Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL
SENIOR CERTIFICATE
IBANGA LE-12
ISIZULU ULIMI LWASEKHAYA (HL)
IPHEPHA LESIBILI (P2)
NOVEMBA 2016
AMAMAKI: 80
ISIKHATHI: Amahora ama-2½
Leli phepha linamakhasi angama-30.
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Skip to contentAll 2016 papers 





View all
%20June%202025%20Possible%20Answers--fb8e2fe1-962f-4ce7-8ece-e8248a6089c9/v1-2e81dcce6aebb4d1e1c1/card.webp)




isiZulu HL Grade 12 Paper 2 NSC November 2016 Question Paper
Grade 12 isiZulu HL Paper 2 question paper from the NSC November Exam 2016, 30 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.
Isizulu Hl · Grade 12 · NSC November Exam · 2016 · isizulu. Question paper, 30 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- isiZulu HL
- Grade
- Grade 12
- Language
- Isizulu
- Document type
- Question paper
- Year
- 2016
- Exam period
- NSC November Exam
- Paper
- 2
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 30
- File size
- 521.4 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 30
This exam
NSC November Exam 2016
- Paper 1Question paperMemo
- Paper 2Question paperMemo
- Paper 3Question paperMemo
Questions in this paper
- Question 2Ubuciko / Literature (Set Works)10 marks
- Question 3Ubuciko / Literature (Set Works)10 marks
- Question 4Ubuciko / Literature (Set Works)10 marks
- Question 5Ubuciko / Literature (Set Works)10 marks
- Question 7Ubuciko / Literature (Set Works)25 marks
- Question 9Ubuciko / Literature (Set Works)25 marks
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2 2 DBE/Novemba 2016
NSC
IMIYALELO KANYE NOLWAZI KWABAHLOLWAYO
1. Fundisisa kahle imiyalelo ngaphambi kokuba uqale ukuphendula imibuzo.
2. Ungafundi imibuzo yonke yephepha. Qala ubheke uhla lokuqukethwe
olukhonjisiwe bese ukhetha imibhalo oyifundile kulo nyaka. Emuva kwalokho,
funda imibuzo yaleyo mibhalo bese ukhetha imibuzo ozoyiphendula.
3. Leli phepha LINEZIQEPHU EZINTATHU:
ISIQEPHU A: Izinkondlo (30)
ISIQEPHU B: Inoveli/Ubuciko bomlomo (25)
ISIQEPHU C: Umdlalo (25)
4. Phendula imibuzo EMIHLANU isiyonke: ISIQEPHU A: Imibuzo EMITHATHU,
ISIQEPHU B: Umbuzo OWODWA, ISIQEPHU C: Umbuzo OWODWA
njengoba kukhonjisiwe.
ISIQEPHU A: IZINKONDLO
IZINKONDLO EZIMISELWE – Phendula imibuzo EMIBILI.
INKONDLO ENGAMISELWE – UPHOQELEKILE ukuphendula lo mbuzo.
ISIQEPHU B: INOVELI/UBUCIKO BOMLOMO
Phendula umbuzo OWODWA.
ISIQEPHU C: UMDLALO
Phendula umbuzo OWODWA.
5. INDLELA YOKUPHENDULA IMIBUZO YESIQEPHU B (INOVELI/UBUCIKO
BOMLOMO) KANYE NEYESIQEPHU C (UMDLALO).
• Phendula KUPHELA imibuzo yenoveli/ubuciko bomlomo kanye
neyomdlalo owufundile.
• Phendula UMBUZO OWODWA OMUDE kanye NOWODWA
OMFUSHANE. Uma ukhetha ukuphendula umbuzo omude ESIQESHINI
B, kufanele uphendule umbuzo omfushane ESIQESHINI C. Uma ukhetha
ukuphendula umbuzo omfushane ESIQESHINI B, kufanele uphendule
umbuzo omude ESIQESHINI C. Sebenzisa uhla oluyinkomba
lokuphendulwa kwemibuzo ukuze lukwelekelele ekukhetheni imibuzo.
6. UBUDE OBULINDELEKILE BEZIMPENDULO
• Impendulo yombuzo omude ezinkondlweni mayibe ngamagama ayi-190
kuya kwangama-240.
• Izimpendulo zemibuzo emide enovelini/ebucikweni bomlomo kanye
nasemdlalweni mazibe ngamagama angama-340 kuya kwangama-390.
• Ubude bezimpendulo zemibuzo emifushane buyolekelelwa amamaki
anikeziwe okuyiwona ayolawula ohlolwayo ukuthi kumele aphendule
kangakanani. Abafundi mabaqaphele ukuthi bangathemelezi kodwa
baphendule okubuziwe.
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2 3 DBE/Novemba 2016
NSC
7. Landela ngokucophelela imiyalelo oyinikeziwe ekuqaleni kwaleso naleso
siqephu.
8. Qaphela ukuthi izinombolo ozisebenzise ezimpendulweni zakho
ziyahambisana nalezo ezisetshenziswe abahlolayo emibuzweni.
9. Qalisa isiqephu NGASINYE ekhasini ELISHA.
10. Ukusetshenziswa kwesikhathi kungahlelwa ngale ndlela:
ISIQEPHU A: Imizuzu engama-40
ISIQEPHU B: Imizuzu engama-55
ISIQEPHU C: Imizuzu engama-55
11. Bhala ngobunono nangesandla esibonakalayo.
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2 4 DBE/Novemba 2016
NSC
OKUQUKETHWE
Leli khasi liyolekelela abahlolwayo ukuba bakhethe imibuzo abazoyiphendula
ngaphandle kokufunda imibuzo yephepha lonke.
ISIQEPHU A: IZINKONDLO
Izinkondlo ezimiselwe: Phendula noma ngabe yimiphi imibuzo EMIBILI.
INOMBOLO YOMBUZO UMBUZO AMAMAKI INOMBOLO
YEKHASI
1. 'Ngingumnqobi' Umbuzo omude 10 6
2. 'Noma sekunje' Umbuzo omfushane 10 7
3. 'Sasingazange simbone' Umbuzo omfushane 10 8
4. 'Ngaphansi komthunzi' Umbuzo omfushane 10 9
KANYE
Nenkondlo engamiselwe: Uphoqelekile ukuphendula lo mbuzo.
5. 'Iqondephi Intsha?' Umbuzo omfushane 10 10
QAPHELA: Phendula UMBUZO OWODWA OMUDE kanye NOWODWA OMFUSHANE. Uma
ukhetha ukuphendula umbuzo omude ESIQESHINI B, kufanele uphendule
umbuzo omfushane ESIQESHINI C. Phendula umbuzo OWODWA ESIQESHINI B
kanye ESIQESHINI C.
ISIQEPHU B: INOVELI/UBUCIKO BOMLOMO
INOVELI: Phendula umbuzo OWODWA kule noveli emiselwe.
6. Bengithi Lizokuna Umbuzo omude 25 11
7. Bengithi Lizokuna Umbuzo omfushane 25 11
8. Usumenyezelwe-ke Umcebo Umbuzo omude 25 14
9. Usumenyezelwe-ke Umcebo Umbuzo omfushane 25 14
10. Kunjalo-ke Umbuzo omude 25 17
11. Kunjalo-ke Umbuzo omfushane 25 17
NOMA
UBUCIKO BOMLOMO: Phendula umbuzo OWODWA kolobu buciko bomlomo
obumiselwe.
12. Uju Lwezizukulwane Umbuzo omude 25 20
13. Uju Lwezizukulwane Umbuzo omfushane 25 22
ISIQEPHU C: UMDLALO
Phendula umbuzo OWODWA kule midlalo emiselwe.
14. Kudela Owaziyo Umbuzo omude 25 25
15. Kudela Owaziyo Umbuzo omfushane 25 25
16. Awuwelwa UMngeni Umbuzo omude 25 28
17. Awuwelwa UMngeni Umbuzo omfushane 25 28
QAPHELA: Phendula UMBUZO OWODWA OMUDE kanye NOWODWA OMFUSHANE
ESIQESHINI B kanye NASESIQESHINI C. Akuvumelekile ukuphendula imibuzo
EMIBILI emide noma EMIBILI emfushane.
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2 5 DBE/Novemba 2016
NSC
Uhla oluyinkomba yokuphendulwa kwemibuzo.
Emuva kokuphendula imibuzo yaleli phepha sebenzisa lolu hla oluyinkomba
yokuphendulwa kwemibuzo ukuze ube nesiqiniseko sokuthi uyikhethe ngokufanele
imibuzo okulindeleke uyiphendule.
ISIQEPHU INOMBOLO INANI THIKA
YEMIBUZO LEMIBUZO
EPHENDULIWE
A: Izinkondlo
(Ezimiselwe) 1–4 2
A: Inkondlo
(Engamiselwe) 5 1
B: Inoveli
(Umbuzo omude NOMA 6–11 1
omfushane)
B: Ubuciko bomlomo
(Umbuzo omude NOMA 12–13 1
omfushane)
C: Umdlalo
(Umbuzo omude NOMA 14–17 1
omfushane)
QAPHELA: ESIQESHINI B no C, qinisekisa ukuthi uphendule umbuzo OWODWA
OMUDE kanye nombuzo OWODWA OMFUSHANE. Awuvumelekile
ukuphendula imibuzo EMIBILI emide noma imibuzo EMIBILI
emifushane.
ESIQESHINI B, khetha phakathi kwenoveli nobuciko bomlomo,
uphendule UMBUZO OWODWA, ungaphenduli ngazo zombili lezi
zinhlobo zemibhalo.
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2 6 DBE/Novemba 2016
NSC
ISIQEPHU A: IZINKONDLO
IZINKONDLO EZIMISELWE
Phendula noma yimiphi imibuzo EMIBILI kulena emine ebuziwe elandelayo.
UMBUZO 1 (UMBUZO OMUDE)
Fundisisa le nkondlo bese uphendula umbuzo olandelayo.
NGINGUMNQOBI – NL Luthuli
1 Ngingumnqobi munt' ongazi.
2 Nginqob' izinkinga ziza zelakanyana.
3 Ngesihlangu sam' esinguMfundo
4 Ngakhand' uphahla lwenkawu,
5 Ngazivika.
6 Ngiyingqwele mina munt' ongazi
7 Ngiphephezel' uphaphe lwegwalagwala
8 Ngazifojisa kweziny' izingqwele,
9 Ngaphophothwa zingqwele zakwangqondonkulu,
10 Abafokazana bakhwec' imisila.
11 Ngingumvemve mina munt' ongazi.
12 Ngincel' imibel' egwansile yakoMfundo.
13 Ngithol' ukwazi izinto ngibe nolwazi
14 Uma sengincele ngadela
15 Ngiyobhodla, ngibhonge,
16 Qede kusizakal' abaningi,
17 Kwazise ayihlatshwa mvusi.
18 Ngiyilanda mina munt' ongazi.
19 Inyon' emhloph' esus' imikhaza
20 Imikhaza yokungazi ezinkomeni zikaZulu.
21 'Ze nangomuso kube khon' oSolwazi,
22 Abanenzululwazi yokwazi izinto,
23 Bakwaz' ukuphons' umbalane nabo.
Xoxa ngekhono lembongi lokusebenzisa imifanekisomqondo ekugqamiseni umoya
oqukethwe yile nkondlo ngokwamabinza. Impendulo yakho mayibe ubude obuphakathi
kwamagama ayi-190 kuya kwangama-240. Ulindeleke ukuthi uphendule lo mbuzo
njenge-eseyi.
Impendulo mayibhekiswe kulokhu okulandelayo:
• Makuchazwe imifanekisomqondo kanye nomoya wenkondlo.
• Makuphawulwe ngokucaphuna izibonelo zemifanekisomqondo kanye nomoya
otholakala enkondlweni.
• Makuveze uvo lwakhe. [10]
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2 7 DBE/Novemba 2016
NSC
UMBUZO 2 (UMBUZO OMFUSHANE)
Fundisisa le nkondlo bese uphendula imibuzo elandelayo.
NOMA SEKUNJE – LF Mathenjwa
1 Ngibon' amakhand' ekhedamisile,
2 Ubuso bembethe usizi nokujabha,
3 Ukushabalala kwamathemba akubuzwa.
4 Imuva kalisabonwa,
5 Ikusasa liluvindi, kuzothiwan' uma kunje?
6 Amathemb' ayizolo ashabalele
7 Izethembiso ziyagxotshwagxotshwa,
8 Isibindi simiswa ngelilodwa,
9 Qhubekani kuzolunga,
10 Umzabalazo awukapheli,
11 Silwela impilo engcono.
12 Njengobani olwa elambile?
13 Njengoban' odukuz' umnyama engaboni?
14 Likhethekile bala emasini,
15 Badansazile kwamakhelwane.
16 Basho ngelilodwa:
17 Qinan' isibindi sekuzolunga.
18 Ngabe ntombi usawakhumbula awakho?
19 Lon' usuku usalwazi na?
20 Kodwa ngingalulibala khona kanye?
21 Mhla sichwaza ngenhlokomo.
22 Inhliziy' ish' ukuphuma ngomlomo.
23 Phinde ngizophila noma sekunje.
2.1 Siyini isizathu sokusetshenziswa kombuzombumbulu ebinzeni loku-1
kule nkondlo? (2)
2.2 Chaza kafushane ithoni equkethwe umugqa we-12 nowe-15. (2)
2.3 Qhathanisa umehluko womqondo oqukethwe umugqa wesi-6 nowama-23
kule nkondlo. (2)
2.4 Ngabe amazwi atholakala emgqeni wama-21 akwelekelele kanjani
ekuqondeni kwakho leli binza? Sekela impendulo yakho. (2)
2.5 Phawula ngokusetshenziswa kwesifenqo esiwumbhinqo esiqukethwe
umugqa we-10. (2)
[10]
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2 8 DBE/Novemba 2016
NSC
UMBUZO 3 (UMBUZO OMFUSHANE)
Fundisisa le nkondlo bese uphendula imibuzo elandelayo.
SASINGAZANGE SIMBONE – SZB Muthwa
1 Nguye-ke lona,
2 Esasimuzwa ngendaba,
3 Sifunda ngay' emaphepheni,
4 Singakholwa noma sebesho,
5 Selokhu sazalwa sakhul' siyalwa.
6 Ulw' eyokuthula neyokulingana.
7 Sasizitshela sizikhohlisa,
8 Ukuthi uyoth' angaphuma
9 Asifumbathis' umbayimbayi
10 Asigxish' inzondo negqubu,
11 Ngob' egqunyiwe wagqilazwa.
12 Cha, akubanga njalo.
13 Wasinik' udondolo sadondolozela,
14 Injobo wayithungel' ebandla.
15 Wasixhawulis' ukukhanya,
16 Waselul' imizimba,
17 Eyabe iwugogo uvalo
18 Ngokudans' iMadiba Jive.
19 Sakuzwa lokho kwesasa.
20 Wadum' uhlezi ungeyen' okaMenzi.
21 Wathandwa umhlaba wonke,
22 Wathanda umhlaba wonkana,
23 Ngoba uleth' ukuthula,
24 Ngoba uleth' intethelelo.
25 Waphuma wafana nenyanga,
26 Inyang' exosh' ubumnyama,
27 Yavuleka gengelez' iminyango
28 Kwaqhibuk' iBafana Bafana,
29 Kwaqhakaz' aMabhokobhoko,
30 Sawela sayoligenda phesheya
31 Okwayizolo kwab' okwayizolo,
32 Wasikhomb' emasangwen' emfundo,
33 Ezomzabalazo zaphenduk' amakhuba,
34 Ngoba ebumb' isizwe.
35 Ume njalo wena wakoMandela!
36 Ume njalo wena wakoMadiba!
37 Ume njalo nqaba ye-Afrika!
38 Ethe inganqoba yadl' umhlanganiso,
39 Yawelela pheshey' iyobaqaqela khona,
40 Angeke silibale ngeCodesa,
41 Angeke silibal' umjayivo wakho,
42 Othi ungawudansa,
43 Kugid' inhliziyo,
44 Kwenanele nawokhokho,
45 Bebon' abangazange bakubone.
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2 9 DBE/Novemba 2016
NSC
3.1 Shono ukuthi hlobo luni lwenkondlo lolu bese unikeza nesizathu sempendulo
yakho. (2)
3.2 Yikuphi okungumehluko ngokomqondo oqukethwe ibinza lesi-2 nelesi-3? (2)
3.3 Ucabanga ukuthi wawuzoba njani umphumela ukube uMadiba akazange
akwenze lokhu okuqukethwe umqondo womugqa odwetshelwe? Sekela
impendulo yakho. (2)
3.4 Chaza ngokusetshenziswa kwesenzukuthi esitholakala ebinzeni lesi-5. (2)
3.5 Ake uncome ukusetshenziswa kokuxhumana-maphakathi emgqeni wama-40
kuya kowama-41. (2)
[10]
UMBUZO 4 (UMBUZO OMFUSHANE)
Fundisisa le nkondlo bese uphendula imibuzo elandelayo.
NGAPHANSI KOMTHUNZI – P Ngubo
1 Ungilondile ngalondeka ngathokoza,
2 Ngahlala ngenaba ngamamfuza nganwampel' izangqondo,
3 Izindebe zehla amafutha zaba bushelelezi,
4 Iso labona nokungabonwa sangoma nampholofithi,
5 Ingqondo yaphakama yangangezulu,
6 Yajula yathokoza ngahalalisa kuSomaqhinga,
7 Ngayindab' ezweni ngingumuntu odlal' amakhubalo-
8 Amakhubal' engawathol' enyangeni yakwaNgqondonkulu.
9 Ngininik' uphaphe lwendlondlo Sonane noMaMtimande omkhulu,
10 Ngokunginika ithuba ngisike kwelinonile.
11 Ngiphakamisa nobabili ngokungemulisa ngisik' insonyama.
12 Lezi zenz' enangipha zona naningihlomisa;
13 Noma kunini ngithokozel' ukungadlali Ndiya naBhunu.
14 Lesi sibani kasicimi nom' izivunguvungu zihlasela.
4.1 Tomula ukuxhumana okutholakala kule nkondlo bese usho uhlobo lwakho. (2)
4.2 Beka ngokufingqiwe indikimba equkethwe yile nkondlo. (2)
4.3 Humusha ukusetshenziswa kwezinhlanga ezahlukene emgqeni we-13
ubhekise emqondweni wale nkondlo. (2)
4.4 Kungani imbongi isebenzise isifengqo esiyihaba esitholakala emgqeni
wesi-5? (2)
4.5 Hlaziya ubuciko bembongi bokukhetha igama 'isibani' kule nkondlo. (2)
[10]
KANYE
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2 10 DBE/Novemba 2016
NSC
INKONDLO ENGAMISELWE (Uphoqelekile ukuphendula lo mbuzo.)
UMBUZO 5 (UMBUZO OMFUSHANE)
Fundisisa le nkondlo bese uphendula umbuzo olandelayo.
IQONDEPHI INTSHA? – MM Mathabela
1 Nantuy' uquqaba lwamabhungu namatshitshi kaZulu,
2 Nali iqholo nokuzazisa kukaZulu.
3 Nant' ithemba nengomuso lakithi lifiphala;
4 Izingane zakho zibhuza ngaphandle kwesibaya
5 Kuhle okwezimvu zintula umelusi.
6 Nantiy' iqembu lihay' izingoma zokubhina,
7 Kungabe umnyombo walokh' uphina?
8 Nempela basho ngesikhul' isankahlu lesi,
9 Kanti babamb' umkhonto ngasekudleni
10 Nasempini ikhohlisana ihlomile Zulu.
11 Ntsha kaZulu zinza ucabangisise,
12 Kungabe wenzela ukwenelisa ithumbu
13 Noma wenzela ukwenelisa ingqondo?
14 Mus' ukuthatha inhlonipho uyibeke ethala,
15 Fund' ubekezele uyeke ukuphendulela izinto.
16 Ngitshele-ke mbhiyozindini
17 Iphi imbuyiselo yokubhiyoza kwakho?
18 Usuzilulazile wakhombis' ubuluhlaza,
19 Shintsha ithuba lisekhona, funa uzisole.
20 Baholi bentsha kaZulu nithuleleni?
21 Nasi isizwe siphuphutheka!
22 Masifundeni ukuzibamba,
23 Singabi yinhlekisa kweziny' izinhlanga;
24 Vuka munt' oNsundu, ungaluthwa ubala.
5.1 Caphuna isifengqo esiyisifaniso esitholakala ebinzeni loku-1 bese unikeza
nomqondo oqukethwe yisona ngokwaleli binza. (2)
5.2 Fingqa umyalezo oqukethwe yile nkondlo. (2)
5.3 Iyini inhloso yembongi ngokusebenzisa imvumelwano maphakathi ebinzeni
lesi-2? (2)
5.4 Ucabanga ukuthi sizathu sini esenza imbongi iphindaphinde igama 'likaZulu'
kule nkondlo? (2)
5.5 Hlaziya ngokuhlolisisa ukusetshenziswa kophawu lokubabaza emgqeni
wama-21. (2)
[10]
AMAMAKI ESIQEPHU A: 30
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2 11 DBE/Novemba 2016
NSC
ISIQEPHU B: INOVELI/UBUCIKO BOMLOMO
Khetha uhlobo OLULODWA lombhalo phakathi KWENOVELI NOBUCIKO BOMLOMO,
uphendule ngokulandela imiyalelo engezansi.
INOVELI
Phendula umbuzo OWODWA ngencwadi oyifundile.
UMBUZO 6 (UMBUZO OMUDE)
BENGITHI LIZOKUNA – NG Sibiya
Phawula ngempumelelo yombhali ekwethuleni umoya kanye nengwijikhwebu ubhekise
ezingxenyeni ezithile zale noveli ethi: Bengithi Lizokuna.
Impendulo yakho mayibe ubude obuphakathi kwamagama angama-340 kuya
kwangama-390. Ulindeleke ukuba uphendule lo mbuzo njenge-eseyi.
Impendulo mayibhekiswe kulokhu okulandelayo:
• Ukwethula nokuchaza umoya kanye nengwijikhwebu.
• Ukuphendula umbuzo ngokuphawula ngekhono lombhali, ukucaphuna nokwesekela
ngokwencwadi.
• Ukuveza uvo lwakho nempumelelo yombhali ekwethuleni umoya kanye
nengwijikhwebu. [25]
UMBUZO 7 (UMBUZO OMFUSHANE)
BENGITHI LIZOKUNA – NG Sibiya
Fundisisa lesi siqeshana senoveli bese uphendula imibuzo elandelayo.
ISIQESHANA A
'Kunjani baby?' ebuza uMahlengi ngamahlonyana engazi ukuthi ulwandle lunjani emva
kwengxabano yayizolo.
'Ngiyaphila, unjani wena?' kubuza uMahlengi ngezwi elisivivi nje elingakhombisi
kujabula okutheni noma ukuphatheka kabi. Kwake kwamdidizelisa lokhu uNdumiso
akaze azi ukuthi uzoqhubeka athini, kakhulukazi ngoba nentokazi nayo yayithule nje
sengathi ithi, 'khuluma phela ngoba nguwena ongishayele ucingo.'
'Ngikukhumbule. Ngicela ukufika ngizokubona.'
'Uqale nini ukucela ukuzongibona ngoba uma ungikhumbule ngempela ngiye ngibone
ngawe usutheleka nje?' ebuza ngokumangala uMahlengi. Wehluleka ukuphendula
uNdumiso, kwamcacela nje ukuthi kufanele akhulume ngokuwakhetha amazwi akhe
ngoba sengathi ucushiwe impela lapha. Kazi yini lena esiyenze isithandwa sakhe
samshintshela ngomzuzwane nje bakithi? Kungenzeka ngempela yini madoda
ukuthi …?
Lwamqala phansi uvalo lwamuthi thwansu, nesikhwele savukuzeka manje. Wezwakala
enxapha yedwa ngenkathi eqonda endlini emva kokuba bevalelisane ngaleyo ndlela
nje engenamdlandla otheni benoMahlengi, ehamba eqanganisa ngosizi olumenza
angabi namali.
'Nx, ngizoyithathaphi kodwa imali madoda ngivele ngimlobole kusashisa nje uMahlengi
angaze angiphunyuke ngisale ngincela izithupha?' ebalisa ngenhliziyo bakithi,
sekumcacela nje ukuthi into ezomkhulula wukuthola imali ngokukhulu ukushesha lokhu
ukuze aphephe kule ngebhe esisho ukumbulala nya. Yayisambulala nangenkathi
eqethuke phezu kombhede ebambelele esiphundu elwa nesu lokuthola imali.
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2 12 DBE/Novemba 2016
NSC
7.1 Nikeza izizathu EZIMBILI ezabe zenza umlingiswa onguNdumiso ehluleke
ukuqhubeka nenkulumo yakhe nomlingiswa onguMahlengi ngokwalesi
siqeshana. (2)
7.2 Chaza kafushane ngodweshu lwangaphakathi olutholakala kulesi siqeshana. (2)
7.3 Amazwi kaMahlengi adwetshelwe kulesi siqeshana amveza njengomlingswa
onjani? Sekela impendulo yakho. (2)
7.4 Mcabango muni ofika kuwena ngesigameko sokushaya ucingo kukaNdumiso
eshayela uMahlengi okutholakala kulesi siqeshana? (2)
7.5 Ake uncome ikhono lombhali lokuqamba isihloko sale noveli ukugqamisa
indikimba yaso. (3)
KANYE
Fundisisa lesi siqeshana senoveli bese uphendula imibuzo elandelayo.
ISIQESHANA B
Wangena enyonyoba ekamelweni. Nebala wayengalele uLungile, ehleli phezu
kombhede egqolozele emnyango.
'Sawubona bandla,' ebingelela ngamahloni.
'Yebo,' evumela phansi.
'Kawulele bandla?' ebuza eshalaza.
'Bengingalala kanjani ungafikile ngingazi noma kunengozi ekuvelele yini? Phela mina
nginendaba nawe. Kangifani nawe ovele ...' Acinaniswe wukucasuka, ehluleke
ukuqhubeka nenkulumo.
'Awu s'thandwa, ngicela idlule leyo,' encenga ngelidabukisayo. Anikine ikhanda
uLungile, asukume embhedeni.
'Uzodla?'
'Ngiyabonga. Ngidlile,' esho ebakaza.
'Bala-ke mame, inkulu indaba. Uqale nini manje ukungadli uma kade uhambe
ngomsebenzi?' ebuza ehwaqa.
Wakhetha ukuwuthunga umlomo wakhe uXolani, waqhubeka nokukhumula izimpahla
zakhe ngenjongo yokusheshe azishutheke ezingutsheni alale, aphumule yindaba
yokubaliselwa nguLungile.
'Utheni ngenkathi ngikubuza indaba yokuphuza?'
Nya.
'Hhayi-ke, awusakwazi nokukhuluma manje,' ehleka kancane ngokubhuqa. Aqhubeke
nokuzivalela umlomo wakhe umntakaMpanza.
'Unuka nane-Red Door,' esho ehwaqa.
'IRed Door?' ebakaza ezihogela. Nebala liyezwakala iphunga lesiqholo sabesifazane.
Kusho ukuthi ngenkathi bebambene behagana noMahlengi ...
'Ngisaphinde ngiyabuza Xolani. Usuqonyiwe yini?'
'Ngingayenza kanjani into enjalo?'
Kangazi s'thandwa sami. Into nje, hhayi, uyangixaka namuhla, kusho uLungile enikina
ikhanda egqolozela umyeni wakhe ezinhlamvini zamehlo. Waphinde washalaza bandla
uXolani, akaze azi nokuthi uzowathathaphi amazwi okubhula lobu buhanguhangu
bomlilo osusho ukumgojela.
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2 13 DBE/Novemba 2016
NSC
7.6 Yiziphi izinto EZIMBILI ezikulesi siqeshana ezaziyinkomba yesimo senhlalo
sokungaphilisani kahle kwabalingiswa abanguLungile noXolani? (2)
7.7 Chaza kafushane ngomoya kaLungile ngesikhathi elinde uXolani bezoya
emcimbini kanye nangenkathi ayelinde uXolani ngesikhathi uXolani
ayezikhiphe ngawo noMahlengi. (4)
7.8 Chaza ingwijikhwebu etholakala esiphethweni sothando lukaNontobeko
noNkululeko. (3)
7.9 Ucabanga ukuthi kungani umbhali enze umlingiswa onguShezi ashiye oNgidi
esangweni lefulethi likaMahlengi? Sekela impendulo yakho. (3)
7.10 Ngokubona kwakho ngabe umbhali wale noveli uphumelele yini ukubhala
ngobunkonkoni? Sekela impendulo yakho. (2)
[25]
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2 14 DBE/Novemba 2016
NSC
UMBUZO 8 (UMBUZO OMUDE)
USUMENYEZELWE-KE UMCEBO – MJ Mngadi
Phawula ngempumelelo yombhali ekwethuleni umoya kanye nengwijikhwebu ubhekise
ezingxenyeni ezithile zale noveli ethi: Usumenyezelwe-ke Umcebo.
Impendulo yakho mayibe ubude obuphakathi kwamagama angama-340 kuya
kwangama-390. Ulindeleke ukuba uphendule lo mbuzo njenge-eseyi.
Impendulo mayibhekiswe kulokhu okulandelayo:
• Ukwethula nokuchaza umoya kanye nengwijikhwebu.
• Ukuphendula umbuzo ngokuphawula ngekhono lombhali, ukucaphuna
nokwesekela ngokwencwadi.
• Ukuveza uvo lwakho nempumelelo yombhali ekwethuleni umoya kanye
nengwijikhwebu. [25]
UMBUZO 9 (UMBUZO OMFUSHANE)
USUMENYEZELWE-KE UMCEBO – MJ Mngadi
Fundisisa lesi siqeshana senoveli bese uphendula imibuzo elandelayo.
ISIQESHANA C
'Nx, Silima! Musa ukulibala wukusakaza umbombo! Iphi imali? HHawu, sengingaze
ngibanjwe, ngilahlekelwe nawumsebenzi, kulambe abantabami ngithi ngiyakuzamela
muntu wakithi.'
'Ilapha ekhukhwini phoyisa. Angikwazi ukuyikhipha ngisekozankosi.
Sesikhona njalo eshantshi eKhingilesi?'
'Sikhona impela eshantshi enkulu. Nawe ibheyili yakho uzoyikhokha etsheni
likaPanday.' Washo emkhuthuza uJerome. Wayithola, wayishaqa yonke wayifaka
ekhukhwini. 'Awuzwe-ke, uma sithi chama, ubochama uketshezi oluyigolide eligeleza
kanje. Ungasitsheli indaba yomchamo onenyongo.' Wedlulela nakwamanye
amakhukhu wawakhuthuza, wathola amarandi ayishumi. Wawashiya wathi, 'Lena
eyebhasi ozobuyela ngayo emuva.' Wabonga khona lokho uGenyeza. Uyabona-ke,
ngizokwenza kanje. Ngizokudedela, ngifike laphaya eshantshi ngithi angikutholanga
ngoba kuthiwa sewashiya emsebenzini, awaziwa nokuthi washonaphi.
Wena-ke ungalinge uvele khona uyompompa ngoba uyotholana nabanye abayovele
bakugqume phakathi. Siyezwana?
'Ngiyezwa baba wami. Ngiyezwa Nkosi yami.' Egedezela ehlahle amehlo.
'Uma wenza umathanda, nawe uyozibonela. Umdala uyindoda.' Wakhipa izikhiye
wabaqaqa ozankosi, wamkhulula esamkhombe ngaso isibhamu. Ngisho usufika
kumlungu wakho ungayithi vu le ndaba ngoba uzosuke ashayele esiteshini ethi
uyakusiza kanti uyakushisela. Siyezwana?'
'Ngiyezwa baba wami.'
UJerome wayemenqena uGenyeza. Wahlehla njalo esamkhombe ngaso isibhamu
waze wafika emotweni. Wakhipha umshiza nemvubu wakujika phansi. Wangena
wayiphendula wayibhekisa ngalapho yayivele ngakhona, yanyamalala esimobeni.
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2 15 DBE/Novemba 2016
NSC
9.1 Nikeza OKUBILI athi umlingiswa onguJerome kwakuzokwenzeka kuyena
uma kwakungenzeka abanjwe ngokwalesi siqeshana. (2)
9.2 Chaza kafushane ngodweshu lwangaphandle olutholakala kulesi siqeshana. (2)
9.3 Amazwi kaJerome adwetshelwe kulesi siqeshana amveza njengomlingiswa
onjani? Sekela impendulo yakho. (2)
9.4 Mcabango muni ofika kuwena ngesigameko sokulethwa kukaGenyeza
endaweni ayeyibiza ngeshantshi laseKhingilisi umlingiswa onguJerome kulesi
siqeshana? Sekela impendulo yakho. (2)
9.5 Ake uncome ikhono lombhali lokuqamba isihloko sale noveli ukugqamisa
indikimba yaso. (3)
KANYE
Fundisisa lesi siqeshana senoveli bese uphendula imibuzo elandelayo.
ISIQESHANA D
Nempela ngoMgqibelo lisanda kuthi chaphasha ezintabeni, wagaleleka ngayo ekhaya
uNomvula, ezishayelela nokusho. Abawakholwanga amehlo. Ngabe uNomvula impela
lona owahamba lapha ekhaya engakwazi ngisho ukugibela ibhayisikili lodwa leli
osebuya namuhla ezishayelela imoto, efake izibuko zelanga? UMaMthimkhulu,
ekhumbula indaba kaMahuzu, wamvukela futhi ugovana, weswela ukuthi umshaya
kanjani ngomkhonto wangaphakathi afe ujuqu engakayidaluli eyobugebengu
bendodana.
Yagezwa imoto yamanyazela, basho phakathi oMeyili noMaNdelu, wayishaya
kancane uNomvula iqonde edolobheni, phakathi kusho opholile umculo. Edolobheni
wehla waqholosha uMeyili, kwayexoxa nabo wagqamisa ubugwili babo. UNomvula
wodumo lwamaphephandaba wangungwa.
'Nami ngaze ngajabula namhlanje ukunibona,' kusho uMaSikhakhane eziveza
nakuMaNdelu ukuthi uyena owayethumele isigijimi. ONomvula nonina babonga
banconcoza, banikezelana ngaye bemanga.
Oyise nonina wabanika imali bathenga bakhithiza. Wangena esitolo
noMaSikhakhane, naye wamkhithizela impahla. Kwamthokozisa uyise ukwenza
kwendodakazi, wakhipha nezimbuzi zokuhlabisa abakhwenyana.
Emini yantambama yatheleka ibhasana nababezokwembesa.
Kwahlatshwa, kwembeswa, kwakuhle kwanjeya. Banikezwa nosuku lomshado, inqobo
nje uma sebekhiphe ezihambayo. Ulimi oluhle lwabakhongi lwazibonakalisa
nangokuba bazizuzele ubungani noDininja abamshaya ngasese ngemfalakahlane
yamakhulu amarandi, nangebhodlela lobushisayo. Umsebenzi waze wonakala
emaphethelweni eseshayashayile uMeyili. Wavuka umbhejazane ethi amafa akwabo
awakhishwe ebhangi azokwethulwa emsamo. Wabanjiswa udonga, oNomvula
baphindela eThekwini.
9.6 Yiziphi izinto EZIMBILI ezikulesi siqeshana ezaziyinkomba yesimo senhlalo
sokuphilisana kahle kulesi siqeshana? Bhekisa impendulo yakho kokwenzeka
edolobheni. (2)
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2 16 DBE/Novemba 2016
NSC
9.7 Chaza kafushane ngomoya kaMaHadebe ngesikhathi ebona uNomvula
eshayela imoto nangenkathi uMaHadebe ayehambele ngayo umshado
kaNomvula noGenyeza eThusini. (4)
9.8 Chaza ingwijikhwebu etholakala esiphethweni somshado kaNomvula
noChule. (3)
9.9 Ucabanga ukuthi kungani umbhali enze umlingiswa ongumdayisi wezimoto
akhulume ngale ndlela akhulume ngayo ngesikhathi oNomvula noGenyeza
beyobuka izimoto egalaji? (3)
9.10 Phawula ngokuhlolisisa ikhono lombhali lokuqamba abalingiswa kule noveli.
Bhekisa impendulo yakho kumlingiswa onguSonosemali. (2)
[25]
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2 17 DBE/Novemba 2016
NSC
UMBUZO 10 (UMBUZO OMUDE)
KUNJALO-KE – ME Wanda
Phawula ngempumelelo yombhali ekwethuleni umoya kanye nengwijikhwebu ubhekise
ezingxenyeni ezithile zale noveli ethi: Kunjalo-ke.
Impendulo yakho mayibe ubude obuphakathi kwamagama angama-340 kuya
kwangama-390. Ulindeleke ukuba uphendule lo mbuzo njenge-eseyi.
Impendulo mayibhekiswe kulokhu okulandelayo:
• Ukwethula nokuchaza umoya kanye nengwijikhwebu.
• Ukuphendula umbuzo ngokuphawula ngekhono lombhali, ukucaphuna
nokwesekela ngokwencwadi.
• Ukuveza uvo lwakho nempumelelo yombhali ekwethuleni umoya kanye
nengwijikhwebu. [25]
UMBUZO 11 (UMBUZO OMFUSHANE)
KUNJALO-KE – MJ Wanda
Fundisisa lesi siqeshana senoveli bese uphendula imibuzo elandelayo.
ISIQESHANA E
UDumazile wazithola esehlezi ezweni lemicabango; imicabango eyindida engqondweni
yakhe.
'Kanti mina ngenza iphutha yini ukwenzela uthisha itiye? Angithi nabanye abafundi
bayathunywa nje ezitolo kodwa bangakhishwa inyumbazane, pho mina? Bangathini
abazali bami uma bengase bezwe le nkulumo eshiwo womemu ngami? Ngizomtshela
uthisha uMoloi. Futhi ngifuna lolu daba luhambe luze lufike kuthishomkhulu.
Bazongitshela kahle labo memu ukuthi ngelikabani leli gama abalihudulela phansi
kanjena.' UDumazile wathuka esehlekwa ngabafundi. Babembona esendwazile nje
sengathi kade entongela. Uthisha wabakhuza, bathula. Baqhubeka-ke nokufunda.
Kwathi ngenhlabakhefu, uDumazile wathatha izincwadi zakhe wakhala wemuka.
Endleleni wayehambisa okohlanya. Imicabango yayifika igqibelana.
'Akekho phela umuntu ongabekezelela into enjena. Ubhecwe ngobubende inyama
ungayidlanga! Ngeke! Kodwa bona bazongitshela kahle ukuthi ngelikabani leli gama
abalihudulela phansi kanjena! Ukube lo gogo engihlala kwakhe akayena
uphoshozwayo, bengizomtshela le nto. Ngizokwenza njani pho? Ngihlale nale nto
ilokhu iyisilungulela enhliziyweni? Cha ngeke! Okungcono angivuke kakhulu kusasa
ngiyobikela uthisha uMoloi. Ehhe, kungcono ngenze njalo.'
Wahamba njalo uDumazile waze wafika lapho eqashe khona.
'Washesha wabuya namhlanjena mntanomntanami, kwenzenjani?'
'Akukho lutho gogo, wukuthi ngijahe ukuzowasha.' Avule endlini yakhe uDumazile.
Angene, avale, azishutheke engutsheni, ziye amasolokohlo. Waphaphama
sekuhwalele, nokho wabuye waqhubeka nokulala. Ukusa kwabonwa nguyena
UDumazile.
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2 18 DBE/Novemba 2016
NSC
11.1 Nikeza izinyathelo EZIMBILI ezitholakala kulesi siqeshana ezazizothathwa
umlingiswa onguDumazile ngokuhudulelwa kwegama lakhe phansi
ngokwalesi siqeshana. (2)
11.2 Chaza kafushane ngodweshu lwangaphakathi olutholakala kulesi siqeshana. (2)
11.3 Amazwi omlingiswa onguDumazile adwetshelwe kulesi siqeshana amveza
njengomlingiswa onjani? Sekela impendulo yakho. (2)
11.4 Mcabango muni ofika kuwena ngesigameko somlingiswa onguDumazile
sokweqa esikoleni emva kokuba ezwe oMemu bemhleba? (2)
11.5 Ake uncome ikhono lombhali lokuqamba isihloko sale noveli ukugqamisa
indikimba yayo. (3)
KANYE
Fundisisa lesi siqeshana senoveli bese uphendula imibuzo elandelayo.
ISIQESHANA F
Ngakusasa uDumazile wahlangana noMtalaselwa esibhedlela ngesikhathi
senhlabakhefu. Bathathana besalula izinyawo nje. Babehamba bezixoxela baze bafika
endaweni yokuphumula ngaphansi kwemithi.
'Uhambe kanjani ekhaya mntakwethu?' kubuza uMtalaselwa.
'Ngihambe kahle sweetheart, wena?'
'Nami ngihambe kahle. Ngibatshelile ukuthi ngizothumela abakhongi ekupheleni
kwenyanga. Hhayi ayibanga khona inkinga,' Bazihlalela kamnandi ngaphansi kwemithi
kwaze kwashaya isikhathi sokubuyela emsebenzini. Balulangazelela-ke lolo suku
lokuphela kwenyanga.
Zahamba izinsuku lwafika usuku olwabe lulindelwe. Abakhongi batheleka ngesikhathi
senhlazane emagcekeni akwaKheswa eMzimkhulu. Bakhuleka, bawathamunda
amabheka sebengaphakathi. UKheswa wathumela ukuba kubizwe amantombazane
onke ukuze abakhongi bakhombe okuyiyona abazoyilobola. Nempela afika
amantombazane, ahlala phansi ngasesinini sawomame. Abakhongi bamkhomba-ke
umakoti wabo ngendlela yakhona. Amantombazane asukuma, aphuma futhi.
Umfowabo kaKheswa wabatshela-ke abakhongi ukuthi isibizo selobolo siyimalini.
Bajabula banconcoza abakhongi ukuthola umtitilizo kamazitapele onjena. Bayikhipha-
ke imali beyibhacaza esicephini. Kwathi bangaqeda abakhongi, abakwaKheswa
bayiqoqa yonke imali bayikhweza. Kwakikiza omame kwakuhle kwanjeyaya.
Abakhongi babona kufanele ukuba balisebenzise leli thuba ukuba baxoxisane
nabalingani babo ngosuku lomshado. Bavumelana ngokuthi kufanele kudlule
amasonto amabili bese behlangana kumfundisi ababhale. Bathi umshado omkhulu
uyobuye ulandele. Babonga. Kwakhishwa okuya ngasethunjini bathi choko choko nje
basheshe bayeka. Basukuma, bavalelisa, baphuma.
11.6 Yiziphi izinto EZIMBILI ezikulesi siqeshana ezaziyinkomba yesimo senhlalo
sokuphilisana kahle? Bhekisa impendulo yakho kokwenzeka esibhedlela. (2)
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2 19 DBE/Novemba 2016
NSC
11.7 Chaza kafushane ngomoya otholakala ngesikhathi sokufika kwabakhongi
eMzimkhuli nangenkathi kudilike uMzimkhulu uzophelezela indodakazi
kaKheswa. (4)
11.8 Chaza ingwijikhwebu etholakala esiphethweni somshado kaDumazile
noMtalaselwa. (3)
11.9 Ucabanga ukuthi kungani umbhali enze umlingiswa onguthishanhloko
uMzobe akhulume ngale ndlela akhulume ngayo ngesikhathi kufike umemu
Mpungose noMisi Hlophe ehhovisini ukuzobika ukuthi uDumazile ukhulelwe? (3)
11.10 Phawula ngokuhlolisisa ikhono lombhali lokuqamba abalingiswa kule noveli.
Bhekisa impendulo yakho kumlingiswa onguZitike. (2)
[25]
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2 20 DBE/Novemba 2016
NSC
UBUCIKO BOMLOMO
UJU LWEZIZUKULWANE – KL Makhoba
Phendula umbuzo OWODWA.
UMBUZO 12 (UMBUZO OMUDE)
Phawula ngempumelelo yombhali/yembongi ekwethuleni umoya kanye nengwijikhwebu
ubhekise ezingxenyeni ezithile zalobu buciko bomlomo obuthi inkinga yeselesele kanye
nezibongo zeNkosi u-Albert Luthuli.
Impendulo yakho mayibe ubude obuphakathi kwamagama angama-340 kuya
kwangama-390 sekuhlangene impedulo yenganekwane nezibongo. Ulindeleke ukuba
uphendule lo mbuzo njenge-eseyi.
Impendulo mayibhekiswe kulokhu okulandelayo:
• Ukwethula nokuchaza umoya kanye nengwijikhwebu.
• Ukuphendula umbuzo ngokuphawula ngempumelelo yombhali/yembongi,
ukucaphuna nokwesekela ngokwencwadi.
• Ukuveza uvo lwakho nempumelelo yombhali ekwethuleni umoya kanye
nengwijikhwebu.
QAPHELA: Lobu buciko obubhalwe ngezansi bucashuniwe. Ohlolwayo kulindeleke
ukuba impendulo yakhe ibe mayelana nomoya kanye nengwijikhwebu
enganekwaneni yonke kanye nasezibongweni zonke.
INGANEKWANE: 'INKINGA YESELESELE'
ISIQESHANA G
Umxoxi: Kwesukasukela
Abalaleli: Cosu
Ezweni elithile lezilwane, amakhosi ayebhidlangile ezindaweni zawo efuna intela
izinyanga zonke. Ehlathini, ibhubesi lalithi ngilapha, lifuna intela ezilwaneni. Ekujuleni
kwamanzi, inyoka enkulu inkanyamba yayithi ngilapha, ifuna intela yayo kuyo yonke
into esemanzini.
Isele njengesilwane esihlala emhlabeni nasemanzini lazithola lisenkingeni kula
makhosi amabili. Isele lakhononda kabi ngoba lona kwakufanele liwakhokhele
womabili lamakhosi. Lalingakujabuleli lokho. Lathi lisazigxumela kahle ngelinye ilanga
lehlwaya izimpukane, lahlangana nendlovu, induna yenkosi uBhubesi. 'Ungabe
usuyikhokhile yini intela ugxumagxuma emhlabeni weBhubesi nje?' Kubuza indlovu.
Isele lethuka lahlahla amehlo laze lawaqhunsula ngaphandle. 'Khuluma ngingaze
ngikugxobe ngonyawokazi lwami,' yamemeza ngolaka indlovu.
Lathuthumela isele laphendula, 'Wena wakomkhulu, isikhwama semali ngisilibale
emanzini.' Lathula, lagwinya amathe labuya laqhubeka lathi, 'Okunye ukuthi
besengiyikhokhile intela yenkosi yami uNkanyamba, inyoka yamanzi. Imali ngiyinike
ingwenya, induna yenkosi yamanzi.'
Yathi ikuzwa lokhu indlovu yacobeka amandla yajokola, yahamba. Ntambama isele
lalizintwezela kamnandi emanzini apholile. Lalintweza lize lilale nangomhlane. Amanzi
ayelokhu ethi ntwe uma lishwiza leneme. Lathi lingazelele lethuka selizithela
engwenyeni.
KANYE
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2 21 DBE/Novemba 2016
NSC
IZIBONGO: 'IZIBONGO ZENKOSI U-ALBERT LUTHULI'
ISIQESHANA H
1 INgqungqul' eshay' amaphiko phezu komvoti,
2 Kwanyakaz' abamhloph' abelungu,
3 Kwathi i-American Board
4 Yamthwesa isicoco.
5 Abelungu bakufundisa ulim' lwenkomo kaHaga
6 Kant' uzobaphendukela eziswini njengotshwala.
7 Umkhombi wendlela ayikhathule,
8 Umhambi wendlela ayikhombile.
9 Ongagcinanga ngokuyikhomb' inkululeko,
10 Kodwa wayifaka wayitshikitshela,
11 Wayifaka esikoleni,
12 Wayifaka esontweni
13 Indlela yenkululeko.
14 Ngiyasesaba isibindi sakho weMandlanduna!
15 Ndlovu kayibhekeki.
16 Ndlovu edel' ukubusa
17 Yaqoma ukuhlupheka.
18 Indlovu ethe iwela ibheke kwaBulawayo
19 Babeyixokozelela abasekhaya,
20 Indlovu ethe iwela ibheke koNoweyi,
21 Babeyihlanganisela abasezitheni.
22 Nanamhlanje basakhexile ngeNobel Peace Prize.
23 Mqali wezindlela ezenyukelayo,
24 Mqambi wezindlel' eziya ku-1994,
25 Uyibekile induku ebandla,
26 Wabashaya engeqiwa ntwal' abamhlophe,
27 Mandlanduna awuseyikubhubha.
28 INkosi evivise ngepensela,
29 Abelungu bevivisa ngemijojantaba.
30 Wabengul' inkung' abakithi,
31 Kwath' abeLumbi wabagez 'ubebebe,
32 Sewungenisile mfo kaMvumbi
33 Zaziyishumi kuZibandlela 1961,
34 Bekwethwesa imyezane yokuthula,
35 Kwamangala umhlaba wonke,
36 Awusalweli uKhongolose kuphela,
37 Awusalweli ama-Afrika kuphela,
38 Sewulwela umhlaba wonke.
39 Uyingqwayingqwayi, uyingqonyela! [25]
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2 22 DBE/Novemba 2016
NSC
UMBUZO 13 (UMBUZO OMFUSHANE)
IZINGANEKWANE: 'INKOSI YEZINYONI'
Fundisisa lesi siqeshana senganekwane bese uphendula imibuzo elandelayo
ngezansi.
ISIQESHANA I
Ibhubesi lalisanda kubekwa njengenkosi yasehlathini. Izilwane eziningi zazijabulile
kodwa kwavela ukungeneliseki nokukhononda ezinyonini ngoba zithi ibhubesi alazi
lutho ngezinkinga ezibhekene nezilwane ezindizayo.
'Singabuswa kanjani yinkosi engazi izidingo zethu thina nesindizayo?' sezwakala
sikhononda isikhova.
UMdali wathi uma ezwa ukukhala kwezinyoni wakhipha isimemezelo sokuthi ufuna
zonke izinyoni zindizele phezulu esibhakabhakeni ukuze kubekwe inkosi yezinyoni.
Ngenjabulo enkulu, zahlangana-ke izinyoni ukuze zindize futhi zisuke kanye kanye
zilibhekise kuMdali. Kwase kucacile ukuthi ubukhosi ngeke zibuthole ngokwesatshwa
ngezinye izinyoni njengoba kwenzeka ebhubesini. Ngokwalo mhlangano, ubukhosi
babuzotholwa yinyoni ezondiza, iphume phambili ishiye ezinye. Kwakulula kanjalo
ngoba inyoni ezondiza ifike phezulu kakhulu, yiyona eyayizoba yinkosi. Yayingekho
eminye imigomo ebekiwe.
Waqala-ke umjaho seziphelele zonke izinyoni. Qhude manikiniki! Ezidume ngokuba
nejubane zabonakala ngokuziqhenya. Enye inyoni eyayibhekwe ngabomvu yihobhe.
Libonakala kahle ihobhe uma lindiza lizihambela lodwa. Lindiza lishiye unyazi
ligcine ngokunyamalala emehlweni.
'Ubukhosi lobu ngobami,' washo ungcede ebuka ezinye izinyoni ezihlekela.
'Kubukeka kusahlaya ukuthi usigaqele kabi lesi sikhundla ngcede. Uzazi kahle
ukuthi awukwazi ukundiza,' laphendula iqola.
Walala ephenduka ungcede ecabanga amazwi eqola. Wabheka zonke izinyoni
ezazingenela umncintiswano. Wabona kungumathebethebane ozokudla
umhlanganiso.
13.1 Hlobo luni lwenganekwane lolu? (1)
13.2 Yisho umklomelo owawuzotholwa inyoni endize yazishiya zonke ezinye
yafinyelela phezulu esibhakabhakeni. (2)
13.3 Chaza kafushane udweshu lwangaphakathi olwalukhungethe umlingiswa
ongungcede kulesi siqeshana. (3)
13.4 Chaza ingwijikhwebu etholakala kule nganekwane. (2)
13.5 Nika isaga esinembayo osaziyo useyamanise nomyalezo wale nganekwane. (4)
13.6 Phawula ngokuhlolisisa ikhono lombhali mayelana nobunganeko bale
nganekwane. (3)
KANYE
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2 23 DBE/Novemba 2016
NSC
IZINKONDLO ZOMDABU
Funda 'Izibongo zeNkosi u-Dkt Sibongile Zungu' bese uphendula uphendula imibuzo
ezolandela ngezansi.
ISIQESHANA J
IZIBONGO: 'IZIBONGO ZENKOSI U-DKT. SIBONGILE ZUNGU'
1 Injini kagandaganda omanxakanxaka
2 Oth' ushayiswa umuhluzwa
3 Kwafana nokuthela amanz' edadeni;
4 Igiya eliya phambili liyangena
5 Eliy' emuva alingeni.
6 Ugandaganda omagiy' aya phambili,
7 Ugandaganda ongayi emuva.
8 Isihlahl' esigabe ngezithel' ezimnandi
9 Inguduza edukuze efwini kwakhanya
10 Yakhomba indlela kwabona nemvukuzane.
11 Zachwensa izichwensi zokuchwensa
12 Badelel'abazazi bona,
13 Wagwiny' amathe, uDokotela,
14 Wakhwehlela kanye, zehla izihlathi.
15 UDokotel' odokotela isizwe ngemfudumalo
16 Abanye bedokotela ngezinsungulo,
17 UDokotel' odokotel' isizwe ngentuthuko
18 Abanye bedokotela ngezibuko.
19 Isizwe sonke siwuzwile umjovo
20 Usijove ngomjovo wothando,
21 Wasijova ngomjovo wentokozo,
22 Abangaphilanga yilab'asebeyoxakwa ngobisi.
23 Awukho umjovo wabangaphilanga ngekhanda.
24 Umfazi omabelemade,
25 Umbele ugwansile;
26 Nonganeno komful' uyancela,
27 Nongaphesheya komful' uyanela.
28 Ungalifun' ukhala nalu' emlonyeni,
29 Omuny' ulidukluza ngezibhakela,
30 Omuny' aliklwebhe ngezinzipho
31 Eth' ujezis' unina
32 Kant' uzilambisa yena.
33 Inkunzi kayihlehli
34 Engafani nopikiliyeza,
35 Ngob' oncinde kuy' akafi,
36 Isigqobhela esigcine ugwayi wesizwe,
37 Abantongela kuso babheme bakholwe,
38 Ngiyafis' ukwazi ngentelezi abakuchela ngayo,
39 Nezibib' abakubhemisa zona.
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2 24 DBE/Novemba 2016
NSC
13.7 Tomula i-enjambamenti etholakala ebinzeni loku-1 egqamisa ukuthi
uDokotela Zungu ungumuntu ophikelelayo. (2)
13.8 Nikeza okungumehluko oqukethwe umqondo womsebenzi kaDokotela
uZungu okutholakala ebinzeni lesi-2 kanye nasebinzeni lesi-4. (2)
13.9 Humusha inhloso yembongi yokusebenzisa amasu omsindo oyifanangwaqa
emgqeni we-11. (2)
13.10 Ucabanga ukuthi kungani imbongi isebenzise ukuxhumana siqalo ebinzeni
lesi-3. (2)
13.11 Ngokwakho ukubona imbongi ifanele yini ukungathekisa u-Dkt.Zungu
nesigqobhela? Sekela impendulo yakho. (2)
[25]
AMAMAKI ESIQEPHU B: 25
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2 25 DBE/Novemba 2016
NSC
ISIQEPHU C: UMDLALO
Phendula umbuzo OWODWA ngencwadi oyifundile.
UMBUZO 14 (UMBUZO OMUDE)
KUDELA OWAZIYO – BP Maphumulo
Hlaziya ngokuhlolisisa impumelelo yombhali ekugqamiseni udweshu kulo mdlalo othi,
Kudela Owaziyo.
Impendulo nyakho mayibe ubude obuphakathi kwamagama angama-340 kuya
kwangama-390. Ulindeleke ukuba uphendule lo mbuzo njenge-eseyi.
Impendulo mayibhekiswe kula maphuzu alandelayo:
• Ukwethula nokuchaza izinhlobo zodweshu.
• Ukuphendula umbuzo ngokuphawula ngempumelelo yombhali ekugqamiseni
udweshu olukhulisa umdlalo, ukucaphuna nokwesekela ngokwencwadi.
• Ukuveza uvo lwakho ngodweshu lomdlalo. [25]
UMBUZO 15 (UMBUZO OMFUSHANE)
KUDELA OWAZIYO – BP Maphumulo
Fundisisa lesi siqeshana somdlalo bese uphendula imibuzo elandelayo.
ISIQESHANA K
(Erenki yezimoto zaseSamungu ngakwaSiqumbe eMandeni, uChivenga umi nentokazi
yimbe ebizo layo nguHlengiwe ngaphansi kompheme)
CHIVENGA: (usikhuluma ubukwerekwere isiZulu, uyakhuzela)
Dudlu ntombi sidudla siyangidudula! Nongenankomo uyayidla inyama
kanti nongenabhasikidi uyaya emakethe. Ngilala embhedeni
kuyangibhedela, ngibesathe ngilala ecansini lingicasukele, ngithi
lapho sengilala esikhunjeni singikhumbuze wena ntokazi. Khona
ngizothi ngiyakwazi ngoba angisaqali neze ukukubona kule ndawo,
kodwa sengikhohlwe wukuthi ungubani ongowakwabani.
HLENGIWE: (ambuke sakuthiyizela lo muntu) Hhayi suka! Musa ukuhubhuza
amanga lapha wena. Awungazi wena bo. Nami futhi ngokunjalo
angikwazi. Siqalana khona nje lapha ukwazana futhi sizogcinana
khona lapha, ngakho-ke musa ukungidlalela ukuhlakanipha
okufishane lapha wena kwerekwere okungangendlela eya endlini
yangasese. Ngisaphinda futhi ngithi ubholoza aluhlaza cwe amanga
uma ngabe uthi uyangazi.
CHIVENGA: (usikhuluma ubukwerekwere isiZulu) Uyazi ukuthini? Ek is baie mnca
vir jou ntokazi. Ngincanywa ngibuya eBhayi nguwena, yingakho nje
ngicela ukukwazi. Njengoba nami futhi ngisazozichaza lapha kuwe.
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2 26 DBE/Novemba 2016
NSC
HLENGIWE: (umbuka sakumchizela) Akubalulekile ukuba ungazi ukuthi ngingubani
njengoba nami futhi ngokunjalo ngingasiboni nesincane nje isidingo
sokuba ngazi ukuthi ungubani. Futhi-ke awusilo neze ikilasi lami
wena. Yehlukana nawo wonke lowo msangano wakho futhi ngoba
uma lingase likuzwe isoka lami engisalilindile lapha ulokhu
ungifundekela ngala mazwana akho, ngiqinisile kangidlali futhi uma
ngabe ngithi lizokwehlukanisa imihlathi ngomkhalambazo
ndodamphini.
(Kuwo lowo mnyamana kubonakale umlisa mumbe esehambela
phezulu eqonde ngqo kulo mpheme okumi uChivenga noHlengiwe
ngaphansi kwawo.)
15.1 Yikuphi OKUBILI okushiwo umlingiswa onguHlengiwe okutholakala kulesi
siqeshana okukhombisa ukuthi umbukela phansi umlingiswa onguChivenga? (2)
15.2 Chaza kafushane ngesisusa sodweshu kulesi siqeshana. (3)
15.3 Iyini inhloso yombhali ngokusebenzisa amazwi adwetshelwe kulesi
siqeshana? (2)
15.4 Wawungaba njani umphumela wesenzo sikaHeshane sokushadisa abantu
bokufika nabantu bakuleli ngokungemthetho ukuba akabanjwanga? Sekela
impendulo yakho. (3)
15.5 Phawula ngempumelelo yombhali yokwethula isingeniso salo mdlalo. (3)
KANYE
Fundisisa lesi siqeshana somdlalo bese uphendula imibuzo elandelayo.
ISIQESHANA L
(Ekuseni emzini kaMbhebhezli, akusikhathi nesingakanani uMdaluli efikile
ukuzofakana umlomo odabeni oluthile noMbhebhezeli. Umfica ezibusisa ngomhozo.
Athi angawathatha amathamo awadingayo maqedane aluthathe udiyo alwedlulisele
kuMdaluli, nakuye futhi kube yiso leso.)
MBHEBHEZELI: Sehlukane izolo ekuseni usayolanda amathuluzi akho ntanga
uzohamba nawo ulibangise emzini wakwaNtenga eMangethe lapho
obuyokwakhela khona umlisa mumbe indlu obizo lakhe nguSaziwayo.
Tshela mina-ke, ngabe uwuqalile nje umsebenzi? Uma kunjalo, kube
khona nje ukuvumelana maqondana nenkokhelo okumele ingene
kwelakho iphakethe?
MDALULI: Uyazi ukuthini mngane? Ukuba bengikwazi ukuzenzela
bengizokunqinda ngemfingo ngomabopha nangobulibazi mina ukuze
ukhohlwe nya ukungibuza lo mbuzo ongibuza wona njengamanje
ngenxa yokuthi ufana ncamashi nesihhudli esingithunuka amanxeba.
Akusekhona ukuphoxeka kanye nokudumala lokhu engibuye nakho
emzini walo muntu ongibuza ngaye ... (aphazamiseke)
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2 27 DBE/Novemba 2016
NSC
MBHEBHEZELI: (amenqakele phezulu) Ngiphuthume ntanga yethu kanti kwenzekeni?
MDALULI: Ithemba kalibulali mngane, ukuba liyabulala ngabe ngifele khona
emzini kaSaziwayo lapho. Bheka ngoba bengilale ngosuku
lwakuthangi sesifonelene savumelana ngakho konke njengokuthi nje
mangifike ngisheshe ngiqale ukwakha, savumelana nangepulani
yendlu engizoyakha ukuthi yinhle uma inomumo wendlu kaMcebisi
waseDokodweni kanye nangenkokhelo ukuthi izoba ngeyamalini.
Ngithe ngifika nje ngosuku lolo ebengizowuqala ngalo umsebenzi,
ngafana nomuntu osesindwe zinyawo. Wuzwani wena sengifikela
ezinyaweni zomlisa mumbe oyikwerekwere naye ongumeselandi
obese ebiziwe ukuzokwakha? Ngifice esewuqephulile umhlabathi le
nto eyisicefe kangangoba bese usesimweni sokuba asiqalele kuleso
siza isisekelo sendlu eyakhiwayo ...
15.6 Gagula isigameko esaphoxa uMdaluli ngenkathi efika kwaSaziwayo. (2)
15.7 Ngemuva kokufunda lesi siqeshana kanye nokwashiwo nguMbhebhezeli
kuChivenga ngenkathi eyombona esibhedlela, yimuphi umyalezo odluliswa
umbhali ngobungani phakathi kukaMdaluli noMbhebhezeli? (3)
15.8 Ucabanga ukuthi kungaba yini isixazululo sodweshu phakathi kwabantu
bakuleli nabokufika? Bhekisa impendulo yakho kumlingiswa onguChivenga. (3)
15.9 Ngokomyalezo wokuzokwenzeka enkundleni yokudlalela,humusha imbangela
yokufika kukaMdaluli ekuseni emzini kaMbhebhezeli. (2)
15.10 Ngokwakho ukubona bekufanele yini umbhali ukuba asethulele ibohlololo kulo
mdlalo? Nikeza isizathu sempendulo yakho. (2)
[25]
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2 28 DBE/Novemba 2016
NSC
UMBUZO 16 (UMBUZO OMUDE)
AWUWELWA UMNGENI – M Gcumisa
Hlaziya ngokuhlolisisa impumelelo yombhali ekugqamiseni udweshu kulo mdlalo othi,
Awuwelwa uMngeni.
Impendulo nyakho mayibe ubude obuphakathi kwamagama angama-340 kuya
kwangama-390. Ulindeleke ukuba uphendule lo mbuzo njenge-eseyi.
Impendulo mayibhekiswe kula maphuzu alandelayo:
• Ukwethula nokuchaza izinhlobo zodweshu.
• Ukuphendula umbuzo ngokuphawula ngempumelelo yombhali ekugqamiseni
udweshu olukhulisa umdlalo, ukucaphuna nokwesekela ngokwencwadi.
• Ukuveza uvo lwakho ngodweshu lomdlalo. [25]
UMBUZO 17 (UMBUZO OMFUSHANE)
AWUWELWA UMNGENI – M Gcumisa
Fundisisa lesi siqeshana somdlalo bese uphendula imibuzo elandelayo.
ISIQESHANA M
NGOZA: (abe manqikanqika. Aphefumulele phezulu.) Khona kuyikho lokhu
okushiwo yinkosi yami uMbusi wesifundazwe. Impela kunjengoba
isho nje. (Athule. Ebe uSalimani abese eba uSomtsewu.)
SOMTSEWU: (ukhuluma ubhekise kuNongejeni. Uthanda ukufudumala.)
NONGEJENI: (etolika) Khuluma into ezwakalayo Ngoza uchaze imingcele yezwe
likaSalimani. Kwakungezwe lakho yini leliya?
NGOZA: (ajejemuze uSalimani.) Umngcele umfula uMngeni Nkosi wawuthi
awuhambe khona lapha usuhamba khona manje.
ZITHULELE: Khuluma into ezwakalayo Ngoza! Umfula uMngeni ongumngcele
phakathi kukaSalimani namapulazi onkosana wawuthi awuhambe
lapha la uhamba khona noma wawuhamba khona?
SOMTSEWU: (usegcwalene. Ubheka uNgoza akasathi cwayi.)
NGOZA: (ebe uSomtsewu.) Uhamba lapho wawuhamba khona Nkosi. Ubuyela
endaweni yawo.
SOMTSEWU: (ukhuluma ubhekise kuNongejeni.)
NONGEJENI: (etolika) Uyezwa-ke Salimani? Le ndawo wena okhuluma ngayo
obasi sebeyayifuna ukuba ibuyele kubona. Ngokomlando ayikaze ibe
ngeyakho.
SALIMANI: Akunjalo. UNgoza akangasengi ezimithayo lapha.
SOMTSEWU: (ukhuluma ubhekise kuNongejeni.)
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2 29 DBE/Novemba 2016
NSC
NONGEJENI: (etolika) Ungasho kanjani ukuthi akunjalo wawungakabibikho wena
kule ndawo? Unabufakazi buni bokuthi akushoyo uNgoza akakhulumi
lona iqiniso? Wena ukhuluma lona njengona usukhuluma
ngokusenga ezimithiyo nje.
SALIMANI: Nangu nje uMcondo kababa owayekhona (ekhomba), uyakuphika
lokho. Akanikwe ithuba aphefumule. Nabafowethu nampa
bayakweshwama lokhu.
SOMTSEWU: (ukhuluma ubhekise kuNongejeni.)
17.1 Yibaphi abalingiswa ABABILI abamele uHulumeni kulesi siqeshana? (2)
17.2 Chaza kafushane ngesisusa sodweshu kulesi siqeshana. (2)
17.3 Iyini inhloso yombhali ngokusebenzisa amazwi enkulumo kaNgoza kulesi
siqeshana? (3)
17.4 Wawungaba njani umphumela wesinqumo sejaji sokukhipha inkosi uSalimani
phambili ecaleni? Bhekisa impendulo yakho esimeni senhlalo ngokwalo
mdlalo. (3)
17.5 Phawula ngempumelelo yombhali ekwethuleni isingeniso kulo mdlalo. (2)
KANYE
Fundisisa lesi siqeshana somdlalo bese uphendula imibuzo elandelayo.
ISIQESHANA N
GUNDANE: Ukuba izwe lethu leli aselaphathwa yimithetho yabelungu wena
Mphiliphili ubufanele ukujojwa, noma okukanye ugqinyuzwe ngewisa
udliwe yizinyoni zezulu. Uthule namanyala ozungu olungaka?
SALIMANI: Kahle mfowethu. (Ukhuza uGundane) Ngokuthukusa kwakho yonke le
nto efuna ukusobozela umbuso wami nezwe likababa uyabona yini
manje ukuthi usesiphosisweni esikhulu?
MPHILIPHILI: Ngibona kahle wena kaMashwilansimbi.
Yingakho nje ngithi angizidele amathambo ngikhiphe yonke
ingonyuluka.
ABAFOWABO: (bayaphangelana bafuna ukuzitika ngemilomo kuye uMphiliphili)
SALIMANI: (uyabakhuza) Uma usiyikhiphile? (Ebhekisa kuMphiliphili) Uma
usuyikhiphile ingonyuluka?
MPHILIPHILI: Ngizithayizele eNkosini yami ngemukele noma hlobo luni lwesigwebo
engakhetha ukuba inginike sona.
SIKHOVA: Uyazi ukuthi wena Mphiliphili uyinhloli? Uhlolela abezizwe.
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P2 30 DBE/Novemba 2016
NSC
SALIMANI: Kahleni!
NODWENGU: Uyazi ukuthi lingakafi izwe inhloli yayihlawula ngani kwaZulu?
SALIMANI: (akhuze futhi). Angithi usazimisele ukuqhubeka nomsebenzi wakho
wobunhloli?
MPHILIPHILI: Phinde Ngwazi. Noma izingane zami sezingalamba kuze kukhale
opopopo akuselutho.
BONKE: (bahlekele phansi)
SALIMANI: Ngalesi senzo sakho ngikuhlawulisa izinkabi ezintathu.
NOMEHLO: Hhayi ezinhlanu Nowelamuva wawo Somtsewu?
SALIMANI: Lezo nkomo-ke ngifuna zilale lapha kusasa lokhu okusayo. Ngifuna
zingene emhlambini oyohlatshelwa imbizo kusasa. Kuke kwezwakala
nje umoyana wokuxhumana kwakho nalaba abakhokhobela izwe
likaBaba nango wena nampa abantu bami ofuna ukubadayisa.
(Emgqolozela engasathi cwayi)
MPHILIPHILI: (Wayiphendula eyiphendulile imilenze ehlala phezu kwalona abuye
ahlale phezu kwalona. Wayesezishobingele waze wamanzi te.)
Ngwazi! elokufa alitsheli.
17.6 Gagula izijeziso EZIMBILI ezashiwo umlingiswa uGundane mayelana
nesenzo sikaMphiliphili. (2)
17.7 Ngemuva kokufunda lesi siqeshana kanye naleso sokuhlawuliswa
kukaSalimani eMshwathi, yimuphi umyalezo odluliswa umbhali
ngobulungiswa kulo mdlalo? (3)
17.8 Ucabanga ukuthi kwakungaba yisiphi isixazululo sokunqandwa kodweshu
phakathi kwabantu bakaMgqabuli nabantu bakaSalimani. Nikeza amaphuzu
AMATHATHU. (3)
17.9 Ngokomyalezo wamagama akubakaki 'bayaphangelana bafuna ukuzitika
ngemilomo kuye uMphiliphili', humusha isenzo sabafowabo bakaSalimani
esikulesi siqeshana. (2)
17.10 Ngokwakho ukubona ngabe umbhali usethule kahle isiphetho salo mdlalo?
Nikeza isizathu sempendulo yakho. (3)
[25]
AMAMAKI ESIQEPHU C: 25
AMAMAKI ESEWONKE: 80
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha
Study this subject
Recommended for this subject

Question paper
isiZulu HL Grade 12 Paper 1 NSC November 2016 Question Paper

Question paper
isiZulu HL Grade 12 Paper 3 NSC November 2016 Question Paper

Question paper
isiZulu HL Grade 12 Paper 2 NSC June 2016 Question Paper

Question paper
isiZulu HL Grade 12 P2 NSC Supplementary 2016 Question Paper

Question paper
isiZulu HL Grade 12 Paper 2 NSC November 2023 Question Paper

Question paper
isiZulu HL Grade 12 Paper 2 NSC November 2022 Question Paper
More from Grade 12 isiZulu HL

Annual teaching plan
Gr 12 IsiZulu HL ATP 2023 24
%20June%202025%20Possible%20Answers--fb8e2fe1-962f-4ce7-8ece-e8248a6089c9/v1-2e81dcce6aebb4d1e1c1/card.webp)
Memorandum
isiZulu HL Grade 12 Paper 1 Gauteng June 2025 Memo

Memorandum
isiZulu HL Grade 12 Paper 1 NSC June 2025 Memo

Memorandum
isiZulu HL Grade 12 Paper 2 NSC June 2025 Memo

Memorandum
isiZulu HL Grade 12 Paper 3 NSC June 2025 Memo

Memorandum