Skip to content

isiZulu HL Grade 12 Paper 1 NSC Supplementary 2018 Memo

MemorandumisiZulu HLGrade 1220188 pages

Grade 12 isiZulu HL Paper 1 memorandum from the NSC Supplementary Exam 2018, 8 pages. Read online or download the free PDF.

Free to read online, no sign-up needed

Answer online

Loading document…

Loading document…

NSC Supplementary Exam 2018

Questions in this paper

Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com NATIONAL SENIOR CERTIFICATE IBANGA LE-12 ISIZULU ULIMI LWASEKHAYA (HL) IPHEPHA LOKUQALA (P1) FEBRUWARI/MASHI 2018 IMEMORANDAMU AMAMAKI: 70 Le memorandamu inamakhasi ayisi-8. Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1 2 DBE/Februwari–Mashi 2018 NSC – Imemorandamu ISIQEPHU A: ISIVIVINYO SOKUQONDISISA UMBUZO 1: UKUFUNDELA UKUQONDISISA INDLELA YOKUMAKA: 1. Ngenxa yokuthi sigxila emqondweni wempendulo; ukungabhaleki kahle kwamagama namaphutha olimi sikushaya indiva/asikunaki ngaphandle uma kuthinta umqondo wempendulo yonke. Amaphutha kumele omakayo awatshengise ngezimpawu ezisetshenziswayo uma kunamaphutha. 2. Uma umfundi esebenzise amagama angekho olimini ahlolwa ngalo,lawo magama ngeke anakwe uma ngabe impendulo ayibhalile inomqondo ophelele.Uma kunegama elithathelwe kolunye ulimi embhalweni onikeziwe noma kudingeka ukuthi impendulo inike lona lokho kuyovumeleka. 3. Imibuzo edinga izimpendulo ezinjengo YEBO/CHA/ANGIVUMI/ NGIYAVUMA azinikwa amamaki kodwa indlela umfundi asekela ngayo ethola amamaki. 4. Imibuzo edinga izimpendulo ezinjengo IQINISO/AKUSILO IQINISO/UMBONO/IQINISO azinikwa amamaki kodwa indlela umfundi asekela ngayo ethola amamaki. 5. Uma impendulo iyigama elilodwa kodwa umfundi abhale umusho wonke; umfundi uthola amamaki uma edwebele impendulo noma eyikhombise ngandlela thize. 6. Uma impendulo idinga amaphuzu amabili/amathathu kodwa umfundi wabhala angaphezulu kwalokho kumakwa amaphuzu amabili/amathathu okuqala okunye kungabe kusanakwa. 7. Umfundi uyanikwa amamaki uma esebenzise ulimi lwesigodi empendulweni yakhe . 8. Emibuzweni lapho umfundi ekhetha impendulo kwazinikiwe; uyawathola amamaki uma ebhale impendulo ephelele kanje: A. UThoko/A(okuwuhlamvu oluphelele) Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1 3 DBE/Februwari–Mashi 2018 NSC – Imemorandamu ISIQEPHU A: ISIVIVINYO SOKUQONDISISA UMBUZO 1: UKUFUNDELA UKUQONDISISA 1.1 UMBHALO A (OFUNDWAYO) 1.1.1 Eyokuxhuma izinwele zabo ngezinwele ezithengiwe.√ (1) 1.1.2  Bafaka ingcosana yezinwele baxube neshoba lehhashi ukuze kucwebezele.√  Bazicwilisa emafutheni ekhethelo ukuze zibe ngumbala owodwa umthengi acabange ukuthi uthole ezangempela.√ (2) 1.1.3 Amazwi adwetshelwe esigabeni sesi-6 achaza ukuthi amadoda abantu abaMnyama anempandla angeke akwazi ukusebenzisa lezi zinwele ezithengwayo ukuvala izimpandla zawo √ngoba izinwele zawo azifani nalezo ezixhunywayo.√ (2) 1.1.4 Umehluko wendlela okutholakala ngazo lezi zinwele owokuthi abanye izinwele zithathwa kubo ngempoqo kanti abanye banikela ngazo.√ Kwamanye amazwe ase-Asia iziboshwa zigundwa ngenkani ngojele maqede badayise izinwele zazo.√ Kanti ezweni laseNdiya lezi zinwele zitholakala ngokuthi abantu bakhona banikele ngazo esithixweni u-Vishnu emathempelini ukuze bathole izinhlanhla. √ (3) 1.1.5 C/into engekho eqophelweni.√ (1) 1.1.6 Izinwele zokuxhunywa zinobungozi ngoba le mithi esetshenziswayo inezithako eziyingozi ezingadala umonakalo ezinweleni noma esikhumbeni sezinwele √, nalabo abaxhuma ngokuluka izinwele zabo zigcina ziqothuka babe nempandla ngenxa yokuthi labo ababalukayo babadonsa kakhulu isikhumba. √ Uma umuntu esenempandla kuba lukhuni ukuyelapha.√ Nezinye izimpendulo ezinembayo. (3) 1.1.7 Kunomthelela ongemuhle ngoba kwandisa ubugebengu bokubanjwa kwabantu bagundwe izinwele zabo ngenkani/ kugundwe abantu asebeshonile izinwele zabo./Abantu baphelelwa ukuzigqaja ngobuzwe babo nangendlela abadalwe ngayo ngoba bagcina bezinyeza ngobubona bafisa ukubukeka njengabantu abanezinwele ezinde.√√ (2) 1.1.8 Ubuqiniso bamazwi bukhombisa ukuthi bonke abantu bahle benezinwele zabo zemvelo. Bangazinakekela ngokuziphotha, bazicwale noma bazeluke. Sezikhombisile ukuthi uma zinakekelwe ngendlela yemvelo ziyakwazi ukukhula zize zishaye eqolo.√√√ (3) 1.1.9 Umbhali walesi siqephu uphumelele kahle ukweluleka abantu besifazane abathanda izinwele ezixhunywayo ngokubafundisa ngemvelaphi yezinwele ezixhunywayo, wabaxwayisa ngobungozi bokusetshenziswa kwalezi zinwele waphinda wabeluleka ngokubaluleka kokuthanda izinwele zabo zemvelo.√√√ (3) Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1 4 DBE/Februwari–Mashi 2018 NSC – Imemorandamu 1.2 UMBHALO B (OBUKWAYO) 1.2.1 Laba bantu besifazane abasesithombeni soku-1 baveza umuzwa wokwesasa/wokenama/wokujabula √ngoba bajatshuluswa yindlela abalungise ngayo izinwele zabo.√ (2) 1.2.2 Umehluko oqukethwe yilezi zithombe yindlela laba bantu besifazane abalungise ngayo izinwele zabo. Isithombe sesi-2 siveza owesifazane onezinwele zendalo ezicwaliwe, √ kanti isithombe sesi-3 siveza owesifazane onezinwele ezinde ezixhunyiwe/eziqothukayo.√ (2) 1.2.3 Isithombe sesi-4 sikugqamisa kahle okusembhalweni A esigabeni sesi-7 ngoba sikhombisa ukuqothuka kwezinwele/impandla ngenxa yendlela ezixhunywa ngayo ngokwelukwa/kusetshenziswa imithi.√√ Ngokunjalo isigaba sesi-7 sikhuluma ngezinwele eziba nempandla/ eziqothukayo uma zilukwa/zisuswa yimithi esetshenziswayo uma zixhunywa.√√ (4) 1.2.4 Ebengingakwenza ukugwema lesi simo, bengingazihlalela nezinwele zami zendalo ngingalinge ngifake izinwele ezixhunywayo ekhanda lami.√√ (Nezinye izimpendulo ezinembayo). (2) AMAMAKI ESIQEPHU A: 30 Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1 5 DBE/Februwari–Mashi 2018 NSC – Imemorandamu ISIQEPHU B: UKUFINGQA UMBUZO 2: UKUFINGQA ISIQESHANA NGAMAGAMA AKHO UMBHALO C Amaphuzu acashuniwe Amaphuzu owabeke ngamagama akho 1 Uma umuntu ethanda into 1 Uma umuntu ethanda into esemqoka uyayivikela ngoba ibalulekile futhi kuye, kumele ayinakekele futhi iyigugu kuyena. ayivikele. 2 Ukuzivikela ezintweni ezingekona 2 Ukuzivikela emicabangweni ukucabanga okuphusile nakubantu engenamqondo nakubantu abazingabazayo futhi abazenyezayo futhi abangazethembi abangazithembi kusemqoka kubalulekile. 3 Qinisekisa ukuthi iphupho lakho liba 3 Qikelela ukuthi iphupho lakho yimpumelelo ngokulivikela uyalinakekela ngokubeka umqondo nangokugxilisa umqondo kulokho wakho ophelele kulona ukuze lifezeke ukuze liphumelele kusasa. ngesikhathi esizayo. 4 Zimisele ugxile kokuthandayo 4 Zinikele ngokuphelele kokuthandayo ngokuzithuthukisa ngolwazi uphinde ukhulise ulwazi ngokuzenzela nangekhono kukho. kona wena mathupha. 5 Kubalulekile ukuthi umsebenzi 5 Qikelela ukuthi lokho okwenzayo owenzayo ubemuhle ukuze kuvele kuseqophelweni eliphezulu futhi isithombe esihle ngawe. kukhombisa isithombe esihle ngawe. 6 Ngakho-ke bukela kula mazwe 6 Funda kwezinye izizwe ubekezele uqhubeke uye phambili, uwe uphinde ungayeki ukuzithuthukisa. uvuke ungaphezi ukuzithuthukisa. 7 Qala ngokubalulekile ngoba 7 Hlela izinto ozenzayo ngokubaluleka unesikhathi esikaliwe kukho konke kwazo, ukuze ungachithi isikhathi okwenzayo, isikhathi siyimali futhi ngoba siyinzuzo empilweni yomuntu. asilindi muntu. Uma umuntu ethanda into isemqoka kuye, kumele ayinakekele futhi ayivikele.Ukuzivikela emicabangweni engenamqondo nakubantu abazenyezayo futhi abangazethembi kubalulekile. Qikelela ukuthi iphupho lakho uyalinakekela ngokubeka umqondo wakho ophelele kulona ukuze lifezeke ngesikhathi esizayo. Zinikele ngokuphelele kokuthandayo uphinde ukhulise ulwazi ngokuzenzela kona wena mathupha. Qikelela ukuthi lokho okwenzayo kuseqophelweni eliphezulu futhi kukhombisa isithombe esihle ngawe. Funda kwezinye izizwe ubekezele ungayeki ukuzithuthukisa. Hlela izinto ozenzayo ngokubaluleka kwazo, ukuze ungachithi isikhathi ngoba siyinzuzo empilweni yomuntu. [Amagama angama-69] AMAMAKI ESIQEPHU B: 10 Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1 6 DBE/Februwari–Mashi 2018 NSC – Imemorandamu Indlela yokumaka ukufingqa Ukumaka lo mbuzo kweyame ekusebenziseni amaphuzu anembayo nahambisana nomyalelo.  Ukwabiwa kwamamaki: o Amamaki ayisi-7 awamaphuzu ayisi-7 (imaki elilodwa lihambisana nephuzu elilodwa). o Amamaki ama-3 awolimi. o Amamaki esewonke: 10.  Ukucozululwa kwamamaki olimi uma abahlolwayo besebenzise amagama abo: o 1–3 amaphuzu anembayo: nikeza imaki eli-1 olimini. o 4–5 amaphuzu anembayo: nikeza amamaki ama-2 olimini. o 6–7 amaphuzu anembayo: nikeza amamaki ama-3 olimini.  Ukucozululwa kwamamaki olimi uma ohlolwayo engacaphunanga njengoba kunjalo: o 6–7 acashuniwe, awekho amamaki olimi. o 1–5 acashuniwe, nikeza imaki elilodwa lolimi.  Ukubalwa kwamagama: o Abamakayo kumele baqinisekise inani lamagama asetshenzisiwe. o Alikho imaki okumele liphucwe ohlolwayo ngokuhluleka ukuveza inani lamagama awasebenzisile noma ukuveza inani okungesilo lamagama awasebenzisile. o Uma ohlolwayo eqile enanini lamagama amiselwe (80), kumele kufundwe amagama kuze kufike ekugcineni kwalowo musho eqe ngawo. Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1 7 DBE/Februwari–Mashi 2018 NSC – Imemorandamu ISIQEPHU C: IZAKHIWO NEZIMISO ZOKUSETSHENZISWA KOLIMI UMBUZO 3: UKUHLAZIYA ISIKHANGISI 3.1 Kusiza abantu ekuhlambululeni izisu eziqunjelwe.√ (1) 3.2 Lolu phawu lusetshenziselwe ukukhombisa i-Dulcolax umkhiqizo okuyiwonawona/obhaliswe ngokusemthethweni.√√ (2) 3.3 Lolu ulimi olukhohlisayo ngoba ikhona eminye imikhiqizo esebenza ukwedlula lona okhangisiwe√ futhi kungenzeka ukuthi kwamanye amazwe awukho nhlobo lo mkhiqizo.√ Lolu limi olukhohlisayo luyisu lomkhangisi owenzelwe ukulutha abantu ukuze babone ukuthi awukho umkhiqizo odlula lo okhangisiwe.√ (3) 3.4 Abantu banezisu ezingefani, labo abanesisu ezisheshe sihlambuluke bazosebenzisa amaphilisi aphuzwayo athatha isikhathi eside ukusebenza√ kanti abanezisu ezisheshe zihlambuluke bangasebenzisa amaphilisi ashuthekwayo asebenza ngokushesha.√ (2) 3.5 Bayakufakazela ngoba bayamamatheka batshengisa ukuphila √ngenxa yokuthi basebenzisa umkhiqizo we-Dulcolax/ umkhangisi ushilo ukuthi ilungele abadala nabancane njengoba bekhonjisiwe esikhangisini.√ (2) [10] UMBUZO 4: UKUQONDISISA EZINYE IZINGXENYE ZEMITHOMBO YEZINDABA 4.1 Lolu phawu lokubabaza lugqamisa ukuhlekisa ngayo yonke into eyenziwa abanikazi bembongolo nokuthi babukwe nangabanye abantu.√√ (2) 4.2  Mamo zakhala kazehla kulaba√  Isilima sendoda.√ (2) 4.3 Isimo sokukhuluma siyahambisana nokwenzeka kule khathuni ngoba laba banikazi bembongolo abagcine behamba phansi bavuma ukulalela abantu ukuthi benzeni ngembongolo yabo.√√ (2) 4.4 Inhloso yomdwebi wale khathuni ukuhlekisa ngalaba bantu ngokuthi bavumele ukutshelwa ngabantu ngembongolo yabo ukuthi benzeni ngayo./ Umdweni wale khathuni uhlose ukuxwayisa abantu ukuba bazithembe kukho konke abakwenzayo bangavumi ukujikwa abanye abantu kulokho abakwenzayo. √√ (2) (Nezinye izimpendulo ezinembayo). 4.5 Umuzwa wokudumala/wokunengwa /wokukhathazeka ukubona abantu abadala bedlala abanye abantu.√ Ngiyezwelana nabo ngoba bazama ukwenza noma yini ejabulisa abantu kepha abantu baqhubeke babahleke./Angizwelani nabo ngoba bakhombisa ukungabi nawo umgogodla ezinqumeni abazithathayo yingakho behlekwa abantu. √ (2) [10] Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1 8 DBE/Februwari–Mashi 2018 NSC –Imemorandamu UMBUZO 5: IZAKHIWO NEZIMISO ZOKUSETSHENZISWA KOLIMI 5.1 Ngcingci! √ (1) 5.2 Lenze umsebenzi wokukhanyisa isilandiso.√ (1) 5.3 Kungakho-ke√ (1) 5.4 Ukuze babukeke kahle.√ (1) 5.5 Uphenduke isiduli sikasawoti njengomkaLoti.√ (1) 5.6 A/ukunqaba ukwenza into.√ (1) 5.7 Ekugcineni iqhaza elibanjwa umeluleki wezezimali ezinhlelweni zokonga akufanele ukuba libukelwe phansi.√ (1) 5.8 Imali engiyiwine emjahweni ngizoyisebenzisela ukufundisa umfowethu.√ (Neminye imisho enembayo iyokwamukelwa.) (1) 5.9 Ngebhande √ UThembi ngimshaye ngebhande lesikhumba.√ (2) [10] AMAMAKI ESIQEPHU C: 30 AMAMAKI ESEWONKE: 70 Akuvumelekile ukukopisha leli phepha

Study this subject

More from Grade 12 isiZulu HL

View all