Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL
SENIOR CERTIFICATE
IBANGA LE-12
ISIZULU ULIMI LWASEKHAYA (HL)
IPHEPHA LOKUQALA (P1)
LWEZI 2022
UMHLAHLANDLELA WOKUMAKA
AMAMAKI: 70
Lo mhlahlandlela wokumaka unamakhasi ayi-9.
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
You're offline
Skip to contentQuestion paper 
View all
IsiZulu HL P1 Nov 2022 MG_hlayiso.com_.pdf
Isizulu Hl · Grade 12 · NSC November Exam · 2022 · isizulu. Question paper, 9 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- Isizulu Hl
- Grade
- Grade 12
- Language
- Isizulu
- Document type
- Question paper
- Year
- 2022
- Exam period
- NSC November Exam
- Paper
- 1
- Pages
- 9
- File size
- 229.3 KB
Loading document…
Loading document…
1 of 9
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1 2 DBE/Lwezi 2022
NSC – Umhlahlandlela wokumaka
ISIQEPHU A: ISIVIVINYO SOKUQONDISISA
INDLELA YOKUMAKA:
1. Ngenxa yokuthi sigxila emqondweni wempendulo; ukungabhaleki kahle
kwamagama namaphutha olimi sikushaya indiva/asikunaki ngaphandle uma
kuthinta umqondo wempendulo yonke. Amaphutha kumele omakayo
awatshengise ngezimpawu ezisetshenziswayo uma kunamaphutha.
2. Uma umfundi esebenzise amagama angekho olimini ahlolwa ngalo, lawo
magama ngeke anakwe uma ngabe impendulo ayibhalile inomqondo
ophelele. Uma kunegama elithathelwe kolunye ulimi embhalweni onikeziwe
noma kudingeka ukuthi impendulo inike lona lokho kuyovumeleka.
3. Imibuzo edinga izimpendulo ezinjengo YEBO/CHA/ANGIVUMI/NGIYAVUMA
azinikwa amamaki kodwa indlela umfundi asekela ngayo eyenza athole
amamaki.
.
4. Imibuzo edinga izimpendulo ezinjengo IQINISO/AKUSILO IQINISO/
UMBONO/IQINISO azinikwa amamaki kodwa indlela umfundi asekela ngayo
eyenza athole amamaki.
5. Uma impendulo iyigama elilodwa kodwa umfundi abhale umusho wonke;
umfundi uthola amamaki uma edwebele impendulo noma eyikhombise
ngandlela thize.
6. Uma impendulo idinga amaphuzu amabili/amathathu kodwa umfundi wabhala
angaphezulu kwalokho kumakwa amaphuzu amabili/amathathu okuqala
okunye kungabe kusanakwa.
7. Umfundi uyanikwa amamaki uma esebenzise ulimi lwesigodi empendulweni
yakhe.
8. Emibuzweni lapho umfundi ekhetha impendulo kwazinikiwe; uyawathola
amamaki uma ebhale impendulo ephelele kanje:
A. UKhethi/A (okuwuhlamvu oluphelele)
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1 3 DBE/Lwezi 2022
NSC – Umhlahlandlela wokumaka
ISIQEPHU A: ISIVIVINYO SOKUQONDISISA
UMBUZO 1: UKUFUNDELA UKUQONDISISA
UMBHALO A (OFUNDWAYO)
1.1 Umuntu uyaye azithathele yena uqobo isinqumo sokunikela ngezitho
zakhe zomzimba komunye umuntu.√
Umuntu angavuma ukuthi isitho sakhe somzimba sikhishwe esaphila
siyofakwa komunye umuntu.√
Ilungu lomndeni osondelene kakhulu nomufi linganquma ukuthi izitho
zikamufi kunikelwe ngazo.√
(Okubili kwalokhu.) (2)
1.2 Yingoba inani labantu abadinga usizo lokuthola izitho zomzimba lilikhulu
kakhulu futhi landa mihla namalanga√ kanti inani lalabo abanikelayo ledlulwa
yileli labadinga usizo.√ (2)
1.3 Yibo bonke abantu kusukela ezinganeni ezizalwa zinezifo√ kuze kufike
kwabadala abanezifo nabalimala ezingozini ezahlukahlukene.√
(2)
1.4 Esigabeni sesi-4 umndeni awunikeli ngezitho zomzimba ngoba uhambelana
nenkolelo yokuthi izitho zomzimba azihlukaniswa nomninizo ngokusaba ulaka
lwabaphansi.√ Esigabeni sesi-5 kukhulunywa ngokuthi bakhona abantu
abakujabulelayo ukunikela ngezitho zomzimba ngoba kusindisa
imiphefumulo.√ (2)
1.5 B/uzobuye ajwayele okusha.√ (1)
1.6 Odokotela abaseqophelweni eliphezulu yilabo abazithuthukisayo emfundweni
yabo ngokusebenzisa izitho zomzimba ezinikeliwe.√ Lokho kudala ukuthi
ucwaningo lwabo lushaye emhlolweni ngoba basebenzisa izitho
zangempela.√ Kuba lula ukwazi inani labantu abafuna ukunikelelwa ngezitho
zomzimba.√ (3)
1.7 Umbhali uhlose ukufundisa abantu ngokubaluleka kokunikela ngezitho
zomzimba.√√/Ukugqugquzela abantu ukuba babambe iqhaza ekusizeni
abantu abadinga usizo lwezitho zomzima ezingasindisa impilo yabantu.√√ (2)
1.8 Abantu bangafundiswa ngokubaluleka kokunikela ngezitho zomzimba, nalabo
abanentshisekelo yokunikela bangahlulelwa kepha bacabange bajule
ngomvuzo walesi sipho.√√/Mabavulwe amehlo abantu ngezindlela ezintsha
zokusindisa abantu kanye nemindeni yabo nabo uqobo lwabo.√√ (2)
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1 4 DBE/Lwezi 2022
NSC – Umhlahlandlela wokumaka
1.9 Lesi sitatimende sichaza ukuthi akusiwona amanga ukuthi bonke abantu
bahlala befunda njalo empilweni.√Lokhu kuba yiqiniso ngoba abantu
abafundile basuke benolwazi lwemikhakha yemfundo abayifundela kodwa
abanalo ulwazi olugcwele ngeminye imikhakha njengoba iningi lingenalwazi
lwenqubo yokunikela ngezitho zomzimba.√ (2)
1.10 Lesi simo sokukhuluma sichaza abantu asebedlulile emhlabeni
siyahambelana nalesi isiqeshana ngoba sikhuluma ngokunikela ngezitho
zomzimba ukuze kusindiswe impilo yabantu.√√ (2)
UMBHALO B (Obukwayo)
1.11 Esithombeni soku-1 kukhona isandla esiphethe inhliziyo okubukeka sengathi
siyidlulisela kwesinye isandla kanye nesithombe sebhanoyi esisho
ukwedlulisa usizo lokuhambisa inhliziyo ngokushesha. (2)
1.12 Esithombeni sesi-2 kukhona abantu ababili abalele emibhedeni kanti
esithombeni sesi-3 kukhona abantu ababili abahleli ezihlalweni.
Esithombeni sesi-2 kukhona isitho somzimba okungaba yinso ephakathi
kwalaba abalele kanye nemimese nezikele kanti esithombeni sesi-3
oyedwa walaba bantu uphethe iphepha elibukeka safomu. (2)
1.13 Umqondo oqukethwe yile mibhalo yomibili iyefana ngoba kukhulunywa
ngocwaningo olusebenzisa izitho zomzimba zangempela okungaba amehlo,
inhliziyo nezinso.√√ EMBHALWENI A isigaba sesi-7 abezempilo benza
ucwaningo ngezitho zomzimba ezinikelwa ngabantu.√ EMBHALWENI B
esithombeni sesi-4 sibona izithombe zezitho zomzimba ezahlukene.√ (4)
1.14 Ngokubona kwami kungenziwa imikhankaso yokufundisa umphakathi
ngokubaluleka kokunikela ngezitho zomzimba ukuze ube nolwazi olwanele
mayelana nalesi senzo esihle sokusiza abanye abantu.
(Nezinye izimpendulo ezinembayo zokwamukeleka.) (2)
AMAMAKI ESIQEPHU A: 30
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1 5 DBE/Lwezi 2022
NSC – Umhlahlandlela wokumaka
ISIQEPHU B: UKUFINGQA
UMBUZO 2: UKUFINGQA ISIQESHANA NGAMAGAMA AKHO
UMBHALO C
AMAPHUZU ACASHUNIWE AMAPHUZU OWABEKE
NGAMAGAMA AKHO
1 Bhala izinhlelo nesikhathi 1 Hlela isikhathi sakho sokubuka
ozozibukela ngaso ukuze uqiniseke umabonakude ukugwema ukuchitha
ukuthi awuchithi isikhathi ngokubuka isikhathi sezinhlelo ongazidingi.
izinhlelo ezingenasidingo kuwe.
2 Yiba nongakwenza njengemidlalo 2 Ukuzivocavoca nokubamba iqhaza
edlalelwa ngaphandle uma uzizwa emidlalweni eyahlukahlukene
unesizungu. kuyelekelela ekutheni uhlale
unokuthile okwenzayo.
3 Gwema ukulalela ingxoxo yabangani 3 Ungazihluphi ngokuthatha konke
noma yomndeni uma bexoxa noma okuxoxelwa ngabangani bakho
bekuxoxela ngezinhlelo ongazibuki okubajabulisayo ngokubuka
kumabonakude umabonakude.
4 Zifundele izincwadi, uhlanganyele 4 Yiba yingxenye yamakilabhu afunda
namaqembu abafundi bezincwadi izincwadi ukuze nicobelelane
nixoxe ngalezo zincwadi enizifundile. ngolwazi.
5 Bukela umabonakude nomndeni 5 Asikho isidingo sokuba
wakho endlini yokuphumula, nomabonakude egunjini lakho
ungawufaki egunjini lokulala. lokulala, ungabukela lowo
osegunjini lokuphumula umndeni.
6 Thola indlela yokuchitha isikhathi 6 Okunye ongakwenza ukufunda
enenzuzo nefundisayo. nokusungula umsebenzi
ozokwenzela imali.
7 Ukuvakasha nokungcebeleka 7 Kungakulekelela ukuchitha isikhathi
kungasiza ekusebenziseni isikhathi ngokuvakashela izindawo.
kahle.
Hlela isikhathi sakho sokubuka umabonakude ukugwema izinhlelo ongazidingi.
Ukuzivocavoca nokubamba iqhaza emidlalweni eyahlukahlukene kungalekelela ngoba
uhlale unokuthile okwenzayo usuku nosuku. Ungazihluphi ngokufuna ukuthatha konke
okuxoxelwa ngabangani bakho okubajabulisayo abakubone kumabonakude ukuze
ugweme ingcindezi. Okunye ongakwenza ukubamba iqhaza emakilabhini ezincwadi
ngokucobelelana ngolwazi nokubhala izindaba. Asikho isidingo sokuba nomabonakude
egunjini lokulala, ongakwenza ukubukela ngokuhlanganyela nomndeni egunjini
lokuphumula nixoxe ezosuku. Osomnotho bacebisa ngokuthi ungasungula umsebenzi
ozokwenzela imali. Kungakuhle ukuchitha isikhathi ngokuthi uvakashele izindawo.
[Inani lamagama - 70]
AMAMAKI ESIQEPHU B: 10
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1 6 DBE/Lwezi 2022
NSC – Umhlahlandlela wokumaka
Indlela yokumaka ukufingqa
Ukumaka lo mbuzo wokufingqa kweyeme ekusebenziseni amaphuzu anembayo
nahambisana nomyalelo.
Iphuzu elifingqiwe kumele limakwe ngale ndlela.
Ukwabiwa kwamamaki:
o Amamaki ayisi-7 awamaphuzu ayisi-7 (imaki elilodwa lihambisana nephuzu
elilodwa).
o Amamaki ama-3 awolimi.
o Amamaki esewonke: 10.
Ukucozululwa kwamamaki olimi uma ohlolwayo engacaphunanga njengoba
kunjalo.
o 1–3 amaphuzu anembayo: nikeza imaki eli-1 olimini.
o 4–5 amaphuzu anembayo: nikeza amamaki ama-2 olimini.
o 6–7 amaphuzu anembayo: nikeza amamaki ama-3 olimini.
Ukucozululwa kwamamaki olimi uma ohlolwayo ecaphune njengoba
kunjalo:
o 6–7 acashuniwe, awekho amamaki olimi.
o 4–5 acashuniwe, nikeza imaki eli-1 lolimi.
o 2-3 acashuniwe, nikeza amamaki ama-2 olimi.
Ukubalwa kwamagama:
o Abamakayo kumele baqinisekise inani lamagama asetshenzisiwe.
o Alikho imaki okumele liphucwe ohlolwayo ngokuhluleka ukuveza inani
lamagama awasebenzisile noma ukuveza inani okungesilo lamagama
awasebenzisile.
o Uma ohlolwayo eqile enanini lamagama amiselwe, kumele kufundwe
amagama ama-5 kuphela angaphezulu kwamiselwe bese engabe
esabhekwa amagama alandelayo ohlolwayo eqe ngawo.
QAPHELA: Izinkomba zamaphuzu acashuniwe (C) bese kuthi ahunyushiwe (H).
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1 7 DBE/Lwezi 2022
NSC – Umhlahlandlela wokumaka
ISIQEPHU C: IZAKHIWO NEZIMISO ZOKUSETSHENZISWA KOLIMI
INDLELA YOKUMAKA:
Isipelingi:
o Impendulo eyigama elilodwa mayinikezwe iphuzu noma ngabe isipelingi
sinamaphutha, ngaphandle uma lelo phutha liguqula umqondo
wempendulo.
o Uma impendulo idinga umusho ophelele, umfundi akanikwa imaki uma
impendulo yakhe inamaphutha ezakhiweni zolimi okubuzwe ngalo.
o Lapho kubuzwe khona isifinyezo, impendulo mayibe nezimpawu
zokuloba ezifanelekile.
Isb. Umnumzane – Mnu.
Izakhiwo zemisho mazibhalwe ngokufanelekile kulandelwa uhlelo nezakhiwo
zolimi futhi zibhalwe zibe imisho ephelele/ngokomyalelo onikeziwe.
Emibuzweni lapho umfundi ekhetha impendulo kwazinikiwe; uyawathola
amamaki uma ebhale impendulo ewuhlamvu noma ephelele kanje:
C/Imizuzwana engama-60 (okuwuhlamvu oluphelele)
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1 8 DBE/Lwezi 2022
NSC – Umhlahlandlela wokumaka
ISIQEPHU C: IZAKHIWO NEZIMISO ZOKUSETSHENZISWA KOLIMI
UMBUZO 3
3.1 Sibhekiswe kubantu ababhema ugwayi bese belahla izinqamu zikagwayi.√ (1)
3.2 Umbhali usebenzise amagama abhalwe ngefonti enkulu ukugqamisa
amagama ale nhlangano egqugquzela ukongiwa kwemvelo.√√ (2)
3.3 Ngicabanga ukuthi kungangafakwa izingqwembe ezixwayisa abantu ukuba
bangalahli izinqamu zikagwayi noma yikuphi. Kungafakwa imigqomo
yokucishela nokulahla ugwayi.√√/Kungaba nezijeziso ezisemthethweni
ezikhishwa uhulumeni mayelana nabazotholakala belahla noma yikuphi.√√ (2)
3.4 C/inkinga nesixazululo. (1)
3.5 Kuphoqwa ababhemi bogwayi ukuba bayeke ukubhema ngoba kungumkhuba
oyingozi.√√ (2)
3.6 Isithombe esikulesi sikhangisi sikhombisa owesifazane okhahlela ugwayi
omkhulu/omude okungachaza ukuba nzima ukuyeka ugwayi.√ Lokhu
kuyahambisana nenhlangano ekhangiswayo egqugquzela ukuyekisa abantu
ukubhema ugwayi.√
(Nezinye izimpendulo ezinembayo.) (2)
[10]
UMBUZO 4: IZAKHIWO NEZIMISO ZOKUSETSHENZISWA KOLIMI
4.1 Igama 'ngicela' lisetshenziselwe ukuveza umuzwa wokuncenga.√ (1)
4.2 Omunye umlingiswa ujabule kanti omunye akajabule.√ Umama ujatshuliswa
ukuthi uzosebenza ngaphandle kokuphazamiseka√ kanti ingane idinwa ukuthi
umama uzosebenza ngeke adlale nayo.√ (3)
4.3 UThisha uNkala ugcine esethi kuSne, 'Thula umsindo mdlwembe,' ngoba
ubesekhathele ukumkhuza njalo engezwa.√√
(Neminye imisho enembayo.) (2)
4.4 Amazwi efreyimini yesi-3 ethula umcabango wokwethuka okhonjiswa
esibiyelweni ngoba kulo mhlangano awethamele kukhona umphathi√. Amazwi
efreyimini yesi-4 ethula ukwethuka okumenza athethe, amemeze ngoba
u-Enzo uyacula.√ (2)
4.5 Umdwebi wale khathuni uwedlulise kahle umyalezo wokuthi abantu
abathembeke emsebenzini ngoba izenzo zokungathembeki zigcina
zibavezile, bangalahlekelwe ukwethenjwa./ Umdwebi wale khathuni
uwudlulise kahle umyalezo wokuthi izingane azifundiswe ukulalela ngoba
kwesinye isikhathi uma zingathobeli umthetho wabazali zingagcina zidale
umonakalo omkhulu. Ukungalaleli kuka-Enzo kungenza unina alahlekelwe
umsebenzi. √√
(Nezinye izimpendulo ezinembayo.) (2)
[10]
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha Pheqa ikhasi
Downloaded from hlayiso.com
IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1 9 DBE/Lwezi 2022
NSC – Umhlahlandlela wokumaka
UMBUZO 5: IZAKHIWO NEZIMISO ZOKUSETSHENZISWA KOLIMI
5.1 Omnandi. (1)
5.2 Namuhla balishayile ivaka/igwala alikwazanga ukubaleka.√
(Neminye imisho enembayo.) (2)
5.3 A/iyachaza. (1)
5.4 Ukuba nezibongo eziningi ukuthola ekungcwekeni.√
Usuke usufana nenkunzi emidwayidwa.√ (2)
5.5 Isakhi sisetshenziselwe ukuveza umqondo wokwenzela. (1)
5.6 Phela izinsizwa amabhubesi, ziyaphelezelana zifike zigezane igazi
emfudlaneni. (1)
5.7 Lesi sifengqo, usufana nenkunzi emidwayidwa, sisetshenziselwe ukugqamisa
ubuqhawe bensizwa esihlabene kakhulu emidlalweni yenduku.√√ (2)
[10]
AMAMAKI ESIQEPHU C: 30
AMAMAKI ESEWONKE: 70
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha
Recommended for this subject
Published documents with matching subject and grade metadata.
Related documents
Matched using subject, grade, language, document type and exam metadata.
Question paper
IsiZulu HL P1 Nov 2022_hlayiso.com_.pdf
Question paper
IsiZulu HL P2 Nov 2022_hlayiso.com_.pdf
Question paper
IsiZulu HL P2 Nov 2022 MG_hlayiso.com_.pdf
Question paper
IsiZulu HL P3 Nov 2022 MG_hlayiso.com_.pdf
Question paper
IsiZulu HL P3 Nov 2022_hlayiso.com_.pdf

Question paper
IsiZulu HL P1 May June 2022_hlayiso.com_.pdf
More from Grade 12 Isizulu Hl
Explore more published documents in this catalogue.