Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL
SENIOR CERTIFICATE
IBANGA LE-12
ISIZULU ULIMI LWASEKHAYA (HL)
IPHEPHA LOKUQALA (P1)
FEBRUWARI/MASHI 2016
IMEMORANDAMU
AMAMAKI: 70
Leli phepha linamakhasi ayisi-8.
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Skip to contentAll 2016 papers 





View all
%20June%202025%20Question%20Paper--51c827b8-016c-4021-a345-cbe82046b794/v1-0648853016e76cd656bb/card.webp)




isiZulu HL Grade 12 Paper 1 NSC Supplementary 2016 Memo
Grade 12 isiZulu HL Paper 1 memorandum from the NSC Supplementary Exam 2016, 8 pages. Read online or download the free PDF.
Isizulu Hl · Grade 12 · NSC Supplementary Exam · 2016 · isizulu. Memorandum, 8 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- isiZulu HL
- Grade
- Grade 12
- Language
- Isizulu
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2016
- Exam period
- NSC Supplementary Exam
- Paper
- 1
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 8
- File size
- 321.7 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 8
This exam
NSC Supplementary Exam 2016
- Paper 1Question paperMemo
- Paper 2Question paperMemo
- Paper 3Question paperMemo
Questions in this paper
- Question 1.1Ukufunda nokubukela / Reading and Viewing (non-literary)
- Question 5Ulimi: izakhiwo nemithetho / Language Structures and Conventions
- Question 1.2Ukufunda nokubukela / Reading and Viewing (non-literary)10 marks
- Question 3Ukufunda nokubukela / Reading and Viewing (non-literary)10 marks
- Question 4Ukufunda nokubukela / Reading and Viewing (non-literary)10 marks
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1 2 DBE/Februwari–Mashi 2016
NSC – Imemorandamu
ISIQEPHU A: ISIVIVINYO SOKUQONDISISA
INDLELA YOKUMAKA:
1. Ngenxa yokuthi sigxila emqondweni wempendulo; ukungabhaleki kahle
kwamagama namaphutha ilomi sikushaya indiva/asikunaki ngaphandle uma
kuthinta umqondo wempendulo yonke. Amaphutha kumele omakayo
awatshengise ngezimpawu ezisetshenziswayo uma kunamaphutha.
2. Uma umfundi esebenzise amagama angekho olimini ahlolwa ngalo,lawo
magama ngeke anakwe uma ngabe impendulo ayibhalile inomqondo ophelele.
Uma kunegama elithathelwe kolunye ulimi embhalweni onikeziwe noma
kudingeka ukuthi impendulo inike lona lokho kuyovumeleka.
3. Imibuzo edinga izimpendulo ezinjengo YEBO/CHA/ANGIVUMI/NGIYAVUMA
azinikwa amamaki kodwa indlela umfundi asekela ngayo ethola amamaki.
4. Imibuzo edinga izimpendulo ezinjengo IQINISO/AKUSILO IQINISO/
UMBONO/IQINISO azinikwa amamaki kodwa indlela umfundi asekela ngayo
ethola amamaki.
5. Uma impendulo iyigama elilodwa kodwa umfundi abhale umusho wonke;
umfundi uthola amamaki uma edwebele impendulo noma eyikhombise
ngandlela thize.
6. Uma impendulo idinga amaphuzu amabili/amathathu kodwa umfundi wabhala
angaphezulu kwalokho kumakwa amaphuzu amabili/amathathu okuqala
okunye kungabe kusanakwa.
7. Umfundi uyanikwa amamaki uma esebenzise ulimi lwesigodi kwimpendulo
yakhe.
8. Emibuzweni lapho umfundi ekhetha impendulo kwazinikiwe; uyawathola
amamaki uma ebhale impendulo ephelele kanje:
A. Uthoko/A (okuwuhlamvu oluphelele)
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1 3 DBE/Februwari–Mashi 2016
NSC – Imemorandamu
UMBUZO 1
1.1 1.1.1 Iwashi eliphanyekwe odongeni kanye nelifakwa esandleni
lisifundisa ukuthi umsebenzi onikwe wona kumele uwenze
uwuqede ngesikhathi ngoba isikhathi esilahlekile asibuyeli
emuva.√√ (2)
1.1.2 Yingoba ngesikhathi sezivivinyo abafundi babamba beyeka ngoba
besuke bengafundanga kusenesikhathi.√√ (2)
1.1.3 Imiqondo eshayisanayo eyokuthi kunabantu abasazisayo isikhathi
abenza izinto eziningi ngesikhathi esincane√ bese kubakhona labo
abangenandaba nesikhathi abenza izinto ngokukhululeka bethi
nabo bayogcina beqedile.√ (2)
1.1.4 Umvuzo wabantu abenza izinto kusenesikhathi ngowokuthi
bayaphumelela futhi bathola ithuba lokubuyela emuva balungise
amaphutha abo ngaphandle kwengcindezi. √ Bahlela ngisho
nesikhathi sokuvakasha.√ (2)
1.1.5 D- Kusengenzeka aguqule umqondo.√ (1)
1.1.6 Ibinzana lamagama adwetshelwe esigabeni sesi-8 lichaza ukuthi
isikhathi esidlulile empilweni ngeke sisabuyela kusona.√√
(nezinye izimpendulo) (2)
1.1.7 Kungakwenza ubukeke njengomuntu othembekile ,owukhathalele,
ozihloniphayo futhi owuthandayo umsebenzi ozohlolelwa wona.√√ (2)
1.1.8 Kuba nemfudumalo nothando ekhaya.√ Umndeni uthola isikhathi
sokuxoxisana nokuxazulula izinkinga uma zikhona lokho okugcina
senazana kangcono ningumndeni.√√ (3)
1.1.9 Isimo sokukhuluma esidwetshwele sisho ukuthi isikhathi esidlulile
ngeke usakwazi ukusibuyisa. Ngakho-ke kubalulekile ukuthi uma
into kuthiwa yenze kumele uyenze ngaleso sikhathi ngoba
kungenzeka ukuba ungabe usasithola isikhathi sokubuyela emuva
uyenze leyo nto.√√ (2)
1.1.10 Isixazululo esingalekelela abafundi ukwenza umsebenzi wabo
wesikole kusenesikhathi kungaba ukuba bafunde kusenesikhathi
esanele bangalitshaziswa ngomabonakude nokungena
ezinkundleni zokuxhumana./Bangakugwema ukuzula nemishungu
yabangane abangenandaba nemfundo.√√
(nezinye izimpendulo ezinembayo) (2)
1.2 1.2.1 Yingoba isikhathi sokuvakasha akuyona into ebalulekile empilweni
yalo owaba isikhathi.√√ (1)
1.2.2 Igrafu ichaza ukwabiwa kwesikhathi sempilo ngamaphesenti
ahlukene.√ (1)
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1 4 DBE/Februwari–Mashi 2016
NSC – Imemorandamu
1.2.3 Nakuba kubalulekile ukuba umuntu abe naso isikhathi sokwenza
izinto azithandayo/sokuqeda isizungu kepha imfundo yiyona
okumele ibe nesikhathi esithe xaxa kunesokuzijabulisa.√√ (2)
1.2.4 Embhalweni A kuyavela ukuthi kubalulekile ukuhleleka wenze
izinto isikhathi sisekhona ukuze ungabi nengcindezi.√ kanti
embhalweni B esithombeni sesithathu kuyavela ukuthi lo muntu
usexakekile ufisa sengathi isikhathi singama noma sibuyele
emuva ngoba akazange enze izinto ngesikhathi esifanele.
√Ngakho-ke kungaba nomphumela omubi ekusaseni lomuntu√
ukungenzi izinto ngesikhathi ngoba uhlezi esalela emuva noma
esesola abanye abantu ngokungaphumeleli kwakhe.√ (4)
1.2.5 Isizathu sokufakwa kwewashi kanye nemali esithombeni sesibili
kusho ukuthi uma usebenzisa isikhathi ngendlela efanelekile kuba
nomvuzo omuhle empilweni. √Ngakho-ke umuntu kufanele aqonde
ukuthi imali iyahambisana nesikhathi osisebenzayo.√ (2)
[10]
AMAMAKI ESIQEPHU A: 30
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1 5 DBE/Februwari–Mashi 2016
NSC – Imemorandamu
ISIQEPHU B: UKUFINGQA
UMBUZO 2
AMAPHUZU ACASHUNIWE AMAPHUZU OWABEKE NGAMAGAMA AKHO
1 'Umzali makayale ingane ukuba 1 Kubalulekile ukuba umzali eluleke ingane
ikhethe izifundo ezithandayo ukuba ikhethe izifundo eyenza kahle
nephumelela kangcono kuzona'. kuzona.
2 'Izifundo ezizokhethwa yingane 2 Akube khona ubudlelwane phakathi
azihambelane nekhono enalo kwezifundo ezikhethwe yingane kanye
empilweni'. nekhono enalo empilweni.
3 'Kubalulekile ukuba umzali azinikeze 3 Umzali makakhuthalele ukubheka
isikhathi esanele sokubheka umsebenzi wesikole wengane yakhe
izincwadi zengane yakhe'. ukuze ayikhuthaze.
4 'Qaphela ingozi yokuthi ingane yakho 4 Ingane yakho idinga ukuxwayisa
ikhethe izifundo ngokududana ngenkinga engabakhona uma ikhetha
nabangani'. izifundo ilandela abangane bayo.
5 'Umzali kumele athengele ingane 5 Izidingo ezingaba izincwadi nokunye
yakhe zonke izinto nezincwadi kokufunda kufanele umzali akuthenge
eziyizinsiza kufunda zomkhakha ukuze ingane ifunde kahle lezo zifundo.
ewukhethile'.
6 'Umzali makabe nobudlelwane 6 Xhumana njalo nothisha bengane yakho
obuhle nothisha bengane ukuze azi ukuze uhlale wazi ukuthi yenza kanjani
kangcono ngenqubekela phambili esikoleni.
yengane yakhe'.
7 'Umzali makalalele uma ingane 7 Kusemqoka ukuthi umzali alalele futhi
imutshela ngefisa ukuba yikho bese aseke izifiso zengane yakhe.
eyeseka ezifisweni zayo'.
NOMA
Kubalulekile ukuba umzali asazi isiphiwo sengane yakhe nezifundo eyenza kahle
kuzona khona ezoyinika izeluleko zokukhetha izifundo ezihambisana nobunjalo bayo.
Umzali kungamsiza ukungaziqhelelanisi nomsebenzi wengane kepha awuhlole
ukuthi wenziwe ngendlela efanele yini. Umzali angayiqwashisa nangenkinga engaba
khona uma yenza izifundo ilandela abangane bayo. Kubalulekile ukuba izidingo
nezimfanelo zesikole zezifundo lezo ezifundwa ingane umzali azithenge.
Kungumkhuba omuhle ukuxhumana nabafundisi bengane yakhe ukuze ezwe ukuthi
yenza kanjani esikoleni. Ukulalela ingane komzali uma isho izifiso zayo kubalulekile
ukuze ayinike usizo. (inani lamagama-77)
AMAMAKI ESIQEPHU B: 10
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1 6 DBE/Februwari–Mashi 2016
NSC – Imemorandamu
INDLELA YOKUMAKA UKUFINGQA
• Ukwabiwa kwamamaki:
o amamaki ayisi-7 awamaphuzu ayisi-7 (imaki elilodwa lihambisana nephuzu
elilodwa).
o amamaki ama-3 awolimi.
o amamaki esewonke: 10.
• Ukucozululwa kwamamaki olimi uma abahlolwayo besebenzise amagama abo:
o 1–3 amaphuzu anembayo: nikeza imaki eli-1 olimini.
o 4–5 amaphuzu anembayo: nikeza amamaki ama-2 olimini.
o 6–7 amaphuzu anembayo: nikeza amamaki ama-3 olimini.
• Ukucozululwa kwamamaki olimi uma bahlolwayo besebenzise amagama abo
KANYE namagama acashuniwe esiqeshini:
o 1–3 amaphuzu acashuniwe KANYE namaphuzu ama-3-4 esebenzisa amagama
akhe: nikeza amamaki ama-3 olimini.
o 4–5 amaphuzu acashuniwe KANYE namaphuzu ama-2 esebenzisa amagama
akhe: nikeza amamaki ama-2 olimini.
o 6 amaphuzu acashuniwe KANYE nephuzu eli-1 esebenzisa amagama akhe:
nikeza imaki eli-1 olimini. olimini.
o 7 amaphuzu acashuniwe: nikeza imaki eliyi-0 olimini.
QAPHELA:
• Isakhiwo:
Noma ngabe ukufingqa kwethulwe ngesakhiwo okungesona, kumele sihlolwe.
• Ukubalwa kwamagama:
o Abamakayo kumele baqinisekise inani lamagama asetshenzisiwe.
o Alikho imaki okumele liphucwe ohlolwayo ngokuhluleka ukuveza inani
lamagama awasebenzisile noma ukuveza inani okungesilo lamagama
awasebenzisile.
o Uma ohlolwayo eqile enanini lamagama amiselwe (70), kumele kufundwe
amagama ama-5 kuphela angaphezulu kwamiselwe bese engasabhekwa
amagama alandelayo ohlolwayo eqe ngawo.
Amakhodi okumaka ukufingqa
Ohumushile kuphela Okucashuniwe
H–1/2/3 H–4/5 H–6/7 H-0 H-0 H-0 H-0 H-0 H-0 H-0
C–0 C–0 C–0 C-1 C-2 C-3 C-4 C-5 C-6 C-7
L–1 L–2 L–3 L-0 L-0 L-0 L-0 L-0 L-0 L-0
= 2/3/4 = 6/7 = 9/10 =1 =2 =3 =4 =5 =6 =7
Okuxubile
H–4 H–2 H–1 H–0
C–3 C–5 C–6 C–7
L–3 L–2 L–1 L–0
= 10 = 9 = 8 = 7
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1 7 DBE/Februwari–Mashi 2016
NSC – Imemorandamu
ISIQEPHU C: IZAKHIWO NEZIMISO ZOKUSETSHENZISWA KOLIMI
INDLELA YOKUMAKA:
1. ISIPELINGI/UBHALOMAGAMA:
• Izimpendulo eziyigama elilodwa azinikezwe amamaki noma kunephutha
ekubhalweni kwegama ngaphandle uma kushintsha umqondo wegama.
• Uma izimpendulo zingumusho ophelele; abafundi mabaphucwe amamaki
uma iphutha liphathelene nokusetshenziswa kolimi.
• Uma impendulo ifuna izifinyezo; makusetshenziswe uphawu olufanele
lokubhala/lokuloba.
2. Ukwakhiwa kwemisho makwenziwe ngendlela kusetshenziswe ulimi olufanele
kulandelwe imiyalelo yombuzo.
3. Emibuzweni lapho umfundi ekhetha impendulo kwazinikiwe; uyawathola
amamaki uma ebhale impendulo ephelele kanje: A. UThoko noma A
(okuwuhlamvu oluphelele)
ISIQEPHU C: IZAKHIWO NEZIMISO ZOKUSETSHENZISWA KOLIMI
3.1 Ukusiza labo abasebenzisa izidakamizwa ukuthi bazi ngalo mkhiqizo ithemba
lokuphila/ukuba bawuthenge.√ (1)
3.2 Kusetshenziswe izindlela zokuxhumana zesimanje ezifana ne- facebook
kanye ne-website okusheshayo ngoba isebenzisa i-internet kanye neposi.√
Yingoba kwenzelwa ukuthi wonke umuntu akwazi ukuxhumana nale
nkampani ngendlela yokuxhumana ayijwayele.√√ (3)
3.3 Utshwa-la.√ (1)
3.4 Umkhangisi usebenzise ulimi olunxenxayo√ oluzoheha abantu abasebenzisa
izidakamizwa√ ukuze basizakale uma besebenzisa la maphilisi.√ (3)
3.5 Uphawu lusebenze kahle ngoba lukhombisa ukuthi uma unezinkinga
zezidakamizwa eziqine njengeketango zingakwazi ukusombululeka
zilapheke.√√ (2)
[10]
UMBUZO 4
4.1 Yingoba ubonisa intukuthelo eyenziwa udokotela uma ekhipha izinyo esigulini
sakhe. √√ (2)
4.2 Inkulumo iveza ukuthi isiguli asibuzwa ubuhlungu ekubeni isiguli sesihlahle
amehlo savula nomlomo nezinyo laziqhashela okukhombisa ukuthi siyabuzwa
ubuhlungu.√√ (2)
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1 8 DBE/Februwari–Mashi 2016
NSC – Imemorandamu
4.3 Luhambisana kahle ngoba isiguli sizwa ubuhlungu kangangoba sesikhiphe
amehlo sikhamisile kanti nezinyo selize laqhasha.√√ (2)
4.4 Umdwebi wale khathuni udlulisa umyalezo wokuthi akumele uye kunoma
imuphi udokotela uma ugula qala wenze ucwaningo olunzulu ngaye.
(Nezinye izimpendulo ezinembayo ziyokwamukelwa)√√ (2)
4.5 Lokhu okwenzeka kule khathuni kunehaba kodwa kudlulisa umyalezo othize.
Ngalokho akudingekile ukuba ikholeke okubhekwayo umyalezo
owedluliswayo.√√ (2)
[10]
UMBUZO 5
5.1 Amadambi/Amagcumane/Amanteku asechibini langakithi ashile.√√ (2)
5.2 Amakhosikazi aphuza amahewu.√ (1)
5.3 Ukungavinjwa yilutho√
Senze umsebenzi wokukhanyisa isimo√ (2)
5.4 Kungefudumalise umhlaba.√ (1)
5.5 Umama kaThabani wayemkhuza ngobugebengu bakhe kodwa uThabani
wangalalela wagcina edutshulwe ngamaphoyisa kwazise ukuthi
amaphikankani afela enkanini.√√ (2)
5.6 5.6.1 Umusho omkhulu - Lokhu kushisa kuyayibulala indalo. √ (1)
5.6.2 Umshwana okhonzile ochazayo - okukhuphuka kancane.√ (1)
[10]
AMAMAKI ESIQEPHU C: 30
AMAMAKI ESEWONKE: 70
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha
Study this subject
Recommended for this subject

Memorandum
isiZulu HL Grade 12 Paper 2 NSC Supplementary 2016 Memo

Memorandum
isiZulu HL Grade 12 Paper 3 NSC Supplementary 2016 Memo

Memorandum
isiZulu HL Grade 12 Paper 1 NSC June 2016 Memo

Memorandum
isiZulu HL Grade 12 Paper 1 NSC November 2016 Memo

Memorandum
isiZulu HL Grade 12 Paper 1 NSC Supplementary 2018 Memo

Memorandum
isiZulu HL Grade 12 Paper 1 NSC Supplementary 2015 Memo
More from Grade 12 isiZulu HL

Annual teaching plan
Gr 12 IsiZulu HL ATP 2023 24
%20June%202025%20Question%20Paper--51c827b8-016c-4021-a345-cbe82046b794/v1-0648853016e76cd656bb/card.webp)
Question paper
isiZulu HL Grade 12 Paper 1 Gauteng June 2025 Question Paper

Question paper
isiZulu HL Grade 12 Paper 1 NSC June 2025 Question Paper

Question paper
isiZulu HL Grade 12 Paper 2 NSC June 2025 Question Paper

Question paper
isiZulu HL Grade 12 Paper 3 NSC June 2025 Question Paper

Question paper