Physical Sciences Grade 12 P1 Eastern Cape June 2024 Memo

Downloaded from hlayiso.com NATIONAL SENIOR CERTIFICATE / NASIONALE SENIORSERTIFIKAAT GRADE/GRAAD 12 JUNE/JUNIE 2024 PHYSICAL SCIENCES P1 / FISIESE WETENSKAPPE V1 MARKING GUIDELINE / NASIENRIGLYN MARKS/PUNTE: 150 This marking guideline consists of 11 pages./ Hierdie nasienriglyn bestaan uit 11 bladsye. Hosted by www.ecexams.co.za

Downloaded from hlayiso.com 2 PHYSICAL SCIENCES P1/FISIESE WETENSKAPPE V1 (EC/JUNE/JUNIE 2024) QUESTION 1/VRAAG 1 1.1 D  (2) 1.2 C  (2) 1.3 C  (2) 1.4 B  (2) 1.5 D  (2) 1.6 C  (2) 1.7 C  (2) 1.8 B  (2) 1.9 A  (2) 1.10 A  (2) [20] Copyright reserved/Kopiereg voorbehou Please turn over/Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com (EC/JUNE/JUNIE 2024) PHYSICAL SCIENCES P1/FISIESE WETENSKAPPE V1 3 QUESTION 2/VRAAG 2 2.1 The force that opposes the motion of a moving object relative to the surface.  Die krag wat die beweging van ʼn bewegende voorwerp relatief tot die oppervlakte teenwerk. (2) 2.2 N F  T  fk  W (5) 2.3 2.3.1 fk = μk N Any one / Enige een  fk = μk mg - Fsinθ fk = [0,2 x 20 x 9,8 - 105sin25o ]  fk = 30,33 N  (4) 2.3.2 2 kg block / 2 kg-blok Fnet = ma Any one / Enige een  Fcosθ – T – f = ma [105cos25o  – T – 30,33 = 20 x 2]  T = 24,83 N  (4) 2.3.3 Fnet = ma T – W = ma T – mg = ma 24,83 – m x 9,8 = m x 2  m = 2,10 kg  (2) [17] Copyright reserved/Kopiereg voorbehou Please turn over/Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com 4 PHYSICAL SCIENCES P1/FISIESE WETENSKAPPE V1 (EC/JUNE/JUNIE 2024) QUESTION 3/VRAAG 3 3.1 Each particle in the universe attracts every other body with a force that is directly proportional to the product of their masses  and inversely proportional to the square of the distance between their centres.  Elke liggaam in die heelal trek elke ander liggaam met ʼn krag direk eweredig aan die produk van hul masse,  en omgekeerd eweredig aan die kwadraat van die afstand tussen hul middelpunte aan. (2) 3.2 F = Gm1m2  r2 (6,67 × 10-11 )(5,98 × 1024 )(1 500)  F= 2 (2 ×108 )  F = 14,96 N  (4) 3.3 EQUAL TO / GELYK AAN.  Newton’s 3rd law / Newton se 3de wet.  OR/OF When object A exerts a force on object B, object B simultaneously exerts an oppositely directed force on object A of equal magnitude.  Wanneer voorwerp A ʼn krag op voorwerp B uitoefen, sal voorwerp B gelyktydig ʼn krag van gelyke grootte en in die teenoorgestelde rigting op voorwerp A uitoefen.  (2) 3.4 Fnet = ma  [(4 x 14,98) = 1 500a]  a = 3,99 x 10-2 N  OR/OF GM g = r2  6,67 x 10-11 x 5,98 x 1024  g= (1 x 108 )2  g = 3,99 x 10-2 N  (4) [12] Copyright reserved/Kopiereg voorbehou Please turn over/Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com (EC/JUNE/JUNIE 2024) PHYSICAL SCIENCES P1/FISIESE WETENSKAPPE V1 5 QUESTION 4/VRAAG 4 4.1 The motion of an object upon which the only force acting on it is gravitational force.  Die beweging waartydens die enigste krag wat op ʼn voorwerp inwerk gravitasiekrag is.  (2) 4.2 4.2.1 OPTION 1/OPSIE 1 Upwards positive / Downwards positive / Opwaarts as positief Afwaarts as positief vf = vi + a∆t  vf = vi + a∆t  0 =(15) + (-9,8) ∆t  0 = (-15) + (9,8 ) ∆t  ∆t = 1,53 s ∆t = 1,53 s ∆ttotal/totaal = 2 x 1,53 = 3,06 s  ∆t total/totaal = 2 x 1,53 = 3,06 s  OPTION 2/OPSIE 2 Upwards positive / Downwards positive / Opwaarts as positief Afwaarts as positief vf = vi + a∆t  vf = vi + a∆t  -15 = (15) + (-9,8) ∆t  15 = (-15) + (9,8 ) ∆t  ∆t = 3,06 s  ∆t = 3,06 s  (3) 4.2.2 Upwards positive / Downwards positive / Opwaarts as positief Afwaarts as positief vf = vi + a∆t  vf = vi + a∆t  [0 = (vi) + (-9,8 )(1,03) ]  [0 = vi + (9,8 )(1,03)  ]  vi = 10,094 m.s-1 upwards/ vi = - 10,094 opwaarts  vi = 10,094 m.s-1 upwards / opwaarts  (4) 4.2.3 Upwards positive / Downwards positive / Opwaarts as positief Afwaarts as positief Ball A height above the ground / Ball A height above the ground/ Hoogte van bal A bo die grond: Hoogte van bal A bo die grond: vf 2 = vi2 + 2 a∆y  vf 2 = vi2 +2 a∆y  0 = (15)2 + 2 (-9,8) ∆y  0 = (-15)2 + 2 (9,8) ∆y  ∆y = 11,48 m ∆y = 11,48 m Ball B height above the ground/ Ball B height above the ground/ Hoogte van bal B bo die grond: Hoogte van bal B bo die grond: vf 2 = vi2 +2 a∆y vf 2 = vi2 +2 a∆y 0 = (10,094)2 + 2 (-9,8) ∆y  0 = (- 10,094)2 + 2 (9,8) ∆y  ∆y = 5,20 m ∆y = 5,20 m Height of the building / Hoogte Height of the building / Hoogte van die gebou: van die gebou : Height/Hoogte (h) = 11,48 -5,20  Height/Hoogte (h) = 11,48 – 5,20  h = 6,28 m  h = 6,28 m  (5) 4.2.4 They will have the same velocity.  They are both undergoing free fall motion.  / Hulle sal dieselfde snelheid het.  Albei ondergaan vryval beweging.  (2) Copyright reserved/Kopiereg voorbehou Please turn over/Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com 6 PHYSICAL SCIENCES P1/FISIESE WETENSKAPPE V1 (EC/JUNE/JUNIE 2024) 4.3 Upwards positive / Downwards positive / Opwaarts as positief Afwaarts as positief 15 15 v (m.s-1) 10,094 v (m.s-1) 0 0 0,5 0,5 1,53 3,06 1,53 3,06 -10,094 -15 Marking criteria for sketch/ Marks/Punte Nasienkriteria vir skets Initial velocity of ball A./  Aanvanklike snelheid vir bal A. Initial velocity of ball B./  Aanvanklike snelheid vir bal B. Shape of both graphs with graph  of B starting at 0,5 s/ Vorm van beide grafieke met beginpunt van grafiek B by 0,5 s Time at maximum height/  Tyd by maksimum hoogte Final velocity and time when  balls reach the ground/ Finale snelheid en tyd wanneer die balle die grond bereik (5) [21] Copyright reserved/Kopiereg voorbehou Please turn over/Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com (EC/JUNE/JUNIE 2024) PHYSICAL SCIENCES P1/FISIESE WETENSKAPPE V1 7 QUESTION 5/VRAAG 5 5.1 A system in which the net external force is equal to zero./  ʼn Stelsel waar die netto eksterne krag gelyk aan nul is. (2) 5.2 The total linear momentum in an isolated system remains constant (is conserved).  Die totale lineêre momentum in ʼn geїsoleerde stelsel bly konstant (is behoue). (2) 5.3 5.3.1 Σpi = Σpf Any one/ Enige een  m1vf1 + m2vf2 = (m1 + m2) v i 1 500 x 20  + 0 = (1 500 + 900) v i  v i = 12,5 m.s -1  (4) 5.3.2 Fnet. ∆t = ∆p  Fnet. ∆t = ∆p  Fnet . 0,2 ✓ = 900 (12,5 – 0)  Fnet . 0,2 ✓ = 1 500 (12,5 – 20)  Fnet = 56 250 N left/links  Fnet = 56 250 N left/links  (4) 5.4 Ek = ½mv2  Eki = ½ x 1 500 x 202 + 0  Eki = 300 000 J Ekf = ½ x 1 500 x 12,52 + ½ x 900 x 12,52  Ekf = 187 500 J Eki ≠ Ekf  Inelastic collision / Onelastiese botsing  (5) 5.5 The bubble wrap provides a soft surface  which increases the contact time of the collision,  and decreases the net force exerted on the equipment.  / Die borrelplastiek verskaf ʼn sagte oppervlakte wat die kontaktyd van die botsing verhoog en verlaag die netto krag wat op die toerusting uitgeoefen word. (3) [20] Copyright reserved/Kopiereg voorbehou Please turn over/Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com 8 PHYSICAL SCIENCES P1/FISIESE WETENSKAPPE V1 (EC/JUNE/JUNIE 2024) QUESTION 6/VRAAG 6 6.1 N  f ✓✓✓ Fg  (3) 6.2 Wnet = ∆ EK Wf + WFg = ½ mv2f – ½ mv2i Any one / Enige een  Wf + (-∆Ep) = ½ mv2f – ½ mv2i 10 10 [50( sin30º )  x cos180o]  + 60 x 9,8sin30o( sin30º )cos0o  = ½ x 60 x vf2 – 0  vf = 12,75 m.s-1  OR/OF Wnc = ∆Ep + ∆Ek Wf = mgh2 – mgh1 + ½ mv2f – ½ mv2i Any one / Enige een  10 [50( 𝑠𝑖𝑛𝜃 )  x cos180o]  = 0 – 60 x 9,8 x 10  + ½ x 60 x vf2 – 0  vf = 12,75 m.s-1  (6) 6.3 6.3.1 The net work done on an object is equal to the change in kinetic energy of an object./  Die netto arbeid wat op ʼn voorwerp verrig is, is gelyk aan die verandering in kinetiese energie van ʼn voorwerp. (2) 6.3.2 Wnet = ∆ EK Wf = ½ mvf2 – ½ mvi2 Any one / Enige een  f.∆xcosθ = ½ mv2f – ½ mv2i (0,15 x 60 x 9,8)  x ∆xcos180o]  = 0 – ½ x 60 x 12,742  ∆x = 55,29 m  (5) [16] Copyright reserved/Kopiereg voorbehou Please turn over/Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com (EC/JUNE/JUNIE 2024) PHYSICAL SCIENCES P1/FISIESE WETENSKAPPE V1 9 QUESTION 7/VRAAG 7 7.1 A force in which the work done by the net force depends on the path taken./  ʼn Krag waarvoor die arbeid verrig deur die netto krag afhanklik is van die roete wat gevolg word. (2) 7.2 (Air) friction  and tension/  (Lug) wrywing en spanning (2) 7.3 T ✓✓✓ Ff  w (3) 7.4 OPTION 1/OPSIE 1 Wnet = ΔEk T.∆xcosθ + f .∆ x cosθ = ΔEk Any one / Enige een  T.∆xcosθ + f .∆ x cosθ = ½mvf2 – ½mvi2 950 x 30 cos180°  + f x 30 cos180°  + 150 x 9,8 x 30cos0° = 0  f = 520 N  OPTION 2/OPSIE 2 Wnc = ∆Ep + ∆Ek Any one / Enige een  Wf + WT = mgh2 – mgh1 + ½ mvf2 – ½ mvi2 f x 30cos180°  + 950 x 30cos180°  = 0 – 150 x 9,8 x 30 + 0 f = 520 N  (5) [12] Copyright reserved/Kopiereg voorbehou Please turn over/Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com 10 PHYSICAL SCIENCES P1/FISIESE WETENSKAPPE V1 (EC/JUNE/JUNIE 2024) QUESTION 8/VRAAG 8 8.1 The Doppler Effect is the change in the observed frequency (or pitch) of the sound detected by a listener because the sound source and the listener have different velocities relative to the medium of sound propagation. / Die Doppler-effek is die verandering in frekwensie (toonhoogte) van die klank waargeneem deur ʼn luisteraar omdat die klankbron en die luisteraar verskillende snelhede relatief tot die medium waarin die klank voortgeplant word het. OR / OF The apparent change in the (observed) frequency when there is relative motion between the sound source and the observer.  Die skynbare verandering in (waargenome) frekwensie (toonhoogte) as daar relatiewe beweging tussen die bron en die waarnemer (luisteraar) is. (2) 8.2 As the observer moves towards the sound source the wavefronts ahead become compressed,  the wavelength decreases  and the frequency increases. / Soos die waarnemer na die klankbron beweeg, word die golffront saamgepers, die golflengte neem af en die frekwensie neem toe. (3) 8.3 v ± vL fL = fs v ± vs Any one / Enige een  v + vL fL = fs v 340 + vL 2 500  =  x 2 450  340 vL = 6,94 m·s-1  (5) 8.4 8.4.1 Stays the same / Bly dieselfde  (1) 8.4.2 Decreases / Verlaag  (1) 8.5 8.5.1 Increase / Verhoog  (1) 8.5.2 Stays the same / Bly dieselfde  (1) 8.5.3 Stays the same / Bly dieselfde  (1) 8.6 To measure the heart beat of a foetus in the womb. / To measure the speed of blood in the veins. / Om die hartklop van ʼn fetus in die baarmoeder te meet. Om die spoed van bloed in die are te meet. (2) [17] Copyright reserved/Kopiereg voorbehou Please turn over/Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com (EC/JUNE/JUNIE 2024) PHYSICAL SCIENCES P1/FISIESE WETENSKAPPE V1 11 QUESTION 9/VRAAG 9 9.1 The electrostatic force between two-point charges is directly proportional to the product of the magnitude of the charges, and inversely proportional to the square of the distance between the charges. / Die elektrostatiese krag tussen twee puntladings is direk eweredig aan die produk van die groottes van die ladings, en omgekeerd eweredig aan die kwadraat van die afstand tussen hulle. (2) 9.2 NEGATIVE / NEGATIEF  (2) 9.3 9.3.1 kQ1 Q2 F=  r2 9 × 109 × 2 × 10-6 × Q 0,012  =  2,52 Q = 4,17 x 10-6 C  (4) 9.3.2 The electrostatic force experienced per unit positive charge. / Die elektrostatiese krag per eenheidspositiewe-lading ervaar. (2) 9.3.3 kQ E=  r2 9 × 109 × 2 × 10-6 E1 =  1,52 E1 = 8 000 N.C-1 Left/Link 9 x 109 x 4,17 x 10-6 E2 =  1,02 E2 = 37 530 N.C-1 Right/Regs Enet = E2 – E1 Enet = 37 530 – 8 000  Enet = 29 530 N.C-1 Right/Regs  (5) [15] TOTAL/TOTAAL: 150 Copyright reserved/Kopiereg voorbehou Please turn over/Blaai om asseblief