Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL
SENIOR CERTIFICATE
IBANGA LE-12
ISIZULU ULIMI LWASEKHAYA (HL)
IPHEPHA LOKUQALA (P1)
NOVEMBA 2018
UMHLAHLANDLELA WOKUMAKA
AMAMAKI : 70
Le memorandamu inamakhasi ayi-9.
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Skip to contentAll 2018 papers 





View all
%20June%202025%20Question%20Paper--51c827b8-016c-4021-a345-cbe82046b794/v1-0648853016e76cd656bb/card.webp)




isiZulu HL Grade 12 Paper 1 NSC November 2018 Memo
Grade 12 isiZulu HL Paper 1 memorandum from the NSC November Exam 2018, 9 pages. Read online or get the free PDF download, question paper linked when available.
Isizulu Hl · Grade 12 · NSC November Exam · 2018 · isizulu. Memorandum, 9 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- isiZulu HL
- Grade
- Grade 12
- Language
- Isizulu
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2018
- Exam period
- NSC November Exam
- Paper
- 1
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 9
- File size
- 382.4 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 9
This exam
NSC November Exam 2018
- Paper 1Question paperMemo
- Paper 2Question paperMemo
- Paper 3Question paperMemo
Questions in this paper
- Question 1.1Ukufunda nokubukela / Reading and Viewing (non-literary)20 marks
- Question 1.2Ukufunda nokubukela / Reading and Viewing (non-literary)10 marks
- Question 3Ukufunda nokubukela / Reading and Viewing (non-literary)10 marks
- Question 4Ukufunda nokubukela / Reading and Viewing (non-literary)10 marks
- Question 5Ulimi: izakhiwo nemithetho / Language Structures and Conventions10 marks
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1 2 DBE/2018
NSC – Umhlahlandela wokumaka
ISIQEPHU A: ISIVIVINYO SOKUQONDISISA
INDLELA YOKUMAKA:
1. Ngenxa yokuthi sigxila emqondweni wempendulo; ukungabhaleki kahle
kwamagama namaphutha olimi sikushaya indiva/asikunaki ngaphandle uma
kuthinta umqondo wempendulo yonke. Amaphutha kumele omakayo
awatshengise ngezimpawu ezisetshenziswayo uma kunamaphutha.
2. Uma umfundi esebenzise amagama angekho olimini ahlolwa ngalo, lawo
magama ngeke anakwe uma ngabe impendulo ayibhalile inomqondo
ophelele. Uma kunegama elithathelwe kolunye ulimi embhalweni onikeziwe
noma kudingeka ukuthi impendulo inike lona lokho kuyovumeleka.
3. Imibuzo edinga izimpendulo ezinjengo YEBO/CHA ANGIVUMI/NGIYAVUMA
azinikwa amamaki kodwa indlela umfundi asekela ngayo ethola amamaki.
4. Imibuzo edinga izimpendulo ezinjengo IQINISO/AKUSILO IQINISO
UMBONO/IQINISO azinikwa amamaki kodwa indlela umfundi asekela ngayo
ethola amamaki.
5. Uma impendulo iyigama elilodwa kodwa umfundi abhale umusho wonke;
umfundi uthola amamaki uma edwebele impendulo noma eyikhombise
ngandlela thize.
6. Uma impendulo idinga amaphuzu amabili/amathathu kodwa umfundi wabhala
angaphezulu kwalokho kumakwa amaphuzu amabili/amathathu okuqala
okunye kungabe kusanakwa.
7. Umfundi uyanikwa amamaki uma esebenzise ulimi lwesigodi empendulweni
yakhe.
8. Emibuzweni lapho umfundi ekhetha impendulo kwazinikiwe; uyawathola
amamaki uma ebhale impendulo ewuhlamvu noma ephelele kanje:
A. UThoko/A (okuwuhlamvu oluphelele)
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1 3 DBE/Novemba 2018
NSC – Umhlahlandela wokumaka
UMBUZO 1: UKUFUNDELA UKUQONDISISA
1.1 UMBHALO A (OFUNDWAYO)
1.1.1 Umkhuba wokubukela phansi/ukucwasa abasebenzi basezindlini,
abasemapulazini, abathutha udoti nabenza eminye imisebenzi
efuze leyo.√√ (2)
1.1.2 • Ukuntuleka kwamathuba omsebenzi. √
• Izinga eliphansi lemfundo.√
• Abasebenzi abangawazi amalungelo abo.√
(Okubili kwalokhu) (2)
1.1.3 • Bavika izigebengu uma behamba kusempondozankomo.√
• Baya emsebenzini ngisho begula. √
• Bahleshulelwa/Bathathelwa umholo uma befika emuva
kwesikhathi noma uma bephuthile emsebenzini. √
• Bashiya izingane zabo bengabonanga ukuthi zilale kanjani.√
• Abanaso isikhathi sokungena nesokuphuma.
(Okune kwalokhu) (4)
1.1.4 C/Ukuba senkingeni (1)
1.1.5 Umbhali uhlose ukusifundisa ngokubaluleka kwabasebenzi
basezindlini nabanye abasebenzi abenza imisebenzi edelelekile√
indlela abahlukumezeka/abaphatheka ngayo ezindaweni
abasebenza kuzo kanye nokubukelwa phansi kwabo√ nokuthi
ikhona imithetho ebavikelayo abangayisebenzisa kodwa
abangazi lutho ngayo.√ (3)
1.1.6 Lezi zingane zisuke zibonile indlela abazali bazo abahlukumezeka
ngayo emsebenzini ngakho-ke zifisa ukushintsha isimo sempilo
esingesihle ezikhule ngaphansi kwaso emakhaya√√/ zifisa
ukubonga abazali bazo ngobunzima abebebhekene nabo
ngesikhathi bezikhulisa. √√
(Nezinye izimpendulo ezinembayo) (2)
1.1.7 Zingagcina sezinenkinga yokuhlonipha abanye abantu nje
ikakhulukazi abadala nabazisizayo uma sezikhulile ngenxa yokuthi
lo mkhuba zizijwayeze wona zisakhula. /Zingashintshashintsha
abantu abazisizayo emizini yazo uma sezingabaqashi ngokwazo
ngoba azikujwayelanga zisakhula ukuhlonipha abantu
abasizayo.√√
(Nezinye izimpendulo ezinembayo) (2)
1.1.8 UMnyango wezabaSebenzi ungenza imikhankaso yokufundisa
abasebenzi ngamalungelo abo nangezinyathelo okumele
bazithathe uma kwenzeka behlukunyezwa emisebenzini yabo.√√
/Abaqashi mabafundiswe indlela efanele yokuphatha abasebenzi (2)
babo. √√
(Nezinye izimpendulo ezinembayo)
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1 4 DBE/Novemba 2018
NSC – Umhlahlandela wokumaka
1.1.9 Umbhali ufundisa ukuthi abantu mabahloniphane/babe
nobuntu/bayadingana futhi bahloniphe nomthethosikelelo
omayelana namalungelo abasebenzi noma ngabe amazinga
empilo yabo awalingani.√√ (2)
1.2 UMBHALO B (OBUKWAYO)
1.2.1 • Umsebenzi wokusiza endlini./umsebenzi wasemakhishini
ukusiza/uku-ayina √
• Umsebenzi wokuthutha / ukuthutha udoti emgwaqeni.√ (2)
1.2.2 Okufanayo okuqukethwe isithombe sesi-2 kanye nesesi-3 ukuthi
abasebenzi bangabantu besilisa/ basebenza ngababili /oyedwa
kuzo zombili izithombe ugqoke isigqoko.√√ Esithombeni sesi-2
kuvezwe abantu abaqoqa udoti noma imfucuza kanti esithombeni
sesi-3 kunabantu abasebenza ukunakekela ingadi./ Kuzo zombili
izithombe benza imisebenzi engekho ngaphakathi endlini abanye
abantu abayibukela phansi. /Benza imisebenzi yokugcina izindawo
zihlanzekile.√√ (2)
1.2.3 Esithombeni soku-1 kunomsebenzi wasezindlini
ongahlangabezana nobungozi obubalulwe esigabeni sesi-3
bokubanjwa izigebengu ngenxa yokuhamba ekuseni
kakhulu√√kanti esithombeni sesi-4 kunobungozi obubalulwe
esigabeni sesi-8 kunabasebenzi basemgwaqeni abangalinyazwa
yizimoto ngoba ezinye zidlula ngesikhulu isivinini abashayeli
bengalibhekanga nebhodi elixwayisa ngokwehlisa isivinini/nebhodi
elixwayisa ngokwakhiwa komgwaqo.√√ (4)
1.2.4 Lo msebenzi ubalulekile ngoba uma kungathiwa udoti awuthuthiwe
kungangcola umoya nendawo ngenxa yephunga nokulahlwa
kodoti endaweni engafanele kugcine sekudaleke nezifo
ezahlukene ngenxa yamagciwane./√√ Ubalulekile ngoba ugcina
izindawo esihlala kuzo zihlanzekile, nezilwane ezidla emigqonyeni
kadoti zingakwazi ukuchitha zingcolise imigwaqo.√√
(Nezinye izimpendulo ezinembayo) (2)
[30]
AMAMAKI ESIQEPHU A: 30
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1 5 DBE/Novemba 2018
NSC – Umhlahlandela wokumaka
ISIQEPHU B: UKUFINGQA
UMBUZO 2: UKUFINGQA ISIQESHANA NGAMAGAMA AKHO
UMBHALO C
Amaphuzu acashuniwe Amaphuzu owabeke
ngamagama akho
1 'Ukufunda izincwadi kubalulekile 1 Ukufunda izincwadi kusiza
ngoba kuholela empumelelweni ekuphumeleleni emikhakheni
enhle esikoleni, ekhaya, eyahlukene yempilo.
emsebenzini nasempilweni'.
2 '… kusiza ukuthuthukisa ulimi 2 Qala ngokufunda izincwadi ngolimi
lwakho nokwandisa lwasekhaya/lwebele ukuze
ulwazimagama ukuze ukwazi ukwazi nokufunda ngezinye
ukuqonda kangcono nezinye izilimi'. izilimi.
3 'Emtatsheni wolwazi ukufunda 3 Ezindaweni zokugcinwa
buthule kusiza abafundi ukuthi kwezincwadi abafundi bathola
baqonde kangcono umhlaba ithuba lokungaphazanyiswa yilutho
obazungezile' uma befunda, ngaleyo ndlela
bakwazi ukuqonda umhlaba
abahlala kuwo.
4 ‘…kunikeza amasu okufunda 4 Amasu ahlukene okufunda alekelela
angalandelwa ngabafundi abafundi abanezingqinamba
abanezinselelo ekufundeni ...' ekufundeni ukuze bagcine
sebezithemba.
5 '… kungenza ukuba uthole izinto, 5 Ukufunda kuyasiza ukuthola amasu
ulwazi kanye nezindlela ezintsha amasha okubhekana
zokuxazulula izinkinga zabanye nokuxazulula/ukusombulula
abantu'. izinkinga.
6 'Izincwadi zinika ulwazi olubhalwe 6 Izincwadi zinika ulwazi olubhalwe
phansi ngokwenza amalungiselelo phansi ngokwenza izinhlelo
emicimbi eyahlukene, ezahlukene zezinto ezahlukene
...'/Ngaphandle kokuzithuthukisa ezisemqoka/ezibalulekile
ukufunda kukwenza ukwazi empilweni./… Ngaphandle
ukuqonda uhlele ngaphambi kokuzithuthukisa ukufunda
kokuthatha izinqumo eziphusile kukwenza ukwazi ukuqonda uhlele
ngalokho afuna ukukwenza. ngaphambi kokuthatha izinqumo
ezisemqoka/ezinengqondo/ezibal
ulekile/ezinohlonze ngalokho
afuna ukukwenza.
7 'Ukufunda izincwadi kukunika 7 Ukufunda izincwadi kukwandisela
ulwazi oluphusile.'. ulwazi kanye namathuba amaningi
emisebenzi anhlobonhlobo.
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1 6 DBE/Novemba 2018
NSC – Umhlahlandela wokumaka
UKUFINGQA NGESIGABA
Ukufunda izincwadi kusiza ekuphumeleleni emikhakheni eyahlukene yempilo. Qala
ngokufunda izincwadi ngolimi lwasekhaya ukuze ukwazi nokufunda ngezinye izilimi.
Ezindaweni zokugcinwa kwezincwadi abafundi bathola ithuba lokubangaphazanyiswa
yilutho uma befunda ngaleyo ndlela bakwazi ukuqonda umhlaba abahlala kuwo.
Amasu ahlukene okufunda alekelela abafundi abanezingqinamba ekufundeni ukuze
bagcine sebezithemba. Ukufunda kuyasiza ukuthola amasu amasha okubhekana
nokuxazulula noma nokusombulula izinkinga. Izincwadi zinika ulwazi olubhalwe phansi
ngokwenza izinhlelo ezahlukene zezinto ezahlukene ezisemqoka empilweni. /
Ngaphandle kokuzithuthukisa ukufunda kukwenza ukwazi ukuqonda uhlele ngaphambi
kokuthatha izinqumo ezisemqoka/ezinengqondo/ezibalulekile/ezinohlonze ngalokho
afuna ukukwenza. Ukufunda izincwadi kukwandisela ulwazi kanye namathuba
amaningi emisebenzi anhlobonhlobo ngenxa yolwazi olujulile ngempilo jikelele.
Amagama [79]
AMAMAKI ESIQEPHU B: 10
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1 7 DBE/Novemba 2018
NSC – Umhlahlandela wokumaka
ANNEXURE A
Indlela yokumaka ukufingqa
Ukumaka lo mbuzo wokufingqa kweyeme ekusebenziseni amaphuzu anembayo
nahambisana nomyalelo.
• Ukwabiwa kwamamaki:
o Amamaki ayisi-7 awamaphuzu ayisi-7 (imaki elilodwa lihambisana nephuzu
elilodwa).
o Amamaki ama-3 awolimi.
o Amamaki esewonke: 10.
• Ukucozululwa kwamamaki olimi uma ohlolwayo engacaphunanga njengoba
kunjalo.
o 1–3 amaphuzu anembayo: nikeza imaki eli-1 olimini.
o 4–5 amaphuzu anembayo: nikeza amamaki ama-2 olimini.
o 6–7 amaphuzu anembayo: nikeza amamaki ama-3 olimini.
• Ukucozululwa kwamamaki olimi uma ohlolwayo ecaphune njengoba
kunjalo:
o 6–7 acashuniwe, awekho amamaki olimi.
o 1–5 acashuniwe, nikeza imaki elilodwa lolimi.
• Ukubalwa kwamagama:
o Abamakayo kumele baqinisekise inani lamagama asetshenzisiwe.
o Alikho imaki okumele liphucwe ohlolwayo ngokuhluleka ukuveza inani
lamagama awasebenzisile noma ukuveza inani okungesilo lamagama
awasebenzisile.
o Uma ohlolwayo eqile enanini lamagama amiselwe (80), kumele kufundwe
amagama ama-5 kuphela angaphezulu kwamiselwe bese engabe
esabhekwa amagama alandelayo ohlolwayo eqe ngawo.
QAPHELA:
• Izinkomba zamaphuzu acashuniwe (C) bese kuthi ahunyushiwe (H).
• Ohlolwayo angahumusha ngawakhe amagama okungenzeka angafani nalawa
atholakala esiqeshini, uma nje umqondo ufana nalowo ocashuniwe.
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1 8 DBE/Novemba 2018
NSC – Umhlahlandela wokumaka
ISIQEPHU C: IZAKHIWO NEZIMISO ZOKUSETSHENZISWA KOLIMI
INDLELA YOKUMAKA:
• Isipelingi :
o Impendulo eyigama elilodwa ayinikezwe iphuzu noma ngabe
isipelingi sinamaphutha, ngaphandle uma lelo phutha liguqula
umqondo wempendulo.
o Uma impendulo idinga umusho ophelele, umfundi akanikwa
imaki uma impendulo yakhe inamaphutha ezakhiweni zolimi
okubuzwe ngalo.
o Lapho kubuzwe khona isifinyezo, impendulo mayibe nezimpawu
zokuloba ezifanele.
Isib: Umnumzane – Mnu.
• Izakhiwo zemisho mazibhalwe ngokufanele kulandelwa uhlelo
nezakhiwo zolimi futhi zibhalwe zibe imisho ephelele/ngokomyalelo
onikeziwe.
• Emibuzweni lapho umfundi ekhetha impendulo kwazinikiwe;
uyawathola amamaki uma ebhale impendulo ewuhlamvu noma
ephelele kanje:
C/Imizuzwana engama-60 (okuwuhlamvu oluphelele)
UMBUZO 3
3.1 Kukhangiswa uhlelo lokonga imali i-Walletwise lwe-Standard Bank.√ (1)
3.2 Engama-R500/Engamarandi angama-500.√ (1)
3.3 Lolu phawu luqinisekisa ukuthi lokhu okukhangiswayo kusemthethweni/
kuyakholeka ukuthi kwethulwa i-Standard Bank hhayi noma yiliphi ibhange.√√ (2)
3.4 B/zibeke ethubeni lokuwina. (1)
3.5 Kulekelele ukuba uqonde ukuthi ingulube iyisilwane esikhuluphele esidla
noma yini, kanjalo uma ungasebenzisa lolu hlelo lokonga imali ungagcina
usunemali eningi ngakho-ke ungasithatha isinqumo sokonga ngalolu hlelo
ukuze ugcine usucebile. Ingulube izala amachwane amaningi nalolu hlelo
lokonga imali lungakwenzela inzalo eningi ngakho-ke ungasithatha isinqumo
sokonga ngalolu hlelo ukuze ugcine unemali/inzuzo eningi√√√ (3)
3.6 Isiqubulo esithi, 'SIYA PHAMBILI' sisho ukuthi osukuqalile uyaqhubeka nakho
awubuyeli emuva.√ Ngakho-ke leli bhangi ligqugquzela abantu ukuba babe
nezinhloso zokuthuthuka kubhekwe phambili ngokwezinhlelo zokonga imali.√ (2)
[10]
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1 9 DBE/Novemba 2018
NSC – Umhlahlandela wokumaka
UMBUZO 4: UKUQONDISISA EZINYE IZINGXENYE ZEMITHOMBO YEZINDABA
4.1 • Kunenkulumo mpendulwano phakathi kowesifazane owesilisa. √
• Uhlobo lwesibiyelo olunomcibisholo umdwebi alusebenzisile.√
• Umlomo kamkhulu uvulekile/owesilisa uvule umlomo.√
(Okubili kwalokhu) (2)
4.2 Umdwebi uhlekisa ngabantu besilisa asebekhulile ukuthi bagcina
sebengasakwazi ukuhlukanisa kahle izinto. Okungezeka ukuthi uphambanisa
imicrowave kanye nomabonakude ngoba kucishe kwakhiwe ngokufana.
Useze uyabuza ngoba ebona izinhlelo zingashintshi.√√ (2)
4.3 • Ukhamise kakhulu umlomo okukhombisa ukuthi iyammangaza le nto
ayibonayo.√
• Ukuphakama kwamayoywana ezinwele.√
• Ukusondeza kakhulu ubuso kumicrowave ecabanga ukuthi
umabonakude.√
(Okubili kwalokhu) (2)
4.4 Amazwi kalo wesifazane asethulela ubudlelwano obuhle ngoba uma
ekhuluma naye umbiza ngomkhulu okukhomba ukuteketisa/ inhlonipho
sebenabazukulu kanye nothando oluphakathi kwabo nakuba sebebadala. √√ (2)
4.5 Umdwebi utshengisa ukuthi abantu abadala asebehlezi emakhaya abaqikeleli
ukuvocavoca imizimba yabo, bayahlala nje bengenzi izinto ezinyakazisa
umzimba/ badla nokudla okumnandi. Ngaleyo ndlela bayakhuluphala.√√
(Nezinye izimpendulo ezinembayo) (2)
[10]
UMBUZO 5: IZAKHIWO NEZIMISO ZOKUSETSHENZISWA KOLIMI
5.1 sa-√ (1)
5.2 Abantu abaningi kuleli bayahlupheka/bahlwempu ngenxa yokuntuleka
kwamathuba emisebenzi. √
(bayaswela/bayasokola/bayantula/bampofu/banobubha/banendlala)
(neminye imisho enembayo) (1)
5.3 Imfuyo√ (1)
5.4 Isihambi asikweyi/saneliswa yilokhu esikuphiwayo/esikunikwayo noma ngabe
kuncane kangakanani. √ (1)
5.5 Ngidlule amadoda ehlahlela inhloko ekuseni kwaSibiya. / UMaBhengu uhlobe
ngenhloko ekhanda.√√
(Okukodwa kwalokhu) (2)
5.6 Babembuzisisa√
Amakhosi ayembuzisisa umuntu ngaphambi kokuba bamsikele indawo.√
(neminye imisho ephusile iyokwamukeleka) (2)
5.7 Ukhuni√- Kubantu abamnyama uma uthinta indaba yomhlaba usuke usutheze
olunenkume.√ (2)
[10]
AMAMAKI ESIQEPHU C: 30
AMAMAKI ESEWONKE: 70
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha
Study this subject
Recommended for this subject

Memorandum
isiZulu HL Grade 12 Paper 2 NSC November 2018 Memo

Memorandum
isiZulu HL Grade 12 Paper 3 NSC November 2018 Memo

Memorandum
isiZulu HL Grade 12 Paper 1 NSC June 2018 Memo

Memorandum
isiZulu HL Grade 12 Paper 1 NSC Supplementary 2018 Memo

Memorandum
isiZulu HL Grade 12 Paper 1 NSC November 2023 Memo

Memorandum
isiZulu HL Grade 12 Paper 1 NSC November 2022 Memo
More from Grade 12 isiZulu HL

Annual teaching plan
Gr 12 IsiZulu HL ATP 2023 24
%20June%202025%20Question%20Paper--51c827b8-016c-4021-a345-cbe82046b794/v1-0648853016e76cd656bb/card.webp)
Question paper
isiZulu HL Grade 12 Paper 1 Gauteng June 2025 Question Paper

Question paper
isiZulu HL Grade 12 Paper 1 NSC June 2025 Question Paper

Question paper
isiZulu HL Grade 12 Paper 2 NSC June 2025 Question Paper

Question paper
isiZulu HL Grade 12 Paper 3 NSC June 2025 Question Paper

Question paper