Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL
SENIOR CERTIFICATE
IBANGA LE-12
ISIZULU ULIMI LWASEKHAYA (HL)
IPHEPHA LOKUQALA (P1)
NOVEMBA 2016
IMEMORANDAMU
AMAMAKI : 70
Le memorandamu inamakhasi ayisi-8.
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Skip to contentAll 2016 papers 





View all
%20June%202025%20Question%20Paper--51c827b8-016c-4021-a345-cbe82046b794/v1-0648853016e76cd656bb/card.webp)




isiZulu HL Grade 12 Paper 1 NSC November 2016 Memo
Grade 12 isiZulu HL Paper 1 memorandum from the NSC November Exam 2016, 8 pages. Read online or get the free PDF download, question paper linked when available.
Isizulu Hl · Grade 12 · NSC November Exam · 2016 · isizulu. Memorandum, 8 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- isiZulu HL
- Grade
- Grade 12
- Language
- Isizulu
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2016
- Exam period
- NSC November Exam
- Paper
- 1
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 8
- File size
- 375.0 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 8
This exam
NSC November Exam 2016
- Paper 1Question paperMemo
- Paper 2Question paperMemo
- Paper 3Question paperMemo
Questions in this paper
- Question 1.1Ukufunda nokubukela / Reading and Viewing (non-literary)20 marks
- Question 1.2Ukufunda nokubukela / Reading and Viewing (non-literary)10 marks
- Question 3Ukufunda nokubukela / Reading and Viewing (non-literary)10 marks
- Question 4Ulimi: izakhiwo nemithetho / Language Structures and Conventions10 marks
- Question 5Ulimi: izakhiwo nemithetho / Language Structures and Conventions10 marks
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1 2 DBE/Novemba 2016
NSC – Imemorandamu
ISIQEPHU A: ISIVIVINYO SOKUQONDISISA
INDLELA YOKUMAKA:
1. Ngenxa yokuthi sigxila emqondweni wempendulo; ukungabhaleki kahle
kwamagama namaphutha olimi sikushaya indiva/asikunaki ngaphandle uma
kuthinta umqondo wempendulo yonke. Amaphutha kumele omakayo
awatshengise ngezimpawu ezisetshenziswayo uma kunamaphutha.
2. Uma umfundi esebenzise amagama angekho olimini ahlolwa ngalo, lawo
magama ngeke anakwe uma ngabe impendulo ayibhalile inomqondo
ophelele. Uma kunegama elithathelwe kolunye ulimi embhalweni onikeziwe
noma kudingeka ukuthi impendulo inike lona lokho kuyovumeleka.
3. Imibuzo edinga izimpendulo ezinjengo YEBO/CHA/ANGIVUMI/NGIYAVUMA
azinikwa amamaki kodwa indlela umfundi asekela ngayo ethola amamaki.
.
4. Imibuzo edinga izimpendulo ezinjengo IQINISO/AKUSILO IQINISO/
UMBONO/IQINISO azinikwa amamaki kodwa indlela umfundi asekela ngayo
ethola amamaki.
5. Uma impendulo iyigama elilodwa kodwa umfundi abhale umusho wonke,
umfundi uthola amamaki uma edwebele impendulo noma eyikhombise
ngandlela thize.
6. Uma impendulo idinga amaphuzu amabili/amathathu kodwa umfundi wabhala
angaphezulu kwalokho kumakwa amaphuzu amabili/amathathu okuqala
okunye kungabe kusanakwa.
7. Umfundi uyanikwa amamaki uma esebenzise ulimi lwesigodi empendulweni
yakhe.
8. Emibuzweni lapho umfundi ekhetha impendulo kwazinikiwe, uyawathola
amamaki uma ebhale impendulo ephelele kanje:
A. Uthoko/A (okuwuhlamvu oluphelele)
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1 3 DBE/Novemba 2016
NSC – Imemorandamu
UMBUZO 1: UKUFUNDELA UKUQONDISISA
1.1 UMBHALO A (Ofundwayo)
1.1.1 • Wayengumnyovu/√
• Wayenyathela ngabantwana/√
• Wayengusukasambe wentokazi/wayengusukasambe/√
• Asikho esiguga namagxolo aso√
(Okubili kwalokhu) (2)
1.1.2 Izithombe eziphathwayo nalezo eziba komakhalekhukhwini zisiza
ngokuthi abantu sibazi noma singakaze sibabone ngamehlo.√√ (2)
1.1.3 Isigaba sesi-3 siqukethe ukuthi nasemandulo babekhona abantu
ababenamakhono futhi bekwazi ukudweba besebenzisa imicako
enhlobonhlobo√√ kanti isigaba sesi-7 siqukethe ukuthi
ukuthwetshulwa kwezithombe sekuthuthukile ngokwethekhnoloji
yingakho izithombe ezithwetshulwa emicimbini sezisakazwa izwe
lonke ngaphandle kwemvume yabanikazi bomcimbi.√√ (4)
1.1.4 A/imali eningi.√ (1)
1.1.5 Ukufuna uxhaso lwezimali ukuze bathuthukise amakhono abo.√
Ukuhambela imibukiso yalabo asebemnkantshubomvu ukuze
bathekele ulwazi.√ Ukungenela imiqhudelwano besebenzisa
imisebenzi asebeyenzile.√/Bangaya ezikhungweni zemfundo
ezifundisa ngokudweba ukuthuthukisa amakhono abo.√
(Okuthathu kwalokhu)
(Nezinye izimpendulo ezimumethe umqondo) (3)
1.1.6 Kungaba nomthelela omubi ngoba uma engenalo ikhono
lokuthwebula izithombe angazithola enomsebenzi ongekho
ezingeni elanelisa amakhasimende akhe okungenza ibhizinisi
aseliqalile liwe./Angazixabanisa nalabo abanekhono lalo msebenzi
ngoba ehlisa izinga lokuthwebula√√
(Nezinye izimpendulo ezimumethe umqondo) (2)
1.1.7 Kungafundiswa abantu bakuleli ngokubaluleka kwezichuse ukuthi
ziwugcina kanjani umlando wezwe/Zibekwe endaweni yokugcina
amagugu esizwe ukuze kungafinyeleli noma ubani/Akube
nezigcawu lapho abantu bazofundiswa khona ngokubaluleka
kwezichuse/Kuqiniswe ingalo yomthetho bajeze labo bantu
abacekela phansi izichuse√√
(Nezinye izimpendulo ezimumethe umqondo) (2)
1.1.8 Iqiniso ngoba wonke umuntu onolwazi ngomlando wamaZulu uyazi
ngomlando wokubumbeka kwesizwe samaZulu kanti lokhu
kushicilelwe nasemithonjeni yolwazi eyahlukene.√√ (2)
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1 4 DBE/Novemba 2016
NSC – Imemorandamu
1.1.9 Lesi sitatimende siveza ukuthi izinto ezithunyelwa ezinkundleni
zokuxhumana ezimayelana nempilo yomuntu kumele ziqashelwe
ngoba zingadala umonakalo omkhulu empilweni yakhe
zingahlosile, zimphuthisele ngamathuba okuthola umsebenzi.
Abanye abaqashi bayakubheka ukuthi uziphatha kanjani empilweni
yakho yangasese./Masiqaphele izinto esizithumelayo ezinkundleni
zokuxhumana ngoba zingagcina zenze ukuthi singaqashwa√√ (2)
[20]
1.2 UMBHALO B (Obukwayo)
1.2.1 Kunabantu ababukelayo nephoyisa/nomuntu omile ogoqe izandla
oqaphile/obukayo kanye nabathwebuli bezithombe abathwebula
ngamakhamera amakhulu anezipopolo. √√ (2)
1.2.2 Umehluko oqukethwe izithombe ezisemfanekisweni wesi-2
owokuthi kukhona izicuse ezimbili/izithombe ezibaziwe/ezibunjiwe
ezibekwe phansi kanye nalesi esidwetshiwe/esithwetshuliwe
esiphanyekwe odongeni.√√ (2)
1.2.3 Isigaba sesi-8 sigqamisa ubudlelwane obuba khona kulowo
osesithombeni kanye nalowo osuke ebuka isithombe okungaba
izithombe zentokozo kanye nezomlando.√√ Kanjalo isithombe sesi-
3 sisinika ubudlelwane obubalulekile phakathi kwaso nabantu.
Siwumlando wesizwe sakuleli ngoba siyisichuse sikaNelson
Mandela.√√ (4)
1.2.4 Umdwebi osemfanekisweni wesi-4 unalo ikhono lokudweba ngoba
uyakwazi ukudweba abantu futhi bakholeke/babukeke.√√ (2)
[30]
AMAMAKI ESIQEPHU A: 30
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1 5 DBE/Novemba 2016
NSC – Imemorandamu
ISIQEPHU B: UKUFINGQA
UMBUZO 2: UKUFINGQA ISIQESHANA NGAMAGAMA AKHO
UMBHALO C
Amaphuzu acashuniwe Amaphuzu owabeke
ngamagama akho
1 'Intsha yakuleli isingene shi 1 Abantu abasha sebesebenzisa
ezidakamizweni ezinhlobonhlobo.' izidakamizwa ezahlukahlukene
ngokweqile.
2 Lezi zidakamizwa azikhethi indawo 2 Izidakamizwa zisetshenziswa
lapho kumele zisetshenziswe khona. ezindaweni ezahlukahlukene.
3 'Abanikazi bamajoyinti ababe 3 Utshwala sebudayiselwa nezingane
besabheka ukuthi ozothenga ezingaphansi kweminyaka
utshwala uneminyaka emingaki evumelekile ngenxa yemali.
inqobo nje uma eletha imali.'
4 Ukucabanga kwabantu abadle 4 Emva kokuba abantu sebedle
izidakamizwa akufani. izidakamizwa, kuba khona
ukucabanga okungefani
ezingqondweni zabo.
5 Umuntu osheshe wangena 5 Umuntu osedle izidakamizwa
ezidakamizweni kuba nzima kuye isikhathi eside, akulula ukuba ayeke
ukuba aziyeke. ukuzidla.
6 'Ingalo yomthetho kufanele iqine 6 Amaphoyisa kumele aqinise isandla
ukuze kuboshwe bonke laba bantu kubanjwe abantu abathengisa
abadayisa izidakamizwa.' izidakamizwa.
7 'Kungalunga uma nje umphakathi 7 Umphakathi kumele usebenzisane
ungabambisana nabakwasidlodlo namaphoyisa ukuzama ukulwa nale
ukuze kunqandwe lesi sihlava.' nkinga ebhubhisa intsha.
Ukufingqa ngesigaba
Abantu abasha sebesebenzisa izidakamizwa ezahlukahlukene ngokweqile. Lezi
zidakamizwa zisetshenziswa ezindaweni eziningi ezahlukene. Abanikazi bezindawo
ezithengisa utshwala bathanda imali kakhulu yingakho bethengisela nezingane
ezingaphansi kweminyaka evumelekile utshwala. Emuva kokuba abantu sebedle
izidakamizwa, kuba khona ukucabanga okungefani ezingqondweni zabo. Umuntu
osedle izidakamizwa isikhathi eside, akulula ukuba ayekele ukuzidla. Amaphoyisa
kumele aqinise isandla kubanjwe abantu abathengisa izidakamizwa. Kanjalo
nomphakathi kumele ubambe iqhaza usebenzisane namaphoyisa kuliwe nale nkinga
ebhubhisa intsha yakuleli. [68]
AMAMAKI ESIQEPHU B: 10
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1 6 DBE/Novemba 2016
NSC – Imemorandamu
ANNEXURE A
Indlela yokumaka ukufingqa
Abafundi mababhale inani lamagama abawasebenzisile ngokuyiko.
• Ukwabiwa kwamamaki:
o Amamaki ayisi-7 awamaphuzu ayisi-7 (imaki elilodwa lihambisana nephuzu
elilodwa).
o Amamaki ama-3 awolimi.
o Amamaki esewonke: 10.
• Ukucozululwa kwamamaki olimi uma ohlolwayo engacaphunanga njengoba
kunjalo.
o 1–3 amaphuzu anembayo: nikeza imaki eli-1 olimini.
o 4–5 amaphuzu anembayo: nikeza amamaki ama-2 olimini.
o 6–7 amaphuzu anembayo: nikeza amamaki ama-3 olimini.
• Ukucozululwa kwamamaki olimi uma ohlolwayo ecaphune njengoba
kunjalo:
o 6–7 acashuniwe, awekho amamaki olimi.
o 1–5 acashuniwe, nikeza imaki elilodwa lolimi.
• Ukubalwa kwamagama:
o Abamakayo kumele baqinisekise inani lamagama asetshenzisiwe.
o Alikho imaki okumele liphucwe ohlolwayo ngokuhluleka ukuveza inani
lamagama awasebenzisile noma ukuveza inani okungesilo lamagama
awasebenzisile.
o Uma ohlolwayo eqile enanini lamagama amiselwe (80), kumele kufundwe
amagama ama-5 kuphela angaphezulu kwamiselwe bese engabe
esabhekwa amagama alandelayo ohlolwayo eqe ngawo.
QAPHELA: Izinkomba zamaphuzu acashuniwe (C) bese kuthi ahunyushiwe (H).
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1 7 DBE/Novemba 2016
NSC – Imemorandamu
ISIQEPHU C: IZAKHIWO NEZIMISO ZOKUSETSHENZISWA KOLIMI
UMBUZO 3: UKUHLAZIYA ISIKHANGISI
3.1 Iminyaka engama-60 i-Toughees yaba khona/i-Toughees okuyiyonayona/
yoqobo edayiswayo.√ (1)
3.2 Ukuze uzuze umklomelo wengqayika kumele uthenge izicathulo i-Toughees√
bese uthumela isiliphu othenge ngaso negama lesitolo nge-sms√ noma uye
ku-facebook.com/Toughees.√ (3)
3.3 D/Ibhayisikili.√ (1)
3.4 Kunobudlelwane bokuthi indlovu yisilwane esinesikhumba esiqinile√ kanti
nezicathulo ama-toughees aqinile futhi akasheshi ukuguga.√ Yingakho lezi
zicathulo zeyamaniswa/zifaniswa/zimataniswa nendlovu.√ (3)
3.5 Isiqubulo esithi 'izinto ezinhle ziyinguganaboya' sikhuthaza umthengi ukuba
abe nesiqiniseko sokuthi akathengeli ubuhle kuphela izicathulo zakhe kodwa
zizohlala isikhathi eside ezigqoka zingagugi.√√ (2)
[10]
UMBUZO 4: UKUHUMUSHA IKHATHUNI
4.1 Ithoni yokuzithoba/yokuhlonipha√ ngoba ubiza umyeni wakhe ngobaba.√ (2)
4.2 Ukusetshenziswa koteku efreyimini yesi-6 kuveza ukuthi inja ibiziqulekisa,
idlala ngalaba bantu ngokubaqhatha/ngokubaxabanisa okwenze ukuthi
owesilisa aklinye/abambe owesifazane ngobhongwane.√√ (2)
4.3 A/inkinga√ (1)
4.4 Umlingiswa oyinja ulele ngomhlane ubheke phezulu, umzimba wakhe
ukhombisa ukuthi ufile noma uqulekile emva kokudla ukudla akunikwe
yindoda.√ Umlingiswa ongumama uphethe ukudla ukubambele
esifubeni/ubumbe umlomo okukhombisa ukumangala/ukwethuka ukuthi
kungani inja ifile noma iqulekile.√ Umlingiswa oyindoda uhlahle amehlo/
ubambe nomlomo/izinwele zibheke phezulu ukhombisa ukwethuka ukuthi inja
iqulekiswa yini noma ibulawa yini emuva kokuthi eyinike ukudla kwakhe.√ (3)
4.5 Ukwazile ukwedlulisa umyalezo wokuthi singasheshi ukuthatha izinqumo
singenasiqiniseko sezinto./Siboqaphela izinto ezincane ezingaxabanisa
abantu./Nanokuthi kukhona abantu abayizitha abangagxambukela
baxabanise abantu./Kukhona ukungathembani phakathi kwabantu
abashadile√√
(Nezinye izimpendulo ezinembayo ziyokwamukelwa) (2)
[10]
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1 8 DBE/Novemba 2016
NSC – Imemorandamu
UMBUZO 5: IZAKHIWO NEZIMISO ZOKUSETSHENZISWA KOLIMI
5.1 Lenze umsebenzi wokuchaza (uSobizo).√
NOTE: It is acknowledged that in question 5.1 the underlined word required
from line 1 had moved to line 2.
Credit the candidate for the correct answer given and award the 1 mark. (1)
5.2 Ukuqamba/Ukugcina.√
Ukungaqambi ingane igama elihle kungayibangela amashwa./
Amaphoyisa angakubophela ukungagcini umthetho.
(Imisho iyokwehluka)√ (2)
5.3 Siqukethe umqondo wokunciphisa/wokunciphisa ngokweminyaka.√ (1)
5.4 5.4.1 Abazali baqamba izingane zabo amagama amahle.√
5.4.2 Abalicabangelayo ikusasa. √ (2)
5.5 Kwakha igama elihle./Babe namagama amahle√
Kukwenza uhlonipheke noma uhlonishwe emphakathini.√ (2)
5.6 • USipho unomuzi ehlombe lakhe langakwesokudla.
• UThemba ushayeke umuzi wakhe ngesikhathi sidlala ibhola.
• Amantombazane ayosika umuzi ukuze ezoluka izithebe zokwaba.
(Imisho iyokwehluka) (2)
[10]
AMAMAKI ESIQEPHU C: 30
AMAMAKI ESEWONKE: 70
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha
Study this subject
Recommended for this subject

Memorandum
isiZulu HL Grade 12 Paper 2 NSC November 2016 Memo

Memorandum
isiZulu HL Grade 12 Paper 3 NSC November 2016 Memo

Memorandum
isiZulu HL Grade 12 Paper 1 NSC June 2016 Memo

Memorandum
isiZulu HL Grade 12 Paper 1 NSC Supplementary 2016 Memo

Memorandum
isiZulu HL Grade 12 Paper 1 NSC November 2023 Memo

Memorandum
isiZulu HL Grade 12 Paper 1 NSC November 2022 Memo
More from Grade 12 isiZulu HL

Annual teaching plan
Gr 12 IsiZulu HL ATP 2023 24
%20June%202025%20Question%20Paper--51c827b8-016c-4021-a345-cbe82046b794/v1-0648853016e76cd656bb/card.webp)
Question paper
isiZulu HL Grade 12 Paper 1 Gauteng June 2025 Question Paper

Question paper
isiZulu HL Grade 12 Paper 1 NSC June 2025 Question Paper

Question paper
isiZulu HL Grade 12 Paper 2 NSC June 2025 Question Paper

Question paper
isiZulu HL Grade 12 Paper 3 NSC June 2025 Question Paper

Question paper