. Izihlahla ziwukudla ziphinde zibe yikhaya ezilwaneni zasendle uma kushisa ilanga. Kulabo abangabalimi abasaqala nasebenolwazi olunzulu ngezinhlobonhlobo zezihlahla, izihlahla ziyingxenye yomnotho ngoba bayazidayisa ukuze benze imali. Izihlahla zibawumthunzi uma libalele kanti uma lina izulu abantu bakhosela ngaphansi kwazo ukuze banganethwa. [Inani lamagama angama-75] AMAMAKI ESIQEPHU B: 10 Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com Isizulu Ulimi Lwasekhaya (HL) P1 6 DBE 2018 SCE – Imemorandamu ANNEXURE A Indlela yokumaka ukufingqa Ukumaka lo mbuzo wokufingqa kweyeme ekusebenziseni amaphuzu anembayo nahambisana nomyalelo. • Ukwabiwa kwamamaki: o Amamaki ayisi-7 awamaphuzu ayisi-7 (imaki elilodwa lihambisana nephuzu elilodwa). o Amamaki ama-3 awolimi. o Amamaki esewonke: 10. • Ukucozululwa kwamamaki olimi uma ohlolwayo engacaphunanga njengoba kunjalo. o 1–3 amaphuzu anembayo: nikeza imaki eli-1 olimini. o 4–5 amaphuzu anembayo: nikeza amamaki ama-2 olimini. o 6–7 amaphuzu anembayo: nikeza amamaki ama-3 olimini. • Ukucozululwa kwamamaki olimi uma ohlolwayo ecaphune njengoba kunjalo: o 6-7 acashuniwe, awekho amamaki olimi. o 1-5 acashuniwe, nikeza imaki elilodwa lolimi. • Ukubalwa kwamagama: o Abamakayo kumele baqinisekise inani lamagama asetshenzisiwe. o Alikho imaki okumele liphucwe ohlolwayo ngokuhluleka ukuveza inani lamagama awasebenzisile noma ukuveza inani okungesilo lamagama awasebenzisile. o Uma ohlolwayo eqile enanini lamagama amiselwe, kumele kufundwe amagama kuze kufike ekugcineni kwalowo musho eqe ngawo. QAPHELA: Izinkomba zamaphuzu acashuniwe (C) bese kuthi ahunyushiwe (H). Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com Isizulu Ulimi Lwasekhaya (HL) P1 7 DBE 2018 SCE – Imemorandamu ISIQEPHU C: IZAKHIWO NEZIMISO ZOKUSETSHENZISWA KOLIMI INDLELA YOKUMAKA ISIQEPHU C • Isipelingi o Impendulo edinga igama elilodwa kumele imakwe nakuba isipelingi sinamaphutha ngaphandle uma lelo phutha liguqula umqondo wegama. o Empendulweni lapho kudingeka kube umusho ophelele, amaphutha esipelingi kumele ohlolwayo angalitholi imaki uma nje lelo phutha lisezakhiweni nezimiso zokusetshenziswa kolimi. o Uma kuwumbuzo odinga ukufinyeza igama, izimpawu zokuloba kumele zisetshenziswe ngendlela efanele. • Izakhiwo zemisho kumele zilandele uhlelo lolimi olufanele ngokwemisho enikiwe/ngokomyalelo. • Emibuzweni lapho kumele kukhethwe impendulo eyodwa enembayo kwezimbalwa azinikiwe, kuyokwamukelwa zombili izimpendulo okungaba uhlamvu kuphela oluhambisana nempendulo enembayo KANYE/NOMA impendulo ebhalwe ngokugcwele nayo iyokwamukelwa. UMBUZO 3: UKUHUMUSHA ISIKHANGISI 3.1 Kubalulekile ngoba kukhombisa ukuthi lo mkhiqizo usunesikhathi wabakhona√ futhi uyabasebenzela abantu.√ (2) 3.2 Ihlanza ikhazimulise ikhaya ngaphandle kokugqilazeka ukuze oyisebenzisayo akwazi ukuthola isikhathi sokwenza nezinye izinto azithandayo.√√ (2) 3.3 Lesi sitatimende sichaza ukuthi ukuhlanza indlu usebenzisa i-Plush Supreme kwehlisa umthwalo emahlombe/ukukhathazeka√bese ukuthokozela ukuhlanza indlu ngoba kunomkhiqizo ozokwelekelela ukususa ukungcola ngaphandle kokufaka amandla amaningi.√ (2) 3.4 Kuzoba nomthelela omuhle kubathengi besilisa abaningi ngoba bazokubona ukubaluleka kokusebenza nezingane zabo belekelelana ukuhlanza indlu√ lokho bese kuthuthukisa ukuhlalisana nobudlelwane obuhle emndenini.√ (Nezinye izimpendulo ezinembayo.) (2) 3.5 Umkhangisi uheha abathengi ngokukhombisa ngezinhlobo ezahlukene zePlush Supreme esikhangisini sakhe. Ihlanza indlu, amawindi, iphansi lendlu, nezindonga kanye nokunye.√√ (2) [10] Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com Isizulu Ulimi Lwasekhaya (HL) P1 8 DBE 2018 SCE – Imemorandamu UMBUZO 4: UKUHUMUSHA IKHATHUNI 4.1 Iqhude limele ubaba noma umnumzane wekhaya√ kanti isikhukhukazi simele umama wekhaya.√ (2) 4.2 Yingoba lo mlingiswa oyiqhude uzibona enamandla kulula ukuhlukumeza lo wesifazane ngoba emncane futhi engenamandla okuzivikela noma okuzilwela. √√ (2) 4.3 Inkolelo engaguquki etholakala kule khathuni eyokuthi abantu besilisa yibona abahlale bezibona benamandla adlula abesifazane/abantu besifazane bakhuliswe ngokuthi kumele bahlale bethobela noma yini eyenziwa umuntu wesilisa noma ngabe bayahlukunyezwa/ Inkolelo engaquki isetshenziswe yaveza amandla ngokobulili, iqhude limele umuntu wesilisa futhi onamandla kanti isikhukhukazi simele umuntu wesifazane ongakwazi ukuzimela noma othobela noma yini uma enze iphutha akanikwa ithuba lokuchaza.√√ (2) 4.4 Umyalezo oqukethwe ukuchanyiselwa kwendlovu ukuthi indlovu ikhula ibe yisilwane esinamandla. Kanjalo uma umuntu wesifazane ehlukunyezwa kuyenzeka ukuthi ngelinye ilanga abe namandla adlula lo muntu obekade emhlukumeza.√√ (2) 4.5 Le nkulumo ikhombisa ukuthi lo wesifazane usekhathele ukuhlukunyezwa futhi usezowalwela amalungelo akhe ukuzivikela kulo wesilisa omhlukumezayo. Lokhu angakwenza ngokuba ayobika udaba lwakhe emaphoyiseni noma ayolibika kulabo ababhekele ukuhlalisana kwemindeni./ izokhula le ngane bese iyamvikela kulona wesilisa ongumhlukumezi√√ (2) [10] UMBUZO 5: IZAKHIWO NEZIMISO ZOKUSETSHENZISWA KOLIMI 5.1 Siqukethe umqondo wokuzenza.√ (1) 5.2 njll.√ (1) 5.3 Ungaqala ngokuxhumana nabanye abantu ubabonise nomsebenzi owenzayo uma ufuna ukuzisebenza. / Ungaqala ngokuxhumana nabanye abantu uma (2) ufuna ukuzisebenza ubabonise nomsebenzi owenzayo.√√ 5.4 Obungaphikiswa√ Bukhona ubufakazi obungaphikiswa uma kwenziwe kahle uphenyo.√ (Neminye imisho enembayo iyokwamukelwa) (2) 5.5 B/Ukuba neqhinga. (1) 5.6 Liyachaza.√ (1) 5.7 Umuntu olivila angelindele ukuthola utho.√ Kuzomele usukume uyofuna umsebenzi uma ufuna imali ngoba akunsimba yazuza ibuzi ngokuhlala.√ (2) (Neminye imisho enembayo iyokwamukelwa) [10] AMAMAKI ESIQEPHU C: 30 AMAMAKI ESEWONKE: 70 Akuvumelekile ukukopisha leli phepha

Study this subject

More from Grade 12 isiZulu HL

View all